T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/378
KARAR NO:2022/277
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:15/01/2016
KARAR TARİHİ:17/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tüm iş yerinde düzenlilik ve süreklilik arz etfecek şekilde davacının ürünlerini bulundurmayı satış faaliyetlerini kısmamayı, bira satışım uzatmamayı, davacının pazarlama, satış ve dağıtımını yaptığı, tüm marka ve logoları bulundurmayı, davacı şirket ile ve bayi / distribütör tamından sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamım eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına rağmen, davalının sözleşmeye aykırı olacak şekilde davacının ürünlerini bulunurluğunu sağlamadığı ve ürün alım satımın azalttığı istismar olunduğunu, yapılan keşif akabinde, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasına sunulan 02,10,2015 tarihli Bilirkişi Raporu ve ekinde ki fotoğraflar dan davalının tesisinin bulunmadığı, davacıya ait fîçı ürün satılmadığı tespit ve rapor edildiğini, davacı tarafından, davalının iş yerine katkıda bulunmak üzere, 124.249,99 TL katkı yaptığını, tutarın en yüksek kredi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.
Mahkememizin 2016/... Esas, 2017/... sayılı kararı. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44.Hukuk Dairesi'nin 2020/231 Esas, 2021/476 Karar, 22/04/2021 tarihli ilamı ile kaldırılarak iş bu esası almıştır.
Mahkememizce 20/09/2021 tarihli celsede dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44.Hukuk Dairesi'nin 2020/231 Esas, 2021/476 Karar, 22/04/2021 tarihli ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle alacak hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
09/05/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davacı taraf, 2014-2015-2016 yılları ticari defterler belgelerini tarafımıza ibraz ettiği, ibraz edilen ticari defterler kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davacının ibraz
edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfının olduğu yönünde nihai kanaat olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu, ...nin şirket, ...'ün işletici ve ... İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti’nin Bayi/Distribütör sıfatı ile aralarında 16/04/2014 tarihinde “ Açık Nokta Satış Sözleşmesi (Konsept Nokta Miktar Taahhütlü) “ düzenledikleri, ticari faaliyetin bu sözleĢhükümlerine göre yürüdüğü,.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş tespit dosyasında belirlenen konularda davalını taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık bulunduğuna iliĢkin rapor olduğu, taraflar arasın sözleşme şartlarına göre davalının davacıdan 120.000,00 LT ürün alması gerektiği, alınacak bu ürün karşılığında davacının taraflar arasındaki
sözleşme kapsamında davalıya 124.250,00- TL ödeme yaptığı ( mahsup nakit vb.) ancak davalının davacıdan sözleĢme dönemi içinde 14.977,48 LT ürün alım yaptığı, 105.022,52.-LT ürün alımı yapmadığı, mevcut durumun sözleşmeye aykırı olduğu, bu nedenle davalının sözleşme şartlarında almayı kabul ettiği miktarın ancak % 12,48 oranı kadar yerine getirdiği, %87,52 oranı kadar ürün alımını yerinde getirmediği, davalının sözleşme şartlarına göre yerine getirmediği ürün alıma tekabül eden katkı payı tutarının ise 108.742,07 -TL hesaplandığı davalının sözleşme taraflar arasındaki sözleşme şartlarına göre davacıdan almayı kabul ettiği ürün alımı tam olarak yapmadığı bu nedenle sözleşme şartlarına uymadığı, davalının almağı ürün miktarına tekabül eden katkı payı tutarı olan 108.742,07-TL nin davalı tarafından davacı iade edilmesi gerektiği diğer bir ifade
ile davacının davalından 108.742,07-TL alacağı olduğu görüşüne varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında akdedilen açık nokta satış sözleşmesine davalının aykırılığı iddiası dolayısıyla davacının katkı bedeli iadesi istemine ilişkindir.
Mahkememizin 11/07/2017 tarih 2016/47 Esas ve 2017/558 karar sayılı ilamıyla davanın reddine karar verilmiş olup; verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44.Hukuk Dairesi'nin 2020/231 Esas, 2021/476 Karar, 22/04/2021 tarihli ilamıyla "Taraflar arasındaki sözleşmenin 14. maddesinde davalının fıçı tesisatını işletmesinde sürekli ve düzenli bir biçimde bulundurmayı kabul ve taahhüt etmesine rağmen, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş dosyası ile yapılan tespitte fıçı kulesinin yerinde olmadığı tespit edildiğinden, fıçı kulesi olmadan satış yapılamayacağından, davalının sözleşmenin 1.maddesindeki süreklilik ve düzenlilik arz edecek şekilde ürün (çeşitli ürünlere dahil olmak üzere fıçı bira ürünü) bulundurma, 14. maddesindeki fıçı tesisatı bulundurma yükümlülüğüne aykırı davrandığını göstereceğinden, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebinin yerinde olduğundan kabulü gerekmiştir. Defter ve kayıtlar üzerinden alınan bilirkişi raporu ile, davalının 2014 yılı mayıs ayında 4.615,19 TL, nisan ayında 128,90 TL, mayıs ayında 8.870.30 TL, haziran ayında 10.260,51 TL, eylül ayında 7.220,36 TL, ekim ayında 25,583,04 TL, kasım ayında 12.639,24 TL ve aralık ayında 5.320,27 TL tutarında ürün alımı yaptığı, ancak litre bazında alınan ürün miktarının belirlenmediği tespit edilmiştir. Dava 05/01/2016 tarihinde açılmıştır. Bayi tarafından 2014 yılı aralık ayından 05/01/2016 tarihi arasında herhangi bir ürün alımının olmadığı sabit olmasına rağmen mahkemece "işleticinin ay ay hesaplarının incelendiği, ürün alımının yapıldığı tespit edilmiştir" şeklindeki gerekçesinin dosya kapsamına uymadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebinin de yerinde olduğu tespit edilmekle kabulüne karar verilmiştir. Delil tespiti dosyasında fıçı bira kulesinin mevcut olmadığının tespit edilmesi, 2014 yılı aralık ayından sonra hiç ürün alınmaması, sözleşmenin 14. ve 1. maddesindeki müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin biçimde ürün satılması kurallarının ihlali niteliğinde olup, davacı tarafa ait çok az miktarda ürün bulunduğunun tespit edilmesi, sözleşmeye aykırı davranmadığını göstermeyeceğinden, davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde olduğundan kabulü gerekmiştir. Satış kotası bulunan sözleşmelerde süre sınırlaması bulunmasını zorunlu kılan yasal düzenleme bulunmadığı için, mahkeme gerekçesindeki miktar taahhüdündeki ürünlerin hangi sürede satılacağına ilişkin hüküm bulunmadığına dair gerekçenin doğru olmadığı, mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin hatalı yorumlanarak hüküm kurulduğuna dair davacı vekilinin istinaf sebebinin kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki bilirkişi raporu ile .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş tespit dosyasında belirlenen konularda sözleşmeye aykırılık bulunduğuna ilişkin rapor aykırılık oluşturduğu gibi, davacı tarafça, aynı mahiyetteki eylemler nedeniyle dava dışı işletmelere karşı açılıp, Yargıtay denetiminden onaylanarak geçen, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve .../... karar sayılı ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi kararlarına esas raporlar ile de aykırılık oluşturduğundan, aykırılık giderilmeden karar verilmesi doğru olmadığından, davacı tarafın 23/11/2016 kayıt tarihli itiraz ve 05/07/2017 tarihli itiraz ve ara karardan rücu taleplerine rağmen aykırılığı giderecek şekilde yeni bilirkişi raporu alınmadan karar verilmesinin usule aykırı olduğuna ilişkin istinaf sebebi yerinde olduğundan davacı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin kabulü ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/... esas ve 2017/... karar sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına.." gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 2020/231 Esas, 2021/476 Karar, 22/04/2021 tarihli ilamıyla tüm dosya kapsamından, davacı ...nin şirket, davalı ...'ün işletici ve
... İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti’nin Bayi/Distribütör sıfatı ile aralarında 16/04/2014 tarihinde “ Açık Nokta Satış Sözleşmesi (Konsept Nokta Miktar Taahhütlü) “ düzenledikleri, mahkememizce aldırılan 09/05/2022 tarihli bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş tespit dosyasında belirlenen konularda davalının taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık bulunduğu, taraflar arasında sözleşme şartlarına göre davalının davacıdan 120.000,00 TL ürün alması gerektiği, alınacak bu ürün karşılığında davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalıya 124.250,00- TL ödeme yaptığı ( mahsup nakit vb.) ancak davalının davacıdan sözleŞme dönemi içinde 14.977,48 TL ürün alım yaptığı, 105.022,52 TL ürün alımı yapmadığı,Taraflar arasındaki sözleşmenin 14. Maddesi ve 1.maddesindeki süreklilik ve düzenlilik arz edecek şekilde ürün bulundurma maddelerinin değişik iş dosyasıyla ihlal edildiğinin sabit olduğu, bu haliyle mevcut durumun sözleşmeye aykırı olduğu ve katkının da tümden iadesinin gerektiği kanaatine varılmakla; davanın kabulü ile; 124.249,99-TL'nin ödeme tarihi olan 13/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
124.249,99-TL'nin ödeme tarihi olan 13/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 8.487,52-TL nispi karar harcından peşin alınan 6.365,64-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.365,64-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 15.753,75-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 3.798,38-TL'nin ( 29,20-TL BVH, 4,30-TL VH, 2.121,88-TL Peşin Harç, 1.450,00-TL BK, 193,00-TL Tebliğ ve Posta,) yargılama giderinin davalıdan alınarak, DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/05/2022
Katip ...
Hakim ...