T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/450
KARAR NO:2023/193
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:28/06/2021
KARAR TARİHİ 14/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İle ... arasında 01.04.2018 tarihli davalı şirketin teklifi üzerine asgari mal alım- satımı sözleşmesi yapıldığını, esasında bu durum davalının da kabulünde olup, İstanbul 5 Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile ... yetkilileri aleyhine açmış oldukları davanın dava dilekçesinde tevili ikrarının söz konusu olduğunu, ...'ın yapılandırma teklifini fırsat olarak gören ... fırsatı nihayete erdirmek için zaten durdurduğu mal sevkıyatını bu talebi sebep göstererek ihtarname ile ayrıca durdurduğunu bildirdiğini, ...'nun kötü niyetle hareket ettiğini, ... ... 17. Noterliği 02.09.2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile taraflar arasında akdedilen 01.04.2018 tarihli sözleşmeyi Haksız Olarak Feshettiğini ve taraflar arasındaki ticari ilişkiyi sonlandırdığını, taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, 01/04/2018 tarihli sözleşmenin davalı şirket tarafından haksız surette feshedilmesi sebebiyle; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik mahrum kalınan kar ve müspet zarar için 5.000,00-TL, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik denkleştirme tazminatı olarak hesaplanacak meblağdan 5.000,00-TL'nin arabuluculuk son tutanağı tarihi olan 20/01/2021'den itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı Şirket, 2019 yılında 6.000.000,- TL seviyesinde mal çektiğini ancak bu malların parasını ödemediği gibi, senetleri de ödemediğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını, şirket yetkilileri hakkında tazminat davası açıldığını, 6.000.000,- TL civarında ...'dan Yüklü mal çekip, bunların bedelini ödemeyen senetlerin karşılıksız kaldığını, çekilen malların karşılığında hiçbir ödeme yapılmadığını, senetlerin peyderpey ödenmediğini, yürütülen tüm icra takiplerinin semeresiz kaldığını, basiretli bir tacir olarak hareket etmesi gereken davacı şirket ve yöneticileri, davalı şirketin büyük zararlara uğramasına sebebiyet verdiğini, 6.000.000,- TL seviyesinde mal çekip, bunları ödemeyip, bir de bu malları satıp paralarını tahsil etmelerine rağmen, senetleri ödememelerine karşılık, yeni mal vermediler diye yapılan başvurunun tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, davacının haksız fesih sebebiyle mahrum kalının kar, müspet zarar ve denkleştirme tazminatı talep edip edemeyeceğinden ibaret olduğu görülmüştür.
DELİLLER;
İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosya celp edilmiştir.
İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... D. İş sayılı dosya celp edilmiştir.
İstanbul Büyükçekmece 6. Noterliğine müzekkere yazılarak 30.04.2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname celp edilmiştir.
İstanbul ... 17. Noterliğine müzekkere yazılarak 08.05.2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile; 02.09.2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnameler celp edilmiştir.
İstanbul ... 25. Noterliğine müzekkere yazılarak 04/02/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname celp edilmiştir.
.... Noterliğine müzekkere yazılarak 23.10.2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ihtarname celp edilmiştir.
.... Noterliğine müzekkere yazılarak 18/06/2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ihtarname celp edilmiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: Ben davalı ...'de Aralık 2015'den 3 Mayıs 2019 tarihine kadar kıdemli muhasebeci olarak görev yaptım. Davalı şirketin 2015'de satış ağı yoktu. Satışçılar temin ederek Türkiye'de satım yapmaya başladı. Yurt dışında üretilen gözlükleri Türkiye'ye ithal ediyordu. Davacının mali incelemesini yaptırdıktan sonra davacı ile distribütör olarak çalışmaya başladı. Satışları davacı şirket yapıyordu. ...'ın satışları çok iyiydi, pazar payı yüksekti. Ancak üretimden ve ithalat sürecinden kaynaklanan geç teslimler söz konusu oluyordu. Davalı ürünleri geç teslim ediyordu. Davacının ödemeleri geciktirdiğine ben şahit olmadım. Zaten ödemeler gecikirse sevkiyat durduruluyordu. Davacı ile böyle bir sorun yaşanmadı. " benim dava konusu olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir dedi.
DAVALI TANIĞI ... BEYANINDA: Ben davalı ...'da 2015 Aralık ayında zincir mağazalar satış müdürü olarak göreve başladım, 2016 yılında ticari pazarlama müdürü oldum, 2020 Ocak ayında satış müdürü oldum, 2020 Temmuz ayından beri ülke müdürü olarak çalışmaktayım. Davacı ... 2020 Nisan ayından itibaren ödemeleri gerçekleşmedi. Yaklaşık 6 Milyon TL borcu bulunmaktadır. Davalı şirketin mal sevkiyatında kasti bir tutumu söz konusu değildir. İtalya'daki depodan kaynaklanan gecikmeler söz konusu olabiliyordu. Davacı bizden satın aldığı ürünleri optiklere satıyordu. Murat Çalışkan davalı şirkette satış müdürü olarak 2016 yılından 2019 yılının son aylarına kadar çalıştı, daha sonra davacı şirkete bildiğim kadarıyla ortak oldu." benim dava konusu olaya ilişkin görgüm bilgim bundan ibarettir dedi.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 03/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı taraf ticari defter kayıt ve belgelerine göre davalı tarafın 31/12/2020 tarihi itibari ile davalı tarafa 650.269,69 TL borçlu olduğu, davalı taraf ticari defter kayıt ve belgelerine göre davalı tarafın 31/12/2020 tarihi itibari ile davacı taraftan 120 alıcılar hesabında 799.682,87 TL borçlu 128 Şüpheli Ticari alacaklar hesabında 6.454.073,20 TL alacaklı olduğu, davacı tarafından talep edebilecek 4 aylık 29.219,40 TL kar kaybı ve portföy tazminatı tutarının 135.066,25 TL olarak hesaplandığı, taraflar arasındaki 1 Ocak 2018 - 31 Aralık 2020 tarihleri arasında yürürlükte olacağı kararlaştıran sözleşmenin davalı ... tarafından ... 17. Noterliğinin 02/09/2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşmenin 4. Maddesindeki ödeme şekli ve süresine uyulmaması verilen uzun vadeli senetlerin ödenmeyerek protesto görmesi sebebiyle haklı sebeple feshedildiğinin söylenebileceği mahkemece feshin haksız olduğu kanaatine varılması halinde geri kalan sözleşme süresi dikkate alındığında davacının 29.219,40 TL kar kaybı talep edebileceğinin ifade edebileceğinin mahkemenin kararında olduğu, taraflar arasındaki 1 Ocak 2018 tarihli sözleşmede davacı tarafa tekel hakkı tanındığına ilişkin bir ifade bulunmadığı davalı ... yetkilisi ...'in 23 Ekim 2019 tarihinde ... çalışanlarına attığı e- mailden davalı şirketin davacıya tekel hakkı verdiği kesin, net ve tartışmasız olarak tespit edilemediği, bu durumda TTK m. 12275 uyarınca davacının denkleştirme tazminatı talep hakkının doğmadığının söylenebileceği yine davacının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği TTK m. 122/3 ve davalı şirketin sözleşmenin feshinden sonra davacının portföyüne kattığı müşterilerle çalışmaya devam edip önemli menfaatler de elde ettiği dosya kapsamından tespit edilemediğinden davacının denkleştirme tazminatı talep edemeyeceğinin ifade edilebileceği mahkemece davacının denkleştirme tazminatı talep edebileceği kanaatine varılması halinde denkleştirme tazminatının 206.053,24 TL hesaplandığı ancak söz konusu tutarın TTK m. 122/2 uyarınca hesaplanan üst sınırın üstünde kalması sebebiyle üst sınır olan 135.066,25 TL'nin talep edebileceğinin söylenebileceği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, davacının haksız fesih sebebiyle mahrum kalının kar, müspet zarar ve denkleştirme tazminatı talebidir.
Davacı ... ile davalı ... arasındaki 1 Ocak 2018 — 31 Aralık 2020 tarihleri arasında yürürlükte olacağı kararlaştıran sözleşme, davalı ... tarafından ... 17. Noterliğinin 02/09/2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşmenin 4. maddesi uyarınca sipariş verildiğinde alınan ileri tarihli çeklerin ortalama 150 gün içerisinde ödenmesine ilişkin hükme riayet edilmediği, 2020 yılı başından beri yapılan sevkiyatlara ilişkin ödeme yapılmadığı veya uzun vadeli senetlerle ödeme gerçekleştirildiği, uyarılara rağmen ihtarname tarihine kadar ödeme yapılmadığı, sözleşmeye uygun gerekli ödeme araçlarının sunulmadığı ve/veya 2020 yılı öncesinde verilen ileri tarihli senetlerin karşılığımda ödenmemesi nedeniyle finansal riski azaltmak için icra takibine geçildiği, sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği ihtar edilmiştir. Yine söz konusu ihtarnamede davacı ...'ın “-... ...'ün ödenmemiş güncel borç bakiyesi son derece artmıştır. Müşteri Şirket'in icra takibine başlatmasına rağmen, ... ...'ün ödemesi gereken senetlere dayanan vade gelmiş borçları bulunmaktadır.Borçların ödenmesi (borca uygun şekilde ifası) ... ... tarafından teklif dahi edilmemiştir.Yukarıda belirtilenlere rağmen, ... ... tarafından ek borç ve ürün talebinde bulunulmuştur.” şeklinde başkaca ihlaller de belirtilmiştir. Davacı taraf, davalının 2020 yaz sezonundaki siparişleri göndermeyerek ve pandeminin de etkisiyle zor duruma düşürüldüğünü ileri sürmekte ve ayrıca davalı ...'nun sözleşmeyle kendisine bırakılan müşterilere doğrudan satış yapmak için kendisini saf dışı bırakmak amaçlı hareket ettiği; feshin haklı sebebe dayanmadığını sözleşmenin erken feshi nedeniyle maddi zarara uğradığını iddia etmektedir.
Davalı taraf, davacı şirketin, 2019 yılında 6.000.000 TL seviyesinde mal çektiğini ancak bu malların parasını ödemediği gibi, senetleri de ödemediğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını, şirket yetkilileri hakkında tazminat davası açıldığını, 6.000.000 TL civarında ...'dan Yüklü mal çekip, bunların bedelini ödemeyen senetlerin karşılıksız kaldığını, çekilen malların karşılığında hiçbir ödeme yapılmadığını, senetlerin peyderpey ödenmediğini, davacı şirket ve yöneticilerinin, davalı şirketin büyük zararlara uğramasına sebebiyet verdiğini, 6.000.000TL seviyesinde mal çekip, bunları ödemeyip, bir de bu malları satıp paralarını tahsil etdiklerini ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.
Davacı ... davalı ...'nun kendisine tekel hakkı tanıdığı ve sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi nedeniyle denkleştirme tazminatı talep etmiştir. Taraflar arasındaki 1 Ocak 2018 tarihli senelik sözleşmede davacı ...'a tekel hakkı tanındığına ilişkin bir ifade bulunmamaktadır.
Davacı alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile birlikte diğer eklerinin hesaplanması teknik incelemeyi gerektirdiği için sorun tespit bölümünde belirtilen konuları değerlendirmek üzere bilirkişi heyetinden 03/01/2023 tarihli rapor alınmış, her bir talep yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılıp, varsa asıl alacak ve eklerinden oluşan davacı alacağının belirlenmesine çalışılmıştır.
Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre , davacı taraf ticari defter kayıt ve belgelerine göre, davacı tarafın 31/12/2020 tarihi itibari ile davalı tarafa 650.269,69 TL. borçlu olduğu; davalı taraf ticari defter kayıt ve belgelerine göre, davalı tarafın 31/12/2020 tarihi itibari ile davacı taraftan 120 Alıcılar Hesabında 799.682,87 TL. borçlu, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında 6.454.073,20 TL. alacaklı olduğu, davacı tarafından talep edilebilecek 4 aylık 29.219,40 TL. kar kaybı ve portföy tazminatı tutarının 135.066,25 TL olarak hesaplandığı, taraflar arasındaki 1 Ocak 2018 / 31 Aralık 2020 tarihleri arasında yürürlükte olacağı kararlaştıran sözleşmenin davalı ... tarafından ... 17. Noterliğinin 02/09/2020 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşmenin 4. maddesindeki ödeme şekli ve süresine uyulmaması, verilen uzun vadeli senetlerin ödenmeyerek protesto görmesi sebebiyle haklı sebeple feshedildiği; taraflar arasındaki 1 Ocak 2018 tarihli sözleşmede davacı tarafa tekel hakkı tanındığına ilişkin bir ifade bulunmadığı, davalı ... yetkilisi ...'in 23 Ekim 2019 tarihinde ... çalışanlarına attığı e-mailden davalı şirketin davacıya tekel hakkı verdiği kesin, net ve tartışmasız olarak tespit edilemediği, bu durumda TTK m. 12275 uyarınca davacının denkleştirme tazminatı talep hakkının doğmadığı, yine davacının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği (TTK m. 122/3 ve davalı şirketin sözleşmenin feshinden sonra davacının portföyüne kattığı müşterilerle çalışmaya devam edip önemli menfaatler de elde ettiği (TTK m. 122/1) dosya kapsamından tespit edilemediğinden, davacının denkleştirme tazminatı talep edemeyeceği belirtilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre tarafların ticari defterlerinde yapılan inceleme neticesinde, davacı ...'ın ödemelerini yerine getirmediği ve verdiği senetlerin ödenmemesi sebebiyle protesto gördüğü; davalının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 179,90 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 170,78 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 9,12 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2023
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır