T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/565
KARAR NO:2023/124
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:27/08/2021
KARAR TARİHİ:21/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Vekili Dava Dilekçesi ile; Müvekkilinin, Dağcılık Federasyonu nezdinde kazanmış olduğu bir ihale için temin etmekle mükellef olduğu bir kısım ürünü, davalıdan satın almak konusunda davalı ile 2017 yılının başında şifahi bir sözleşme yaptıklarını, müvekkilinin bu sözleşmeye istinaden davalıya nakit ve çek olarak toplamda 158.115,18-TL'lik ödeme yaptığını, Satın alınan ürünlerin bir kısmının ayıplı çıkması üzerine, davalı ile irtibata geçilerek ayıp ihbarı yapıldığını, ayıbın davalı tarafça kabul edilmesi üzerine ayıba konu ürünler davalı tarafa iade teslim edildiğini, Ayıplı olan fatura bedellerine mukabil olarak da davalı adına 27.04.2021 tarihli ... nolu 5.427,18-TL bedelli iade faturası tanzim edilerek davalıya tebliğ edildiğini, Davalının da bu faturayı kendi ticari kayıtlarına işlediğini, hesap mutabakatının yapılmasından ve cari hesap özetinin davalı tarafça müvekkiline gönderilmesinden 4 ay sonra müvekkiline ödeme yapmamak amacıyla, haksız ve mesnetsiz şekilde, satışını ve teslimini gerçekleştirmediği ürünlerin yer aldığı 09.11.2018 tarihli ... nolu 10.000-TL bedelli faturayı ve 09.11.2018 tarihli ... nolu 5.427,18-TL bedelli iade faturasını tanzim ederek müvekkiline gönderdiklerini, müvekkili tarafından faturaların ... 54. Noterliği'nin 16.11.2018 tarihli ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile itiraz / iade edildiğini bu faturaların hiçbir surette müvekkili ticari kayıtlarına işlenmediğini, Davalı tarafın, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli itirazının iptaline, davalı tarafın müvekkiline 9620'den az olmamak üzere, icra inkar tazminatı ödemesine, yarılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, Davacının 2017 yılında ... tarafından açılan ihaleye ilişkin müvekkil firmadan 148.058,32 TL bedelinde mal satın aldığını, tüm bu malların müvekkili tarafından eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde teslim edildiğini, satın alınan bu mallara ilişkinde 26.01.2017 tarihinde 60.000,00 TL'si havale kalan kısmı da 03.03.2017 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli ve 17.03.2017 vade tarihli 38.222,00 TL bedelli iki adet çek olmak üzere toplamda 148.222,00 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafın yukarıda bahsi geçen mallara ek olarak bir adet yarış kayak ayakkabısı daha sipariş ettiğini, müvekkili tarafından bahse konu ayakkabının tedarik edilerek davacı tarafa süresi içerisinde eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde teslim edildiğini buna ilişkinde davacı tarafça 09.02.2017 tarihinde 9.893,00 TL ödeme yapıldığını, 09.11.2018 tarihinde de faturası düzenlenerek davalı taraf gönderildiğini, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olması, müvekkili tarafından satışı yapılan tüm ürünlerin eksiksiz ve kararlaştırılan şekilde teslim edilmiş olması, davacı tarafın usulüne uygun yapmış olduğu ayıp ihbarının bulunmaması, üründe bir ayıp var ise bunun kullanıcı kaynaklı olması, haksız ve kötü niyetli açılmış davanın reddine, davalı tarafın 9020'de az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 08/02/2022 tarihli ara karar ile ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinin istenilmesine VE rapor düzenlenmesine, karar verilmiştir.
Mahkememizce 18/03/2022
tarihli ara karar ile Davalı tarafların ticari defterlerinin SMM aracılığı ile incelenerek, alacak ve dosya kapsamında rapor düzenlenmesinin istenilmesine,
Mahkememizce 22/09/2022 tarihli ara karar ile Vergi Dairelerinin BA/BS formları dikkate alınarak uyuşmazlık konusu malların teslim edilip edilmediği, alacak ve dosya kapsamı hakkında ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine, karar verilmiştir.
18/03/2022 ... talimat tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ticari defterlerinde her ne kadar davalı şirket, davacı şirkete 15.483,86 TL borçlu gözükmekle birlikte, davalı şirketin 09.11.2018 tarih ve 10.000,00 TL'lik faturaya konu malı davacı yana teslim ettiğini ispatlaması durumunda, davacı şirketin davalı şirketten 5.483,86 TL alacaklı olacağı,Taraflar arasında gerçekleşmiş ticari ilişki ile ilgili net görüş bildirilebilmesi için davalı şirket ticari defterlerinin de incelenmesi gerekeceği kanısına varılmış olmakla birlikte bu hususun Mahkemenin Takdirlerinde olduğu, görüş ve kaaatine varılmıştır.
16/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ... İnşaat Spor Malz. VE GİYİM SAN. TİC. LTD ŞTİ 'nin 2017-2018 Yılları E-defter sistemine tabi olduğu ve 01.01.2017-31.12.2018 dönemlerine ilişkin olarak her ay yasal süresi içerisinde yasal defterlerin GİB'e gönderildiği ve onaylarının alındığı, dolayısıyla yasal Defterlerin davalının lehine delil olarak kullanılabileceği, 09.11.2018 tarih ... nolu “...” açıklamalı Davalı Kar Gıda tarafından Davacı ... adına düzenlenen 10.000 TL bedelli Temel faturanın “ihaleye istinaden ek olarakistenilen yarış ayakkabısına istinaden düzenlenmiştir” ibaresinin bulunduğu,söz konusu ürünün Davacı tarafa iletildiğine dair tarafımıza irsaliye yada kargo bilgi fişi paylaşılmamış olup, diğer taraftan davacı tarafından 09.02.2017 tarihli 9.893,00 TL tutarlı ödemenin ise neye istinaden yapıldığının ve 09.02.2017 tarihinde ödemesi yapılan bir ürünün faturasının 09.11.2018 tarihinde düzenlenmesinin izaha muhtaç olduğu,09.11.2018 tarih ... NOLU “... nolu faturaya istinaden ” açıklamalı Davalı ... tarafından Davacı ... adına düzenlenen 5.427,18 TL bedelli Temel faturanın “05.05.2017 ... kargo ... takip nosu ile teslim alınan ürünlere istinaden düzenlenmiştir.” ibaresinin bulunduğu, Söz konusu ... Kargo fişinin bilirkişiliğimiz İle paylaşıldığı(ek-1), ancak 05.05.2017 tarihinde gönderilen ürünlere neden 09.11.2018 tarihinde fatura düzenlendiğinin anlaşılamadığı, davacı tarafından düzenlenen 27.04.2017 tarih FYS ... nolu faturaya istinaden iade olarak düzenlendi ise yani ayıplı bir ürün olmadığı için davacının düzenlediği faturaya iade amaçlı olarak düzenlendi ise yasal süresi içindeiadenin düzenlenmediği ve ... Kargo ile gönderilen ürünlerin ne ile ilgili olduğunun izaha muhtaç olduğu, Sayın Mahkemece Davalı tarafından düzenlenen her iki faturanın kabulü durumunda; takip tarihi itibariyle Davacı ...'un Davalı ...'dan 56,68 TL alacaklı olduğu,Sayın Mahkemece Davalı tarafından düzenlenen her iki faturanın kabul edilmemesi durumunda;takip tarihi itibariyle Davacı ...'un Davalı ...'dan 15.483,86 TL alacaklı olduğu,Sayın Mahkemece Davalı tarafından düzenlenen 09.11.2018 tarih ... nolu10.000,00 TL bedelli faturanın kabul edilmemesi durumunda; takip tarihi itibariyle Davacı ...'un Davalı ...'dan 5.483,86 TL alacaklı olduğu,Mahkemece Davalı tarafından düzenlenen 09.11.2018 tarih ... nolu 5.427,18 TL bedelli faturanın kabul edilmemesi durumunda; takip tarihi itibariyle Davacı ...'un Davalı ...'dan 10.056,68 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
21/11/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; 09.02.2017 tarihinde Davacı ... tarafından Davalı ...'ya 9.893 TL davalı tarafa borcu olmadığı halde neden ödeme yapıldığının davacı tarafa açıklatılmasında yarar görüldüğü, 05.05.2017 tarihinde Davalı ... tarafından Davacı ...'a 3 desi büyüklüğünde ... kargo gönderisi ile 1 paket gönderildiği, bu gönderinin içeriğinin taraflara sorulmasında yarar görüldüğü, 09.11.2018 tarihinde yani kargo tarihinden 1.5 yıl sonra Davalı ... tarafından Davacı ...'a 5.427,18 TL'lik iade faturası ve 10.000,00 TL'lik ürün faturasının düzenlendiği, davalı tarafın iddia ettiği gibi ürün gönderimine ait faturalar ise neden 1.5 yıl sonra düzenlendiğinin davalı tarafa açıklatılmasında yarar görüldüğü, görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından kaynaklanan 2004 sayılı İİK madde 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır. Ayrıca bu durum HMK 222/5’te taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılacağı şeklinde ifade edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 21/2. Maddesine göre; bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 09/11/2018 tarih ... nolu “...” açıklamalı Davalı ... tarafından Davacı ... adına düzenlenen 10.000,00 TL bedelli fatura ve 09/11/2018 tarih ... nolu “... nolu faturaya istinaden ” açıklamalı Davalı ... tarafından Davacı ... adına düzenlenen 5.427,18 TL bedelli faturadan kaynaklandığı ve konusu bedellerin ödenmemesi üzerine takibe başlanıldığı ve akabinde iş bu davanın açıldığı, celse arasında tarafların BA-BS formlarının dosyamız arasına alındığı, davalı ... tarafça 2 adet faturanın beyan edildiği ancak davacı tarafa ait BA-BS formlarında söz konusu faturaların beyan edilmediği, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporuyla bu hususun sabit olduğu, fatura düzenlenebilmesi için taraflar arasında bir akdi ilişkinin bulunması gerektiği ve bunun yanı sıra fatura tacirler arasında ifaya yönelik bir ispat aracı kabul edilmekte ve faturada yer alması olağan sayılan malın cinsi veya yapılan işin adedi, türü ve bedeli gibi fatura mündericatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenen aleyhine karine teşkil etmektedir. Ancak bu karinenin aksi elbetteki her türlü delil ile ispatlanabileceği davalı yanca bu hususta faturanın düzenlendiği, kargo gönderisinin dosyamız arasına sunulduğu ve davacı yanca ödeme yapıldığı ve ayıp iddiası ispatlanamadığı anlaşılmakla iş bu alacak kalemi yönünden reddine, iade faturasına konu 5.427,18 TL bedelli faturanın her iki tarafında ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı ve bu haliyle tarafların kabulünde olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ile; .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 5.427,18-TL asıl alacak, üzerinden aynı koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 5.427,18-TL asıl alacak, üzerinden aynı koşullarla devamına,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 370,74-TL nispi karar harcının, peşin alınan 187,01-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 183,73-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
6-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 5.427,18-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 254,81-TL (59,30-TL BVH , 8,50-TL VSH, 187,01-TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 1.994,50-TL (194,50-TL tebliğler ve posta, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 699,08-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Arabuluculuk ücreti olan 1320-TL’nin davadaki kabul ve red oranına göre; 857,34-TL ‘sının davacıdan, 462,67- TL’sının davalıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/02/2023
Katip ...
Hakim ...