T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/59 Esas
KARAR NO:2022/698
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:22/01/2021
KARAR TARİHİ:09/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile satıcı ve ihracatçı davalı arasında 16.09.2020 tarihli ... nolu proforma fatura ile 605.000 adet maske alım-satımı ve ihracatı hususunda toplam 211.750,00 TL bedel ile anlaşmaya varıldığını, ilgili fatura/sözleşmeye göre davalının 605.000 adet maskenin tamamına ait teslimatı 24.09.2020 tarihinde yapacağını, Müvekkilince, 211.750,00 TL fatura bedeline ilişkin yazılı %30'luk bedelin (63.525,00 TL) 18.09.2020 tarihinde davalının ... Bankası hesabına yatırıldığını, Müvekkilince sözleşmedeki edimin yerine getirilmesine rağmen davalı şirketçe buna uygun hareket edilmediğini ve ayrıca ödemenin geri iade edilmediğini, bu suretle kendisine ....Noterliğinin 22.10.2020 tarih ve ... nolu ihtarnamesinin gönderildiğini ancak herhangi bir cevap verilmediğini, Bu doğrultuda davalı adına icra takibinin ikame edildiğini, davalı tarafça icra takibine itiraz edilmiş olması sebebiyle işbu davanın tesis edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmaya varılamadığını, beyan ettiği Davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, davalarının kabulüne, icra takibinin devamına, Davalı/Borçlunun asıl alacağın (%20)'sinden az olmamak üzere İcra İnkâr Tazminatına mahkumiyetine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de Davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep ettiği, görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Türkiye çağında ünlü ve alanında lider bir firma olduğunu, davacının Müvekkiline yurtdışına ihraç edilmek üzere mal satın alma teklifinde bulunduğunu, bu teklifin müvekkilince kabul edildiğini ve hatta ihracatın da müvekkili şirket tarafında yapılması konusunda mutabık kalındığını, anlaşma doğrultusunda müvekkili şirketçe ilgili ürünlerin teslime hazır hale getirildiğini, ne var ki anlaşma kapsamındaki ürünlerin tesliminin sözleşme tutarının 9670'lik bakiyesinin müvekkili şirket hesabına geçmesine müteakip yapılacağı konusunda anlaşılmış olsa da davacının bu noktadaki edimini yerine getirmediğini, müvekkilinin ürünleri teslime hazır hale getirmesine rağmen anlaşmada mutabık kalındığı üzere teslimatı gerçekleştirmek için bakiye satış bedelinin hesabına geçmesini beklediğini ve yapılan görüşmelerde oyalanmaya yönelik taahhütler verildiğini, Taraflar arasındaki anlaşmada davacının kaparo haricinde kalan tutarın ödenmesi akabinde teslimatın gerçekleştirileceği, ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde ise sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını, ödenmiş 9630'luk peşinatın da davacıya iade edilmeyeceği konusunda tarafların mutabık kaldığını, Müvekkili şirketin siparişe konu malı hazırlar iken yurtdışına yapılacak ihracat için devlete hibe edilmesi gereken malı üretmiş ve bu süreçte fazladan işçi çalıştırmak zorunda kalmış olduğunu, normalden daha fazla emek-mesai harcadığını, davacının icra inkâr tazminatına ilişkin talebinin reddedilmesi gerektiğini, beyan ettiği Açıklanan hususlar doğrultusunda davanın reddine ve takibin iptaline, Davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ettiği, görülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; taraflar arasındaki maske alım satımı yapılmasına rağmen malların teslim edilmemesi iddiasına dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olduğundan ibaret olduğu görülmüştür.
DELİLLER;
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dava konusu; 16.09.2020 tarihli ... nolu proforma fatura, 18.09.2020 tarihli 63.525,00 TL bedelli ... Bankası ödeme dekontu, .... Noterliğinin 22.10.2020 tarih ... sayılı ihtarnamesi mahkeme dosyasına sunulmuştur.
... 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası dosyaya celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 18/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Davacı taraf Ticari Defterlerinin; 6102 sayılı kanunun 64. Md. ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 182 ile 220. md. uyarınca usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, Mali ve Kaydi olarak kendi lehlerine delil olma niteliğine haiz olduğu mütalaa olunduğu, Davacı ve Davalı taraflarca ticari nitelikteki ilişkinin yazılı olarak kayıt altına alındığı, yazılı bir proforma fatura metninin mevcut olduğu ve dava dosyasına sunulduğu, dava dosyası içerisindeki Proforma Fatura belgesi üzerinde her iki tarafında kaşe ve imzalarının mevcut olmadığının görüldüğü, Davacı taraf kayıtlarına göre Davacı tarafın dava tarihi itibariyle Davalı taraftan mal kaydi olarak 63.525,00 TL Alacaklı olduğu, davacı tarafça yapılan ödemenin iki tarafça da kabul edildiği, taraflar arasındaki asli husumet konusunun davalı tarafça üretilen ürünlere karşılık davacı tarafça hangi aşamada ödeme yapılacağına ilişkin olduğunun görüldüğü, işbu hususun hukuki Mütalaa gerektirmesi sebebiyle değerlendirme ve takdirinin Sayın Mahkemeye ait olabileceği, işbu hususa ilişkin dava dosyası içerisinde proforma fatura görüntüsü ile taraflar arasındaki bir önceki ticarete ilişkin bilgi ve belgelerin yer aldığının görüldüğü, proforma fatura görüntüsü incelendiğinde davalı tarafça bahsi geçilen %70'lik ödemeye ilişkin beyanname açılacağının belirtildiği, davalı tarafça dava dosyasına herhangi bir beyanname görüntüsünün sunulmadığının tespit edildiği, Mahkememizce Davacının Davalıdan 63.525,00 TL alacaklı olduğu ve faiz başlangıç tarihinin yukarıda detaylı olarak belirtildiği üzere TTK 1530/f.lI maddesi uyarınca 25.09.2020 olduğu yönünde kanaat oluşması durumunda işbu alacağa karşılık toplam 704,87 TL işlemiş faiz talep edebileceği, mahkememizce Davacının Davalıdan 63.525,00 TL alacaklı olduğu ve faiz başlangıç tarihinin ihtar tarihi olduğu (22.10.2020) yönünde kanaat oluşması durumunda işbu alacağa karşılık toplam 281,95 TL işlemiş faiz talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı tarafça dosyaya sunulan 16/09/2020 tarih ... numaralı proforma faturada ihracatçı olarak davalı ... Uluslararası Nakliyat ... Ltd. Şti, alıcı olarak dava dışı ... olduğu, yine proforma fatura altında tarafların imzaların bulunmadığı mahkememizce tespit edilmiş ise de taraflar arasında bahse konu proforma fatura uyarınca alım satım akdinin kurulduğu konusu taraflarca ihtilafsız olduğundan yargılama bu proforma fatura esas alınarak yapılmıştır.
16/09/2020 tarih ... numaralı proforma faturada ödemenin "proforma miktarının tamamının %30 ödemesi direkt satıcı nakit hesabına, kalan %70 tutarına yönelik ise beyanname açılacaktır" şeklinde kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça, davalıya yapılan 18.09.2020 tarihli 63.525,00 TL bedelli ... Bankası ödeme dekontu dosyaya sunulmuş olup, 63.525,00 TL miktarın proforma faturada kararlaştırılan %30 ödeme olduğu yine taraflarca ihtilafsızdır.
Davalı taraflar arasındaki anlaşma kapsamında davacının kapora haricinde kalan tutarın ödenmesi akabinde teslimatın gerçekleştirileceği, ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde ise sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı, ödenmiş %30'luk peşinatın da davacıya iade edilmeyeceği konusunda tarafların mutabık kaldığını beyan etmiştir.
Taraflar arasında satım akdinin kurulduğu ve asıl davaya konu ödemenin avans ödemesi olduğu ihtilafsız olup, uyuşmazlık sözleşmenin davacı alıcı tarafından haklı nedenle feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır.
Davacı .... Noterliğinin 22.10.2020 tarih ... sayılı ihtarnamesi ile davalıyı sözleşme konusu 605.000 adet maskenin 24.09.2020 tarihinde teslim edilmediğinden sözleşmeyi feshettiğini ve 63.525,00 TL'nin 3 gün içinde ödenmesi hususunda ihtar etmiştir.
TBK'nın 212. maddesine göre; "Satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır. Zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilir."
Borçlunun temerrüdü halinde alacaklının seçimlik haklarının düzenlendiği aynı yasanın 125. maddesine göre ise "... Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler."
Taraflar arasındaki sözleşmede malın teslim tarihi, 24.09.2020 olarak belirlenmiş olup, davacı tarafından gönderilen ihtarnamenin 22.10.2020 tarihli olduğu gözetildiğinde davalının belirlenen tarihte sözleşme konusu maskeleri teslim etmediği anlaşılmıştır. Proforma faturada %70'lik tutara yönelik beyanname açılacaktır ifade açık olmamakla birlikte mahkememizce yapılan değerlendirmede, faturanın ihracata yönelik olduğu da dikkate alındığında beyanname ile kastedilenin gümrük beyannamesi olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı tarafça, sözleşme uyarınca teslim tarihi olarak belirlenen 24.09.2020 tarihinden önce düzenlenmiş bir gümrük beyannamesi dosyaya sunulmadığı gibi davacı tarafa bildirilmiş, tebliğ edilmiş bir gümrük beyannamesi olduğu hususu da ileri sürülmemiştir. Yine davacıya malların teslime hazır olduğuna ilişkin bir bildirimde de bulunulmamıştır. Bu durumda teslim için taahhüt edilen aşılmış olmakla, davalı satıcı temerrüde düşmüş olup, davacı alıcı da seçimlik hakkını sözleşmeden dönme yönünde kullanmıştır. Bu nedenle davacının peşin ödediği avans bedelini isteyebileceğinin kabulü ile davalının ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 23.10.2020 gününden itibaren 3 gün sonra 26.10.2020 tarihinde temerrüte düştüğü tespit edilmekle davalının ... 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 63.525,00-TL asıl alacak, 260,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 63.785,00-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan hükmedilen alacağın % 20 si üzerinden hesaplanan 12.757,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının ... 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 63.525,00-TL asıl alacak, 260,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 63.785,00-TL üzerinden takibin devamına,
Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan hükmedilen alacağın % 20 si üzerinden hesaplanan 12.757,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 4.357,15 TL nispi karar harcının peşin alınan 770,36 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 3.586,79 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 10.205,60-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 838,16-TL( 59,30.TL BVH, 8,50.TL VSH, 770,36 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 1.044,50 TL ( 244,50 TL tebliğler ve posta, 800,00.TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 09/11/2022
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır