T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/64
KARAR NO:2021/63
DAVA:Çek İptali
DAVA TARİHİ:25/01/2021
KARAR TARİHİ:01/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan çek iptali davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin çek hesabının bulunduğu ...şubesinin ... ıban numaralı hesabına ait 25.01.2021 keşide tarihli ... seri numaralı 110.000-TL çekin takas yolu ile sorulması üzerine çekten haberdar olunduğunu, temin edilen ve dilekçe ekinde sunulan çek altındaki imzanın müvekkilinin şirket yetkilisine ait olmadığını, çıplak gözle dahi bakıldığında çek altındaki imza ile imza sirkülerindeki imzaların birbiri ile ilgisinin olmadığını tamamen farklı kişilere ait olduğunun görüldüğünü, çek altındaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı gibi müvekkilinin bilgisi ve rızası hilafına tanzim edildiğini, doldurulduğunu ve imza edildiğini, esasen çekte hamil görünen taraf ile müvekkilinin ticari ilişkisi mevcut olup bu çekin şirket tarafından verildiğinden ve imza edildiğinden şirket yetkilisinin bilgisi bulunmadığını, şirket yetkilisinin imza sirküleri ve çek örneğinin ibraz edilmiş olup yargılama safahatında da celp olunacak imza örnekleri ve tatbike elverişli belgelerin incelenmesi neticesinde çek altındaki imzanın da şirket yetkilisine ait olmadığının tespit olunacağını, ancak çekin kötü niyetli kişiler tarafından bankaya ibrazı halinde telafisi mümkün olmayacak zararların doğmaması adına öncelikle Sayın Mahkemeden çekin ödenmemesi hususunda ödeme yasağı kararı verilmesini ve şirket yetkilisinin rızası ve bilgisi hilafına keşide edilen çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait olduğu ve davacının işbu davayı keşideci (hesap sahibi) sıfatı ile açtığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.
Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757. Maddesine göre zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak hamil açabilecektir. Ayrıca dava dilekçesine göre iptali talep edilen çekler boştur. Boş çek yaprakları TTK 780. Maddesinde öngörülen unsurları bulunmadığından kambiyo senedi niteliğinde değildir. Kambiyo senedi vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyecektir.
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacının dava konusu yapılan çek iptaline konu ... Bankası'na ait ... numaralar arası 10 adet ve Yapı ve Kredi Bankası'na ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı 6 adet çekin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olup Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın HMK'nun 114/1-h maddesi gereğince davacının hukukî yararının bulunmaması sebebiyle aynı kanunun 115/2.maddesi uyarınca usulden REDDİNE ,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır