T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/667 Esas
KARAR NO : 2025/279
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 11/10/2021
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak, İtirazın İptali ve Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... A.Ş.'nin ...' da .. 650 ada, 1 parselde yeni bir fabrika binası yapılması amacıyla yüklenici davalı tarafla 11.07.2019 tarihinde anlaşmaya vardığını, söz konusu bina; 2 Bodrum + Zemin Kat + 4 Normal kat + Çekme kattan oluşan 8 katlı betonarme bina yapılması üzerine anlaşma yapıldığını, davalı taraf yapması gereken işleri fen ve sanat kurallarına aykırı olarak yaptığını, 2020 yılı sonunda binanın döşemelerinde çatlaklar meydana geldiğini, bina kullanılmaya başlandıkça; hareketli ve sabit yüklerin artması ile çatlaklar artmaya ve derinleşmeye başladığını, bunun üzerine davacı taraf, karşı tarafa mail göndererek yaptıkları betonarme inşaatın hatalı olduğu alınacak teknik rapora göre itirazlar edileceğini söylediğini, davalı tarafın yapmış olduğu ayıplı imalatlar üniversite raporları ve Mahkeme tarafından da belirlendiğini, ...'de görevli ... tarafından hazırlanan raporun sonuç kısmında; Binanın 125 cm kalınlığında radye temel sistemine sahip olduğunu, binada herhangi bir zemin hareketi söz konusu olmadığını, binada oluşan çatlakların 1. Sorumlusu...Tic. A.Ş. Firması olduğunu, oluşan çatlakların tamir edilmesi için Karbon fiber ve epoksienjeksiyonu ile tamir yapılması gerektiğini, davacı tarafın, söz konusu durum için birde ... görevli ... ve Dr. Öğretim Üyesi ... tarafından teknik rapor hazırlandığını, hazırlanan raporun sonuç kısmında; “davalı tarafın hatalı işler yaptığını, kirişlerde yeteri kadar pas payı bırakılmadığını, kiriş etriyelerinin hatalı yapıldığını, mesnetlere ilave edilen donatıların yanlış şekilde montaj edildiğini, kalıp sökümünde yanlışlıkların olmasından kaynaklandığını, söz konusu hatalı işlerin yapılması için karbon fiber sistemi uygulanması gerektiğinin bildirildiğini, davalı tarafın yanlış uygulamaları sonucunda müvekkilinin çok büyük harcamalar yapmak zorunda
kaldığını, söz konusu bina geç açıldığından dolayı oluşan kira bedeli ve asgari 5 aylık zarar oluştuğunu, tüm alacak ve tazminat kalemleri yönünden fazlayı talep ve sair talep hakları saklı kalmak kaydıyla,
öncelikle ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne, davalarının kabulüne, ayıpları onarım bedeli 152.561,84 Usd alacaklarının temerrüt tarihi 14.08.2021 tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının 1 yıl ve üzeri vadeli Usd mevduatına verdiği azami Usd faizi ile birlikte ve ayıpları onarım bedeli 1.085.365,42 TL, kar mahrumiyeti/kira kaybı zararından şimdilik 2.000.000,00 TL, değer kaybı zararından şimdilik 2.000.000,00 TL, ayıpları giderme süresince çalıştırılan bina ile ilgili personel gideri zararından şimdilik 50.000,00 TL, sözleşme konusu işlerin gecikmeli yapılması nedeniyle cezai şart alacaklarından şimdilik 50.000,00 TL ve ayıpları tespit gideri zararı 47.081,00 TL olmak üzere Türk Lirası alacaklarından şimdilik: 5.232.446,42 TL nin temerrüt tarihi olan 14.08.2021 tarihinden itibaren T.C. Merkez bankası avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı arasında 11/07/2019 tarihli birim fiyat inşaat sözleşmesi imzalandığını, iş sahibi davacının vekalet vermemesinden dolayı davalı yaklaşık 42 gün kaybedildiğini, davacının kusuru nedeniyle müvekkilinin iş planında zorunlu olarak sarkmalar olduğunu, yaz aylarında yapılması gereken birçok imalatın kış aylarına zorunlu olarak sarktığını, bu durumun bir çok olumsuzlukları beraberinde getirdiğini, sözleşmenin imza tarihindeki statik projenin davacı tarafından sözleşmenin projelerde sonradan değişiklikler ve ek işler başlıklı 16.1 maddesine aykırı biçimde müvekkilinin görüş ve fikirleri sorulmadan tek taraflı olarak değiştirildiğini, taraflar arasındaki Birim Fiyat Sözleşmesine konu projenin proje müellifinden kaynaklanan projesel eksikliklerin kontrol mühendisi ya da işveren onayı bekleyen imalatlarda onay sürecinin uzun sürmesi, proje revizyonlarıyla ortaya çıkan iş artışı ya da eksilişi, özellikle de mimarı projenin hatalı, eksik ve detaylardan yoksu şekilde hazırlanmış olması müvekkili açısından ciddi anlamda imalat güçlüğü oluşturduğunu ve işin süresinin hiç şüphesiz müvekkilinden kaynaklanmayan nedenlerle uzamasına neden olduğunu, gecikmelerin tamamının davacıdan kaynaklandığını, bu nedenlerle davacının hukuki dayanaktan yoksun davasının tümüyle reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı arasında 11/07/2019 tarihli, davalının iş sahibi, davacı müvekkili ise yüklenici veya müteahhit olarak tanımlandığı, ayrıntılı biçimde tarafların hak ve yükümlülüklerini gösteren “Birim Fiyat İnşaat Sözleşmesi” imzalandığını, anılan sözleşmenin konusu, malzemeler davalı işveren tarafından temin edilmek, işçilik ise davacı müvekkili tarafından yapılmak üzere, iş sahibi davalının, tapunun ...bulunan 18K II B pafta, 650 ada ve 1 parselde kayıtlı taşınmazı üzerinde yapılacak 2 Bodrum Kat, Zemin Kat, 4 Normal Kat, Çekme Kat olarak 8 katlı B.A.K. fabrika binasının yapımına ilişkin olduğunu, davalının kusuru nedeniyle müvekkilin iş planında sarkmalar olduğunu, yaz aylarında yapılması gereken birçok imalat kış aylarına zorunlu olarak sarktığını ve bu durum birçok olumsuzlukları beraberinde getirdiğini, iş sahibi davalının vekalet vermemesinden dolayı davacı müvekkili şirket tarafından Serbest Bölgede ofis kiralanarak zorunlu olarak şube açılması ve ofis kiralanmak zorunda kalındığını, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle müvekkili tarafından yüklü miktarda kira bedeli, su elektrik gideri, kira şube ofis, kira katkı payı, kira boş arsa bedelleri ödenmek zorunda kalındığını, bu durumun davalıya iletilmiş olmasına rağmen davalı tarafından bu istem kalemi karşılanmamış olup, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-USD 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi hükmünce ve 1.000 tl statik tasarım /statik işler bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 tl genel gider ile 2.000 tl kar kaybı olmak üzere 3.000 tl'nin ise dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
Birleşen 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davadan önce iş bu talep ettiği alacaklar yönünden dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusu yapmadığını, dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davacının taahhüt ettiği iş nedeniyle “işveren” olarak işyeri açılışı yapmasını, SSK'ya bildirimde bulunması zorunlu olduğunu, kendi işletme giderlerini davalı arsa sahibinden talep edemediğini, davacının kira ödemesi, elektrik, su giderleri, damga vergisi, araç ve yakıt gideri, iş güvenliği giderleri vb. kendi işletme gider kalemlerini müvekkilinden talep etmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, inşaat yapılacak boş arsa 23/08/2019 günü davacıya teslim edildiğini, Davacının arsa ile ilgili hiçbir itirazı olmadığını, davacının işin normal süresinin yaklaşık 3 katı geciktiğini, işin gecikmesinde müvekkilin hiçbir kusuru olmadığını, işi süresinde yapmakla yükümlü olan davacının kendi kusuruna dayanarak hak iddia etmesi yasaya aykırı olduğunu, davacının taahhüt ettiği inşaat işleri kapsamındaki bina döşemelerinde 2020 yılı sonunda çatlaklar meydana gelmeye başladığını, ayıpların öğrenilmesi üzerine davalı tarafından, davacıya ayıpların varlığı ihbar edildiğini, üniversite raporları ve mahkeme eliyle tespit ettirildiğini, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığı’nın ... E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, yapılacak yargılama sonunda tümüyle haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı arasında 11.07.2019 tarihli, davalının iş sahibi davacı müvekkilinin ise yüklenici veya müteahhit olarak tanımlandığı ayrıntılı biçimde tarafların hak ve yükümlülüklerini gösteren birim fiyat inşaat sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesinde kontrol mühendisi, işbu sözleşme süresi boyunca iş sahibini temsil etme ve iş sahibi adına hareket etme, iş sahibi adına proje yönetimi yetkisine sahip olup işin başlangıç tarihi yüklenici adına ruhsat değişikliğinin yapılması ve müteakiben yer teslim tutanağının düzenlemesi ile işin süresinin başlamış sayılacağı taraflarca kararlaştırıldığını, bu kapsamda ...iş sahibinin kontrol mühendisi ve proje mimarı olarak diğer ifade ile proje müellifi sıfatıyla göreve başladığını, 21.08.2019 tarihinde serbest bölgede faaliyet ruhsatının çıkması ile yer teslimi talep edildiğini, 23.08.2019 tarihinde davacı müvekkiline yer teslimi yapıldığını, aynı gün hafriyata başlandığını, sözleşmenin imza tarihindeki statik proje, davalı tarafından, sözleşmenin projelerde sonradan değişiklikler ve ek işler başlıklı 16.1. maddesine aykırı biçimde, davacı müvekkilinin görüş ve fikirleri sorulmadan tek taraflı olarak değiştirildiğini, esasen bu değişiklik 20 cm olan döşeme kalınlığını 16 cm'ye indirdiğini, döşeme kalınlığını %25 azalttığını, yine demir donatıda ise 7,85 cm² yerine 2,87cm² kullanarak yaklaşık 1/3 oranında azaltarak döşemelerde çatlaklar oluşmasına sebebiyet verdiğini, proje üzerinde çözülmeyen ya da değiştirilen hususlarda onay almadan davacı müvekkilinin uygulama yetkisinin olmaması ve onaylamalarında ciddi zaman alması nedeniyle davacı müvekkilinin sahadaki iş planlama sürecini ciddi anlamda olumsuz biçimde etkilediğini, merkez ofisi tarafından desteklenen detay eksiklikleri kontrol mühendisinin onayını almadan yerinde uygulama olanağı da davacı müvekkili tarafından bulunamadığını, taraflar arasındaki birim fiyat inşaat sözleşmesine konu projenin proje müellifinden kaynaklanan projesel eksiklikler, kontrol mühendisi ya da işveren onayı bekleyen imalatlarda onay sürecinin uzun sürmesi, proje revizyonlarıyla ortaya çıkan iş artışı ya da eksilişi, özelikle de mimari projenin hatalı, eksik ve detaylardan yoksun şekilde hazırlanmış olması davacı müvekkili açısından ciddi anlamda imalat güçlüğü oluşturulduğunu, işin süresinin kendinden kaynaklanmayan nedenlerle uzamasına neden olduğunu, son hak edişe ilişkin evrakların davalının kontrol mühendisi olan ...’na iletilmesine rağmen davacı müvekkiline herhangi bir dönüş yapılmadığını, 1.733.355,01-TL ile 18.238,44 USD olan hakedişin tüm iyiniyetli girişimlere rağmen ödenmediğini, bu bağlamda davacı müvekkili tarafından bakiye hakediş alacağının tahsili için davalı aleyhine ... 36. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile 18.05.2021 tarihinde başlatmış olduğu icra takibi davalının yasa, sözleşme hükümlerine ve iyiniyet kurallarına aykırı biçimde haksız ve kötüniyetli itirazı üzerine durduğunu, davalı tarafından ödemeden kaçınılan meblağ kendi yükümlülüklerindeki malzeme bedelleri olup ödeme çatlağı ile bir ilgisi de bulunmadığını, davalı yanca binanın kirişlerinde ve döşemelerinde oluştuğu iddia edilen çatlaklar, davacı müvekkilinin sözleşmeye aykırı imalatından değil tam aksine statik ve betonarme projelerine kaynaklık teşkil eden zemin etüt raporunun ve geoteknik raporunun ilgili mevzuat hükümlerine, fen ve sanat kurallarına kısaca mer’i mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmamasından kaynaklandığını, davalının ... 36. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamını, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini, davalı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının tüm alacağı karşılayacak miktarının aksi halde kabul anlamına gelmemek üzere davalının kabulünde olan -750.000,00-TL. alacağa ilişkin olarak tensiple ihtiyaten haczine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 11.07.2019 tarihli ‘Birim Fiyat İnşaat Sözleşmesi ile davacı yüklenici sözleşme konusu inşaatın kaba inşaat işlerini yapmayı taahhüt ettiğini, davacı yüklenicinin taahhüt ettiği iş nedeniyle işveren olarak işyeri açılışı yapması, SSK. ya bildirimde bulunması, işçilik ücretlerini ödemesinin zorunlu olduğunu, inşaat yapılacak boş arsa 23.08.2019 günü davacı yükleniciye teslim edildiğini, davacı yüklenicinin arsa ile ilgili hiçbir itirazı olmadığını, davacı yüklenicinin taahhüt ettiği kaba inşaat işleri kapsamındaki bina döşemelerinde 2020 yılı sonunda çatlaklar meydana gelmeye başladığını, icra takibine konu davacı faturalarına ve kesin hesaba itiraz edildiğini, ihtiyati haciz talebi İİK. 258. md. aykırı olduğunu, ayıpların öğrenilmesi üzerine davalı müvekkili iş sahibi tarafından derhal davacı yükleniciye ayıpların varlığı ihbar edildiğini, davacı yüklenicinin yaptığı işteki ayıpların varlığı davalı iş sahibi tarafından Üniversite raporları ve Mahkeme eliyle tespit ettirildiğini, davalı iş sahibinin alacaklarının belgelerle kanıtlı olduğunu, davalı müvekkili ayıpları onarım bedeli olarak net 152.561,84 USD. + 1.085.365,42 TL. harcama yaptığını, işin davacı yüklenici tarafından ayıplı olarak yapılması nedeniyle binada çok büyük değer kaybı meydana geldiğini, işin normal süresinin 3 kat gecikmesinde davalı iş sahibinin hiçbir kusuru olmadığını, işi süresinde yapmakla yükümlü olan davacı yüklenicinin kendi kusuruna dayanarak hak iddia etmesinin yasaya olduğunu, ortaya çıkan ayıpların tespiti ve onarımı nedeniyle 6 ayı aşan extra bir gecikme süresi daha meydana geldiğini, bu sürede binayı kullanamayan iş sahibi yaklaşık %100 kapasite artışından gelecek büyük kâr kaybına uğradığını, binayı kiraya vermesi halinde elde edebileceği gelirden mahrum olduğunu, ortaya çıkan ayıpların tespiti ve giderilmesi nedeniyle 6 ayı aşan extra gecikme süresinde davalı iş sahibinin personel gideri zararı olduğunu, davalı iş sahibi binada ortaya çıkan ayıpların tespiti için masraflar yaptığını, davacı yüklenici davalı iş sahibinin ayıpları onarma bedeli ile ayıptan kaynaklanan zararlarını ödemediğini, davalı iş sahibi BK.143. madde gereğince kendi alacağı ile aleyhine açılan takip konusu borcu takas ettiğini, takas nedeniyle de davacı yükleniciye borcu olmadığını, İş bu davanın ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dava dosyası birleştirilmesini talep ettiklerini, delillerin toplanmasını, işbu davanın aynı taraflar arasında ve aynı sözleşmeden kaynaklanan biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesini, davacının iddia ettiği alacağın gerçek olmamasını, takibe konu davacı kesin hesabına ve faturalarına itiraz edilmesini, keza davalı iş sahibinin belgeler ve diğer delilerle kanıtlı ayıbı onarma masrafları ve ayıptan kaynaklanan zarar alacakları nedeniyle takas ve mahsup beyanı gereğince borcunun olmaması nedenleriyle haksız davanın ve inkâr tazminatı talebinin reddini, kötü niyetli davacının İİK. 67/ II. madde gereğince asgari %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkumiyetini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER:
... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası, ... Tapu Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı, ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı, Ticaret Bakanlığı'na yazılan müzekkere cevabı, ... Şirketi'ne yazılan müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce alınan 18/01/2023 tarihli bilirkişi raporuna yapılan itirazlar yerinde görülmekle, itirazlara konu hususların ek rapor ile giderilemeyeceği, anlaşılmakla dosya yeni bir heyete tevdi edilmiş ve naip hakim atanarak mahallinde yapılan keşif neticesinde sunulan 03/09/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyamız içerisine alınmıştır.
Asıl dava davacı birleşen davalar davalı vekili 04/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; 2.000.000,00 TL olan ayıptan dolayı binadaki değer kaybı zararı taleplerini 438.709,10 TL artırarak 2.438.709,10 TL'ye çıkardıklarını, 50.000,00 TL olan ayıbı giderme süresince çalıştırılmak zorunda kalınan personel gideri zararı taleplerini 180.006,00 TL arttırarak 230.006,00 TL'ye çıkardıkların beyan etmiştir.
Asıl dava davalı birleşen davalar davacı vekili 2021/854 esas sayılı dosya yönünden 05/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; Dava dilekçelerinde 1.000,00 USD olan kiraya ilişkin taleplerini 2.810,00-USD artırarak 3.810,00-USD olarak, 1.000,00 TL olarak talep ettikleri tasarım/statik işleri bedeli 130.500,00 TL artırarak 131.500,00 TL olarak, 1.000,00 TL olarak talep ettikleri genel giderleri 276.288,26 TL ve 3.675,00 USD artırarak (127.679,68 TL) 403.967,94 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava ve birleşen davalar eser sözleşmesinden kaynaklı alacak, tazminat ve itirazın iptali istemlerine ilişkindir.
Asıl davada davacı ... vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin taşınmazı üzerine yeni bir fabrika binası yaptırmaya karar verdiğini, 8 katlı Betonarme karkas Fabrika Binasının kaba inşaatının yapımı konusunda davalı yüklenici... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile anlaşıldığını ve taraflar arasında 11.07.2019 tarihli ‘Birim Fiyat İnşaat Sözleşmesi’ akdedildiğini ancak davalı yüklenicinin taahhüt ettiği işleri fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye ve kanuna uygun olarak yapmadığını, işi ayıplı olarak imal ettiğini, 2020 yılı sonunda binanın döşemelerinde çatlaklar meydana gelmeye başladığını, iş bu önemli ayıp niteliğindeki çatlaklar, binanın kullanılmaya başlanılması halinde konulacak makine, eşya ve çalışanların ağırlığı, binada faaliyete geçilmesi halinde oluşacak hareketli yük nedeniyle ilerleyip derinleşerek çatlamamış olan yerlere de sirayet ederek can ve mal emniyeti yönünden son derece tehlikeli sonuçlara yol açabilecek nitelikte olduğundan davalıya derhal ... günü ... 1. Noterliği'nin ... yevmiye no'lu ihtarnamesi keşide edildiğini, binanın ayıplı yapıldığının ihbar edildiğini, ancak davalının 18.01.2021 tarihli ihtarında sözlü beyanlarını tekrar ederek işin eksiksiz, ayıpsız ve kusursuz yapıldığı beyan edip ayıpların varlığını inkâra devamla ayıpları gidermekten kaçınması üzerine davalı Yüklenicinin yaptığı işteki ayıpların varlığı Üniversite raporları ve Mahkeme eliyle tespit ettirildiğini, davalının inşaattaki ayıpları inkâr ederek gidermekten kaçındığından ayıpların 11.07.2019 tarihli Sözleşmenin (10.8.) ve (10.9.) madde hükümlerine göre davacı tarafından zorunlu olarak 3. kişilere yaptırıldığı, bu nedenle davacının 152.561,84 USD. + 1.085.365,42 TL. ayıpları giderme bedeli başka bir ifade ile onarım bedeli alacağı doğduğunu, davalı yüklenicinin ağır kusurundan kaynaklanan ayıpların giderilmesi için geçen sürede binada üretim yapılamadığından büyük kâr kaybına uğradığını, binada büyük miktarda değer kaybı meydana geldiğini, davalının işi kusurlu yapması nedeniyle 5 aylık personel gideri zararından davalının sorumlu olduğunu, İnşaat işleri taraflar arasında imzalanan 11.07.2019 tarihli Birim Fiyat İnşaat Sözleşmesinde belirlenen sürede yapılmayıp gecikmeli yapıldığından sözleşmenin (11.5.) maddesine göre müvekkilimin davalı yükleniciden 300.000,00 TL. cezai şart alacağı olduğunu, tespit ve teknik inceleme giderleri davalının kusurundan kaynaklanan ayıpla ilgili zorunlu gider olarak davalıdan tahsili gerektiğini, davacının yukarıda açıklanan tüm alacak, tazminat ve zararlarının davalı Yüklenicinin işi kusurlu ve ayıplı yapmasından kaynaklandığını, davalı yüklenicinin BK. nun 471. madde hükümleri ve Sözleşme gereğince işi sadakat ve özenle yapmakla yükümlü olduğunu, ... 1. Noterliği’ nin ... tarih ve ... yevmiye no’lu ihtarnamesi ile yukarıda arz edilen zararlarının ödenmesini davalıya ihtar edilerek 04.08.2021 günü davalıya tebliğ edildiğini ancak davalı süresinde ödeme yapmayıp 14.08.2021 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü belirterek; Ayıpları onarım bedeli 152.561,84 USD alacağın temerrüt tarihi 14.08.2021 tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının 1 yıl ve üzeri vadeli USD mevduatına verdiği azami USD faizi ile birlikte, Ayıpları onarım bedeli 1.085.365,42 TL, Kâr mahrumiyeti / kira kaybı zararından şimdilik 2.000.000,00 TL, Değer kaybı zararından şimdilik 2.000.000,00 TL, Ayıpları giderme süresince çalıştırılan bina ile ilgili personel gideri zararından şimdilik 50.000,00 TL, Sözleşme konusu işlerin gecikmeli yapılması nedeniyle cezai şart alacağından şimdilik 50.000,00 TL, Ayıpların tespit gideri zararı 47.081,00 TL,
olmak üzere TL alacaklarından şimdilik 5.232.446,42 TL’nin temerrüt tarihi 14.08.2021 tarihinden itibaren işletilecek T.C. Merkez Bankası avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası yönünden ... vekili dava dilekçesinde, davalının sözleşmeye aykırı davranması edeniyle davacı müvekkili tarafından yüklü miktarda kira bedeli, su elektrik gideri, kira şube ofis, kira katkı payı, kira boş arsa bedelleri ödenmek zorunda kalındığını belirterek şimdilik 1.000 USD 'nin 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi hükmünce davalıdan tahsili, işin gecikmesine davalının
sebebiyet verdiğini ileri sürerek, işin gecikmesi nedeniyle, işin geciktiği süre yönünden katlanmak zorunda kalındığını, işçilik dahil istihdam edilmek zorunda kalınan personel gideri/SGK prim ödemeleri, damga vergisi, araç ve yakıt gideri, kalıp/güvenlik bariyer gideri olmak üzere 1.000,00 TL genel gider, 2.000,00 TL kar kaybı ve davalının kusurlu projelerine bağlı ve zorunlu olarak davacı müvekkili tarafından statik tasarım/statik işleri hizmet bedeli olarak toplam 131.500,00 TL ödenmek zorunda kalındığını, bu kalem yapılan harcamanın şimdilik 1.000,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden; Davacı ... İnşaat vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında inşaat seviyesi % 95 seviyesine gelmesine, bu hususun yapı denetimin raporlarında ve davalının kontrol mühendisi ...’na gönderilen günlük raporlarda ve yapılan toplantı tutanağında dahi açık ve net olmasına rağmen 16 Temmuz 2020 tarihinde davacı müvekkili tarafından davalıya geçici kabul için yazı yazılmasına karşın davalının sözleşmenin 4.maddesine aykırı biçimde geçici kabul yapmaya yanaşmadığını, bu kapsamda davacı müvekkili şirket tarafından son hak edişe ilişkin evraklarının davalının kontrol mühendisi olan ....’na iletilmesine rağmen davacı müvekkiline herhangi bir dönüş yapılmadığını, 1.733.355,01 TL ile 18.238,44 USD olan hakedişin tüm iyiniyetli girişimlere rağmen ödenmediğini, bu bağlamda, davacı müvekkili tarafından bakiye hakediş alacağının tahsili için davalı aleyhine ... 36.İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra takip dosyası ile 18.05.2021 tarihinde başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, davalı tarafından sözleşmenin açık hükümlerine rağmen gelinen aşamada, sözleşme konu inşaatta döşemelerdeki çatlaklıkları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınması öncelikle sözleşme hükümlerine ve TMK’nın 2.maddesindeki “herkes haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken iyiniyet kurallarına uymakla yükümlüdür” ilkesine açıkça aykırı olduğunu, zira, davacı müvekkilinin, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde edimini uygulama projelerine, fen ve sanat kurallarına uygun biçimde gereği gibi eksiksiz ve ayıpsız ve
kusursuz bir şekilde ifa ettiğini ve davalının ödeme yapmaktan kaçınmasının hiçbir yasal dayanağı bulunmadığını, kaldı ki, davalı tarafından ödemeden kaçınılan meblağ kendi yükümlülüklerindeki malzeme bedelleri olduğunu ve ödemenin çatlak ile bir ilgisinin de bulunmadığını, sözleşmenin 5. maddesinde kontrol mühendisi, işbu sözleşme süresi boyunca iş sahibini temsil etme ve iş sahibi adına hareket etme, iş sahibi adına proje yönetimi yetkisine sahiptir.Bu doğrultuda ... iş sahibinin kontrol mühendisi sıfatıyla göreve başladığını, adı geçen şirket yetkilisinin 24 Mart 2021 tarihli müvekkil şirket yetkilisi...’e göndermiş olduğu; “.. verilen raporlar doğrultusunda üç katta Y yönünde
iyileştirmeye gerek kalmamasına rağmen biz yine de maliyeti 100.000,00 TL olan bir iyileştirme yapacağız ve bu bedeli 1.400.000,00 TL'den düştüğümüzde karşımıza 1.300.000,00 TL bedel çıkmaktadır. Ayrıca zemin hazırlığı ve cam elyaf ile karbon kumaş kullanılması gereken alanlarda karşımıza çıkacak bedel 200.000,00TL. olduğundan toplam bedel 1.500.000,00 TL olmaktadır. Yapmış olduğunuz hak ediş bedeli 1.750.000,00 TL, yaptığınız hak edişten 1.500.000,00 TL olan bedelin 2/3 kısmına karşılık gelen bedeli sözleşme hükümlerine göre tutup kalan bedel olan 750.000,00 TL' yi size ödeyerek hak edişi tamamlama ve sulh yoluyla hareket etmek niyetindeyiz.” şeklindeki maili ile de davacı müvekkilin şirketin alacağı olan bu dava konusu hak ediş bedeli olan 1.750.000,00 TL’nin davalı tarafından açıklıkla ikrar edildiğini ve haksız bir şekilde 750.000,00 TL ödeme teklif ettiğini, oysa, davalı temsilcisi tarafından gönderilen haksız mail içeriğinin keyfi olduğunu ve yasal veya sözleşmesel hukuki bir dayanağı bulunmadığını, kaldı ki, davacı müvekkilinin kusurlu olduğu asla kabul anlamına gelmemek üzere işin tüm bedelinin 3.719.923,00 TL olduğunu, malzeme hariç sözleşmedeki demir-kalıp ve beton işçiliğinin 2.450.226,00 TL olmasına, bunun yanında esasen davalının dahi kabulünde olduğu üzere, sözleşme konusu yapının temelinde kolonlarında, betonarme perdelerinde herhangi bir kusurun
bulunmaması, kirişlerde de herhangi bir güçlendirme yapılmaması karşısında, sadece döşemeler için 1.000.000,00 TL kesinti yapılmak istenmesinin sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu beyanla ... 36. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından yerinde ve dosyasında yapılan çalışmalar neticesinde, "Davaya konu yapıda zemine bağlı herhangi bir deformasyon oluşmadığını, ana yapıda oluşan çatlakların “gizli ayıp” sınıfında “imalat hatası” olduğunu, hatalı imalat sebebi ile tamirat bedeli ile ilgili; Dosyasında mevcut değişik iş raporu da incelenmekle birlikte; tamirat bedeli olan 1.429.100,00 TL nin işbu dava tarihi itibarıyla da makul ve uygun olabileceğini, ancak talepte ayıpların onarım bedelinin 1.085.365,42 TL olarak talep edildiğini, tamirat –tadilat süresinin yaklaşık 4 ay sürebileceğini, ilgili dava tarihi itibarıyla taşınmazın olası kira getirisinin 200.000,00 TL olup, 4 aylık kira getirisi 4 x 200.000,00 TL = 800.000,00 TL olarak hesap edildiğini, taşınmazın 2021 dava yılı itibarıyla yapı birim maliyeti 1.920,000 TL/m2 olmak üzere; 12.701,61 m2 inşaat alanı üzerinden dava tarihi inşaat maliyeti 12.701,61 m2 x 1.920,000 TL/m2= 24.387.091,00 TL yapı maliyeti üzerinden %10 değer kaybı olacağı tespiti ile birlikte yapıda oluşan değer kaybı 24.387.091,00 TL x 0,10= 2.438.709,10 TL değer düşüklüğü oluştuğunu, hesaplanan 4 aylık kira bedeli ayıplı döşeme imalatı sebebi ile yapının kullanılamaması sebepli hesaplama olduğunu, karşı davacının yukarıda yapıldığı iddia edilen imalat ve revizeler sebebi iki araç, yakıt gideri SGK prim ödemeleri, istihdam edilen işçi, başkaca birçok işe ilişkin fırsatların kaçırılması gibi hususların teknik konu olmadığını ve ayrıca bu konularla ilgili dosyada teknik net bilgi- belge bulunmadığını, mali yönden ise 1-USD türünde yapılan masraflardan kaynaklı olarak talep edilebilecek tutar 152.561,84 USD tespit edildiğini, ...E sayılı davanın açıldığı 11.10.2021 tarihinde TCMB kuruna göre TL karşılığının 152.561,84 USD x 8,9367 TL/USD= 1.363.399,40 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, 2-Ayıpları onarım bedeli olarak ödenen TL masraflar ise, 1.085.365,42 TL TL olarak hesap ve tespit edildiğini, bu tutarın kadri maruf olduğunun teknik inceleme kısmında değerlendirildiğini, 3-Kâr mahrumiyeti talebi yönünden ise, davacı birleşen dava davalı Variteks’in dava konusu yer dışında başka gelir elde ettiği yerler bulunduğundan, kurumlar vergisine esas bilançolarından hareketle bu bilançolarda görülen kar emsal alınarak, talebe konu dönem için kar kaybının tespit edilmesinin imkan dahilinde olmadığını, bu minvalde davacının kar kaybının, bahse konu yerin kira emsali esas alınarak belirlenmesi daha uygun olacağını, teknik kısımda bu minvalde yapılan
incelemede 4 aylık tadilat süresi yönünden talep edilebilecek kira kaybı bedelinin 800.000,00 TL olarak belirlendiğini, 4-Değer kaybı talebi yönünden ise, teknik inceleme kısmında taşınmazda oluşan değer kaybının 2.438.709,10 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, 5-Ayıpları giderme süresince çalıştırılan bina ile ilgili personel gideri 4 aylık ayıpların giderilme süresi yönünden katlanılan personel gideri 230.006,00 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 50.000,00 TL talep edildiğini, 6-Sözleşme konusu işlerin gecikmeli yapılması nedeniyle cezai şart alacağı yönünden ise, davalı birleşen davacı vekili dilekçesinde, gecikmenin davacıdan kaynaklandığını savunduğunu ve hatta birleşen davada gecikilen süre yönünden tazminat talep edildiğini, teknik bilirkişilerce bu konuda, hesaplanan 4 aylık kira bedelinin ayıplı döşeme imalatı sebebi ile yapının kullanılamaması sebepli hesaplama olduğunu, karşı davacının yapıldığı iddia edilen imalat ve revizeler sebebi iki araç, yakıt gideri SGK prim ödemeleri, istihdam edilen işçi, başkaca birçok işe ilişkin fırsatların kaçırılması gibi hususlar teknik konu olmadığını ve ayrıca bu konularla ilgili dosyada teknik net bilgi- belge bulunmadığının belirtildiğini, teknik inceleme kapsamında gecikmede gerek davacının ve gerekse davalının gecikmede kusuru bulunduğu noktasında bir belirleme yapılamamış olduğundan, kök davada davacının talep konusu ettiği cezai şart bedeli yönünden talep şartının oluşup oluşmadığı yönünde bir belirleme yapılamadığını, 7-Ayıpların tespiti nedeniyle oluşan zarar bedeli talebi kapsamında; bu talep kapsamında, ... teknik raporu için 17.02.2021 tarih... nolu fatura ile 23.600,00 TL, ... teknik raporu için, 25.02.2021 tarih ... nolu fatura ile 14.160,00 TL ve 16.06.2021 tarih ...nolu fatura ile 8.850,00 TL, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D İş sayılı dosyasına ilişkin masraf, alındı belgelerine göre 3.981,20 TL olmak üzere toplam 47.081,00 TL masraf yapıldığının hesap ve tespit edildiği; Birleşen 2021/854 Esas sayılı dava (Tazminat) yönünden ise birleşen dava davacısı ...’ın işin gecikmesine davacı birleşen dava davalısı Variteks’in sebebiyet verdiğini ileri sürerek, işin gecikmesi nedeniyle, işin geciktiği süre yönünden katlanmak zorunda kaldığını, depo yeri kirası, istihdam edilmek zorunda kalınan personel gideri/SGK prim ödemeleri, damga Vergisi, araç ve yakıt gideri, kalıp/güvenlik bariyer gideri olmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL genel gider, 2.000,00 TL kar kaybı olmak üzere tazminat alacağının, yine fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 USD kira bedeli vs.'nin 3095 sayılı kanun’un 4/a maddesi hükmünce ve 1.000,00 TL statik tasarım /statik işler bedelinin tahsili istediğini, teknik inceleme kısmında teknik bilirkişilerce, gecikmenin... veya ...’ten kaynaklandığı yönünde yeterli bilgi-belge bulunmadığından bir belirleme yapılamadığının ifade edildiğini, neticedesin söz konusu tazminatların talep edilebilirliği noktasında takdirin mahkemeye bırakılmak suretiyle, mali yönden yapmış oldukları incelemelerde; Depo yeri için dava dışı ...Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisine ödenen kira gideri 3.810,00 USD olarak hesap ve tespit edildiğini, ... AŞ faturalarına göre katlanılan yakıt gideri 160.399,40 TL olarak hesap ve tespit edildiği, ...Tic AŞ’den kiralanan araçlar nedeniyle katlanılan oto kiralama bedeli 101.952,00 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, ... güvenliği hizmet bedeli 6.426,00 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, ...İşletici’sine ödenen ofis kira, elektrik, su bedelleri 3.675,00 USD olarak hesap ve tespit edildiğini,...AŞ’den kiralanan gün kenar koruma bariyerleri için ödenmek zorunda kalınan kira bedeli 8.610,86 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, statik tasarım hizmeti için yapılan giderin ise, ...Şti’ne 100.000,00 TL ve ...Şti’ne 31.500,00 TL olmak üzere toplam 131.500,00 TL olduğu hesap ve tespit edildiği; Birleşen 2021/890 esas sayılı dosya yönünden; ... 36. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında, 1.733.355,01 TL tutarında cari hesap alacağı ve 18.238,44 USD cari hesap alacağının talep edildiğini, mali incelemeler kısmında belirtildiği üzere, davalı birleşen dava davacısı ...’in ticari defter kayıtlarına göre, ...’in ...’en olan alacağı 1.872.628,71 TL’dir. İcra takibinde 1.733.355,01 TL alacak ve 18.238,44 USD alacak talep edildiği, bu itibarla cari hesapta görünen 1.872.628,71 TL alacağın 1.733.355,01 TL kısmı hariç, kalan 139.273,70 TL kısmının USD alacak kapsamında talep edilen kısma ilişkin olduğu düşünülebileceğini, 18.05.2021 takip tarihindeki TCMB kuruna göre, 137.273,70 TL alacağın USD karşılığı 137.273,70 TL / 8,3281 USD/TL = 16.723,35 USD olduğunu, davacı birleşen dava davacısı ... kayıtlarına göre, kendi lehinde davalı birleşen dava davacısı ... İnşat’tan 503.904,41 TL ( 89.993,92 USD alacaklı göründüğünü, kayıtlardaki uyumsuzluğun 21.12.2020 tarihli ... nolu 1.287.285,08 TL, 21.12.2020 tarihli ... nolu 948.998,08 TL ve yine 21.12.2020 tarih ... nolu 140.249,96 TL tutarlı faturaların ... kayıtlarına alınmamış olmasından kaynaklandığını, kök davada, ... ayıplı işlerle ilgili zararlarını dava konusu etmiş olduğuna göre, söz konusu zararların ...’in sözleşme kapsamındaki alacaklarına mahsubu söz konu olduğu, nitekim, ... tarafından kök davada talep konusu edilen zarar bedelleri ile ilgili ...’e düzenlenmiş yansıtma faturaları da bulunmadığını, neticede, taraflar arasında dava konusu işin zemin döşemesi dışında tamamlandığı noktasında ihtilafın olmadığı dikkate alındığında, zemin işinin de ayıplı olarak yapıldığını, bu ayıbın Variteks tarafından giderildiği ve oluşan zararların kök davaya konu edildiği dikkate alınarak, ...’ın sözleşme kapsamında kalan bakiye alacağının ödenmesi gerektiği Sayın Başkanlığınızca kabul edilmesi halinde, davacı birleşen dava davalısı ... aleyhine yürütülen icra takibinde, 1.733.355,01 TL ile 16.723,35 USD ( 137.273,70 TL ) olmak üzere toplamda 1.872.628,71 TL cari hesap alacağının tahsili gerekeceği" yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.03/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda tarafların iddia ve savunmaları mevcut deliller doğrultusunda tek tek değerlendirilerek rapor edilmiş olup, teknik rapor denetime elverişli ve yeterli görüldüğünden mahkememizce rapora itibar edilerek teknik veriler hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasındaki ilişki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisidir.
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, TBK 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. İmâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde ayıp halinde iş sahibine üç seçimlik hak tanınmıştır. Bunlar eserin kullanılamayacak ve kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aykırı olması halinde sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim isteme ve aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde onarımı isteme ya da onarım bedellerini talep etme hakkıdır.
Eser sözleşmesi, 6098 sayılı TBK'nın 474. maddesi hükümlerine göre iş sahibi açık ayıplarda eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz (makul süre içerisinde) eseri muayene ve açık ayıpları ihbar etmek zorunda olduğu,TBK'nın 472/son maddesi hükümleri gereğince ayıbın gizli olup sonradan ortaya çıkması halinde gecikmeksizin (derhal) ayıbı yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, aksi halde eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükümleri getirilmiştir. Bu hükümler uyarınca gerek açık ayıp ve gizli ayıplarda iş sahibinin ihbar zorunluluğu bulunmakta ise de yüklenici eserdeki işçilik, malzeme ve yapımla ilgili açık ve gizli ayıplardan dolayı sorumluluğu garanti ettiği süre için bunu önceden kabul ettiğinden yüklenici lehine olan iş sahibinin ihbar zorunluluğunu aramaktan vazgeçtiği ve garanti süresi içinde ortaya çıkan bu ayıpları ücretsiz olarak gidermeyi sözleşme tarihinde peşinen kabul ve taahhüt ettiği kabul edilir. İş sahibi ihbar zorunluluğu olmaksızın garanti süresi içinde ortaya çıkan açık ve gizli ayıplarla ilgili zamanaşımı süresi içinde seçimlik haklarını kullanarak yükleniciden ayıpların giderilmesini talep edebileceği gibi, aleyhine dava açabilecek ve iş bedelini ayıp giderim bedeli miktarınca ödemekten kaçınabilecektir (Yargıtay 15. H.D. 19.06.2014 gün, ...E. ... K. sayılı ilamı ile benzer uygulama ve içtihatları).
Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olursak, asıl dosya yönünden taraflar arasında 11.07.2019 tarihli ‘Birim Fiyat İnşaat Sözleşmesi’ akdedildiği, ancak 2020 yılı sonunda binanın döşemelerinde çatlaklar meydana gelmeye başladığı, bu hususun davalıya gönderilen e mail ile bildirildiği ve kesin hak edişin kabulünün mümkün olmadığının belirtildiği ve ... günü ... 1. Noterliğinden ihtarname keşide edilerek binanın ayıplı yapıldığının ihbar edildiği ve davalıya sözleşmenin 10.5 maddesine göre 30 gün içerisinde ayıpların ücretsiz onarılması için ihtar yapıldığı, davalının ayıbın varlığını inkar etmesi üzerine üniversite raporları ve mahkemelerin değişik işleri aracılığıyla tespitler yaptırılarak eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Davalı tarafça davaya konu çatlakların statik ve betonarme projelerinin ve zemin etüdü ile geoteknik raporların yanlış ve eksikliğinden kaynaklı olduğu, projelerin heyelan bölgesine göre tasarlanmamış olduğu, savunmalarında bulunulmuş olup, bu doğrultuda davaya konu taşınmaz üzerinde karot numuneleri aldırılarak yapılan keşif sonrasında sunulan bilirkişi raporunda davaya konu yapıda zemine bağlı herhangi bir deformasyon oluşmadığını, ana yapıda oluşan çatlakların “gizli ayıp” sınıfında “imalat hatası” olduğu,
hatalı imalat sebebiyle tadilat ve tamirat sürecinin 4 ay sürebileceği bildirilmiştir. İtibar olunan bilirkişi raporuna göre hesaplanan ve ıslah ile arttırılan gizli ayıpların onarım, malzeme ve işçilik masraflarına, gizli ayıpları giderim süresi boyunca kira kaybı zararı, ayıptan dolayı binadaki değer kaybı zararı, ayıbı giderme süresince çalıştırılmak zorunda kalınan personel gideri zararı, ayıbı tespit giderleri zararı talepleri yönünden davacı davasında haklı bulunmuş ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de cezai şarta ilişkin talep sözleşmenin 11.5. Maddesine dayandırılmış olup, sözleşmenin 11.5. Maddesinde yüklenicinin işleri öngörülen tamamlama tarihinde geçici kabule hazır etmediği durum için cezai şart öngörülmüş olup, asıl davada gecikilen süre yönünden kira bedeli hesabı yapıldığından, davacının cezai şart talebi yerinde görülmemiş ve reddedilmiştir. Ayrıca bilirkişi raporuna göre hesaplanan kira kaybı zararı yönünden talep yerinde görülmüş olup, fazlaya ilişkin kira kaybı zararı talebinin de reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası yönünden; Davacı, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle bir kısım tazminat taleplerinde bulunmuş ise de işin gecikmesinde davalının herhangi bir kusurunun bulunduğunun ispat edilemediği, davacı tarafça arsanın süresinde teslim edilmediğine ilişkin bir itirazına rastlanmadığı,TBK. nun 472/son md. hükmü gereğince yüklenici, iş sahibini uyarmakla yükümlü olup, böyle bir uyarıya rastlanmadığı, yüklenicinin projelere yönelik iddialarının yerinde olmadığı ve projelerin yeterli olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğu, sözleşmede planlanan işten daha fazla iş yaptırılan hallerde birim fiyatın yükleniciye ödendiği, yüklenicinin genel gider, yakıt gideri, kâr kaybı, kalıp ücreti, kira, vs. Taleplerini sözleşmenin 12.2 maddesine aykırı olduğu, sözleşmenin (8.2) ve (8.3) no’lu maddelerine göre yüklenicinin işçilerinin işçilik alacakları ile SSK. primlerinden sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, kaldı ki işin süresinin uzamasında arsa sahibinin kusuru olduğu ispatlanamadığı gibi yüklenicinin statik tasarım / statik işleri hizmet bedeli talebinin de yerinde olmadığı, yüklenici tarafından arsa sahibine proje teslim edildiğine ilişkin bir delil sunulmadığı, yüklenicinin işi verilen projeye uygun yapmadığı ve eserin ayıplı olduğunun yine bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olması karşısında hiç kimse kendi kusuruna dayalı olarak hak talebinde bulunamayacağından birleşen dosya davacısının tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası hak ediş alacağının tahsili talebi ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, davacı ... İnşaat tarafından davalı tarafından ödemeden kaçınılan meblağın kendi yükümlülüklerindeki malzeme bedelleri olup ödeme çatlağı ile bir ilgisi bulunmadığı yönündeki talebi yerinde görülmekle, davacının sözleşme konusu işi ayıplı da olsa yerine getirmiş olduğu ve hak ediş alacağına hak kazandığı anlaşılmakla, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalara itibarla, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bilirkişi raporunda davacının talep edebileceği hak ediş alacağının 16.723,35 USD ve 1.733.355,01 TL olduğu bildirilmiş olup, birleşen dosya davacısı davalı vekili tarafından sunulan 30/09/2024 tarihli beyan dilekçesinde "Müvekkil arsa sahibi ...A.Ş. yüklenicinin, müvekkilim aleyhine açtığı ... 36. İcra Müdürlüğü’ nün... E. sayılı takibine verdiği 24.05.2021 tarihli itiraz dilekçesinde takas beyanında da bulunmuştur. Keza, müvekkil takas talebini ... E. sayılı itirazın iptali davasına verdiği 07.03.2022 tarihli davaya cevap dilekçesinde (9) no'lu paragrafta da beyan etmiştir. BK. nun 143. maddesi gereğince, Bilirkişi Kurulu tarafından yüklenici ... A.Ş. nin alacağı olarak belirlenen 16.723,35 USD. Yi arsa sahibi ... A.Ş. nin Bilirkişi Kurulu tarafından belirlenen 152.561.84 USD alacağı ile, Bilirkişi Kurulu tarafından belirlenen 1.733.355,01 TL. yüklenici ... A.Ş. alacağını, Bilirkişi Kurulu tarafından belirlenen 4.601.881,52 TL. arsa sahibi ... A.Ş. nin alacağı ile takas ediyoruz. Takas gereğince de müvekkil arsa sahibinin yükleniciye borcu yoktur, bu nedenle de itirazın iptali davasının reddi gerekir" şeklinde takas beyanını tekrar etmiş olup, birleşen davada davacının davasının kısmen kabulüne karar verilen miktarlar asıl dosyadaki alacaklardan takas edilmiş olup, birleşen dosya alacağının takas edilen kısımları yönünden davanın takas nedeniyle reddine, fazlaya ilişkin kısım yönünden talebin reddine, dava itirazın iptali istemine ilişkin olup, takibe konu alacak belirlenebilir yani likit olmadığından davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, reddedilen kısım yönünden davacının takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiş, birleşen dosyada takas nedeniyle red verilen kısımlar yargılama giderlerinde ayrıca hesaplanmıştır. Açıklanan gerekçelerle Mahkememiz asıl dosyası yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile, Gizli ayıpların onarım malzeme ve işçilik masrafı olan 152.561,84 USD'den mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında kabulüne karar verilen 16.723,35 USD'nin takası nedeni ile bakiye 135.838,49 USD'nin dava tarihi olan 11/10/2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesine göre Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... A.Ş.ne verilmesine; Gizli ayıpların onarım malzeme ve işçilik masrafı 1.085.365,42 TL, gizli ayıpların giderilmesi süresinde oluşan kira kaybı zararı 800.000,00 TL, ayıptan dolayı binadaki değer kaybı zararı 2.438.709,10 TL, ayıbı giderme süresince çalıştırılmak zorunda kalınan personel gideri zararı 230.006,00 TL, ayıbı tespit giderleri zararı 47.081,00 TL olmak üzere toplam 4.601.161,52 TL alacaktan mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında kabulüne karar verilen 1.733.355,01 TL'nin takası nedeni ile bakiye 2.867.806,51 TL'nin dava tarihi olan 11/10/2021 tarihinden itibaren işletilecek T.C. Merkez Bankası avans faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacı ...A.Ş.'ne verilmesine, Cezai şarta ilişkin talebin ve kira kaybı zararında fazlaya ilişkin talebin ayrı ayrı reddine; Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine, Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine, Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Mahkememiz asıl dosyası yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-) Gizli ayıpların onarım malzeme ve işçilik masrafı olan 152.561,84 USD'den mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında kabulüne karar verilen 16.723,35 USD'nin takası nedeni ile bakiye 135.838,49 USD'nin dava tarihi olan 11/10/2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesine göre Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...A.Ş.ne verilmesine,
2-) Gizli ayıpların onarım malzeme ve işçilik masrafı 1.085.365,42 TL, gizli ayıpların giderilmesi süresinde oluşan kira kaybı zararı 800.000,00 TL, ayıptan dolayı binadaki değer kaybı zararı 2.438.709,10 TL, ayıbı giderme süresince çalıştırılmak zorunda kalınan personel gideri zararı 230.006,00 TL, ayıbı tespit giderleri zararı 47.081,00 TL olmak üzere toplam 4.601.161,52 TL alacaktan mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında kabulüne karar verilen 1.733.355,01 TL'nin takası nedeni ile bakiye 2.867.806,51 TL'nin dava tarihi olan 11/10/2021 tarihinden itibaren işletilecek T.C. Merkez Bankası avans faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacı ...A.Ş.'ne verilmesine,
3-) Cezai şarta ilişkin talebin ve kira kaybı zararında fazlaya ilişkin talebin ayrı ayrı reddine,
4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 279.095,88TL nispi karar ve ilam harçtan peşin alınan 112.581,94TL ve ıslah ile alınan 10.566,12TL ıslah harcı toplamı 123.148,06TL harcın mahsubu ile bakiye 155.947,82TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak kabul edilen miktar üzerinden hesap olunan 574.453,84 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-)Arabuluculuk ücreti olarak ödenen 1.320,00.TL nispi karar ve ilam harcının davadaki kabul ve red oranına göre davadaki kabul ve red oranına göre 228,49TL'nin davacıdan, 1.091,51TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-)Davacı tarafından dava açılırken ve ıslah ile yatırılan toplam 123.215,86 TL (59,30 TL BVH , 8.50 TL VSH, 112.581,94. TL peşin harç, 10.566,12 TL ıslah harcı ) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
8-)Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 138.914,21 TL (bilirkişi ücretleri, tebliğler ve posta) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 114.854,26.TL'nin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-)Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 8.457,75.TL yargılama giderinin (Bilirkişi ücreti ve tebliğler posta) davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.464,88 TL'nin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
10-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak reddedilen miktar üzerinden hesap olunan 187.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B-Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası yönünden davanın REDDİNE,
1-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40.TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 290,66.TL ve ıslah ile alınan 11.410,00 TL toplam 11.700,66 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 11.085,26 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 maddesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
3)Arabuluculuk Ücreti olarak ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye gelir kaydına,
C-Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası yönünden davanın REDDİNE,
Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
1-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 132.413,58 TL nispi karar ve ilam harçtan peşin alınan 23.995,00TL harcın mahsubu ile bakiye 108.418,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 273.226,39 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-)Arabuluculuk ücreti olarak ödenen 1.320,00 TL nispi karar ve ilam harcının davadaki kabul ve red oranına göre davadaki kabul ve red oranına göre 12,54 TL'nin davacıdan, 1.307,46 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 24.062,80 TL (59,30 TL BVH , 8.50 TL VSH, 23.995,00 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davadaki kabul ve red oranı dikkate alınarak reddedilen miktar üzerinden hesap olunan 18.578,49 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,
Dair, davacı birleşen dosyalar davalı vekilinin ve davalı birleşen dosya davacılar vekilinin yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2025
Başkan
*e-imzalıdır
Üye
*e-imzalıdır
Üye
*e-imzalıdır
Katip
*e-imzalıdır