T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/669 Esas
KARAR NO:2023/268
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:12/10/2021
KARAR TARİHİ:12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... işletme hakkı sahibi olduğunu davalının işletme hakkının müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olan tacir olduğunu İşletme hakkının müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişleri ücretlendirilmekte olduğunu ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulamasının yapılmakta olduğunu Davalı, ... plakalı aracı ile 10.11.2019 tarihinde ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ve bağlı otoyolundan 1 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini davanın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkili şirket alacakları elektronik veri olmaları bir önyazı ekindeki CD/DVD içerisinde sunacağı dayanak delillerinden de görüleceğini müvekkili şirketin işletmecisi olduğu köprü ve bağlantılı otoyolunun kullanılmasıyla, ücretli geçiş noktasından geçilmesiyle, para karşılığında, geçiş hizmetinin sağlandığı bir sözleşme kurulmuş olduğunu köprüden geçiş sağlandığında, geçiş karşılığı para ödenmesi gerektiğini müvekkili şirket, ücretli bir geçiş noktasının işletmecisi konumunda olduğunu geçen araç sürücüleri, ücretli geçiş noktasını kullandığında, para karşılığı geçişin sağlandığını bir sözleşme kurulmuş olduğunu geçişlere dair kayıtlar, sunduğunu deliller nezdinde olduğunu davanın konusunu da ihlalli geçişlerden doğan geçiş ücreti alacakları ve bu alacağa tahakkuk eden geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza oluşturmakta olduğunu müvekkili şirketin yerleşim yerinin Sarıyer / İstanbul olduğunu yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 1.147,00 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (112,98 TL) ve KDV(20,34 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğini icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsilini ile müvekkiline ödenmesini yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce düzenlenen tensip zaptı ve dava dilekçesi davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmişse de davalı tarafından mahkememiz dosyasına herhangi bir beyan veya cevap dilekçesi ibraz olunmamıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; İşletmesi davacıya ait olan köprü ve otoyollarda yapılan ihlalli geçişler nedeniyle alacaklı olunduğu iddiası ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali isteminden ibaret olduğu görüldü.
DELİLLER;
... Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ...'nin işletme hesabı esasına göre defter tutuğunu ve ilgili tüm evraklar celp edilmiştir.
... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'nin kendi adına kayıtlı iş yerinin tescil bilgileri ile ilgili tüm evraklar celp edilmiştir.
Karayolları 1. Bölge Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın 10.11.2019 tarihinde HGS abonelik bilgisi ve banka geçiş hareketleri celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 23/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının işletme hakkı sahibi olduğu otoyoldan davalıya ait ... plakalı aracı ile 10/11/2019tarihinde Mecidiye gişesinden ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş gerçekleştirilmiş olduğu, İhlalli geçişinde provizyon kayıtlarında red nedeni olarak; "Ödeme talimati Bulunmuyor / Ödeme talimatı Bulunmuyor" açıklamasının yer aldığı, Buna göre Davalıya ait ihlalli geçişlere ilişkin olarak söz konusu araçlardan ücret alınamamış olduğu, bu geçişe ilişkin olarak kanunda ön görülen 15 günlük süre içerisinde kurumun belirttiği kanallar ile davalının alınamayan ücretleri ödememiş olduğu, 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, 6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, Davacı tarafından sunulan ihlalli Geçiş provizyon listesine göre, 229,40 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 917,60 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 1.147,00 TL borç tahakkuk edildiği, nün ... esas sayılı dosyasında 1.147,00 TL asıl alacak, 112,98 TL işlemiş faiz ve 20,34 TL KDV talep edilmiş olduğu ve ihlalli geçişe ilişkin tahakkuk edilen .... İcra Müdürlüğü alacakla uyumlu olduğu, Sayın mahkemece itirazın iptaline karar verildiği takdirde davacının davalıdan 229,40 TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı 917,60 TL Gecikme Cezası olmak üzere toplam 1.147,00 TL asıl alacağı talep edebileceği, 6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, TBK.117 Maddesi anlamında takip öncesi Davacı tarafından davalı şirkete herhangi bir ihtarda bulunulmadığından takip öncesi işlemiş faiz işlemiş ve faiz üzerinden de KDV talebinin yerinde olup olmadığı hususu Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu, Davacı tarafından, dava dilekçesinde ihlalli geçişin Davalının ticari işletmesine ilişkin kullanıldığı iddia edildiği; buna ilişkin olarak Sayın Mahkeme tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı' ndan talep edilen bilgiye istinaden sunulan yazı ile 2020 takvim yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin tetkikinde, işletme hesabı esasına göre defter tutma yükümlülüğü olduğu belirtildiği, dolayısıyla ihlalli geçiş tarihlerinde söz konusu araçların ticari faaliyet amacıyla kullanılmış olduğunun anlaşıldığı, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,
Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu" kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, davalı tarafından geçiş ücretleri ödenmeksizin yapılan ihlalli geçişler nedeniyle, geçiş ücreti, para cezası, faiz ve KDV'nin tahsili için davacının başlattığı icra takibine, davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30/5.maddesi gereğince; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Anılan özel kanun uyarınca işlettiği köprü ve otoyoldan ücret ödemeden geçiş nedeniyle 15 gün içinde HGS/OGS hesabından tahsil edilemeyen ücreti talep hakkı olan davacı şirketin, kanunda düzenlenen ve idari para cezası değil özel kanundan kaynaklanan ceza niteliğindeki 4 katı cezayı talep hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir. Alınan bilirkişi raporunda davalının sorumlu olduğu aracın ihlalli geçiş yaptığının tespit edildiği, toplam 1.147,00 TL geçiş ücret ve gecikme cezasının bulunduğu yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak, bu miktar alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekili tarafından her ne kadar işlemiş faiz ve KDV talebinde de bulunulmuş ise de; otoyol işletmecisi ile sürücü arasında sözleşme benzeri ilişki mevcut olup takipten önce işlemiş faizin istenebilmesi için temerrüt ihtarı zorunlu olup davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosyamızda delil bulunmadığından faiz talebi ile faiz üzerinden hesaplanacak KDV talebinin reddine karar verilmiş, ayrıca alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin; 1.147,00 asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 78,35 TL nispi karar harcının, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile geri kalan 19,05 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.147,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 127,10 TL (59,30 TL BHV, 8,50 TL VSH, 59,30 peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.788,20 TL (238,20 TL tebliğler ve posta, 2.550,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.497,86 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 137,45 TL'sının davacıdan, 1.182,55 TL'sının davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/04/2023
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır