T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/691 Esas
KARAR NO:2022/433
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/10/2021
KARAR TARİHİ:23/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ... Teknolojileri Ltd. Şti. İle ... .... Arasında, 12.04.2021 tarihli alım satım sözleşmesi akdedilmiştir.Söz konusu sözleşme, "... marka, ... model, ... ile ... seri numaralı" 2 adet tezgahın, diğer davalı tarafın aracılığıyla ( ... ... LTD. ŞTİ. ) Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan müessesesinden ithal edilerek teslim alınmasına yöneliktir.Ancak her ne kadar sözleşme ... .... İle akdedilmiş olsa ve senetleri bu firma adına düzenlenmiş olsa da, müvekkil hiçbir zaman bu firma ile muhatap olmamıştır. Ekte görülen delillerden ve e-mail yazışmalarından anlaşılacağı üzere, ... ... isimli firma yerine tüm işlemleri, Türkiye'de faaliyet gösteren ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yürütmüştür. Müvekkiller tarafından sözleşme bu şirket yetkilileri ile karşılıklı olarak imzalanmış, ödeme senetlerinin hepsi bu firma yetkililerine teslim edilmiştir.Dolayısıyla, müvekkil şirket tarafından satış bedeli olarak 26.000,00 ABD doları peşin olmak üzere davalılara ödenmiş ve ayrıca her biri 2.176,43 ABD doları tutarında olan 48 adet sıralı bono, davalı ... ... ve Ticaret Ltd. Şti.'ye teslim edilmiştir. (EK-2) Kaldı ki, bu firma tarafından senetlerin ödeme tablosu müvekkile bildirilmiştir.Sözleşme konusu ekipmanlar 07.10.2021 tarihinde müvekkil şirket tarafından teslim alınmıştır. Ekipmanların teslimi sonrası müvekkil şirket çalışanları tarafından yapılan ilk inceleme sonucu, "... marka, ... model, ... seri numaralı" tezgahın üst kısmında darbeler ile ezikler olduğu görülmüş, "... marka, ... model, ... seri numaralı" tezgahın ise üst kısmı ile sağ ön kısmında darbe ve ezikler doluğu, ön alt kısmında tabla ve konveyörün üzerinde paslanmalar olduğu görülmüştür. Bunun yanında, makineleri taşıyan palette kırık ve yamukluklar olduğu tespit edilmiştir. Bahsedilen tüm bu ayıplı noktalar şahitler gözetiminde ayrı ayrıca fotoğraflanmış ve tutanak altına alınmıştır. Her iki makine bakımından da; müvekkil şirket operasyon müdürü, tasarım mühendisi ile, davalı şirket ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. Operatörü ... ve ... servis teknikeri ... tarafından tüm bu hasarlara şahitlik edilmiş ve tutanak imzalanmıştır.Dolayısıyla, davalı tarafın da işbu tutanakları imzalayarak hasarları kabul etmiş olması neticesinde, sözleşme konusu ekipmanların ayıplı olarak teslim edildiği sabit olmuştur.Müvekkil şirket tarafından 08.10.2021 tarihinde, davalı ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. Operatörü ... şahitliği ve imzasıyla düzenlenen ayıp tutanaklarında belirtilen ayıplar, olağan bir inceleme yapılarak derhal davalı şirkete bildirilmiştir. Nitekim tutanaklarda görülüğü üzere, davalı şirket operatörü de bu bildirim ile müvekkil şirkete ait fabrikaya intikal etmiş ve ürünlerde mevcut ayıplara şahit olmuştur. Dolayısıyla müvekkil şirket tarafından, malın olağan incelemesi ve bunun sonucunda malın ayıplı olduğu ihbarı Türk Ticaret Kanunu mezkur hükmüne uygun olarak davalı şirkete bildirilmiştir.İşbu menfi tespit davasına konu bonoların kötü niyetli olarak icra takibine konu edilmesinin önlenmesi için üçüncü şahısları da kapsayacak şekilde İİK 72/2. maddesi uyarınca İhtiyati tedbir kararı verilmesine,davalı şirketlerin sözleşmese edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle, satış bedeli olarak verilen 48 adet bono bakımından müvekkil şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,davalı ... Teknoloji Ltd. Şti ne teslim edilen ve ödenen 26.100,00 abd doları ile davalıya verilen her biri 2.176,43 abd doları tutarında 48 adet bononun müvekkile iadesine,yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; "Dava, ayıplı mal teslimi iddiası ile sözleşmeden dönme talepli olarak açılmıştır. Müvekkil şirketin ticaret sicilinde kayıtlı olduğu adresi “... Serbest Bölgesi, ... SB Mah. ... Sok. No:10/21 .../İST.”olup, müvekkil şirkete karşı açılacak davalar ve İcra takiplerinde yetkili yer (... ilçesinde Ticaret Mahkemesi bulunmadığından o bölgeye bağlı yetkili)... Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Dolayısıyla, müvekkil şirket aleyhine İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın yetkisine itiraz ettiğimizi beyan ederiz.Davanın hiçbir hukuki niteliği bulunmamakta olup, reddi gerekmektedir. Husumet itirazı;A) Müvekkil şirket ... İleri Tek ve Tic. Ltd Şti, 2000 yılından beri, “... Tezgahların” alım satımına yönelik olarak İstanbul ... Serbest Bölgesinde ticari faaliyetini sürdürmektedir.B) Davacının dava konusu makinayı satın almış olduğu diğer davalı ... İnc. firması, ... tezgahların üretimi ve satımı konusunda dünyaca bilenen bir şirket olup, aynı zamanda müvekkil şirketin, ... tezgahlarını, Amerika Birleşik Devletlerinden ithal ettiği eski ve köklü müşterilerinden bir tanesidir.Müvekkil şirketin ithalatı olmadan, ... İnc tarafından, doğrudan doğruya Türkiye’deki müşteriye satış yapılması durumlarında(ki dava konusu olayda böyle olmuştur.); satışı yapılan “...” marka ... tezgahlarının Türkiye içindeki teknik danışmanlık hizmeti müvekkil şirket tarafından verilmektedir. Bu doğrultuda; ... Tezgahının Türkiye’deki servis ve kurulumuna ilişkin gerekli teknik servis yönlendirmesinin yapılması, gerektiğinde ve talep olduğunda alıcı ve satıcı bilgisi dahilinde nakliye sigortası yapılması, kurulumdan sonraki ilerleyen süreçte, makineye ilişkin danışmanlık, eğitim ve yedek parça hizmetleri, ... İnc firması müşterilerine sunulmaktadır.Dava konusu olayda, davacıya yukarıda izahı yapılan kapsamda hizmet verilmiştir.Davacıya verilen bu teknik danışmanlık hizmet bedeli mukabilinde, satıcı ... İnc firmasına düzenlenen 20.09.2021 Tarihli ... numaralı fatura ekte sunulmuştur. Davacılar, müvekkil şirketin taraflar arasındaki bu konumunu gayet iyi bilerek ve görerek müvekkil şirket ile iletişime geçmiş ve dava konusu alım satım işlemini diğer davalı ... İnc şirketinden gerçekleştirmiştir. Zaten bu husus, davacı tarafından gönderilen ... 13. Noterliği’nin 11.10.2021 Tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde açıkça sabit bulunmaktadır. Söz konusu ihtarnamede, davacı, müvekkil şirketten satıcı veya üretici olarak herhangi bir talepte bulunmamakta, ihtara konu makinanın ... İnc şirketinden satın alındığını, ancak satışa konu senetlerin fiziken müvekkil şirkete teslim edilmiş olduğundan iadesini talep etmektedir. Bu ihtara karşı, satımdan kaynaklı ayıp ve diğer ihbar ve ihtarların sözleme muhatabına gönderilmesi gerektiği, ... 35. Noterliği’nin 13.10.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davacıya bildirilmiştir. Davacı, dava konusu makinayı diğer davalı ... İnc firmasından satın almıştır. Alım satım faturası ... İnc tarafından davalıya düzenlenmiştir. Davacı, dava konusu makinanın peşin satış bedeli olan 26.100,00 USD miktarı ... İnc firmasına ödemiş, bakiye kalan ödemeleri ise lehtarı ... İnc firması olan 2.176,43 USD miktarlı kırk sekiz adet sıralı senet düzenleyerek yapmıştır. Görüleceği üzere, müvekkil şirket, bu ticari alım satım ilişkisinin hiçbir tarafında değildir.Gerek davacı ticari defterleri, gerekse de müvekkil şirket ticari defterleri incelendiğinde, dava konusu makinaya ilişkin olarak hiçbir fatura ve ödemenin, kısaca davacı “.... Tek Ltd. Şti” ile müvekkil şirket “... İleri Tek ve Tic. Ltd. Şti” arasında her hangi bir şekilde hiçbir ticari faaliyetin olmadığı açıkça ortaya çıkacaktır. Elbette yukarıda (D) bendinde beyan edilen ve DAVACININ BİZZAT BİLGİSİ VE ONAYI DAHİLİNDE yapılmaya çalışılan makinanın “başlangıç kurulum” aşamasındaki teknik destek ve faaliyet nedeniyle, taraflar arasında yazışma yapılması ve evrak istenmesi kadar doğal bir süreç bulunmamaktadır. haksız ve mesnedsiz olarak açılan davanın reddine, dava konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere davacının tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..., .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil ..., .... (“müvekkil” veya “müvekkil şirket”), Amerika Birleşik Devletleri'nde mukim bir şirket olup, yine Amerika Birleşik Devletleri'nde kurulu ... ... İnc. tarafından üretilen imalat ekipmanlarını satın almak isteyen müşterilere bir tür makine finansmanı sağlamaktadır. Bu kapsamda müvekkil,uyuşmazlık konusu iki adet ... marka, ... model, ... ve ... seri numaralı ... tezgahının satışı ve teslimi için davacı ile 12.04.2021 tarihli alım satım sözleşmelerini akdetmiştir.Aşağıda detaylı olarak açıklanacağı üzere, müvekkil sağladığı makine finansmanı kapsamında dava dışı ... ...'dan satın aldığı ve ardından davacıya ödeme kolaylığı ile sattığı ürünleri, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yükleme limanında ayıptan ari bir şekilde taşıyıcı firmaya teslim etmiştir. Uyuşmazlık konusu ürünlerde ürünlerin kendisinden kaynaklı, davacının ürünlerden beklediği faydayı görmesini engelleyecek veya azaltacak bir ayıp bulunmamaktadır. Nitekim davacı da bu hususu ispat edememiştir. Kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca hasar riski ürünlerin yükleme limanında gemi bordasına aktarılmasından itibaren davacının üzerinde olup taşıma sırasında meydana gelmiş ayıplardan müvekkilin sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacı, müvekkil ile imzalamış olduğu sözleşmelerden dönmesini haklı kıldığını ileri sürdüğü, uyuşmazlığa konu ürünlerde tespit edildiği iddia olunan ayıplara ilişkin olarak müvekkile karşı ihbar külfetini de yerine getirmiş değildir.Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ürünlerde bir ayıp varsa bile, bu ayıp ancak taşıma sırasında meydana gelmiş bir hasar olabilir. Davacının taşıma sırasında meydana gelen hasarları gidermek için yapmış olması gereken, taşıyıcı firmanın sorumluluğuna veya teminat için sigorta şirketine başvuruda bulunmaktır. Ancak davacı, bunun yerine müvekkile karşı satın aldığı ürünlerin bedelini ödeme borcunu yerine getirmekten kaçınmakta, bu durumu haklı kılmak için de müvekkilin ayıpsız şekilde taşıyıcı firmaya teslim ettiği ürünlerde sözleşmeden dönmesini gerektirir ayıplar bulunduğunu asılsız şekilde ileri sürmektedir.Davacının haksız menfaat elde etmeye yönelik davasındaki haksız taleplerinin müvekkile karşı usul ve esastan reddi gerekmektedir. Davacı tarafından ürünlerde tespit edildiği ileri sürülen ayıpların taşıma sırasında meydana gelen taşıma hasarları olup olmadığının tespitine,Müvekkil yönünden zorunlu arabuluculuk başvurusu gerçekleştirilmeden açılmış olan davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,İşbu davada taraf sıfatı bulunmayan müvekkile karşı açılan davanın taraf sıfatı yokluğu nedeniyle usulden reddine, Davacının, haksız ve yersiz açılan davasının ve davadaki tüm taleplerinin esastan dahi reddine, Somut uyuşmazlıkla ihtiyati tedbirin Şşartları oluşmamış olduğundan Sayın Mahkeme'nin 17.11.2021 tarihli ihtiyati tedbire ilişkin ara kararına karşı itirazlarımızın kabulü ile her biri 2.176,43.-ABD Doları değerinde toplam 48 adet bonoya ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin toplanması aşamasında; davacı vekili 22.06.2022 tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini, vekalet ücreti ve yargılama gideri talebi bulunmadığını beyan ettiği ve davacı vekilinin vekaletnamesinde feragate yetkili olduğu saptandığından,davalı vekilleri de ayrı ayrı 23.06.2022 tarihli dilekçesi ile feragate muvafakat ettiğini, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiş olduğundan feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
Karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbirin devamına, karar kesinleştikten sonra ihtiyati tedbirin kaldırılarak teminatın iadesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL maktu karar harcının peşin alınan 20.885,50 TL harçtan mahsubu ile artan 20.804,80 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça masraf ve vekalet ücreti talep etmediğinden bu konuda karar vermeye yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, Mapfre Sigorta vekilinin yüzüne karşı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/06/2022
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...