T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/257 Esas
KARAR NO : 2025/651
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 06/04/2022
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 19/03/2019 tarihinde "Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmeleri" ve Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartlar'ı düzenleyen sözleşmeler akdedildiğini, müvekkilinin bu sözleşmeler kapsamında davalıya ... Bankası AŞ ... şubesinde bulunan ... numaralı hesabından 20/10/2021 tarihinde saat: 09:06 da hesabından 20 adet bakır lotun alış emri ve saat 15:00'deki fiyatından peşin satış olarak satış emri verdiğini, müvekkilin şirket yetkilisi ... tüm bu işlemleri davalı şirket çalışanıyla telefon ile danışarak yaptığını, söz konusu alış satış emirlerinin davalı şirketin çalışanı tarafından onaylandığını, müvekkili şirketin yetkilisinden onay ve izin almadan verilen talimata aykırı olarak ve farklı saatte davalı şirket tarafından satış yapılarak müvekkil şirketin zarara uğratıldığını, davacı şirket yetkilisinin talimatı uyarınca 15:00'deki satış fiyatı üzerinden satış yapılmadığı için elde edeceği kardan mahrum kaldığını, müvekkili şirketin emir ve talimatlarına aykırı olarak yapılan satış nedeniyle müvekkilinin hesabından çekilen tutarın şimdilik 2.500,00USD 'nin davalıdan tahsil edilerek 20/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte ödenmesini ve davalının haksız işlem neticesinde müvekkilinin mahrum kaldığı zararın şimdilik 2.500,00USD'nin davalıdan tahsil edilerek 20/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı ile Müvekkil ... A.Ş. arasında, genel işlem koşullarını düzenleyen Çerçeve Sözleşme ile dava konusuna ilişkin özel hükümler içeren Türev Sözleşme akdedilmiştir. Davacı, ... işlem gören ...tanımlı, 19 Ocak 2022 vadeli 3 aylık vadeli işlem sözleşmesinde (... Kontratı) alım yönlü pozisyon açma ve aynı gün ... fiyat üzerinden pozisyonunu kapatma talimatı vermiştir. Müvekkil, bu talimatı eksiksiz biçimde yerine getirmiş; 20 adet uzun pozisyon açılmış ve seans sonunda Borsa tarafından açıklanan 10.099 USD ... fiyat üzerinden pozisyon kapama işlemi gerçekleştirilmiştir. Davacı, bu işlem sonucunda zarara uğradığını iddia ederek, Müvekkil’in talimatına aykırı işlem yaptığını ileri sürmüşse de; bu iddia gerçeği yansıtmamaktadır. Zira pozisyon açma ve kapama işlemleri, Davacı’nın açık talimatları doğrultusunda, Borsa’nın ilan ettiği fiyatlar esas alınarak gerçekleştirilmiş, Müvekkil yalnızca aracılık görevini yerine getirmiştir. Davacı, hem yatırım kararlarının tüm sorumluluğunu üstlendiğini açıkça kabul etmiş hem de sözleşmeler ve risk bildirim formlarıyla işlemlerin taşıdığı riskler hakkında önceden bilgilendirilmiştir. Ayrıca, tacir sıfatı gereği basiretli davranmakla yükümlü olan Davacı’nın, yaptığı yatırımın olası zararlarını önceden öngörmesi beklenmektedir. Öte yandan, Davacı’nın 133.000 USD zarar iddiasına rağmen yalnızca 5.000 USD üzerinden kısmi dava açması, dava harcını azaltma amacına yönelik olup, ortada korunmaya değer bir hukuki yarar bulunmamaktadır. Davacı, zarar ve illiyet bağını somutlaştırmadığı gibi, Müvekkil’in kusurunu da ispat edememiştir. Davaya konu işlemde Müvekkil’in herhangi bir kusur veya sözleşmeye aykırılığı bulunmadığından, sorumluluğu da söz konusu değildir. Bu çerçevede, davanın usulden ve esas yönünden reddi gerekmektedir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; taraflar arasındaki sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesinden, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlarından kaynaklı, davacı şirketin davalı aracı kurum vasıtasıyla yaptığı işlemde aracı kuruma ilettiği satış emrine aykırı şekilde işlem yapılıp yapılmadığı, bu sebeple zararın oluşup oluşmadığı, varsa zarardan ve mahrum kalınan kardan davalının sorumlu olup olmadığından ibaret olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 18/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Taraflar arasında ihtilafın, yurt dışı ... kanalıyla alış ve satışın gün içinde yapılması ve riskin oluşumuna göre beklentiye yönelik olduğu; bu konuda aracı yatırım şirketinin uzmanlığı (çalışanın) yanında, işlem yapan şirketin de (işlem yapan yetkilinin) konuyu yakından izlemesi ve doğabilecek riskleri karşılayabilecek durumda olması gerekmektedir. 19.10.2021 günü yurt dışı piyasada bakır fiyatlarının durumu, şirketin portföyünde kısa vadeli bakır pozisyonu bulunduğu ve bunların satışta olmasına rağmen; yeni bakır alışının 3 aylık vadeli kontrat-pozisyon alışı şeklinde yapılarak, aynı gün keş (spot) fiyattan kapanış saat 15:30 için satışının verilmesinde (kapanış fiyatının yüksekliği beklentisi için), 3 aylık vadeli bakır kontrat-pozisyonun satış fiyatının keş (spot) fiyattan kapanmasının gerçekleşmeyeceği söz konusu olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 13/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davaya neden olan vadeli kontrat pozisyon açılması/kapanması sonucu meydana geldiği iddia edilen pozisyon zararı/kâr mahrumiyetinin davacı şirketin ... isimli temsilcisi tarafından açılan uzun pozisyonun aynı gün kapatılması için verdiği müşteri emri doğrultusunda 3 ay vadeli kontrat için ... tarafından belirlenen “...” ile kapatılmasından kaynaklandığı, vadeli piyasada alınmış olan “... ”un spot piyasa için açıklanan “...” fiyatı ile kapatılmasının türev işlemler ve vadeli işlem piyasaları temel mantık ve işleyiş kuralları çerçevesinde teknik olarak ikün olmadığı, Davaya neden olan vadeli kontrat pozisyon açılması/kapanması sonucu meydana gelen pozisyon zararı/kâr mahrumiyetinin davacı müşteri temsilcisi ... tarafından açılan uzun pozisyonun aynı gün verdiği müşteri emri doğrultusunda 3 ay vadeli kontrat için ... tarafından belirlenen “...” ile kapatılmasından kaynaklandığı, Zararla sonuçlanan işlemlerde davalı aracı kurumun müşteri emrini kabul etmesi ve ...'nda gerçekleştirilmek üzere yetkili aracı kuruluşa iletmesinde, temel türev işlem kural ve uygulamaları, ... düzenlemeleri ile taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmeler dikkate alındığında herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, Taraflar arasında imzalanmış olan 19.03.2019 tarihli Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartlar sözleşmesinin; Madde 5.3 “Fiyat belirleme ile ilgili kâr ve Zarar Yatırımcı 'ya ait ve Yatırımcı'nın sorumluluğundadır.” hükmünün yer aldığı Davalı aracı kurum tarafından uğratıldığı iddia edilen “Zarar” ya da “Kâr Mahrumiyeti” davacı şirket temsilcisinin verdiği yatırım kararı ve davalı aracı kuruma verdiği müşteri emrinin doğal sonucu olarak meydana geldiğinden, mahrum kalınan zarara ilişkin ayrıca herhangi bir hesaplama yapılmadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 30/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davalı kurum, bir “aracı kurum” olup, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 3 kapsamında “37 nci maddenin birinci fıkrasındaki yatırım hizmet ve faaliyetlerinden (a), (b), (c), (e) ve (f) bentlerinde yer alanları münhasıran olmak üzere Kurul tarafından yetkilendirilen yatırım kuruluşunu,” şeklinde tarif edilmektedir. Kanun m. 37 de birinci fıkranın (a), (b), (c). (e) ve (f) bentleri “fa) Sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin alınması ve iletilmesi, (b) Sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin müşteri adına ve hesabına veya kendi adına ve müşteri hesabına gerçekleştirilmesi, (c) Sermaye piyasası araçlarının kendi hesabından alım ve satımı, (e) Sermaye piyasası araçlarının halka arzında yüklenimde bulunularak satışa aracılık edilmesi, (f) Sermaye piyasası araçlarının halka arzında yüklenimde bulunmaksızın satışa aracılık edilmesi” sermaye piyasası işlem ve ini yerine getirmek için Sermaye Piyasası Kurulundan izin alarak devam ettirmektedir. Buna göre davalı aracı kurumun somut olayda “emir iletimine aracılık” faaliyetinde bulunduğu görüş ve kanaatine ulaşılabilmektedir. Zira, /l/ — 37.1 sayılı Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ m. 11 de Emir İletimine Aracılık Faaliyetinin Tanımı başlığı altında emir iletimi “(1) Kanunun 37 nci Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında emir iletimine aracılık faaliyeti sermaye piyasası araçlarına ilişkin müşteri emirlerinin yatırım kuruluşları tarafından; a) Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) veya (c) bendi kapsamında yetkilendirilmiş bir yatırım kuruluşuna veya, b) Kaldıraçlı işlemler hariç olmak üzere ilgili ülkenin yetkili otoritesinden faaliyet izni almış yurt dışında yerleşik bir kuruluşa, iletilmesini ve emirlerin sonuçlarına ilişkin bilgilendirme yapılmasını ifade eder.” şeklinde tanımlanmaktadır. Dolayısıyla somut olayda, davalının ... (...) 'ye müşterilerinden gelen emirleri iletme ve bu emirlerin sonuçlarını emri veren müşterilerinin bilgilerine sunduğu anlaşılabilmektedir. Bir başka deyişle, ...'de alım satımı yapılan yatırım araçlarının fiyat oluşumu, müşterilerin emirlerinin ... ortamında gerçekleştirilmesi, bizzat alınıp satılması gibi bir faaliyetinin bulunmadığı sonucuna varılabilmektedir. Somut olayda yapılan işlemin organize bir piyasada (borsa) gerçekleştirilen “...diye tabir edilen bir işlem olduğu ve davacı yatırımcının 20.10.2021 tarihinde saat 09:00 civarında, ...'den 3 ay vadeli 20 lot bakır “...” satın alınması yönünde müşterisi olduğu davalı aracı kuruma emir verdiği anlaşılmaktadır. Davacı yatırımcının bu emri verdiği esnada beher lot 3 ay vadeli bakır future kontratın ...'deki bedelinin (fiyatının) 10.365,00 USD olduğu bilgisinin davalı aracı kurum tarafından davacıyla paylaşıldığı görülmektedir. Bu durumda, davacı yatırımcı finansal piyasalarda “uzun pozisyon (alıcı)" rolünü üstlenmekte ve ...'de kendisine emir verdiği miktarda kontratı “kısa pozisyon (satıcı)” rolünü üstlenen bir satıcıdan almayı beklemektedir. Bununla birlikte, davacı yatırımcı, 20.10.2021 tarihinde saat 09:00 civarında, yani ...'den 3 ay vadeli 20 lot bakır “...” satın alma emri verirken, hemen ardından bitişik olarak satın aldığı bu kontratların aynı gün ... kapanış saatinde satılması (.../ nakit olarak) emrini de verdiği gözlenmektedir. Elbette bu satış emrinin verildiği esnada ...'de 3 ay vadeli bakır kontratlarının satış fiyatları belirsiz olup, piyasa koşullarında borsanın kapanış saatinde oluşacaktır. Böylelikle davacı yatırımcı, sabah saatlerinde alım emri vererek aldığı uzun pozisyonunu, ...'nin kapanış saatinde oluşacak fiyattan satarak kısa pozisyon almış olacak ve sabah saatlerinde aldığı pozisyonu kapatmış olacaktır. Davacı yatırımcının bu emirleri vermesindeki maksat, sabah saatlerinde satın almış olduğu 3 ay vadeli bakır kontratlarının fiyatının ...'nin kapandığı saatte daha yüksek olacağını düşündüğü fiyattan satarak kâr elde etmektir. Nitekim taraflar arasında diyaloglarda davacı yatırımcının satın alacağı kontratların ...'deki kapanış fiyatlarının önceki günlerde daha yüksek olduğunu, bu alım ve satım emirlerini bu sebeple verdiğini ifade ettiği görülmektedir. Kanaatimizce, davacı yatırımcının sabah saatlerinde alıcı, öğleden sonraki saatlerde de satıcı olması, bir diğer deyişle aynı yatırım araçlarında, aynı gün içinde önce uzun, sonra da kısa pozisyon alarak kapatması mümkündür. Nitekim davalı aracı kurumun da her iki emri, önce alış sonra da satış emrini alması bu sebeple mümkün gözükmektedir. Sabah saatlerindeki bu emirleri alan ve ...'ye ilettiği anlaşılan davalı aracı kurumun müşteri temsilcisinin sonraki saatlerde ((EK-6 ... isimli ses dosyasında) davacı yatırımcıya neden “Zaten sizin, yani zaten bu işlemi açmamaları gerekiyordu, ben arkadaşları uyardım. Zaten açılmaması gereken bir işlem" dediği ise tarafımızdan anlaşılamamaktadır. Zira, kanaatimizce, davacı yatırımcının aynı anda önce alış ve sonra satış emri vermesinde finansal bir engel bulunmamaktadır. Alım satıma konu edilen future kontratların, mutlaka vadesi beklenerek mal olarak uzlaşısının yapılması gerekmemektedir. Nitekim bu hususları esasen “nitelikli yatırımcı" sıfatını haiz yatırımcının" bilemeyebileceği de kanaatimizce düşünülemez. ... kapandığında ise borsada oluşan 3 ay vadeli bakır future kontratlar için “...” fiyatının 1.099,00 USD olduğu bilgisinin davalı aracı kurum müşteri temsilcisi tarafından davacı yatırımcıya bildirildiği anlaşılabilmektedir. Bu durumda, davalı aracı kurumun yukarıda alıntılanan IM — 37.1 sayılı Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ m. 11 de belirtilen “...(emrin) iletilmesini ve emirlerin sonuçlarına ilişkin bilgilendirme yapılmasını ifade eder.” cümlesinde tanımlanan “emir iletimine aracılık” görevini yerine getirmiş olduğu görüş ve kanaatine varılabilmektedir. Bununla birlikte, davalı aracı kurum yetkilisinin davacı yatırımcıyı, ilk emrin verildiği sabah saatlerinden sonra, arayarak (EK ... isimli ses dosyası) davacının ... olarak pozisyonunun kapatılması talebine ilişkin olarak “onun kapanışının garantisi yokmuş, kapanmayabilir”, “... tarafında problem varmış, emir almıyorlarmış bu tarafta. İkinci yani ... uzlaşma fiyatı üzerinden emir kabul etmiyorlarmış şu anda diyor”, “Tamami kapanmayabilir. diyorlar, emri gönderiyorum, kapanmayabilir diyorlar, ben arayacağım sizi...” (EK 6 ... isimli ses dosyası) gibi ifadeleri sarfetmesi de dikkat çekmektedir. Zira, eğer böyle bir durum söz konusu ise, yani davacı yatırımcının sabah verdiği emirle kontrat satın alıp öğleden sonra alınan kontratları ... uzlaşı ile satışında ...'den kaynaklı bir sorun varsa, bu sorunu davacı yatırımcı emir verirken kendisine bildirilmesi gerektiği düşünülebilir. Öte yandan, elbette, davalı aracı kurum, davacı yatırımcının alım ve satım emirlerini almış ve ...'ye iletmiş ise aracılık görevini gerçekleştirmiş olup, kendisi dışında ... kaynaklı bir sorundan ötürü de, tabii, ilk emirleri aldığı esnada bu hususu bilmiyorsa, kusurlu olarak kabul edilemeyeceği kanaatine de varılabilmektedir. Bu hususta takdir, elbette Sayın Mahkemenindir. Yukarıda da belirtildiği üzere, future piyasalarda vadeli olarak alınan bir kontratın nakde (veya emtiaya) dönüştürülebilmesi için mutlaka vadesinin beklenmesi gerekmemektedir. Bu tür kontratlar, organize piyasalar olan borsalara ait birer yatırım aracı olup, borsada oluşan fiyatlar üzerinden vadesinden önce de alınıp satılabilirler. Her bir kontratın borsa koşullarında fiyatları, arz — talebe ve vadeye kalan süreye belirlenir. Dolayısıyla emirlerin verildiği 20.10.2021 tarihinde ... kapanırken 3 aylık bir bakır kontratının fiyatının başka bir tarihte vadesi gelecek olan başka bir kontratla fiyatının aynı olması mümkün olmayabilir. Nitekim somut olayda, (muhtemelen vadesi daha yakın olan bir) 1 lot bakır kontratının borsa kapanış fiyatı 10.652,00 USD iken 3 ay vadeli 1 lot bakır kontratının fiyatının 10.099,00 USD şeklinde oluştuğu anlaşılmaktadır. Bir diğer deyişle, birim fiyatı 10.652,00 USD olan kontratla 10.099,00 USD olan kontratın vadeleri birbirinden farklı olmalıdır. Arada, vade öncesi pozisyon kapatma fiyatının üzerinden bir vade farkı indirilmesinin olağan olduğu kanaati oluşmaktadır. Zira, vadesi daha sonraki bir tarihte dolacağından, satın alanlar bakımından, daha büyük bir risk teşkili söz konusudur. Yine, yukarıda da belirtildiği üzere, davalı aracı kurumun bahis konusu kontratların fiyatları üzerinde bir dahli bulunmadığı kanaati oluşmaktadır. Davalı aracı kurumun bu işlemlerdeki rolünün sadece davacı yatırımcının emirlerini ...'ye iletmek ve emirlerin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise alım satıma konu edilen future kontratların borsada arz — talep ve vade gibi ölçütlere göre oluşan fiyatları müşterisi davacı yatırımcıya iletmekten ibaret olduğu görüşüne ulaşılabilmektedir. ....'nin, kendisine özgü ve İngiltere'nin finansal piyasaları düzenleyici ve denetleyici kurumu olan ... tarafından düzenlenen ve denetlenen kurallarla işlediği anlaşılabilmektedir. Nitekim ...'nin uyguladığı kurallar için “...” internet adresindeki .... pdf dokümanına (özellikle ... 3, sf. 45 e) bakılabilir. Buna göre, ...'de işlem günlerinde alüminyum, bakır, kurşun, nikel, kalay, çelik ve kobalt metalleri için her biri iki “ring”ten oluşan iki seans düzenlendiği anlaşılmaktadır. Burada karşılaştırılan alım ve satım fiyat teklifleri ile oluşan fiyatlar “uzlaşma fiyatı” olarak değerlendirilmektedir. Söz konusu uzlaşma fiyatları her bir vade için ayrı ayrı belirlenmektedir. Belirlenen bu fiyatlar ise ... tarafından İngiltere saati ile öğlen 12.30'da ilan edilmektedir. Netice olarak, bu fiyatlar, her borsada olduğu gibi, bazı dönemlerde çok hızlı değişebilmekte ve bu fiyatlar ile fiyatlardaki değişmelere aracı kurumlar değil, future kontrat alım satımı yapan yatırımcılar etki etmektedir. Dosyada fiziki olarak bulunmayan ama UYAP üzerinden görülen Telefon Görüşmelerine Yönelik Zaman Çizelgesi başlıklı belgeye göre, taraflar arasındaki “Görüşme Tarihi” “19.03.2021 (19 Mart 2021)” olarak belirtilmektedir. Oysa huzurdaki davaya konu olan işlemlerin “19.10.2021 (19 Ekim 2021)" tarihinde yapılmış olması gerekirdi. Belgede “Görüşme Tarihi'nin sehven “19.10.2021” değil de “19.03.2021” olarak yazılmış olduğu varsayımı, eğer Sayın Mahkemenin kabulünde olursa; Davacının davalının müşteri temsilcisini ilk olarak saat 09.06.39’da aradığı dökümü yapılan “EK ... isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları gerçekleştirdiği, lotu 10.365,00 USD'den 3 ay vadeli 20 lot bakır kontratı alımı ve aynı günde borsa kapanış fiyatı üzerinden alınan 20 lot bakır kontratı satılması emri verdiği, Sonrasında, davalının müşteri temsilcisinin davacıyı saat 14.02.48’de aradığı, dökümü yapılan “EK ... isimli ses dosyası"ndaki konuşmaları yaptığı ve davacının talebinin gerçekleştirilmesinde bazı güçlükler olduğunu, ...'nin bu tür bir emir gerçekleştirmesinde sorunlar yaşandığı bilgisinin verildiğinin bildirildiği, Sonrasında, davacının davalının müşteri temsilcisini saat 14.07.04’de aradığı dökümü yapılan “EK ... isimli ses dosyası"ndaki konuşmaları yaptığı, davacının davalının müşteri temsilcisine kapanış fiyatının daha yüksek olacağını, dolayısıyla kapanış fiyatından ... olarak pozisyonunun kapatılmasını istediği, Sonrasında, davacının davalının müşteri temsilcisini saat 14.26.50'de aradığı dökümü yapılan “EK ... isimli ses dosyası"ndaki konuşmaları yaptığı, davalının müşteri temsilcisinin davacının kapatma talebini borsaya ilettiği, Sonrasında, davalının müşteri temsilcisinin davacıyı saat 14.59.23'de aradığı, dökümü yapılan “EK 8 ... isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları yaptığı ve 3 ay vadeli kontratın beherinin 10.099,00 TL'den satılarak pozisyonun kapatıldığı bilgisini verdiği ve davacının bu hususa itiraz ettiği görülmektedir. Dosyada fiziki olarak bulunmayan ama UYAP üzerinden görülen Türev Araçlar Alım Satım Teyit Formu başlıklı belgeye göre, davacının 20 lotluk bakır kontratı alım (önce uzun pozisyon alınarak) ve satım (sonrasında kısa pozisyon alınarak) işlemleri görülebilmektedir. Bu tarihte, davacının başkaca bir işlemi, yani emir zamanı dışında başka bir işlemi dosya kapsamında görülmemektedir. Dosyada fiziki olarak bulunmayan ama UYAP üzerinden görülen Türev Araçlar Alım Satım Teyit Formu başlıklı belgeye göre, davacının kontrat alım fiyatının 10.365,00 USD, satış fiyatının da 10.099,00 USD olduğu görülmektedir. Yukarıda belirtilen alış ve satış fiyatlarının ... tarafından belirlenen ve davalı aracı kuruma bildirilen fiyatlar olup olmadığı konusunda dosya kapsamında bir belgeye rastlanmamakla birlikte davacının fiilen beheri 10.365,00 USD'den 20 lot bakır aldığı ve 10.099,00 USD'den 20 lot bakır sattığı görülebilmektedir. Davacının 25.12.2023 tarihli dilekçesinde incelenmesini talep ettiği son hususla ilgili olarak ise davacının borsa kapanış fiyatı üzerinden nakit olarak pozisyonun kapatılmasını istediği ve mevcut dosya kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin de bu şekilde olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, taraflar arasındaki sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesinden, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlarından kaynaklı, davacı şirketin davalı aracı kurum vasıtasıyla yaptığı işlemde aracı kuruma ilettiği satış emrine aykırı şekilde işlem yapıldığı iddiasıyla oluştuğu iddia edilen zararın ve mahrum kalınan karın tazminine ilişkindir.
Davacı, davalı aracı kurum nezdinde yaptığı alım/satım işlemlerinde emre aykırı işlem yapıldığı iddiasında bulunmuş, davalı ise işlemlerin hukuka uygun olduğu savunmuştur. Uyuşmazlık, işlemlerin kanunlara, sözleşmeye ve davacının emrine uygun olup olmadığı, uygun değil ise oluşan zararın miktarına ilişkindir.
Taraflar arasında, 19.03.2019 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmesi, 19.03.2019 tarihli Yurt Dışı Piyasalarda Gerçekleştirilen İşlemlere İlişkin Risk Bildirim Formu 19.03.2019 tarihli Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartlar 19.03.2019 tarihli Türev Araçlar Risk Bildirim Formu 19.03.2019 tarihli Yurt Dışı Türev Araçlar Risk Bildirim Formu imzalanmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 19.03.2019 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmesinin 7. Maddesinde müşteri tarafından verilecek alım satım emirlerinin ne şekilde olması gerektiği tanımlanmıştır. 7.9 maddesinde “Yatırımcı tarafından İş Yatırım’a iletilecek olan her türlü talimat ve emirlerin açık, eksiksiz ve anlaşılabilir olması esas olup, İş yatırım Müphem, eksik ve/veya herhangi bir sebeple anlaşılamayan talimat ve emirleri yerine getirmekle yükümlü değildir. Bu tür emirlerin İş Yatırım tarafından kısmen veya tamamen kabul edilmeleri halinde, Yatırımcı eksikliklerin, müphem ya da herhangi bir sebeple anlaşılamayan hususların, İş Yatırım tarafından anlaşıldığı şekilde veya tamamlanarak veya yorumlanarak gerçekleştirilebileceğini veya İş Yatırım’ın emri gerçekleştirmeyerek Yatırımcı’dan emre açıklık kazandırmasını veya yeni bir emir vermesini talep edebileceğini yahut emir reddedebileceğini kabul, beyan ve taahhüt eder.” düzenlemesi bulunmaktadır. Yurtdışı Aracılık İşlemleri Başlıklı 18. Maddesi ise “18.3 Yatırımcı, sözleşme ekinde yer alan Yurt Dışı Piyasalarda Gerçekleştirilen İşlemlere İlişkin Risk Bildirim Formunu (Ek-5) okuduğunu, imzaladığını ve bir örneğinin kendisine verildiğini kabul ve beyan eder. Yatırımcı Yurt Dışı Piyasalarda Gerçekleştirilen İşlemlere İlişkin Risk Bildirimi’ni okuyarak yurt dışı alım satım işlemlerinin tabi olduğu riskleri anladığını, bu tür işlemlerin söz konusu risk bildirim formunda belirtilenler dışında da saklamacı kurum riski, yurt dışı yatırım kuruluşu riski, kur riski, kredi riski, likidite riski, piyasa riski, karşı taraf riski gibi çeşitli hukuki ve mali risklere tabi olduğunu bildiğini ve bu risklerin bilincinde olarak yurt dışı alım satım işlemlerini gerçekleştirmeyi kabul ettiğini beyan eder.” şeklinde düzenlenmiştir. Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartların; Emirlerinde Fiyat Belirleme Şekli başlıklı 5.1 maddesinde; “Yatırımcı emirlerinde alım veya satım fiyatlarını belirleme şekli “piyasa fiyatlı emir”, “limitli emir”, “uzlaşma fiyatlı emir”, “Zarar durdurmalı emir”, “stop limit emir”, “takip eden stop emir” ve “strateji emirleri” olarak yedi kategoride sınıflandırılabilir. Ayrıca ... gerçekleştirilen emirler bakımından “resmi kapanış emri”, ile “ortalama fiyatlı emir” seçenekleri de bulunmakta olup,ilgili Borsa’nın düzenleme ve uygulamaları doğrultusunda bu fıkrada belirtilenlerden farklı fiyat belirleme şekillerinde de emir kabul edilmesi veya aşağıda belirtilen bazı fiyat belirleme şekillerinin kısmen/tamamen uygulanmaması mümkündür.” “iii. Uzlaşma Fiyatlı Emir: İlgili günde oluşan uzlaşma fiyatı üzerinden gerçekleştirilmek üzere verilen emirdir.” “viii. Resmi Kapanış Emirleri: Londra Metal Borsasında geçerli bir emir tipidir. Londra Metal Borsası’nda birinci seansın ikinci ringi sonunda ... (T+2) veya 3 ay vade için fiyat açıklanmakta olup, Resmi Kapanış Emirleri, bu iki vadeden hangisine emir bırakıldıysa ona göre belirlenen alış, satış veya alış ve satış fiyatlarının ortalaması üzerinden işlemin vadesi için spread düzenlemesi yapılarak gerçekleştirilen emirlerdir. Emirler, ilgili metalde ikinci ring başlamadan bırakılmalıdır.” Madde 5.2 “Yatırımcı, yukarıda belirtilen emir yöntemlerinin ve/veya bunlara ilişkin uygulamanın ilgili Borsa’nın düzenlemelerine ve uygulamalarına göre farklılık gösterebileceğini, belirtilenler haricinde, farklı emir tiplerinin veya uygulama esaslarının bulunması durumunda işlemlerinin bu emir tiplerine/uygulama esaslarına uygun olarak gerçekleştirileceğini kabul eder.” Madde 5.3 “Fiyat belirleme ile ilgili kâr ve Zarar Yatırımcı’ya ait ve Yatırımcı’nın sorumluluğundadır.” şeklinde düzenlenmiştir. Yurt Dışı Türev Araçlar Risk Bildirim Formunun Tanımlar başlıklı 1. Maddesi; “Vadeli İşlem Sözleşmesi (Futures) “Vadeli İşlem sözleşmeleri, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni, hakkı veya dövizi alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.” - “Uzun Pozisyon (Vadeli İşlem Sözleşmelerinde): Sözleşmenin vadesi geldiğinde sözleşmeye konu dayanak varlığı sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktarda satın alma ya da nakdi uzlaşmayı sağlama yükümlülüğünü” “Kısa Pozisyon (Vadeli İşlem Sözleşmelerinde): sözleşmenin vadesi geldiğinde sözleşmeye konu dayanak varlığı, sözleşmede belirtilen miktarda satma ya da nakdi uzlaşmayı sağlama yükümlülüğünü” “Ters işlem-Pozisyon Kapatma: Aynı özelliklere sahip sözleşme bazında olmak kaydıyla, söz konusu sözleşmenin işlem gördüğü piyasadaki son işlem gününe kadar uzun pozisyon karşısında kısa pozisyon, kısa pozisyon karşısında ise uzun pozisyon alınarak tasfiyesini” “Uzlaşma Fiyatı: Gün sonlarında hesapların güncelleştirilmesinde kullanılmak üzere sözleşme türü bazında borsa kuralları uyarınca hesaplanan fiyatı ifade etmektedir” şeklinde düzenlenmiştir.
Mahkememizce davacının davalı nezdindeki hesap dökümü celp edilmiş, davalı vekili tarafından sunulan ses kayıtları da incelenmek ve ilgili yerlerin dökümü yapılmak suretiyle davacının, davalı aracılığıyla yapmış olduğu satış işleminin verdiği emre aykırı olup olmadığı, aykırı olması halinde davacının zararının ve mahrum kaldığı karın tespit edilmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 18/06/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, "Taraflar arasında ihtilafın, Yurt dışı ...kanalıyla alış ve satışın gün içinde yapılması ve riskin oluşumuna göre beklentiye yönelik olduğu; bu konuda aracı yatırım şirketinin uzmanlığı (çalışanın) yanında, işlem yapan şirketin de (işlem yapan yetkilinin) konuyu yakından izlemesi ve doğabilecek riskleri karşılayabilecek durumda olması gerekmektedir. 19.10.2021 günü Yurt dışı piyasada Bakır fiyatlarının durumu, Şirketin Portföyünde kısa vadeli Bakır pozisyonu bulunduğu ve bunların satışta olmasına rağmen; yeni Bakır alışının 3 aylık vadeli kontrat-pozisyon alışı şeklinde yapılarak aynı gün Keş-Spot fiyattan kapanış saat 15:30 için satışının verilmesinde (Kapanış fiyatının yüksekliği beklentisi için), 3 aylık vadeli Bakır kontrat-pozisyonun satış fiyatının ... fiyattan kapanmasının gerçekleşmeyeceği söz konusudur." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekilinin rapora karşı itirazı üzerine, davalı tarafın dosyaya sunduğu CD içindeki ses kayıtlarının dökümlerinin yapılması için dosyanın bilirkişiye verilmesine, rapor düzenlenip taraflara tebliğ edildikten sonra metne dönüştürülmüş ses kayıtları incelenmek ve davacının itirazları ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle ek rapor için dosyanın önceki raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, 30/09/2024 tarihli ek raporda, "Davalının ... (...) ‘ye müşterilerinden gelen emirleri iletme ve bu emirlerin sonuçlarını emri veren müşterilerinin bilgilerine sunduğu anlaşılabilmektedir. Bir başka deyişle, ...’de alım satımı yapılan yatırım araçlarının fiyat oluşumu, müşterilerin emirlerinin ... ortamında gerçekleştirilmesi, bizzat alınıp satılması gibi bir faaliyetinin bulunmadığı sonucuna varılabilmektedir. Somut olayda yapılan işlemin organize bir piyasada (borsa) gerçekleştirilen “future (vadeli)” diye tabir edilen bir işlem olduğu ve davacı yatırımcının 20.10.2021 tarihinde saat 09:00 civarında, ...’den 3 ay vadeli 20 lot bakır “future kontratın” satın alınması yönünde müşterisi olduğu davalı aracı kuruma emir verdiği anlaşılmaktadır. Davacı yatırımcının bu emri verdiği esnada beher lot 3 ay vadeli bakır future kontratın ... deki bedelinin (fiyatının) 10.365,00 USD olduğu bilgisinin davalı aracı kurum tarafından davacıyla paylaşıldığı görülmektedir. Bu durumda, davacı yatırımcı finansal piyasalarda “uzun pozisyon (alıcı)” rolünü üstlenmekte ve ... de kendisine emir verdiği miktarda kontratı “kısa pozisyon (satıcı)” rolünü üstlenen bir satıcıdan almayı beklemektedir. Bununla birlikte, davacı yatırımcı, 20.10.2021 tarihinde saat 09:00 civarında, yani ...’den 3 ay vadeli 20 lot bakır “future kontratı satın alma emri verirken, hemen ardından bitişik olarak satın aldığı bu kontratların aynı gün ... kapanış saatinde satılması (.../ nakit olarak) emrini de verdiği gözlenmektedir. Elbette bu satış emrinin verildiği esnada ... de 3 ay vadeli bakır kontratlarının satış fiyatları belirsiz olup, piyasa koşullarında borsanın kapanış saatinde oluşacaktır. Böylelikle davacı yatırımcı, sabah saatlerinde alım emri vererek aldığı uzun pozisyonunu, ... nin kapanış saatinde oluşacak fiyattan satarak kısa pozisyon almış olacak ve sabah saatlerinde aldığı pozisyonu kapatmış olacaktır. Davacı yatırımcının bu emirleri vermesindeki maksat, sabah saatlerinde satın almış olduğu 3 ay vadeli bakır kontratlarının fiyatının ... nin kapandığı saatte daha yüksek olacağını düşündüğü fiyattan satarak kâr elde etmektir. Nitekim taraflar arasında diyaloglarda davacı yatırımcının satın alacağı kontratların ... deki kapanış fiyatlarının önceki günlerde daha yüksek olduğunu, bu alım ve satım emirlerini bu sebeple verdiğini ifade ettiği görülmektedir. Kanaatimizce, davacı yatırımcının sabah saatlerinde alıcı, öğleden sonraki saatlerde de satıcı olması, bir diğer deyişle aynı yatırım araçlarında, aynı gün içinde önce uzun, sonra da kısa pozisyon alarak kapatması mümkündür. Nitekim davalı aracı kurumun da her iki emri, önce alış sonra da satış emrini alması bu sebeple mümkün gözükmektedir. Sabah saatlerindeki bu emirleri alan ve ... ye ilettiği anlaşılan davalı aracı kurumun müşteri temsilcisinin sonraki saatlerde ((EK-... isimli ses dosyasında) davacı yatırımcıya neden “Zaten sizin, yani zaten bu işlemi açmamaları gerekiyordu, ben arkadaşları uyardım. Zaten açılmaması gereken bir işlem” dediği ise tarafımızdan anlaşılamamaktadır. Zira, kanaatimizce, davacı yatırımcının aynı anda önce alış ve sonra satış emri vermesinde finansal bir engel bulunmamaktadır. Alım satıma konu edilen future kontratların, mutlaka vadesi beklenerek mal olarak uzlaşısının yapılması gerekmemektedir. Nitekim bu hususları esasen “nitelikli yatırımcı” sıfatını haiz yatırımcının bilemeyebileceği de kanaatimizce düşünülemez. ... kapandığında ise borsada oluşan 3 ay vadeli bakır future kontratlar için “... uzlaşı” fiyatının 1.099,00 USD olduğu bilgisinin davalı aracı kurum müşteri temsilcisi tarafından davacı yatırımcıya bildirildiği anlaşılabilmektedir. Bu durumda, davalı aracı kurumun yukarıda alıntılanan III – 37.1 sayılı Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ m. 11 de belirtilen “…(emrin) iletilmesini ve emirlerin sonuçlarına ilişkin bilgilendirme yapılmasını ifade eder.” cümlesinde tanımlanan “emir iletimine aracılık” görevini yerine getirmiş olduğu görüş ve kanaatine varılabilmektedir. Bununla birlikte, davalı aracı kurum yetkilisinin davacı yatırımcıyı, ilk emrin verildiği sabah saatlerinden sonra, arayarak (EK –...simli ses dosyası) davacının ... olarak pozisyonunun kapatılması talebine ilişkin olarak “onun kapanışının garantisi yokmuş, kapanmayabilir”, “Borsada (...) tarafında proeblem varmış, emir almıyorlarmış bu tarafta. İkinci yani ... uzlaşma fiyatı üzerinden emir kabul etmiyorlarmış şu anda diyor”, “Tamami kapanmayabilir diyorlar, emri gönderiyorum, kapanmayabilir diyorlar, ben arayacağım sizi…” (EK –...isimli ses dosyası) gibi ifadeleri sarfetmesi de dikkat çekmektedir. Zira, eğer böyle bir durum söz konusu ise, yani davacı yatırımcının sabah verdiği emirle kontrat satın alıp öğleden sonra alınan kontratları ... uzlaşı ile satışında ... den kaynaklı bir sorun varsa, bu sorunu davacı yatırımcı emir verirken kendisine bildirilmesi gerektiği düşünülebilir. Öte yandan, elbette, davalı aracı kurum, davacı yatırımcının alım ve satım emirlerini almış ve ... ye iletmiş ise aracılık görevini gerçekleştirmiş olup, kendisi dışında ... kaynaklı bir sorundan ötürü de, tabii, ilk emirleri aldığı esnada bu hususu bilmiyorsa, kusurlu olarak kabul edilemeyeceği kanaatine de varılabilmektedir. Bu hususta takdir, elbette Sayın Mahkemenindir. Yukarıda da belirtildiği üzere, future piyasalarda vadeli olarak alınan bir kontratın nakde (veya emtiaya) dönüştürülebilmesi için mutlaka vadesinin beklenmesi gerekmemektedir. Bu tür kontratlar, organize piyasalar olan borsalara ait birer yatırım aracı olup, borsada oluşan fiyatlar üzerinden vadesinden önce de alınıp satılabilirler. Her bir kontratın borsa koşullarında fiyatları, arz – talebe ve vadeye kalan süreye belirlenir. Dolayısıyla emirlerin verildiği 20.10.2021 tarihinde ... kapanırken 3 aylık bir bakır kontratının fiyatının başka bir tarihte vadesi gelecek olan başka bir kontratla fiyatının aynı olması mümkün olmayabilir. Nitekim somut olayda, (muhtemelen vadesi daha yakın olan bir) 1 lot bakır kontratının borsa kapanış fiyatı 10.652,00 USD iken 3 ay vadeli 1 lot bakır kontratının fiyatının 10.099,00 USD şeklinde oluştuğu anlaşılmaktadır. Bir diğer deyişle, birim fiyatı 10.652,00 USD olan kontratla 10.099,00 USD olan kontratın vadeleri birbirinden farklı olmalıdır. Arada, vade öncesi pozisyon kapatma fiyatının üzerinden bir vade farkı indirilmesinin olağan olduğu kanaati oluşmaktadır. Zira, vadesi daha sonraki bir tarihte dolacağından, satın alanlar bakımından, daha büyük bir risk teşkili söz konusudur. Yine, yukarıda da belirtildiği üzere, davalı aracı kurumun bahis konusu kontratların fiyatları üzerinde bir dahli bulunmadığı kanaati oluşmaktadır. Davalı aracı kurumun bu işlemlerdeki rolünün sadece davacı yatırımcının emirlerini ... ye iletmek ve emirlerin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise alım sayıma konu edilen future kontratların borsada arz – talep ve vade gibi ölçütlere göre oluşan fiyatları müşterisi davacı yatırımcıya iletmekten ibaret olduğu görüşüne ulaşılabilmektedir. ... nin, kendisine özgü ve İngiltere ‘nin finansal piyasaları düzenleyici ve denetleyici kurumu olan FCA tarafından düzenlenen ve denetlenen kurallarla işlediği anlaşabilmektedir. Nitekim ... nin uyguladığı kurallar için “...” internet adresindeki ... Rulebook pdf dokümanına (özellikle Chapter 3, sf. 45 e) bakılabilir. Buna göre, ...’de işlem günlerinde alüminyum, bakır, kurşun, nikel, kalay, çelik ve kobalt metalleri için her biri iki “ring” ten oluşan iki seans düzenlendiği anlaşılmaktadır. Burada karşılaştırılan alım ve satım fiyat teklifleri ile oluşan fiyatlar “uzlaşma fiyatı” olarak değerlendirilmektedir. Söz konusu uzlaşma fiyatları her bir vade için ayrı ayrı belirlenmektedir. Belirlenen bu fiyatlar ise ... tarafından İngiltere saati ile öğlen 12.30 da ilan edilmektedir. Netice olarak, bu fiyatlar, her borsada olduğu gibi, bazı dönemlerde çok hızlı değişebilmekte ve bu fiyatlar ile fiyatlardaki değişmelere aracı kurumlar değil, future kontrat alım satımı yapan yatırımcılar etki etmektedir. Dosyada fiziki olarak bulunmayan ama Uyap üzerinden görülen Telefon Görüşmelerine Yönelik Zaman Çizelgesi başlıklı belgeye göre, taraflar arasındaki “Görüşme Tarihi” “19.03.2021 (19 Mart 2021)” olarak belirtilmektedir. Oysa huzurdaki davaya konu olan işlemlerin “19.10.2021 (19 Ekim 2021)” tarihinde yapılmış olması gerekirdi. Belgede “Görüşme Tarihi”nin sehven “19.10.2021” değil de “19.03.2021” olarak yazılmış olduğu varsayımı, eğer Sayın Mahkemenin kabulünde olursa; Davacının davalının müşteri temsilcisini ilk olarak saat 09.06,39 de aradığı dökümü yapılan “EK – ...isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları gerçekleştirdiği, lotu 10.365,00 USD den 3 ay vadeli 20 lot bakır kontratı alımı ve aynı günde borsa kapanış fiyatı üzerinden alınan 20 lot bakır kontratı satılması emri verdiği, sonrasında, davalının müşteri temsilcisinin davacıyı saat 14.02,48 de aradığı, dökümü yapılan “EK – ... isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları yaptığı ve davacının talebinin gerçekleştirilmesinde bazı güçlükler olduğunu, ... nin bu tür bir emir gerçekleştirmesinde sorunlar yaşandığı bilgisinin verildiğinin bildirildiği, sonrasında, davacının davalının müşteri temsilcisini saat 14.07,04 de aradığı dökümü yapılan “EK – ... isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları yaptığı, davacının davalının müşteri temsilcisine kapanış fiyatının daha yüksek olacağını, dolayısıyla kapanış fiyatından ... olarak pozisyonunun kapatılmasını istediği, sonrasında, davacının davalının müşteri temsilcisini saat 14.26,50 da aradığı dökümü yapılan “EK – ...isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları yaptığı, davalının müşteri temsilcisinin davacının kapatma talebini borsaya ilettiği, Sonrasında, davalının müşteri temsilcisinin davacıyı saat 14.59,23 de aradığı, dökümü yapılan “EK – ... isimli ses dosyası”ndaki konuşmaları yaptığı ve 3 ay vadeli kontratın beherinin 10.099,00 TL den satılarak pozisyonun kapatıldığı bilgisini verdiği ve davacının bu hususa itiraz ettiği görülmektedir. Dosyada fiziki olarak bulunmayan ama Uyap üzerinden görülen Türev Araçlar Alım Satım Teyit Formu başlıklı belgeye göre, davacının 20 lotluk bakır kontratı alım (önce uzun pozisyon alınarak) ve satım (sonrasında kısa pozisyon alınarak) işlemleri görülebilmektedir. Bu tarihte, davacının başkaca bir işlemi, yani emir zamanı dışında başka bir işlemi dosya kapsamında görülmemektedir. Dosyada fiziki olarak bulunmayan ama Uyap üzerinden görülen Türev Araçlar Alım Satım Teyit Formu başlıklı belgeye göre, davacının kontrat alım fiyatının 10.365,00 USD, satış fiyatının da 10.099,00 USD olduğu görülmektedir. Yukarıda belirtilen alış ve satış fiyatlarının ... tarafından belirlenen ve davalı aracı kuruma bildirilen fiyatlar olup olmadığı konusunda dosya kapsamında bir belgeye rastlanmamakla birlikte davacının fiilen beheri 10.365,00 USD den 20 lot bakır aldığı ve 10.099,00 USD den 20 lot bakır sattığı görülebilmektedir. Davacının 25.12.2023 tarihli dilekçesinde incelenmesini talep ettiği son hususla ilgili olarak ise davacının borsa kapanış fiyatı üzerinden nakit olarak pozisyonun kapatılmasını istediği ve mevcut dosya kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin de bu şekilde olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili rapora karşı itirazla dosyanın başka bir bilirkişi heyetine verilmesini talep etmiş, davalı ise rapora yönelik beyanlarda bulunarak davanın reddini talep etmiş, mahkememizin 08/01/2025 tarihli 7 nolu celsesinde verilen ara karar ile davacının dosyanın başka bir bilirkişi heyetine verilmesi talebinin kabulü ile iddia ve savunma hudutları doğrultusunda, dosyada ses kayıtlarının dökümünün yapıldığı 26/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile esasa yönelik 18/06/2023 tarihli kök ve 30/09/2024 tarihli ek rapor da incelenmek ve raporun aksine görüş bildirilen hususlar bulunması halinde bu hususlar da açıklanmak suretiyle, ses kayıtlarında geçen davalı çalışanın "3.5'da bir ... fiyatı var, bir 3 aylık fiyatı var ama sizin pozisyonunuz 3 aylık olduğu için 3 aylık kapanış fiyatına bırakayım değil mi? Yani daha mantıklı olur 3 aylığı 3 aylığa bırakmak" beyanı karşısında davacı yetkilisinin "..." beyanı sonrası davalı çalışanının "3 aylık 20 lot bakır satışınızı cashe gönderiyorum" beyanı birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının alışını gerçekleştirdiği pozisyonun kapanışı için uzlaşma fiyatı dışında 3 aylık fiyatı ve ... fiyatı şeklinde iki ayrı fiyatın bulunup bulunmadığı, bu haliyle satış işleminin davacının emrine aykırı olup olmadığı, aykırı olması halinde davacının zararının ve mahrum kaldığı karın tespit edilmesine dair inceleme yapılmak üzere dosyanın finans ve sermaye piyasaları uzmanı bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinin düzenlediği 13/06/2025 tarihli raporda, "davacı şirket olan ... Şirketi’nin Oktay isimli temsilcisinin, 19.10.2021 tarihinde (Türkiye Saati ile saat 09.06.39’da) davalı aracı kurum olan ...A.Ş.’nin müşteri temsilcisini telefonla arayarak aracı kurum nezdindeki 92015 numaralı hesabından ... (...)’de gerçekleştirilmek üzere “piyasa fiyatlı emir” vermek suretiyle 19.10.2021 tarihli, 19.01.2022 vadeli 10.365.00 USD bedelli “...” tanımlı 3 Ay Vadeli 20 Lot “...” satın almak suretiyle “...” açtırdığı, açılmış olan bu pozisyonla davacı şirketin vade sonu olan 19.01.2022 tarihinde sözleşme fiyatı üzerinden ödeme yapma ve sözleşmede belirtilen miktarda bakırı satın alma yükümlülüğü altına girmiş olduğu, davacı şirket temsilcisinin aynı telefon konuşmasında açılmış olan bu pozisyonun 19.10.2021 tarihinde Türkiye Saati (TSİ) ile saat 15:30 civarında ... tarafından açıklanacak “...” ile kapatılması talimatını verdiği, ...’ında hem (işlem tarihinden 2 gün sonra fiziki teslim ve ödeme gerektiren) Spot Bakır Sözleşmelerinin, hem de 3 ay Vadeli Bakır Sözleşmeleri’nin işlem görmekte olduğu, ...’de açıklanan “... Kontratları için ...’de gerçekleşen 2. Ring Seansı sonunda ... Saati ile saat 13:25’ten sonra (... saat 15:25’ten sonra) belirlendiği, bu şekilde belirlenen “Resmi Kapanış Fiyatı”nın “...” olarak anıldığı, bu fiyatın aynı zamanda Spot ve 3 ay ve Daha Uzun Vadeli Kontratların uzlaşmasında/takasında değerleme için “...” olarak kullanıldığı, ... vadeli işlem kuralları gereğince vadeli kontrat satın alınması suretiyle açılmış olan ...’un, spot kontratlar için açıklanan “...” kapanış fiyatı ile değil, bu fiyatın 3 aylık vadeli kontrat fiyatına uyarlanması ile (vadeye kalan gün ve pozisyon taşıma maliyeti vb. hesaba katılarak) ... tarafından 3 ay Vadeli Kontratlar için “...” olarak belirlenen iskontolu fiyat ile kapatılabileceği, Davalı aracı kurum müşteri temsilcisinin davacı şirket temsilcisini saat 14.02.48’de telefonla aramak suretiyle piyasadaki aşırı fiyat hareketleri dolayısıyla ... tarafından kapanış fiyatlı emir gerçekleştirilmesinde sorunlar yaşandığı bilgisinin verildiğini bildirdiği, bu bilgilendirmenin sabah açılan Uzun Pozisyon’un açılıp/açılmaması ile değil, kapanış fiyatının belirlenmesi ile ilgili olduğu ve sonuçta açılan pozisyonun gün sonundaki “...” Kapanış fiyatı olarak gerçekleşen 10.652.00 USD’nin vade sonu 19.01.2022 olan ... Kontratın kapanış fiyatına uyarlanması ile ... tarafından belirlenen “...” şeklinde 10.099.00 USD olarak belirlendiği ve pozisyonun bu fiyattan kapatıldığı, ... Vadeli ... Piyasasında 3 Ay Vadeli Bakır Sözleşmesi satın alınarak gün içinde açılan uzun pozisyonların, aynı gün Spot Piyasada açıklanan kapanış fiyatı ile değil, bu kapanış fiyatı kullanılmak suretiyle borsa tarafından aynı vadeli kontrat için belirlenecek gün sonu uzlaşma fiyatından kapatılabileceği hususunun türev işlemlerle ilgili en temel piyasa bilgilerinden olduğu, bu hususun tüzel kişiliği haiz kurumsal nitelikli bir yatırımcı olan davacı şirket adına davalı aracı kurum müşteri temsilcisine emir ileten davacı şirket temsilcisi tarafından bilinmesi ve buna göre emir vermesi gerektiği, Dava dosyasında sunulan ses kayıtlarındaki telefon konuşmaların seyrinden davacı şirket adına türev işlem emri gerçekleştirmeye çalışan ... isimli şirket temsilcisinin, önce 3 ay vadeli bakır kontratı satın alarak “...” Pozisyon açtırdıktan sonra, ardından bu pozisyonun kapatılması için vadeli işlem emrinin esaslı unsurlarından olan pozisyonun kapanış şeklinin ne olacağını arka planda ... isimli başka bir şahsa sorduğu ve ondan gelen talimatı da davalı aracı kurum çalışanı ...’a aktardığının anlaşıldığı, Davacı şirket temsilcisi pozisyon kapanış emrini verirken davalı aracı kurum temsilcisi tarafından kendisine “…Yani şimdi 3,5'da da bir ... fiyatı var bir 3 aylık fiyatı var ama sizin pozisyonunuz 3 aylık olduğu için 3 aylık kapanış fiyatına bırakayım değil mi? Yani daha mantıklı olur 3 aylığı 3 aylığa bırakmak…” diyerek kapanış fiyatı olarak ... tarafından açıklanan iki farklı fiyat olduğu, birisinin “...” fiyat olduğu, diğerinin ise “...” fiyat olduğu bilgisini vermek suretiyle vadeli işlem piyasa mantığı doğrultusunda ancak vade sonunda belirlenecek ... fiyattan diğer bir deyişle sözleşme vade bitiminde belirlenecek “...” kontrat kapanış fiyatlı aynı miktarda satış kontratı ile otomatik olarak kapanabileceği bilgisini verdiği, Davacı şirket temsilcisi ...’ın ısrarla 3 aylık vadeli Bakır Kontratı alımı ile açtırmış olduğu ... Pozisyonun aynı gün borsada ... civarında belirlenecek “...” kapanış fiyatından kapatılmasını talep ettiği, vadeli piyasada alınan pozisyon teknik olarak spot piyasa fiyatıyla değil ancak bu fiyat esas alınarak borsa tarafından vadeli kontratlar için belirlenecek “...” ile kapatılabileceğinden, müşteri emrinin bu şekilde anlaşılarak borsada gerçekleştirilmek üzere yetkili aracı kuruluşa iletilmiş olduğu, Davacı şirket temsilcisinin, açılmış olan ... Pozisyonun Spot Piyasa Kapanış Fiyatı ile kapanmayacağını, bu fiyat kullanılarak borsa tarafından belirlenen Günlük Nakdi Uzlaşma fiyatı üzerinden almış olduğu pozisyon kârının ya da zararının hesaplandığını anlayabilecek seviyede temel türev işlem ve piyasa bilgisine sahip olmadığı dolayısıyla vermiş olduğu pozisyon kapanış emrinin niteliğini, kapsamını ve sonuçlarını bilmediğinin anlaşıldığı, gerek türev işlem piyasa uygulama usul ve esasları, gerekse taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmeler kapsamında davalı aracı kurum temsilcisinin, davacı şirketin müşteri temsilcisine vadeli piyasada alınan uzun pozisyonun spot piyasadaki kapanış fiyatı ile kapatılamayacağı, ancak spot piyasa kapanış fiyatının, borsa tarafından vadeli kontratlara uyarlanması ile belirlenen uzlaşma fiyatı ile kapatılabileceği ve bu fiyatlar üzerinden günlük pozisyon Kârı ya da Zararının hesaplandığı gibi temel türev piyasa işlem kurallarının, kurumsal nitelikli bir yatırımcı olan davacı şirketi temsilen Londra Metal Borsası Vadeli İşlemler Piyasası’nda türev işlem gerçekleştirilmesi için emir verebilen şirket temsilcisi tarafından bilinmesi gerektiği, müşteri emrini alıp ilgili borsaya iletilmesi amacıyla yetkili aracı kuruluşa aktarmakla görevli olan davalı aracı kurum müşteri temsilcisinin davacı şirket temsilcisine temel türev işlem kurallarını öğretme ya da hatırlatma yükümlülüğünün bulunmadığı, Davacı müşterinin temsilcisi tarafından verilen 19.10.2021 tarihli, 3 Ay (19.01.2022) vadeli her biri 25 Ton Bakırı temsil eden 20 adet/lot “...” kontratın 10.365.00 USD bedelle satın alınmasıyla açılan “Uzun Pozisyon” ile alıcının vade tarihinde bu bedeli ödemek suretiyle bakır satın alma yükümlülüğü altına girdiği, kontratı satan tarafın da “Kısa Pozisyon” sahibi olarak aynı bedel ile satma yükümlülüğü altına girdiği, söz konusu “Uzun Pozisyon”un, a) 3 ay sonra vade tarihinde kapatılması için bu tarihte borsa tarafından belirlenen “Uzlaşma Fiyatı” ile kapatılabileceği ve bunun için kapanış emri verilebileceği, b) vade sonuna kadar olan günlerde gerçekleştirilecek pozisyon kapanışlarında ise ... sonundaki kapanış fiyatı olan “...” kapanış fiyatının vadeli kontratlara uyarlanması ile belirlenecek “...” ile açık pozisyonun kapatılabileceği, c) vade tarihinden 2 gün öncesi tarihte, alınan vadeli kontrat ile aynı miktarda “...” Spot Kontrat satışı yapılarak açık pozisyonun kapatılabileceği, Davaya neden olan vadeli kontrat pozisyon açılması/kapanması sonucu meydana geldiği iddia edilen pozisyon zararı/kâr mahrumiyetinin davacı şirketin ... isimli temsilcisi tarafından açılan uzun pozisyonun aynı gün kapatılması için verdiği müşteri emri doğrultusunda 3 ay vadeli kontrat için ... tarafından belirlenen “...” ile kapatılmasından kaynaklandığı, vadeli piyasada alınmış olan “...”un spot piyasa için açıklanan “...” fiyatı ile kapatılmasının türev işlemler ve vadeli işlem piyasaları temel mantık ve işleyiş kuralları çerçevesinde teknik olarak mümkün olmadığı, Davaya neden olan vadeli kontrat pozisyon açılması/kapanması sonucu meydana gelen pozisyon zararı/kâr mahrumiyetinin davacı müşteri temsilcisi ... tarafından açılan uzun pozisyonun aynı gün verdiği müşteri emri doğrultusunda 3 ay vadeli kontrat için ... tarafından belirlenen “...” ile kapatılmasından kaynaklandığı, Zararla sonuçlanan işlemlerde davalı aracı kurumun müşteri emrini kabul etmesi ve ...’nda gerçekleştirilmek üzere yetkili aracı kuruluşa iletmesinde, temel türev işlem kural ve uygulamaları,... Piyasası düzenlemeleri ile taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmeler dikkate alındığında herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, taraflar arasında imzalanmış olan 19.03.2019 tarihli Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Faaliyeti Özel Şartlar sözleşmesinin; Madde 5.3 “Fiyat belirleme ile ilgili kâr ve Zarar Yatırımcı’ya ait ve Yatırımcı’nın sorumluluğundadır.” hükmünün yer aldığı, Davalı aracı kurum tarafından uğratıldığı iddia edilen “Zarar” ya da “Kâr Mahrumiyeti” davacı şirket temsilcisinin verdiği yatırım kararı ve davalı aracı kuruma verdiği müşteri emrinin doğal sonucu olarak meydana geldiğinden, mahrum kalınan zarara ilişkin ayrıca herhangi bir hesaplama yapılmadığı" görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamından, mahkememizce farklı finans ve sermaye piyasaları uzmanı bilirkişi heyetlerinden alınan raporların birbirleri ile uyumlu ve aynı yönde olduğu, raporların denetime elverişli ve teknik olarak yeterli olduğu mahkememizce kabul edilerek raporların tamamı hükme esas alınmıştır. Buna göre davalı aracı kurumun yaptığı işlemlerin taraflar arasında imzalanan 19.03.2019 tarihli Sermaye Piyasası Faaliyetleri Çerçeve Sözleşmesi ve eki nitelikteki form ve şartlara uygun olduğu, dava konusu işlem sonucu davacının zarara uğramasının, davalı aracı kurum ya da çalışanının eylemlerinden değil, davacı şirket yetkilisinin, açılan uzun pozisyonun aynı gün verdiği müşteri emri doğrultusunda 3 ay vadeli kontrat için ... tarafından belirlenen “...” ile kapatılmasından kaynaklandığı, zararla sonuçlanan işlemlerde davalı aracı kurumun müşteri emrini kabul etmesi ve ...’nda gerçekleştirilmek üzere yetkili aracı kuruluşa iletmesinde, temel türev işlem kural ve uygulamaları, ...Vadeli İşlemler Piyasası düzenlemeleri ile taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmeler dikkate alındığında herhangi bir aykırılığın bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiş olup davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 1.258,17 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 642,77 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır