T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/292 Esas
KARAR NO:2022/675
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:22/04/2022
KARAR TARİHİ:02/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasındaki farkın sözleşmesi kapsamında .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları kapsamında icraya konan 2 adet çekin davalılara ciro edilerek verildiğini, çeklerin ödenmemesi sebebiyle davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davacı aleyhine çek tazminatı talebinde bulunulmasının ve takip yapılmasının hakka ve hukuka aykırı olduğunu, davacının davalılara borcunun çek miktarı kadar olmadığı için çek tazminatının hesaplanırken çek bedeli üzerinden hesaplama yapıldığını ve davacıya yönelik bu bedel üzerinden takibin yapıldığını, davacı ...’a yönelik takibin haksız ve mesnetsiz olduğunu ve bu yüzden takibin iptalinin gerektiğini, takip talebinde ve davacıya gönderilen ödeme emrinde davacının çek tazminatından sorumlu olmadığının yazdığını, bu sebeple davacıların icra dosyası kapsamında tüm borçlarından ve ferilerinden sorumlu tutulduğunu, davacıların haksız takipten dolayı maddi ve manevi zararının meydana geldiğini, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyalarında Davacıların çek tazminatından dolayı borçlu olmadığının tespitini, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları üzerinden yapılan takibin itiraz ölçüsünde teminatsız olarak durdurulmasını, davalıların talebi üzerine iki tarafın durumuna davanın ve hükmolunan şeyin tahammülü ne göre red veya hükmolunan meblağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların takip talebi ve ödeme emri oluşturması nedeniyle davalı tarafa yüklenebilecek bir kusur bulunmadığını, İstanbul adliyesinde başlatılan icra takipleri açısından fiziki dosyanın kabul edilmediğini, çek tazminatı açısından yapılan itirazın hukuki dayanağının bulunmadığını, takip talebinde açıkça çek tazminatından keşidecinin sorumlu olduğunun yazılması icra ödeme emri tebliğinden önce icra müdürlüğünden talepte bulunulduğunu, çek tazminatının davacılardan talep edilmediğinin açık olduğunu, davacıların kendilerinde talep edilmeyen ve ödemekle yükümlü olmadığı bir borç miktarına itiraz ettiğini, borca itirazında hukuki yarar bulunmadığının açık olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı aleyhine %20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; 23.08.2021 tarihli 39.330,00 TL bedelli ve 09.08.2021 tarihli 33.330,00 TL bedelli iki adet çekten kaynaklı ve .... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı dosyalarındaki borçlular olan davacıların çek tazminatından sorumlu olup olmadığından ibaret olduğu görülmüştür.
DELİLLER;
.... İcra Müdürlüğünün ... ve ... sayılı takip dosyaları uyap üzerinden celp edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, ....İcra Müdürlüğü'nün .... ve ....İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı icra dosyalarında borçlu olan davalıların çek tazminatından sorumlu olmadıkları iddiasıyla açılmış menfi tespit davasıdır.
....İcra Müdürlüğü'nün .... ve ....İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı icra dosyalarına dayanak 23.08.2021 tarihli 39.330,00 TL bedelli ve 09.08.2021 tarihli 33.330,00 TL bedelli çeklerde davacı ... aval veren, ... Otomotiv İthalat Ve İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ise cirantadır.
6102 sayılı TTK.nun 783/3.maddesine göre, muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder. Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, karşılıksız çıkan çeki düzenleyen kişi, çek tazminatından sorumludur.
Aynı Kanunun 818/1.maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanması gereken 701.maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında da belirtildiği üzere; muhatabın veya düzenleyenin imzaları hariç olmak üzere, poliçenin yüzüne atılan her imza aval şerhi sayılır. Kimin için verildiği belirtilmemişse aval, düzenleyen için verilmiş sayılır.
Aynı Kanun'un 702/1.maddesi gereğince ise; aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur.
Türk Ticaret Kanunu'nun yukarıda açıklanan düzenlemeleri dikkate alındığında, çeki düzenleyen lehine aval veren, aynen onun gibi sorumlu olduğundan, aval verenin çek tazminatından da sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
Yargıtay 12 Hukuk Dairesinin 25/01/2016 tarihli ve 2015/25395 Esas, 2016/1845 karar sayılı ilâmında '...Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder. Çeki keşide eden kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunludur. 6102 sayılı TTKnun 818/1. maddesinin (g) bendi göndermesi ile çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 702/1. maddesi gereğince aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur. Bu itibarla keşideci ve keşideci lehine aval veren dışında cirantaların çek tazminatından sorumlu olmayacağı açıktır...'' kararında da belirtildiği üzere aval verenin çek tazminatından sorumluluğu olmasına rağmen cirantanın çek tazminatından herhangi bir sorumluluğu yoktur.
Her ne kadar davalı tarafça davacılardan cirantadan icra takibinde çek tazminatı talep edilmediğini, ofislerince kullanılan takip/icra programlarında oluşturulan takip talep'lerinde takip açısından önem arz eden şerhler/kayıtlar bulunmasına rağmen, uyap sistemi bu şerhleri/kayıtları kabul etmeyerek kendi takip talebini ve ödeme emrini oluşturduğunu, bu sorunların çözümü için UYAP başta olmak üzere; çeşitli kurumlarla irtibata geçildiğini, ancak sunulan bir çözüm olmadığını, bunun üzerine icra takiplerindeki ödeme emirleri tebliğ edilmeden önce icra dosyasına talepte bulunularak takip talebinde ''çek tazminatı (keşideci sorumludur)'' ibaresinin bulundurulmasının icra dairelerinden talep edildikten sonra ödeme emrinin tebliğe çıkarıldığını belirtmiş ise de takip talebinin ve ödeme emrinin incelenmesinde çek tazminatından yalnızca keşidecinin/aval verenin sorumlu olduğuna yönelik bir belirlemenin yapılmadığı, takip talebinin düzenlenmesinin davalı alacaklının sorumluluğunda olduğu, icra dosyasına çek tazminatı için ciranta yönünden alacaktan feragat edildiğine dair bir beyan sunulmamış olmakla, aval verenin çek tazminatından sorumlu olduğu anlaşılmakla aval veren ... yönünden davanın reddine, cirantanın çek tazminatından sorumlu olmadığı anlaşılmakla ... İnş. Otom. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasındaki 5.200,00 TL'lik çek tazminatı yönünden, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasındaki 6.700,00 TL'lik çek tazminatı yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacı ... yönünden davanın reddine,
2-Davacı ... İnş. Otom. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasındaki 5.200,00 TL'lik çek tazminatı yönünden, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasındaki 6.700,00 TL'lik çek tazminatı yönünden borçlu olmadığının tespitine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 812,89 TL nispi karar harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... İnş. Otom. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine,
5-Davacı ... yönünden ; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Davacı ... tarafından dava açılırken yatırılan 203,23 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde adı geçen davacıya iadesine,
7-Davacı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı ... İnş. Otom. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti yönünden yargılama gideri yapılmadığından takdir edilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/11/2022
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır