T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/384 Esas
KARAR NO : 2025/284
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 21/02/2022
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/119 esas, 2022/123 karar sayılı 22/02/2022 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzii edilen ve yukarıdaki esasta görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili, davalı bankanın müşterisi olan .... Ltd. Şti.'nin keşidecisi bulunduğu ... nolu hesaba keşide edilen ... nolu, 795.000 TL bedelli, ... nolu 810.000 TL bedelli çeklerin 20.08.2021 tarihinde davalının ... şubesine ibraz edildiğini, davalı banka çalışanı tarafından çeklere işlem yapıldığını ve müvekkili çek bedellerini almak için beklerken müvekkiline çek bedellerinin firma hesabına havale edildiğinin söylendiğini, konu ile ilgili müvekkili tarafından polisin arandığını, polis tarafından konunun savcılığa bildirilmesi gerektiğinin söylenmesi üzerine müvekkili tarafından... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasından şikayette bulunulduğunu, davalı bankaya ... 3. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile söz konusu çek bedellerinin ödenmesinin ihtar edildiğini, bunun ödenmemesi üzerine icra takibine geçildiğini, ... 1. İcra Müdürlüğünden başlatılan takibe yetki itirazında bulunulması üzerine yetkili .. 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, davalı banka tarafından soyut olarak dosya alacaklısına borcu yoktur şeklinde bir ifade tarzı ile takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bunun üzerine arabuluculuğa başvuruda bulunulduğunu, ... arabuluculuk bürosunun ...sayılı dosyası ile anlaşamama tutanağının tutulduğunu, müvekkiline ödenmesi gereken çek bedellerinin herhangi bir talimatı ve talebi olmadan davalı kurum elemanı tarafından müvekkiline ödenmek yerine başka hesaba havale yapılması sonucu müvekkilinin çek bedelleri kadar zararına sebep olunduğunu, alacak likit olup müvekkilinin zararının belli olduğunu beyanla davalının ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasına itirazının iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Temlik alan davacı ... 01/07/2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davaya konu ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından alacaklı olan ...'ün alacağının 470.000,00 TL asıl alacak ve ferilerinin müvekkili ...'a devir ve temlik edildiğini, bu kapsamda müvekkilinin davaya davacı olarak eklenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hamili olduğu, ... Şti. tarafından ...Bankası A.Ş. ... Şubesi nezdindeki ... İban numaralı hesap üzerine keşide edilmiş, 19.08.2021 keşide tarihli, 795.000,00 TL tutarlı, ... seri numaralı ve 20.08.2021 keşide tarihli, 810.000,00 TL tutarlı, ... seri numaralı iki adet çeki tahsil etmek amacıyla banka şubesine 20.08.2021 tarihinde ibraz ettiğini, çek bedellerinin kendisine ödenmek yerine keşideci firmanın hesabına havale edilmesinden dolayı zarara uğradığından bahisle dava açtığını, müvekkili bankanın davacının bilgisi ve talimatı doğrultusunda hareket ettiğini, davacının çek bedellerinin tahsil edildiğine ilişkin dekontlarda imzasının bulunduğunu, çek bedellerinin tahsili işlemi gerçekleştikten sonra iki ayrı işlemle keşideci firmanın hesabına nakit olarak yatırıldığını, bu işlemin de davacı ve keşideci şirket yetkilisinin birlikte talimatları ve imzaları ile tamamlandığını, Bu işlemle ilgili olarak müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, davanın, çek keşidecisi ve çeklerin tahsilinden sonra hesabına ödendiği ... Tic. Ltd. Şti'ne ihbarını istediklerini, HMK'nın taraflara dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü getirdiğini, hukukun kötü niyeti korumadığını, 20.08.2021 tarihinde, müvekkili Banka ... Şube hizmet binası önünde buluşan dava dışı firma yetkilisi ..., davacı ... ve beraberindeki iki şahsın anılan Şube hizmet binasına beraber girdiğini, Saat 14:45:45'de, anılan Şubede 8 gişenin 37 numaralı “Çek Ödeme” işlemi ile 810.000 TL'nin, hamili davacı ... olan 20.08.2021 keşide tarihli müvekkil Banka çekinin ödenmesi kapsamında dava dışı ...'in hesabına borç kaydedildiği ve dolayısıyla anılan işlem neticesinde davacı ...'ün bu tutarı tahsil etmiş olduğu, ilgili işlem dekontu üzerinde davacı ...'ün imzasının bulunduğunu, Saat 14:49:56'da, anılan Şubede 8 gişenin 38 numaralı işlemi ile dava dışı ...'in hesabına 809.000-TL yatırıldığı, ilgili fiş üzerinde dava dışı firma yetkilisi ...'nun imzasının bulunduğunu, akabinde ilgililerin bankodan uzaklaşıp müşteri holünde bir süre beklediğini, saat 14:56:00'da dava dışı firma yetkilisi ..., davacı ... ve beraberindeki şahısların Şube dışına çıktıkları ve Şube hizmet binası önünde birlikte sigara içtiklerini, bu esnada gişede görevli müvekkil Banka çalışanının başkaca müşterilerin işlemlerini gerçekleştirdiği, saat 14:59:53'de Şube hizmet binasına tekrar giren ilgililerin müşteri holünde beklemeye başladıkları, Saat 15:03:49'da, anılan Şubede 8 gişenin 41 numaralı “Çek Ödeme” işlemi ile 795.000 TL'nin, hamili davacı ... olan 19.08.2021 keşide tarihli müvekkil Banka çekinin ödenmesi kapsamında dava dışı ...'in hesabına borç kaydedildiği ve dolayısıyla anılan işlem neticesinde davacı ...'ün bu tutarı tahsil etmiş olduğu, ilgili işlem dekontu üzerinde davacı ...'ün imzasının bulunduğunu, Saat 15:08:35'da, anılan Şubede 8 gişenin 42 numaralı işlemi ile dava dışı...'in hesabına 795.600 TL yatırıldığı, ilgili fiş üzerinde dava dışı firma yetkilisi ...'nun imzasının bulunduğunun tespit edildiğini, dava konusu edilen 2 adet çek ile ilgili Banka nezdinde gerçekleştirilen işlemlerin arka arkaya oluşu, dava dışı firma yetkilisi ..., davacı ... ve beraberindeki şahısların Banka Şubesine beraber gelmesi, ilk çekin ödenmesinden sonra dava dışı firma yetkilisi ..., davacı ... ve beraberindeki şahısların Şube dışına çıkması ve Şube hizmet binası önünde birlikte sigara içmesi ve akabinde ikinci çekin ödenmesinin yapılması, işlemlerin ardından yine beraber Şubeden ayrılmaları dikkate alındığında davacı ...'ün talimatı doğrultusunda Banka nezdinde yapılan işlemleri bile isteye gerçekleştirdiği ve farkında olduğunu, işlemin taraflarının bilgisi dahilinde ve verilen talimat uyarınca işlem yapıldığının belli olduğunu, tarafların beraber hareket ettiğini, işlemler bakımından mutabakatları olduğunu, işbirliği içerisinde olduklarını, İşlemi yapan banka görevlisinin de bu işlemleri doğruladığını, çek bedellerinin keşidecinin hesabına yatırılmasına ...'ün onay verdiğini ifade ettiğini, söz konusu işlemler yapılırken tarafların talimatları doğrultusunda, çek ödemelerine konu tutarların, dava dışı ... firmasının hesabından çıkışının yapıldığını, ardından tekrar aynı hesaba yatırıldığını, bu nedenle fiziken bir para ödemesinin yapılmadığını, yapılan tüm bu işlemlerin bankacılık mevzuatına uygun olduğunu, müvekkili Bankanın tarafların talep ve talimatlarına ilişkin işlem yapmak zorunda olduğunu, aralarında nasıl bir ilişki veya ticari ilişki olduğunu bilemeyeceğini, ne konu da mutabık olduklarını veya ne konu da anlaşamadıklarını da bilebileceklerini, davacı ...'ün okuma yazma bilen, ticaretle uğraşan ve tacir sıfatını haiz iken, bu ikteki çek ödemelerini nakit olarak almadan Şubeden ayrılmasının akla mantığa uygun bir yanı olmadığı gibi, ayrıca davacı ...'ün Banka nezdinde herhangi bir hesabının bulunmadığını, dolayısıyla çek ödemelerinin kendisine ait hesaba yatırılmasının mümkün olmadığını da bildiğini, yapılan işlemlerin bilgisi ve onayı dahilinde olduğu, işlemlere herhangi bir itirazının olmadığının açık olduğunu, Banka Şubesince tarafların direktif ve iradeleri doğrultusunda hareket edildiği, dolayısıyla davacının uğradığını iddia ettiği bir zarar var ise bunun müvekkil Banka işlem ve eylemleriyle değil, davacının dava dışı KTN Otomotiv firmasıyla arasındaki ilişki ve anlaşmazlık ile ilgili olduğunu, varsa bir zararının bu şirketten istemesi gerektiğini, davanın ...Tic. Ltd. Şti.'ne ihbarı ile haksız davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de davacılar tarafına yükletilmesini istemiştir.
Dava ihbar olunan ... Tic. Ltd. Şti. vekili beyan dilekçesinde özetle; davanın ihbar edildiği tebligatın usulüne uygun kayıtlar içermediğini, tebligat içeriğinde dava dilekçesi ve cevap dilekçesinin yer almadığını, bu tebligatın yok hükmünde olduğunu bildirmiştir.
DELİLLER:
... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde, davacı alacaklının, davalı borçluya karşı hamili olduğu çek bedellerinin başkasına ödendiği iddiasına dayalı olarak çek bedelinin tahsili amacıyla takip başlatıldığı, itiraz üzerine duran takibin devamı için süresi içerisinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde, davacı ... tarafından, ihbar olunan ... Tic. Ltd. Şti. Nin yetkilisi ... hakkında dolandırıcılık iddiası ile suç duyurusunda bulunulduğu, banka çalışanlarının ve tarafların ifadeleri alınarak yapılan kovuşturma sonrası takipsizlik kararı verildiği görülmüştür.
... Bankasına, ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce davalı banka şubesinde gerçekleştirilen işlemlerin kamera kayıtları da izlenmek suretiyle bankacılık mevzuatına ve teamüle uygun olup olmadığı hususları da gözetilerek banka kayıtları üzerinde yapılacak olan inceleme için dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş ve aldırılan 16/11/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız içerisine alınmıştır.
Mahkememizce davalı vekilinin defterler üzerinde inceleme yapılmasına ilişkin itirazları yerinde görülerek davacıya ait ... işletmesi ile dava dışı ihbar olunan ...Tic. Ltd. Şti ' ye ait 2020-2021 yılları arasındaki dönem ticari defter ve kayıtları ile dayanağı belgeler üzerinde taraf iddialarının yerindeliği bakımından yapılacak olan inceleme için dosya muhasebe uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, ihbar olunan ... ye inceleme gününden bahisle tebligat yapılmış ise de defterler ibraz edilmemiş ve davacı defterlerinde inceleme yapılarak sunulan 20/08/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyamız içerisine alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava; banka çalışanın başka hesaba çek bedeli ödediği iddiası ile çek bedellerinin davalı bankadan tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.
"Bankacılık işlemlerinde, çek hamilinin tahsil amacıyla çeki bizzat ilgili muhatap bankaya ibraz etmesi halinde; bankanın öncelikle çeki tahsil için ibraz edenin yetkili hamil olup olmadığını, çeki tahsil için ibraz etmeye yetkili kişilerden olup olmadığını, ibraz edilen çekin kambiyo vasfının olup olmadığını, ibrazın süresi içinde yapılıp yapılmadığını, çekin sahte veya tahrif edilip edilmediğini, ödemeyi engelleyen yasal bir kısıt olup olmadığını inceleyeceği, bu incelemeler tamamladıktan, çekin ibraz eden hamile ödenmesini engelleyen bir durumun olmadığını tespit ettikten sonra, çekin keşide edildiği hesapta yeterli karşılığının olup olmadığını belirleyeceği, çekin hesapta yeterli karşılığının olduğunun belirlenmesi halinde çekin karşılığı gişeden nakit olarak, ödenen tutarın küpürleri de belirtilerek hamile ödeneceği, işleme ilişkin dekontun, ödeme yapılan yetkili hamile imzalatılacağı, bu şekilde düzenlenmiş dekontun hukuken makbuz hükmünde olduğu, somut olayda, davalı bankanın davacı ...'ün yetkili hamil olduğunu belirleyip, kimlik tespitini yaptıktan sonra, çekin karşılığını, keşidecinin hesabından alarak, bu hesabı çek tutarı kadar borçlandırmış, işleme ilişkin dekontu düzenleyerek, çek bedelinin ...'e ödendiğini belgeleyecek dekontu ...'e imzalatttığı, makbuz hükmündeki dekontun varlığına rağmen çek bedelinin hiçbir şekilde ...'e fiziken ödenmediği, bu durumun bankanın da kabulünde olduğu, bu nedenle ...'ün dekontlarda imzasının olmasının çek bedellerinin ...'e ödendiğini göstermeyeceği, kayden, çek hamili ...'e ödenmiş gibi görülen çek bedellerinin, ...'ten yazılı bir talimat alınmaksızın,... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Bankası A.Ş. ... Şubesi nezdindeki... İban numaralı hesaba “vadesiz hesaba nakit para yatırma” açıklaması ile yatırıldığı, düzenlenen bu dekonta hesap sahibi şirketin yetkilisi ...'nun imzası alınmasına rağmen çek hamili ...'ün de bu işleme onay verdiğini gösteren herhangi bir belge alınmadan işlem yapıldığı, banka, çek bedelinin çek keşidecisi firmanın hesabına yatırılmasına ilişkin talimatın sözlü olarak verildiğini iddia etmekteyse de, çek hamili ...'ün bu yönde bir talimatının olmadığını, çek bedellerinin fiziken kendisine ödenmesini veya çek bedellerinin kendi hesaplarına transferini beklediklerini beyan ederek sözlü talimat verilmediğini beyan ettiği, dosyaya sözlü talimat verildiğine ilişkin tereddüt uyandırmayan herhangi bir belge sunulmadığı, bankacılık uygulamasında en basit işlem kuralının, müşterinin talimatının yapılacak işlemle uyumlu olup olmadığının kontrolü olduğu, çek bedelini tahsil eden çek hamilinin, çek bedellerini tahsil eder etmez yeniden keşidecinin hesabına yatırmasının işlemle uyumlu olmadığı, zira, çek bedelini yine keşidecinin hesabına yatıracak olan yetkili hamilin, çek yaprağını doğrudan keşideciye iade ederek aynı sonucu elde edebilecekken, çek bedelini tahsil ettikten sonra tahsil edilen bedeli yeniden keşidecinin hesabına yatırmasının, işlemle uyumlu olmayan bir yolu seçilmesinin bankacılık uygulamasıyla bağdaşmayacağı, bu değerlendirme çerçevesinde, çek hamiline fiziken teslim edilmeyen veya kayden çek hamilinin hesabına veya yazılı talimatı ile bildirdiği hesaba aktarılmayan 1.604.763,74 TL çek bedelinden davalı bankanın sorumlu olacağı; davalı bankanın ...Tekstil Merkezi Şubesi çalışanı gişe memuru tarafından ...'ten yazılı talimat alınmadan, veya çek bedelinin keşideci firmanın hesabına tekrar gişeden nakit ödeme gibi yatırıldığına ilişkin dekont düzenlerken çek hamili çek hamili ...'ün de bu işleme onay verdiği gösteren herhangi bir belge alınmadan hesaptan tahsil edilmiş çek bedelinin yeniden, keşidecinin hesabına yatırılmasının başlı başına davalı bankanın objektif özen yükümlülüğüne açıkça aykırı davrandığının göstergesi olduğu, işlemle uyumsuz işi önlemek için en basit tedbirlere dahi başvurmayan ve basiretli bir tacir gibi davranmayan davalı bankanın objektif özen görevini açıkça yerine getirilmediği, bunun sonucu olan zarardan sorumlu olması gerektiği," bankacı bilirkişi raporunda belirtilmiş olup mahkememizce de rapora itibar edilerek davalının oluşan zarardan sorumlu tutulması gerektiği kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, çek hamiline fiziken teslim edilmeyen veya kayden çek hamilinin hesabına veya yazılı talimatı veya ispatlanabilir nitelikteki sözlü talimatı ile bildirdiği hesaba aktarılmayan 1.604.763,74 TL çek bedelinden davalı bankanın sorumlu olacağı kanaatiyle davanın kabulü ile, davalının ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının 1.604.769,37 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin devamına karar verilmiştir.
Dava, İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi başka hesaba ödenen çek bedelinin tahsiline ilişkin olduğundan ve açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olmakla hükmedilen alacak miktarının % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının 1.604.769,37 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin devamına,
2-Hükmedilen alacağın %20 si üzerinden hesaplanan 320.953,87 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak 94.000,00 TL sinin temlik alan ...'a, 226.953,87 TL sinin davacı ...'e verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 109.621,79 TL harç bedelinden peşin alınan 17.561,56 TL + 1.707,75 TL tamamlama harcından oluşan toplam 19.269,31 TL harcın mahsup edilerek bakiye 90.352,48 TL harç bedelinin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan; 17.561,56 TL peşin harç, 1.707,75 TL tamamlama harcı, 80,70 TL başvuru harcı ve 11,50 TL vekalet harcından oluşan toplam 19.361,51 TL bedelin davalıdan alınarak davacı ... tarafına verilmesine,
5-Davacı ... tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 7.940,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,
6-Davacı ... tarafından yapılan; posta ve tebligat ücretlerinden oluşan toplam 30,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı ... tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap olunan 170.867,71 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,
9-Davacı ... tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap olunan 74.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
10-Arabulucuk ücreti olan 1.560,00 TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı ... vekilinin yüzüne, temlik alan, davalı, ihbar olunan vekillerinin yüzüne karşı (e-duruşma ile),; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/03/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."