T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/482 Esas
KARAR NO:2023/14
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:12/07/2022
KARAR TARİHİ:11/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... SİGORTA A.Ş. nezdinde ... numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan ... plakalı aracın tutanağında belirtildiği 24/10/2021 günü sebep olduğu kaza sonucunda, ... SAN VE TIC LTD STI adına kayıtlı ...plakalı araç hasarlandığını, ... Sigorta A.ş nezdinde ZMMS sigorta poliçesi bulunan ... plakalı sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğunu Müvekkilin şirkete ait araç ise meydana gelen bu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen trafik kazasından hemen sonra müvekkil aracını servise çekmiş ve hasarı davalı sigorta şirketine kazayı ihbar ettiğini, davalı sigorta şirketi, müvekkilin aracında meydana gelen hasarın tespiti için eksper görevlendirdiğini, aracın tramer kaydına hasar işlenmiş ve müvekkile ait aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde bir kayba sebep oluştuğunu, değer kaybının giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvurda bulunulmuş davalı sigorta şirketi davacı tarafa hiçbir cevap vermeyerek taleplerine zimni olarak reddettiğini, Akabinde dava şartı olan zorunlu arabulucuya başvuruda bulunulmuş olmasına rağmen yapılan arabulucu görüşmemelerinden de sonuç alamayınca iş bu davanın açılması zorunlu hale geldiğini, Talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkememizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, 10 TL değer kaybı tazminatının davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını müvekkil adına talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, 24.10.2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... plakalı aracının zarara uğradığını iddia ederek; müvekkil şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araca ait 03.12.2020 - 03.12.2021 vadeli, ... numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine istinaden şimdilik 10,00-TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, Ancak aşağıdaki nedenlerle davacının talepleri haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Davacının HMK’nun yetki kurallarına aykırı olarak yetkisiz mahkemede huzurdaki davayı açtığını Davalı şirket merkezinin “... (...) No:9 Kat:13 Batı ... / İstanbul” adresinde bulunduğu göz önüne alındığında huzurdaki davanın yetki bakımından İstanbul Anadolu Mahkemesi yetki alanına girdiğini, bu nedenle yetkisiz mahkemede açılan davaya ilişkin olarak yetkisizlik kararı verilmek suretiyle İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini Mahkememizden talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;
Dava, meydana gelen kaza nedeniyle dava konusu aracın değer kaybının tazmini davasına ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu uyuşmazlık, karşı aracın ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış trafik kazası nedeniyle davacı aracında meydana gelen değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminata ilişkin olup, yetkili mahkeme veya mahkemelerin tespiti ile yetkisizlik kararı veren davanın açıldığı yer mahkemesinin yetkili olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
6100 sayılı HMK'nın 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm, kesin yetki kuralı olmayan tüm davalar için geçerli yetki kuralıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olup, 6100 Sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Olayda, davalı ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olup, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 110/2. maddesinde "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü yer almaktadır.
Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçer. (Aynı yönde Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Karar)
Somut olayda yukarıda belirtilen yetki kuralları değerlendirildiğinde; öncelikle HMK'nın 6. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin yerleşim yerinin İstanbul Anadolu Adliyesi yetki sınırları içerisinde buunan ... ilçesinde olduğu anlaşılmaktadır. 6102 Sayılı TTK'nın 40. maddesinde, "Her tacir ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Merkezi Türkiye'de bulunan ticari işletmelerin şubeleri de bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilan olunur." hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin HMK'nın 6. maddesi anlamında yerleşim yerinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer olduğu açıktır.
Diğer yetki kuralı ise, haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nın 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında, dosyada mevcut kaza tespit tutanağına göre trafik kazası ...’de meydana gelmiş olup, kazanın meydana geldiği yere göre yetkili mahkeme ... mahkemeleridir. Yine dosyada mevcut dava dilekçesine göre davacının yerleşim yeri .../...’dir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlenen yetki kuralına göre de motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin dava sigortacının merkez veya şubesi ile sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabilecektir. Olayda davalı sigorta şirketinin genel merkezi .../İstanbul olup, yine davalı sigorta şirketi tarafından poliçenin .../...’te düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketinin bölge müdürlüğünün de .../İstanbul'da bulunduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda anlatılan yasal hükümlere göre; davacının ikametgahı yetki kuralına göre yetkili mahkeme, kazanın meydana geldiği yer bir başka deyişle haksız fiilin meydana geldiği ve kazanın oluştuğu yer kuralına göre yetkili mahkeme, davalı tüzel kişi sigorta şirketinin yerleşim yeri kuralına göre yetkili mahkeme ve sigorta poliçesini düzenleyen acentenin bulunduğu yer mahkemesi yerine, davacı bu seçimlik yetkisini aşarak İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmıştır.
Tüm bu nedenlerle dava konusu uyuşmazlıkta, davalı tarafın süresi içerisinde ileri sürdüğü yetki itirazının kabulü ile davacının kanunen belirlenen yetkili mahkemelerden hiçbirinde dava açmadığı, bu nedenle seçim hakkı davalı tarafa geçtiğinden, mahkememizin 2918 sayılı KTK m. 110/2 fıkrada öngörülen sigorta şirketinin merkezi, şube, acentenin bulunduğu yerlerden ve tarafların ikametgahı olan yerlerden olmadığı, ayrıca kazanın İstanbul (Çağlayan) Adliyesi yetki sınırları içerisinde meydana gelmediği gerekçesi ile yetkisizlik nedeni ile davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Dava dilekçesinin yetki yönünden usulden REDDİNE, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-Belirtilen 2 haftalık süre içerisinde talepde bulunulmaması ve süresinden sonra talepte bulunulması halinde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verilmesine,
4-HMK 331 md. gereğince harç vekalet ücreti ve yargılama giderlerin yetkili mahkemece karar bağlanmasına,
5-Artan gider avansının dosyasına aktarılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/01/2023
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır