T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/544
KARAR NO: 2023/943
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -TC Kimlik no- ...
VEKİLİ: Av. ... - [16528-25987-...] UETS
DAVALI : ... - ... Ankara Yolu 7. Km Otosansit İdare Binası Zemin Kat No.1 Yıldırım/BURSA
VEKİLİ: Av. ... - [16717-17569-....] UETS
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 25/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davası nedeniyle;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı kooperatife 18.10.1976 tarihinde 364 nolu ortak olarak tescil edildiğini, buna dair kendisine bildirimin o dönemin yönetim kurulu üyelerinin imzasını taşıyan mektup ile bildirildiğini, davacının davalı kooperatife katılım paylarını ödemeye devam etiğini, ancak bir zaman sonra kooperatif ile olan iletişiminin kesildiğini, davacıya, kooperatiften ihraç edildiği bilgisinin telefonla bildirildiğini, bu bildirimi yapanın, doğru söyleyip söylemediği, kim olduğu, yetkilimi olduğu v.s. Bilgisinin davacı tarafından bilinmediğini, davacının, kooperatifin faal olduğunu sonradan öğrendiğini ve kooperatif İle sözlü olarak iletişime geçtiğini, ortaklığının durumu hakkında tatmin edici bir bilgi alamadığını, telefonda muhatapları tarafından ortaklıktan çıkarıldığı/ihraç edildiği bilgisinin sözlü olarak bildirildiğini, davacının davalı kooperatif tarafından hiç bir yasal ve mevzuat gereği keşide edilmesi gereken, ihtarat, mektup ve bildirim yapılmadığını, Koop. Kanun ve ana sözleşme gereğince bir ortağın ortaklıktan ihracı için izlenmesi gereken usul ve esasların belli olduğunu, bu usul ve esaslara uygun eylemlerden sonra ortaklıktan çıkarılan yada ihraç edilen ortağa birikimlerinin iadesine dair usul ve esasların da kanun ve ana sözleşmede açıklandığını, kooperatifin bunlara uygun olmayan fiilleri sonucu ortağın kooperatif ile ilgisinin kesilmesi yada ortaklığa son verilmesi mümkün olmadığını, davalı Kooperatif Yönetiminin gerçekleştirdiği eylemin yasal dayanağını açıklamasının yasal zorunluluk olduğunu, davacının, davalı kooperatifin halen ortağı olduğunu, ancak bu gerçek veya fiili durumun davalı kooperatifçe kabul edilmediğini, hatta hiç ortak olunmadığı iddia edildiğini belirterek davanın kabulüne davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespitine karar verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle zaman aşımı iddiasında bulunduklarını, kooperatifte ortaklığın iş yeri ile birlikte kazanılmakta olduğunu, davacının kazanmak istediği ortaklığı karşılığında alabileceği bir iş yeri bulunmadığını, davacının dosyaya sunduğu deliller arasında iki tane tahsilat makbuzu bulunmakta olduğunu, tahsilat makbuzlarından 08.06.1979 tarihli tahsilat makbuzunun kooperatife verilen 25.06.1979 vadeli 15.000,00.-TL bedelli çek karşılığında olduğunun görülmekte olduğunu, ancak şu ana kadar kayıtlarda bu çekin varlığı, ödenip ödenmediğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığından iş bu çekin ödendiğinin davacı tarafça tahsilat makbuzu ile ispatlanmadığı takdirde ödenmiş olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, yine kooperatif tarafından gönderilen yazılarda ödendiği belirtilen 200.000 TL ve dosyaya sunulan senetlerin ödendiğinin kooperatife ait tahsilat makbuzu ile ispatlanmadığı sürece kooperatif tarafından ödendiğinin kabul edilmesinin de mümkün olmadığını, davalı kooperatife, davacının ulaşamama durumun olmayacağını, kooperatif kuruluşundan itibaren adresinin belli olduğunu, araştırılması halinde kolayca bulunabileceğini, kooperatifin binin üzerinde ortağı olduğunu ve bu ortaklar kooperatifin kuruluşundan bu yana kooperatife ulaşma problemi yaşamadıklarını ve bu güne kadar da ortaklığın tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiklerini, davacının kooperatif ile iddia ettiği gibi 37 yıl boyunca irtibat kuramaması mümkün olmadığını, adresinin hem internetten hem ticaret sicilden kolaylıkla bulunabildiğini, davalının kooperatifin kayıtlarının incelendiğini ve davacının belirttiği 364 ortaklık numarasına ilişkin bir bilgiye rastlanmadığını, arsa tahsisinin 1989 yılında ihale ile arsa ofisinden alınarak yapıldığını, arsa tahsis işlemine kadar davacının parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve yedeğe alınarak üyeliğinin düşürülmüş olabileceğini, ancak kayıtlar çok eski olduğundan kayıtlara ulaşılamadığını, bu nedenle de davacının bu tarihlerde iş yeri adı ve numarası olmadığını, sonrasında kayıtlarında kendisine bir atölye tahsis edildiğine ilişkin bilgi bulunmadığını belirterek öncelikle zamanaşımı itirazlarının kabulüne mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddi ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davacının davalı kooperatife üyeliğinin tespitine ilişkindir.
Dosyanın tahkikat hakimliğinde iken davanın niteliği itibari ile mahkememiz heyetine tevdi edildiği görüldü.
Mahkememizce davacı delilleri kapsamında ve iddia konusu edilen davacının davalı kooperatif üyeliği bulunup bulunmadığına dair kayıtların celbi, kooperatife ilişkin genel kurul kararları, hazirun cetvelleri, genel kurula çağrı tutanakları, üyelik kayıtlarına ilişkin bilgi ve belgeler, aidat ödemelerine ilişkin bilgi ve belgelerin 1976 yılından bu yana olacak şekilde ellerinde bulunan tüm kayıt ve belgelerin gönderilmesi konusunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürlüğüne, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğüne, Bursa Ticaret Sicil İl Müdürlüğüne ayrı ayrı yazılar yazılmasına, Otosansit yapı kooperatifine ek müzekkere yazılarak kooperatife ait ticari defter ve dayanağı kayıtların geçmişe dönük kaç yıllık olarak ellerinde bulunduğu konusundaki bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevaplarının dosya içerisinde olduğu, Otosansit yazı cevabının da 05/04/2023 tarihli olarak davalı vekilince dosyaya ibraz edildiği, duruşmada davacı vekilinin gelen kayıt ve belgelerden müvekkilin üyeliğinin 364 sayı ile görülmekte olduğunu, o tarihte üyeliğine ilişkin yapmış olduğu bono ödemeleri bulunmakta olduğunu, davalı tarafın müvekkilin ortaklıktan ihraç edildiğine dair bir savunma ve beyanı da olmadığını, bilirkişi incelemesine gerek bulunmaksızın davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, davalı vekilinin ise Otosansit bünyesinde yapılan araştırmada davacı vekilinin iddia ettiği tarihe ilişkin kayıt ve belgeler bulunmadığından yani çok eski tarihli olduğu için temin edilemediğinden başkaca beyanda bulunamadıklarını, bilirkişi incelemesi konusunda taktirin mahkemeye ait olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın SMMM bilirkişiye tevdii ile iddia ve savunmalar yönünden Otosansit Kooperatif kayıtları ve Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğünden gelen kayıtlar üzerinden inceleme yapılarak rapor tanzim etmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişinin 02/06/2023 tarihli raporunda; "davacının, davalı S.S. Oto Sanatkarlar Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi'nin genel kurul tutanakları ekinde yer alan hazirun cetvelleri ile 05.04.2023 tarih ve 2023-05 Sayılı yazısına göre 364 nolu üye olarak kayıt edildiği, yine Kooperatifin Genel kurul tutanakları ekinde yer alan hazirun cetvellerine göre, davacının üyeliğinin düştüğü yada düşürüldüğü, ama bunun hangi yılda gerçekleştiğinin, tespitinin (bazı yıllara ait genel kurul tutanaklarının okunaklı olmaması ve çıkma, çıkarılma yada ortaklığın düşmesine yada düşürülmesine dair bilgi ve belgeye rastlanamaması nedeniyle yapılamadığı, dosya ve eklerinde davacının davalı kooperatif tarafından üyeliğinin düşmesine yada düşürülmesine karşı itirazına ve yasal yollara başvurduğuna dair bilgi ve belgeye rastlanmadığının" bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporundan sonra davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı sundukları beyan ve itiraz dilekçelerini aynen tekrar ettiklerini, bilirkişi raporunun haklılıklarını ispat etmekte olduğunu, müvekkilinin üyelikten çıkarıldığı ya da üyeliğinin düşürüldüğüne dair bir kayıt veya belge bulunmadığını, zaman aşımı söz konusu olmadığını, üyeliklerinin tespitine, davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, aynı oturumda davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı sundukları beyan ve itiraz dilekçelerini tekrar ettiklerini, davacı tarafın belli bir tarihten sonra hazirun cetvelinde yer almamaya başladığını ve üzerinden de 40 sene geçtiğini, bu kadar süre sonra ortaya çıkan davacının iyi niyetli olmayacağını, üyeliğinin de düşmüş olacağını düşündüklerini, kendinin yedeklere alınacağına dair ihtar çekildiğini, bunu da dosya içerisine sunduklarını, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacı kooperatif üyesi olduğunun tespitini istemektedir. 1984 yılında davacı taşınmaz tercihini 200 metrekare olarak belirlemiş ve bir yer tahsisi talebinde bulunmuş olup, davalı tarafından bir yer tahsisi yapılmadığı gibi ilerleyen süreçte yapılan genel kurul hazirun cetvellerinde davacıyı kooperatif üyesi olarak göstermemiştir. Dolayısıyla taraflar arasında davacının kooperatif üyesi olup olmadığı noktasında bir muaraza bulunduğundan davacının davasının görülmesinde hukuki yarar vardır.
Dosyaya sunulan deliller ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre, davacının, davalı S.S. Oto Sanatkarlar Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi'nin genel kurul tutanakları ekinde yer alan hazirun cetvelleri ile 05.04.2023 tarih ve 2023-05 Sayılı yazısına göre 364 nolu üye olarak kayıt edildiği, davacı tarafından dosyaya sunulan ödemeye ilişkin senetlerin ödendiği kabul edilmemekle birlikte senet tarihlerinin en son 1981 yılına ait olduğu, gelen evraklarda hazirun cetvellerinde isminin en son 1984 tarihinde görünen ve hazirun cetvellerinde imzası olmadığından toplantılara katılmadığı anlaşılan davacının sonraki tarihlerde aidat ödemediği, kooperatife ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği ve aradan geçen 37 yıl boyunca kooperatifle iletişim kurmadığı ve hiç bir ilişkisi olmadığı, ayrıca ortaklığın kendiliğinden düşmesi ve ortaklıktan çıkarılma hallerini düzenleyen 10. Maddesine göre "ana sözleşme hükümlerine göre sermaye taahhütlerinde borçlu veya sair ödemelerden yükümlü olanlar, yükümlerini bir ay geciktirmeleri üzerine Yönetim Kurulunca 10.gün zarfında elden yazılı olarak yada taahhüdü mektupla yapılacak isteğe rağmen borçlarını ödemeyenler, sözü edilen kurulca ikinci istemden sonra da bir ay içinde taahhütlerini yerine getirmezlerse ortaklıkları kendiliğinden düşer." hükmünün yer aldığı, ortaklığın düşmesi alakalının anasözleşme ve diğer suretlerle doğmuş borçların yok olmasını gerektirmeyeceği, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporuna göre de bu madde hükmüne göre de kooperatifin çektiği ihtarnameler ile yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının ortaklığının kendiliğinden düştüğü, yine S.S Oto Sansit Oto Sanatkarları Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifince de belirtilen kooperatifin kurulduğu 27/08/1973 tarihinden itibaren kooperatif ana sözleşmesinin 59.maddesi ile belirlenen kuruluş amacı gerçekleştirilmiş olup işyerlerinin yapı kullanma izinleri alınarak 634 sayılı kanuna göre kat mülkiyeti tesis edilmiş ve üyelerine tapularının verildiği, ancak borcunu ödemeyen 5 adet üyeye tapularının verilmediği, davacının durumunun kendisine 20 Şubat 1984 tarih ve 05481 yevmiye numaralı Bursa 3.Noterliği kanalıyla ihtar yapıldığı, ancak bu ihtara rağmen bugüne kadar ne ihtara cevap verildiği ne de bugüne kadar kooperatife başvurunun olmadığı, uzun yıllar toplantılara katılmadığı gibi herhangi bir iletişim de kurulmadığı, davacının üyeliğinin 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun "Ortakların ödev ve sorumlulukları süre ve ortaklığın yok olması başlıklı 27. Maddesi gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediğinden üyeliği düşmüş sayılacağından ve üyeliğin tespitini istemesinin Türk Medeni Kanunu 2. Maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Nitekim yerleşik Yargıtay uygulaması da bu yönde olup, görece yeni tarihli benzer bir olayda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26.04.2023 Tarih, 2022/6-1053 Esas ve 2023/355 karar sayılı kararında " Dava tarihine kadar geçen süreçte, davacıların murisinin yapılan genel kurullara katılmadığı gibi kooperatif ile ilgili herhangi bir işlemde ya da tasarrufta bulunmadığı da dikkate alındığında, kendi adına üyelik tesis edildiği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep etmesi TMK'nın 2 nci maddesi uyarınca iyiniyetli bir davranış olmayıp, hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir." şeklinde değerlendirme yapılmak suretiyle red kararı verilmesi gerektiği görüşü benimsenmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 269,85.-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 80,70.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 189,15.-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.560,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere, (Başkan ...'in gerekçe yönünden muhalefetiyle) oy çokluğu ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2023
Başkan ...
Muhalif
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
Başkan'ın muhalefet şerhi; Dava tarihi itibari ile davacının davalı kooperatifin üyeliği konusunda doğmuş bir muaraza bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle gerekçe yönünden muhalefetimdir.
Başkan ...
e-imza