T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/748
KARAR NO : 2025/631
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 05/09/2022
KARAR TARİHİ : 23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının yapmış olduğu sermaye piyasası faaliyetleri sonucu oluşan eksi bakiyenin, taraflar arasında akdedilen 29/09/2017 tarihli sözleşme uyarınca işleyecek akdi temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;yetki itirazında bulunduğunu, davaya konu tutarın aracı kurumun vadeli opsiyon işlemlerinde 22/02/2022 tarihinde portföyünde bulunan ... kodlu hisse senedinden dolayı hesabının aynı gün açılışla eksi bakiye oluştuğunu, özkaynak oranının sözleşme belirtilen %25 oranının altında hatta eksi bakiyede, aracı kurumun reesen ve otomatik olarak sistemlerinin kapama yapmamış olmasından kaynaklandığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;Taraflar arasında akdedilen 29/09/2017 tarihli sermaye piyasaları alım satım çerçeve sözleşmesi kapsamında davalının sermaye piyasası faaliyetleri sonucunda oluşan eksi bakiyesinin davacı tarafından talep edilip edilemeyeceği, davacı tarafın davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı hususlarından ibaret olduğu görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 11/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Uyuşmazlık konusu ... hisse senedi vadeli işlemleri nedeniyle oluşan eksi bakiyenin süresinde kapatılmaması nedeniyle aracı kurumun Takasbank'a karşı temerrüde düşmemek için müşterinin el bakiyesini kendisinin kapatmasıyla ilgilidir. Sözkonusu davalıya temerrüt bildiriminin en son tarihi 23.02.2021'dir. Bu tarihteki eksi bakiyenin 6.900 TL olduğu dikkate alındığında 23.02.2021 tarihinden davanın açılış tarihi olan 04.11.2022 tarihine kadar olan tutar ve faizi aşağıda hesaplanmıştır. Dönem Gün Sayısı 619, Dönem Getirisi(%) 30.9144, Yıllık Getiri(%) 18.229, TLREF Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı, finansal türev ürünlerde, borçlanma araçlarında ve çeşitli finansal sözleşmelerde değişken faiz göstergesi, dayanak varlık veya karşılaştırma ölçütü olarak kullanılabilecek, Türk Lirası kısa vadeli referans faiz oranı ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak oluşturulmuştur. 23.02.2021 tarihi itibariyle 6.900 TL eksi bakiyenin gecelik TL referans faiz oranı ile dava açılış tarihi olan 04.11.2022 tarihine kadar olan ana para ve faiz toplamı 13.298 TL (6.900 TL+FaizX3) olarak hesaplandığını belirtmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 15/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Uyuşmazlık konusu ... hisse senedi vadeli işlemleri nedeniyle oluşan eksi bakiyenin süresinde kapatılmaması nedeniyle aracı kurumun ...'a karşı temerrüde düşmemek için müşterinin eksi bakiyesini kendisinin kapatmasıyla ilgilidir. Sözkonusu davalıya temerrüt bildiriminin en son tarihi 23.02.2021'dir. Bu tarihteki toplam eksi bakiyenin teminat açığı ve önceki gün eksi bakiyesi toplamı olan -8.913,98 TL olduğu dikkate alındığında 23.02.2021 tarihinden davanın açılış tarihi olan 04.11.2022 tarihine kadar olan tutar ve faizi aşağıda hesaplanmıştır. Dönem Gün Sayısı 619, Dönem Getirisi(%) 30.9144, Yıllık Getiri(%) 18.229, çeşitli finansal sözleşmelerde değişken faiz göstergesi, dayanak varlık veya karşılaştırma ölçütü olarak kullanılabilecek, Türk Lirası kısa vadeli referans faiz oranı ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak oluşturulmuştur. 23.02.2021 tarihi itibariyle -8.913,18 TL toplam eksi bakiyenin gecelik TL referans faiz oranı ile dava açılış tarihi olan 04.11.2022 tarihine kadar olan ana para ve faiz toplamı 17.181,09 TL (8.913,98 TL4 Faiz(2.755,703X3-8.267,11 TL) olarak hesaplandığını beyan etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava taraflar arasındaki çerçeve ve aracılık sözleşmesi kapsamında Viop'ta yapılan vadeli işlemlerden dolayı teminat yükümlülüğünün yerine getirilmediği iddiasına dayalı olarak oluştuğu belirtilen cari hesap alacağının tahsili talebidir.
Somut olayda; taraflar arasında 29/09/2017 tarihinde Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, davalının, Borsa İstanbul A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan ...Piyasasında (“...”) alım satım işlemleri gerçekleştirdiğini, davalının ... nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminat oranının %5 in altına düştüğü, davalı tarafın eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine, davacı tarafça davalının davacı nezdindeki hesabından ... A. Ş. nezdinde bulunan ... (...) gerçekleştirilen vadeli işlem alım satımları sonucunda hesapta oluşan teminat açığı-zararının taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince tahsili talep edilmiştir.
Davacı alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile birlikte diğer eklerinin hesaplanması teknik incelemeyi gerektirdiği için sorun tespit bölümünde belirtilen konuları değerlendirmek üzere SPK uzmanı bilirkişilerden 26/07/2024 tarihli rapor alınmıştır. Bu bilirkişi raporlarında da asıl alacak ve eklerinden oluşan davacı alacağının belirlenmesine çalışılmıştır.
Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre;Uyuşmazlık konusu ... hisse senedi vadeli işlemleri nedeniyle oluşan eksi bakiyenin süresinde kapatılmaması nedeniyle aracı kurumun ...'a karşı temerrüde düşmemek için müşterinin eksi bakiyesini kendisinin kapatmasıyla ilgilidir. Sözkonusu davalıya temerrüt bildiriminin en son tarihi 23.02.2021'dir. Bu tarihteki toplam eksi bakiyenin teminat açığı ve önceki gün eksi bakiyesi toplamı olan -8.913,98 TL olduğu dikkate alındığında 23.02.2021 tarihinden davanın açılış tarihi olan 04.11.2022 tarihine kadar olan tutar ve faizi aşağıda hesaplanmıştır. Dönem Gün Sayısı 619, Dönem Getirisi(%) 30.9144, Yıllık Getiri(%) 18.229, çeşitli finansal sözleşmelerde değişken faiz göstergesi, dayanak varlık veya karşılaştırma ölçütü olarak kullanılabilecek, Türk Lirası kısa vadeli referans faiz oranı ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak oluşturulmuştur. 23.02.2021 tarihi itibariyle -8.913,18 TL toplam eksi bakiyenin gecelik TL referans faiz oranı ile dava açılış tarihi olan 04.11.2022 tarihine kadar olan ana para ve faiz toplamı 17.181,09 TL (8.913,98 TL4 Faiz(2.755,703X3-8.267,11 TL) olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Yapılan yargılama toplanan deliller ve tespit olunan hususların dosya kapsamında alınan bilimsel veri ve içeriğe sahip, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun denetime elverişli olduğu anlaşılan bilirkişi raporuyla da desteklendiği anlaşıldığından, hüküm kurmaya elverişli nitelikteki 15/01/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın kabulü ile 8.913,18 TL asıl alacağın dava tarihinden (05/09/2022); 8.267,11 TL alacağın ıslah tarihinden (10/03/2025) itibaren işleyecek akdi temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
8.913,18 TL asıl alacağın dava tarihinden (05/09/2022); 8.267,11 TL alacağın ıslah tarihinden (10/03/2025) itibaren işleyecek akdi temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.173,59 TL nispi karar harcının peşin ve ıslah ile alınan 717,23 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 456,36 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.180,29 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 809,43 TL(80,70 TL BVH, 11,50 TL VSH, 152,23 TL peşin harç, 565,00 ıslah harcı) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.692,00 TL (1.192,00 TL tebliğler ve posta, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.