T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/866
KARAR NO:2023/569
DAVA:Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ:16/10/2015
KARAR TARİHİ:19/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ... Türkiye'nin önemli Sanayi Kuruluşlardan biri olup 1961'den beri içme suyu, sulama, enerji ve arıtma projeleri için uluslararası standartlarda basınçlı /basınçsız borular üretip 50'den fazla ülkeye ihracatını yaptığını, davacı şirket 2002-2004 yıllarında diğer davalı ..., ...'den farklı sulama ve ıslah projeleri için ihaleler aldığını, anılan ihalelerden biri davacı şirketçe 2002 yılında Suriye'nin “...” adında, Halep'e yakın bölgelerde, ıslah çalışmasında kullanılacak boruların üretim ve teslim ihalesi olduğunu, ihale şartları gereği kesin ve süreli teminat mektupları talep edildiğini, davacı şirket daha sonra anılan projeye ait yükümlülüklerini tam ve eksiksiz yerine getirerek projeyi tamamladığını, buna rağmen, davacı şirketin sözleşme gereği vermiş olduğu teminat mektuplarının iade edilmediğini, davacı şirketin teminatların iadesine yönelik çeşitli girişimleri olduğunu, davalı ...'e yazılı başvuruda bulunduğunu, ancak davalı ...'den bu yazıya herhangi bir yanıt alınamadığını, davacı şirketin konu ile ilgili ve fazlaya dair her türlü talep, dava ve yasal hakları saklı kalmak kaydı ile davacı şirketin telafisi imkansız zarara uğramasını engellemek amacıyla davalı ... Bankası'nın ... sayılı 10.402,12 Euro tutarındaki ve de ... sayılı 7.014,06 USD tutarındaki teminat mektuplarına ve kontrgarantilere yönelik ödeme yapmasını, yargılamanın sonucunda davanın kabulünü, ve ... sayılı 10.402,12 Euro tutarındaki ve ... sayılı 7.014,06 USD tutarındaki teminat mektuplarının ve bunlara bağlı olan ... Barıkası nezdinde bulunan kontrgarantilerin hükümsüzlüklerinin ve de davacı şirketin bu teminat ve kontrgarantilere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığının tespitini, yargılama masraf giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan Suriye’de yaşanan savaş gerekçesiyle teminata konu riskin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ,ortada mücbir sebep olduğunu belirterek teminatların konusuz kaldığını ileri sürerek teminat mektuplarının ve kontrgarantilerin hükümsüzlüğünü talep ettiğini, davalı banka dava dışı libya bankasının düzenlediği teminat mektubuna libya bankası lehine kontrgaranti verdiğini, davacı ile davalı banka arasında doğrudan bir teminat mektubu ilişkisi olmayıp, davacı lehine libya bankasının düzenlediği teminat mektubu bedelinin libya bankasınca muhatabın talebi üzerine ödenmesi riski temin edildiğini, dolayısıyla davalı bankanın ... altına aldığı risk dava dışı libya bankasının tazmin riski ile ilgili olup, davacının libya bankasınca düzenlenen teminat mektubunun hükümsüzlüğünü davalı bankadan istemesinin mümkün olmadığını, davaya konu olayımızda davacı yan mücbir sebep halinin varlığı nedeniyle teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne ve yargılama giderlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmesi talep ettiğini ancak takdir edileceği üzere mücbir sebep asıl ilişkiye dayalı bir sebep olmakla birlikte bu durumun ortaya çıkmasından davalı bankanın sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı bankanın hukuken sorumlu tutulamayacağı bir durumdan dolayı yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının da hukuken mümkün olmayacağını, taraflar arasında geçerli olan hukukun ve mahkemenin işbu davada yetkili olup olmadığının tespit edilmesini, davalı bankaya karşı husumet yönetilemeyeceğinden davanın husumet yokluğundan reddini, davanın esası hakkında inceleme yapılmasına karar verilmesi halinde davacının tüm taleplerinin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;.... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 11/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 31.12.2015 tarihine kadar,son uzatım tarihi itibari ile de ... referans nolu teminat mektubu 10.402.12 Euro , ... nolu mektup ise 7.014.06 USD tutarı olduğu davacı ile davalı bankanın kabulünde olduğu dava dilekçelerinden anlaşılmaktadır.Bu tutardaki riskin halen devam ettiği görülmekle, teminat mektubunun hükümsüzlüğüne karar verilebilmesi için riskin bittiğinin davacı firma tarafından belgelenmesi gerekmektedir.Mevcut delillerle bu durumun belgelenmediği, Davalı banka ile davarı şirket arasında doğrudan bir teminat mektubu ilişkisi olmadığı gibi mektupların da davalı banka tarafından düzenlenmediği davalı bankanın sadece kontrgaranti veren durumunda olduğu, Dolayısıyla Suriye Bankası olan CBS tarafından düzenlenen teminat mektuplarının hükümsüzlüğü talebi davalı bankaya bankaya karşı ileri sürülemeyeceği, Tarafların masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin değerlendirilmesinin Mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 02/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; TBK m.136 çerçevesinde ... no'lu 10.402,12 Euro ... 25 no'lu 7.014,06 USD tutarlı teminat mektuplarına ilişkin riskin sona ermiş olduğu, dolayısıyla davalı ... Bankasının konturgaranti yükümünden söz edilemeyeceği hükümsüz oldukları kabulünün Mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Eldeki dava Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasıdır. Mahkememizin bu dosyası ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının taraflarının ve dava sebebinin aynı olduğu, hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, her iki davanın birleştirilmesinin delillerin birlikte toplanıp değerlendirilmesi açısından ve usul ekonomisi açısından yararlı olacağı sonuç ve kanatine varılarak HMK'nın 166. maddesi gereğince davaların birleştirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Mahkememiz dosyasının banka teminat mektubunun ve kontra garantilerin hükümsüz olduklarının tespiti istemine ilişkin olduğu, tefrik kararı verilen iş bu dosyada yer alan davalıların davanın niteliği gereği asıl dosyada yer almaları gerektiği anlaşıldığından mahkememiz dosyasının yine mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE;
2-Yargılamaya Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası üzerinden devam edilmesine,
3-HMK 331.madde gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin birleşen dosyasa üzerinden karara bağlanmasına,
4-Kullanılmayarak artan gider avansının birleştirme kararı verilen dosyaya aktarılmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 168. Maddesi gereğince esas hüküm ile birlikte İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/09/2023
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.