T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/871
KARAR NO:2025/79
DAVA:İstirdat
DAVA TARİHİ:21/12/2022
KARAR TARİHİ:04/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Davacının ... faaliyet gösteren ... Ltd. Şti. ile aralarındaki ticarete binaen doğan borçlarına mahsup edilmek üzere dört adet çeki ... ... Ltd. ...A.Ş. ... Şubesi personeline 12/09/2022 teslim ettiğini, kargocunun gideceği adres; ... ... Sanayi Bölgesi ... Bulvarı No: ... olduğunu, dökümü yapılan çeklerin kargoda iken kötü niyetli kişi veya kişilerce çalındığını, davacının hamili olduğu çekler yönünden kötü niyetli üçüncü kişilerin davacıdan, davacıdan önce gelen cirantalardan ve/veya keşidecilerden haksız ve hukuka aykırı yararlanmalarını önlemek amacıyla 14/09/2022 tarihinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde tedbir talepli iptal davasının açıldığını, Mahkemenin ... E. Kayıtlı dosyanın halihazırda derdest olduğunu, duruşmasının 11.01.2023 tarihinde olduğunu, ilgili dosyanın 15.09.2022 tarihli ara kararı uyarınca ilan metninin Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanması amacıyla Basın İlan Kurumuna gerekli masraf 16/09/2022 tarihinde yatırıldığını, ilan metni birer hafta arayla üç kez yayınlandığını, 19/09/2022 tarihinde teminat mektubu mahkemeye sunularak Mahkemece alınan ödeme yasağı kararı, her üç çekin ilgili banka şubesine bildirildiğini, bu sırada çekleri kötü niyetli olarak ele geçirdiğini düşündükleri davalı ...'ın 29.09.2022 tarihinde avukatı aracılığı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyasına sunduğu dilekçe ile, .... ... Bankası A.Ş. ... ... Mahallesi ... Şubesine ait ... numaralı, keşidecisi ... ... Şirketi, keşide tarihi 22/09/2022 olan 84.000,00-TL bedelli çek ile ... Bankası A.Ş. ... ... Cd. Şubesi/... şubesine ait ... numaralı, keşidecisi ... ... TİC. A.Ş., keşide tarihi 23/09/2022 olan 60.000,00-TL bedelli çeklerin elinde olduğunu, meşru hamil olduğunu ve ödeme yasağının kaldırılması gerektiğini iddia ettiğini, tahsil edilen tutarın davalıdan istirdadına, karar verilmesini, çek bedelleri tahsil edildiyse, her bir çekin ödeme tar tibaren işleyecek ikte ödenmesini, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini” talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının alacaklısı ve iyi niyetli meşru hamili olduğu, ... A.Ş., ... Mh. .../... Şubesi, 22.09.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 84.000.00-TL'lik, hesap sahibi ... .... A.Ş. tarafından keşide edilmiş çek, ... Bankası A.Ş., ... Cd. Şubesi/...., 23.09.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 60.000.00-TL'lik, hesap sahibi ... Tekstil Ürünleri İmalat Ve Paz. San. Tic. A.Ş. tarafından keşide edilmiş çek, ... Bankası A.Ş., ... ..../.... şubesi, 30.09.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 229.392.00-TL'lik, hesap sahibi ... Ortaklığı tarafından keşide edilmiş çeklerle ilgili bedellerin istirdatı davasının açıldığını, dava konusu çeklerin asıllarının, icra dairelerine içılırken teslim edildiğini, davacının, davayı açmadan önce, çeklerin icra dosyası vasıtası ile Idiğini, dava dilekçesinde de çeklerin bedelleri tahsil edildiğini bildiğini açıkça beyan ve kabul ettiğini, tacir olan davax in, davalıdan alınarak kendisine verilmesi talepli olduğunu, bu nedenle davacı, işbu çeklerin bedelinin istirdadı davasını açmadan önce dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurması gerekirken başvurmadığını, bu nedenle davanın, başkaca bir araştırmaya gerek kalmaksızın, duruşma günü beklenmeksizin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, ayrıca davacının, .... Asliye Ticaret Mh.nin ... E. s.lı dosyası ile işbu dava konusu aynı çekler hakkında menfi tespit ve terditli olarak istirdat davası da açtığını, bu nedenle işbu davaya derdestlik itirazında bulunduklarını, davalının belirtilen çeklerin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, çeklerin para alacağına karşılık çekin arkasında cirosu olan ...'den ciroyla aldığını, çeklerde davalının 3. Ve 5. Sırada cirosunun bulunduğunu, davalının çeklerin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğunun bulunmadığını, davalının tacir olmadığı için ticari defter tutma veya basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünün de bulunmadığını, davacının, davalıyı suçlayıcı ifadelerini kabul etmediklerini, iddialarının doğru olmadığını, çek metinleri tetkik edildiğinde davalının bu çeklerin yetkili hamili konumunda olduğu ve ciro silsilesinin 102 sayılı TTK m.790 hükmü uyarınca düzgün olduğunun görüleceğini, 6102 sayılı TTK m.792 hükmü uyarınca, davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu vaktalarını ispatlama külfetinin davacı üzerinde olduğunu, ciro silsilesinin düzgün olduğunu, davacı tarafın iddialarının yerinde olmadığını, yine davacı tarafın, davalı ile ... arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını iddia ettiğini, bu durumun tespiti amacıyla ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasını talep ettiğini, yukarıda izah edildiği üzere çekin illetten mücerret olma özelliği de dikkate alındığında davalı ile ... arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmaması, davalı ...'ın davaya konu çekleri kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiği anlamına gelmeyeceğini, bu nedenle de davacı tarafın bu yönde araştırma yapılması talebinin kabul edilmemesi gerektiğini, dolayısıyla bu davada, davacının kanunen üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getirmediğini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, davacının iyi niyetli meşru hamil olması nedeniyle, öncelikle davacının, dava açmadan önce, dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadan işbu davayı açtığından, dava şartı yokluğu nedeniyle ve derdestlik itirazları nedeniyle davanın usulden reddine, davalının, dava konusu çekleri kötü niyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiği ispat edilemediğinden, çeklerin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğu olmadığından, çekleri icra dairesi vasıtası nın talebi çeklerin bedeli illetten mücerret olma özelliği olduğundan, ciro silsilesi bozulmadığından, davalı şahıs olduğu için ticari defter acının iddiaları gerçeği yansıtmadığından davanın esastan reddine, davacının, davaya konu çeklerin bedelinin %20'si oranında icra inkar/ kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderler verilmesin vekalet ücret in de davacıya yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... ... Şubesi'ne ait ... numaralı, 229.392,00-TL bedelli ... Bankası ... ... Şubesine ait, ... numaralı 60.000,00-TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait, ... seri numaralı 84.000,00-TL bedelli çeklerin istirdatı bedelleri tahsil edildiyse bedellerin istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ve Mahkememizce 03/10/2023 tarihli ara karar ile dosyanın dava konusu çeklerin ticari defter ve kayıtlarda yer alıp almadığı ile çek alıp vermeyi gerektirir ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı hususunda rapor aldırılması için dosyanın SMM bilirkişiye tevdiine, alacak hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
13/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Dosyadaki bilgi ve belgelerin, tarafları iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi, nihayetinde bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olmak kaydıyla nihai takdir Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; Davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davaya konu ettiği çeklerin 2022 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacı ile dava dışı çek keşidecisi ve cirantası ... A.Ş. ve ... ... LTD.ŞTİ. ile arasında ticari ilişki bulunduğu, Davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinde davalı ... ve dava dışı ciranta ... ile ticari ilişkini gösterir herhangi bir kayıt bulunmadığı, Dosyaya gelen BA BS yazıları ile BA BS formlarının incelenmesinde de davacı ile ... ve ... ... şirketi arasında ticari ilişki bulunduğu, ...” in ticari faaliyetinin bulunmadığı, potansiyel vergi mükellefi olduğunun bildirildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Eldeki dava, İstirdat davasıdır. Mahkememizin bu dosyası ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının taraflarının ve dava sebebinin aynı olduğu, hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, her iki davanın birleştirilmesinin delillerin birlikte toplanıp değerlendirilmesi açısından ve usul ekonomisi açısından yararlı olacağı sonuç ve kanatine varılarak HMK'nın 166. maddesi gereğince davaların birleştirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Mahkememiz dosyasının 6100 sayılı HMK madde 166'ya göre ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamaya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden devamına,
3-HMK 331 Mad.gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin birleşen dosya üzerinden karara bağlanmasına,
Dair, Esas hükümle birlikte davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/02/2025
Katip ...
Hakim ...