T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/873
KARAR NO:2023/921
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:22/12/2022
KARAR TARİHİ:26/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle; Şirket defter ve kayıtlarını tutan Mali Müşavirin 2016 yılından beri kayıp olduğunu, hiç bir şekilde ulaşım sağlayamadığını, 2017 yılında yeni bir Mali Müşavir ile çalışmaya başladıklarını ancak geçmiş kayıtlardan kaynaklı sorunlar yaşadıklarını, yapılan araştırmalardan şirketin defterlerinin eski Mali Müşavir tarafından yok edildiğini, şahsın ortadan kaybolması sebebiyle şirkete ait ticari evrakların zayi olduğunu, 2016 yılı ve devamı yıllar için kaybolan ticari kayıt ve defterler için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. (VKN:...)'nin borcu olup olmadığı bilgisi celp edilmiştir.
...Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. (VKN:...)'nin sicil kayıtları celp edilmiştir.
... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. (VKN:...)'nin borcu olup olmadığı bilgisi celp edilmiştir.
.... Noterliğine müzekkere yazılarak ... yevmiye numaralı, 11/10/2012 tarihli davacı...... San. Dış Tic. Ltd. Şti'nin defterlerinin tasdik yapılıp yapılmadığı hususu celp edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, TTK 82/7 m. uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zayi olduğuna dair belge verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı...taraf, şirket defter ve kayıtlarını tutan mali müşavirin 2016 yılından beri kayıp olduğunu, hiç bir şekilde ulaşım sağlayamadığını, 2017 yılında yeni bir mali müşavir ile çalışmaya başladıklarını ancak geçmiş kayıtlardan kaynaklı sorunlar yaşadıklarını, yapılan araştırmalardan şirketin defterlerinin eski mali müşavir tarafından yok edildiğini, şahsın ortadan kaybolması sebebiyle şirkete ait ticari evrakların zayi olduğunu, 2016 yılı ve devamı yıllar için kaybolan ticari kayıt ve defterler için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevabında; ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. (VKN:...)'nin 4774,29 TL vergi borcu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
.... Noterliğine yazılan müzekkere cevabında; ... yevmiye numaralı, 11/10/2012 tarihli davacı...... San. Dış Tic. Ltd. Şti'ye ait defter kaydına rastlanılmadığının, 26/Ekim 2004 tarih ve ... yevmiye numarası ile 1 adet karar defterinin tasdik edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda belirtilen kanun hükmü uyarınca tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, ayrıca ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir durum nedeniyle meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Dava dilekçesindeki açıklama ve olayın gerçekleşme biçimine göre tacir sıfatına haiz olan davacının ticari defterlerin saklanması ve korunması bakımından tacir olmanın hüküm ve sonuçları bakımından basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünü yerine getirmediği açıktır. Zira zayi olduğu iddia edilen ticari defterlerin özenle korunması ve saklanması esastır. Buna karşın somut olayda yasanın aradığı yangın, su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık gibi bir vakıaya dayanılmadığı, dayanılan serbest muhasebecinin defterleri yok ettiği iddiası yasanın aradığı anlamda zayi belgesi verilmesine sebep olamayacağı, ticari defter ve belgelerin saklanması esas olduğundan, vergi dairesi kayıtları, noter kayıtları karşısında davanın dinlenebilirliğinin bulunmadığı böylece olayda zayi belgesi verilmesinin yasal koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaati hasıl olmuştur. Binaenaleyh, TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddeleri kapsamda ispat edilemeyen ve yerinde bulunmayan davanın reddine karar verilmek suretiyle; 6100 sayılı HMK'nın 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE;
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 269,85 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 189,15TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı...tarafından yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı...asilin yüzüne karşı gerekçeli kararın davacı...asile tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır