T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/760 Esas
KARAR NO : 2025/550
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 11/10/2022
KARAR TARİHİ : 02/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;"... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından müvekkile borç ödememesi sebebiyle başlatılan icra takibi ve ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılan ticari satıma konu malın iadesi (istirdat) davası sürecinde, müvekkil hakkında hatalı borç hesaplaması yapıldığı ve borç miktarının gerçeği yansıtmadığı belirlenmiştir. Bilirkişi raporunda, davalı tarafça gönderilen ihtarnamede müvekkilin borçlu olduğu miktarın yanlış hesaplandığı ve bunun müvekkilini temerrüde düşürmek amacıyla yapıldığı tespit edilmiştir. Özellikle, davalı tarafça belirtilen borç miktarının, ticari defterler üzerinden yapılan hesaplamalara göre 58.623,81 TL yerine 58.681,23 TL olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Bu durum, ihbarnamenin usulüne uygun olmadığına ve müvekkilin borcunun muaccel hale gelmediğine işaret etmektedir. İcra takibi başlatıldıktan sonra müvekkil, davalıya ödeme yapmaya devam etmiş ve başlangıçta icra takibi işlememiştir. Ancak tarafımızdan yapılan itirazlar sonucu, davalı taraf müvekkilin kullanmakta olduğu kiralanan malı el koymuş ve müvekkil, zorla ödeme yapmak zorunda kalmıştır. Bu ödeme toplamda 124.000 TL olup, ilgili makbuzlar dosyaya eklenmiştir. Müvekkil, temerrüt faizi ve borçlu olduğu tutara ilişkin iddialara karşı çıkmıştır çünkü yapılan hesaplamalar yanlıştır ve müvekkilin gerçekten borçlu olmadığı ortaya çıkmıştır. Davalı taraf, müvekkile temerrüde düştüğünü iddia ederek çeşitli masraflar çıkarmış ve her ihtarnamenin bedelini fatura ederek tahsilat talep etmiştir. Müvekkil, bu faturaları Süğüt Noterliği nezdinde iade etmiş ve bu tutumun davalı tarafın kötü niyetini ortaya koyduğunu belirtmiştir. Aynı zamanda, arabuluculuk kurumuna başvuru yapılmış ve taraflar arasında uzlaşma sağlanamamıştır. Sonuç olarak, müvekkil haksız yere 129.900 TL ödemek zorunda kalmış ve bu sebeple davalıdan bu tutarın geri ödenmesi talep edilmiştir. Bu ödeme, temerrüt faiziyle birlikte müvekkilin alacağı olarak kabul edilmeli ve davalıdan yargılama giderleri ile vekalet ücreti de tahsil edilmelidir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;"Davacı ile müvekkil şirket, ... A.Ş. arasında 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde 30.05.2017 tarihinde akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi bulunmakta olup, söz konusu sözleşme uyarınca davacı kiracının ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, 10.03.2020 tarihinde bir ihtarname gönderilmiş ve 60 günlük ödeme süresi tanınmıştır. Ancak, davacı kiracı belirtilen süre içinde ödeme yapmadığı gibi diğer yükümlülüklerini de yerine getirmediğinden sözleşme feshedilmiştir. Sözleşmenin feshi sonucu, müvekkil şirkete ait malın teslimi için ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... D. İş sayılı dosyada ihtiyati tedbir kararı alınmış ve devamında malın iadesi için ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açılmıştır. Davacı, ödeme yapmadığı için malın teslimi icra yoluyla gerçekleştirilmiştir, ancak sonradan davacı borçlarını ödeyerek mal tekrar kendisine iade edilmiştir. Bu gelişme üzerine dava konusuz kalmış ve mahkeme davanın reddine karar vermiştir. Davacı, ödeme yapmadığı iddiası ile dava açmış, ancak sözleşme hükümleri ve yapılan işlemler doğrultusunda müvekkil şirketin alacakları ve temerrüt faizleri kesinleşmiş ve davacının iddialarının hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Ayrıca, yapılan bilirkişi incelemelerinde de davacının temerrüde düştüğü ve sözleşmeye aykırı davrandığı tespit edilmiştir. Finansal kiralama sözleşmesi gereği, davacının temerrüde düşmesi durumunda temerrüt faizi uygulaması ve yasal takip işlemleri başlatılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Davacının sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, ödeme yapılmadığı ve sözleşme feshedildiği sonucuna varılmaktadır. Davacının delil olarak sunduğu bilirkişi raporları, davacının temerrüde düştüğünü ve sözleşmeye aykırı hareket ettiğini teyit etmektedir. Ayrıca, müvekkil şirketin alacakları defter kayıtlarına dayalı olarak sabit olup, davacının ödemesi gereken temerrüt faizi, yasal takip masrafları ve iş makinesinin iade masrafları da davacıdan talep edilebilir. Sonuç olarak, davacının haksız davasının reddi talep edilmekte olup, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesi gerekmektedir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;davalı ... Şirketinin davacı aleyhine başlattığı, ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında davacının icra ve haciz tehdidi ile fazla ödeme yapıp yapmadığının, fazla ödeme yaptı ise yaptığı ödemenin istirdatının mümkün olup olmadığından ibaret olduğu görüldü.
DELİLLER;
... 16. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... 14. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... 16. Noterliğine müzekkere yazılarak ihtarname ve tebliğ şerhleri suretleri celp edilmiştir.
... 14. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... 31. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
... 16. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı ile müvekkil şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, kira asıl alacağı 767.180,69 TL olup, ödenmesi gereken faiz tutarı ise 165.024,13 TL’dir. Davacı tarafından toplamda 805.857,94 TL ödeme yapılmış, bunun sonucunda mahsup edilmesi gereken faiz tutarı 152.641,73 TL olarak belirlenmiştir. Bu ödeme sonrası, net kalan anapara -38.677,25 TL olarak hesaplanırken, net kalan faiz ise 12.382,41 TL olmuştur. Sonuç olarak, davacının net borcu -26.294,84 TL olarak belirlenmiştir. Davacının yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ise mahkemenizin takdirine bırakılmıştır. Bilirkişi raporunda ise, son ödeme tarihi olan 17.09.2021 itibarıyla, davacı borcunun 59.345,09 TL olduğu, 17.09.2021 tarihli 60.000 TL’lik ödemenin dikkate alınmasıyla, davacının 654,91 TL fazladan ödeme yaptığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, davalı ... şirketinin davacıdan kiralanan makinenin çekilmesi için 5.900 TL tahsilat yaptığı, ancak kiralanan makinenin çekilmediği ve bu konuda herhangi bir masraf yapılmadığı belirtilmiştir. Bu durumun mahkemenizce kabul edilmesi halinde, davacının alacağının 6.554,91 TL olarak güncellenebileceği, ödemelerden itibaren ticari (Avans) faizi oranı üzerinden faiz talep edilebileceği ifade edilmiştir. Son olarak, önceki raporla oluşan görüş farklarının, temerrüt faiz oranı, temerrüt tarihi ve ödemeler tutarından kaynaklandığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 19/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Son Ödeme Tarihi Olan 17.09.2021 Tarihi İtibarıyla (Ödemelerin BK Mad.100 gereği, öncelikle faize mahsup edilmesi ve artan tutarın da asıl alacaktan çıkartılması suretiyle) son ödeme tarihi itibarıyla davacı borcunun, 59.345,09 TL olduğu sonucuna varıldığı, 17.09.2021 tarihli 60.000 TL'lik ödemenin de dikkate alınması ile davacı şirketin 17.09.2021 tarihi itibarıyla davalı-kiralayan şirkete 60.000-59.345,09-) 654,91 TL fazladan ödeme yaptığı, Davalı ... şirketinin davacı firmadan kiralanan makinenin çekilmesi ile ilgili olarak 5.900 TL tutarında tahsilat yaptığı, ancak dosya içeriği bilgilerden kiralanan makinenin çekilmediği, davalı kiralayan şirket tarafından bu konuda herhangi bir masraf yapılmadığı anlaşıldığından, bu hususun Sayın Mahkemenizce kabulü halinde davacı alacağının (5.900+654,915) 6.554,91 TL olacağı, davacının ödeme tarihi olan 17.09.2021 tarihinden itibaren ticari (Avans) faizi oranı üzerinden faiz talebinde bulunabileceği, Bir önceki raporla oluşan görüş farklarının; temerrüt faiz oranı, temerrüt tarihi ve ödemeler tutarından kaynaklandığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 07/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"Taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda; davalı ... şirketinin davacı firmadan son ödemenin gerçekleştirildiği 17.09.2021 tarihi itibarıyla 59.345,09 TL alacaklı olduğu, davacının fazla ödeme yaptığı iddiasının yerinde bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, davalı ... Şirketinin davacı aleyhine başlattığı, ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında davacının icra ve haciz tehdidi ile fazla ödeme yaptığı iddiası ile yaptığını iddia ettiği fazla ödemenin istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı, taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklı davalı tarafça müvekkiline gönderilen ihbarnamede hesaplanan borç tutarının hatalı hesaplandığını, bu sebeple temerrütün oluşmadığını, buna rağmen davalının temerrüt oluşmuş gibi icra takibine giriştiğini ve mallara el koyduğunu, haciz tehdidi altında fazla ödeme yaptıklarını iddia etmiş; davalı ise davacının kira bedellerini ödememesi üzerine ihtarnamenin düzenlenip usulune uygun tebliğ edildiğini, buna rağmen ödeme yapılmaması sebebiyle malların tedbiren iadesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı alındığını, akabinde ödeme yapılmaması sebebiyle malların istirdatı için dava açıldığını, daha sonra davacının borçlarını ödemesinden kaynaklı malın iadesine ilişkin davanın konusuz kaldığını, davalının edimleri zamanında yerine getirmemesi sebebiyle fesih şartlarının oluştuğu, ödenen bedellerin sözleşmeden kaynaklı alacak olduğunu savunarak haksız davanın reddini istemiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce bilirkişiden alınan 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ihtarname tarihi olan 10.03.2020 tarihi itibariyle ödemesi gerekli finansal kiralama tutarları toplamının 545.273,64 TL olduğu ve fakat davacı tarafından aynı tarihte 487.193,84 TL ödenmesi sonucu 58.079,80 TL eksik ödemede bulunulduğu, ihtarnamede belirtilen gecikmiş anapara tutarının 75.581,69 TL olmakla bilirkişiliğimizce hesaplanan tutardan fazla olduğu, ihtarnamede borcun ödenmesi için 3 gün süre verildiği ve fakat yasa gereği 60 gün süre verilmesi gerektiği bu sürenin sonu olan 10.05.2020 tarihi itibariyle ödenen ilave tutarın; 20.000,00 TL olduğu, toplam ödenen tutarın ise 507.193,84 TL olduğu, dolayısı ile ihtarname tarihi itibariyle muaccel tüm borçların ödenmediğinin tespit edildiği, eksik ödeme yapılması sonucunda davalı yanın sözleşmeyi fesih hakkının oluştuğu ve bu hakkını kullandığı, davacı tarafça davalıya gönderilen fesih ihtarnamesine süresi içerisinde itiraz edilmemiş olması dolayısı ile fesih tutarının kesinleştiği, dava dosyasına sunulu bulunan ihtarnamelerin mevzuat hükümlerince usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının 09.05.2020 tarihi itibariyle temerrüde girdiği, gecikme faizi için yıllık % 9 ve temerrüt faizi için yıllık % 30 oranlarının işletilmesi gerektiği, davalı tarafın davacı tarafa 10.03.2020 dava tarihi itibariyle yukarıda açıklananlar çerçevesinde finansal kiralama sözleşmelerine ilişkin malların iadesinin gerektiği, buna göre temerrüt tarihi olan 09.05.2020 itibariyle hesaplanan borcun 288.418,55 TL olduğu, son ödemenin yapıldığı tarih olan olan 17.09.2021 itibariyle hesaplanan borcun 55.572,48 TL olduğu, davacı yanın ödemelerde gecikmeli olarak gerçekleştirmiş olduğu ve fakat ihtarname sonrasında çok sayıda ve miktarda ödemelerde bulunduğu, ödemeleri de 17.09.2021 tarihinde kadar devam ettirdiği, buradan davacının borcu ödeme niyetinde olduğunun anlaşıldığı, mahkemenizce borçlunun ödeme niyetinin bulunduğunun takdir edilmesi ve fesih şartlarının oluşmadığına kanaat edilmesi durumunda ve muacceliyet ihtarı ile hesabın kesinleşmediği ve asıl borca % 9 akdi faiz işletilmesi gerektiğinden hareket ile davacının 17.09.2021 son ödeme tarihi itibariyle 26.294,84 TL fazla ödemede bulunduğu yönünde görüş bildirmiştir.
Özetle bilirkişi, davacının temerrüte düştüğünün kabul edilmesi ve temerrüte düştüğünün kabul edilmemesi halinde seçenekli olarak hesap yapmıştır.
Tarafların rapora karşı itirazları üzerine tarafların itirazları karşılanmak suretiyle davalının finansal kiralama sözleşmesini haklı sebeple feshedip etmediği, davacının fazla ödeme yapıp yapmadığı hususunda rapor düzenlemek ve önceki bilirkişi raporunun da irdelenerek farklı yönde görüş bildirilmesi durumunda bu hususta ayrıca açıklama yapılması için dosyanın üç kişilik finansal kiralama uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdine karar verilmiş, 19/11/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacının 06.10.2017 – 07.09.2018 tarihleri arasındaki 14 adet kira bedelinin 13’ünü gecikmeli olarak ödediği, 07.12.2018 – 08.07.2021 dönemi kira ödemelerinin zamanında ve hatta erken ödenmiş olarak görüldüğü, ancak bu dönem kira ödemelerinin erken ödenmiş görülmesinin nedeninin bir önceki dönemde zamanında ödenmeyen kira bedellerinin bu döneme sarkmasından kaynaklandığı, davacı kira ödemelerinin, ödeme tarihlerinin sarkması sonucunda kira bedeli vadelerinin bittiği 08.07.2021 tarihinden sonra da ödenmeye devam ettiği, son ödemenin 17.09.2021 tarihinde gerçekleştiği, buna göre; davacı şirket borçlarının, gerek Finansal Kiralama Sözleşmesi ve gerekse 6361 Sayılı Yasa maddeleri uyarınca muaccel hale geldiğinin tespit edildiği, davalının finansal kiralama sözleşmesini haklı sebeple feshetmiş olduğu,
10.3.2020 hesap kat (İhtarname) tarihi itibarıyla davacının borç tutarı,
58.623,81 TL kira bedeli, 15.395,25 TL kira bedelleri gecikme faizi, 1.347,14 TL masraf ve 215,49 TL de masrafın gecikme faiz olarak 75.581,69 TL olduğu, vadesi gelmemiş kira bedellerinin ise; 15 X 14.726,47 + 1.010,00 = 221.907,05 TL, olmak üzere toplam (75.581,69 + 221.907,05 =) 297.488,74 TL olduğu, 10.03.2020 hesap kat tarihi ile 14.05.2020 temerrüt tarihi arasındaki ödemelerin dikkate alınmasıyla ödenmemiş taksitlerin tutarı olan 58.623,81 TL’nin gecikme faizinin 3.175,46 TL olarak hesaplandığı, buna göre temerrüt tarihi itibarıyla davalı şirketin ödenmemiş taksitlerden kaynaklanan alacağı; 58.623,81 TL kira bedeli, 15.395,25 TL kira bedelleri gecikme faizi, 1.347,14 TL masraf ve 215,49 TL de masrafın gecikme faizi, 3.175,46 TL 58.623,81 TL’nin hesap kat tarihi ile temerrüt tarihi arasındaki faizi ve 11.03.2020-08.05.2020 tarihleri arasındaki 20.000 TL’lik davacı ödemeleri olmak üzere; ödemeler toplamı: 20.000,00 TL, faiz ve masraf toplamı: (15.395,25+215,49+3.175,46 =) 18.786,20 TL ödemelerden faiz ve masrafın düşülmesinden sonra kalan tutarın (20.000,00- 18.786,20= 1.213,80 TL) asıl alacaktan indirilmesi ile; ödenmemiş kira bedellerinden kaynaklanan alacağın (58.623,81-1.213,80=) 57.410,01 TL olduğu sonucuna varıldığı, temerrüt tarihi itibariyle vadesi gelmemiş 221.907,05 TL tutarındaki kira bedellerinin de ilavesiyle davalı şirketin temerrüt tarihindeki alacağının 279.317,06 TL olarak belirlendiği, ödemelerin BK Mad.100 gereği, öncelikle faize mahsup edilmesi ve artan tutarın da asıl alacaktan çıkartılması suretiyle son ödeme tarihi itibarıyla davacı borcunun 59.345,09 TL olduğu, ancak davacı-kiracı şirket, son ödeme tarihi olan 17.09.2021 tarihinde ödediği 64.000 TL’nin dışında ayrıca 60.000 TL daha ödeme yaptığını, 17.09.2021 tarihindeki ödeme toplamının 124.000 TL olduğunu ifade ettiği, incelemelerde, 17.09.2021 tarihli 60.000 TL’lik ödemenin kiralayan firma adına değil, Av.... adına yapıldığı ve bu ödemenin davalı şirket kayıtlarında yer almadığının görüldüğü, değinilen tutarın, önceki bilirkişi raporunda da yer almadığı, ancak davacı tarafın (17.09.2021 tarihinde 124.000 TL tutarında ödeme yaptığı beyanı dışında) itirazda bulunmadığı, ancak; davalı firmanın, ... 16.Noterliğinden ...tarihinde keşide ettiği ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde; “..müvekkile olan tüm borcu ödemiş olmanız nedeniyle finansal kiralama konusu mal şirketinize devredilmiştir.” açıklamasında bulunduğu, dolayısıyla 17.09.2021 tarihli 60.000 TL’lik ödemenin de dikkate alınması gerekeceği, bu durumda davacı şirketin 17.09.2021 tarihi itibarıyla davalı- kiralayan şirkete (60.000-59.345,09=) 654,91 TL fazladan ödeme yaptığı kanısına varıldığı, kiralanan makinenin çekilmesinden kaynaklı 5.900 TL’lik ödemenin Mahkeme takdirlerinde bulunduğu, dosyadan kiralanan makinenin çekilmediği, davalı kiralayan şirket tarafından bu konuda herhangi bir masraf yapılmadığı anlaşıldığından, bu hususun mahkemenin kabulü halinde davacı alacağının (5.900+654,91=) 6.554,91 TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce taraf vekillerinin itirazları üzerine dosyanın önceki raporu hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi ile davalının ihtarnamesinde ödemesini ihtar ettiği 06/12/2019, 08/01/2020, 07/02/2020, 06/03/2020 tarihli kira borçlarının ihtarnamede belirtilen 60 günlük süre içerisinde davacı tarafça ödenip ödenmediğinin açık biçimde tespit edilmesi, 60 günlük süre içerisinde ödendiğinin tespit edilmesi halinde tüm borçların muaccel hale gelmediği ihtimalde vadesinde yapılması gereken ödemelerin ve yapılan ödemelerin hesaplanmasının, davalının alacak borç miktarı ile davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığının 60 günlük süre içerisinde ödenmediğinin tespiti halinde tüm borçların muaccel hale geldiği ihtimalde yapılması gereken ödemelerin ve yapılan ödemelerin hesaplanarak, davalının alacak borç miktarı ile davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığının, ayrıca taraf vekillerinin itirazlarının da değerlendirilmesinin yapılması istenilmiş, düzenlenen 07/09/2024 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda; taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda; davalı ... şirketinin davacı firmadan son ödemenin gerçekleştirildiği 17.09.2021 tarihi itibarıyla 59.345,09 TL alacaklı olduğu, davacının fazla ödeme yaptığı iddiasının yerinde bulunmadığı, sonuç ve kanısına varılmıştır.
Mahkememizde dava konusu edilen finansal kiralama sözleşmesine konu malın iadesine ilişkin ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2021 tarih, ... E. ...K. Sayılı Kararıyla; "Davacı vekilinin 20/09/2021 tarihli dilekçesi kapsamındaki beyanı doğrultusunda, davanın açılmasından sonra davanın konusuz kaldığı, davacı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinin mevcut olmadığı gerekçesiyle HMK'nın 331. maddesi uyarınca davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.
Davalı vekilince karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 15/03/2022 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı ilamıyla; "Somut olayda, Mahkemece duruşmanın 24.11.2021 tarihine ertelenmesine karar verildiği, davacı vekilinin 21.09.2021 tarihli dilekçesi üzerine henüz duruşma gelmeden aynı tarihte dosya üzerinden yapılan incelemeyle, ''konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına'' karar verilmek suretiyle yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere aykırı davranılarak, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır (Yargıtay 6. HD'sinin ... esas, ... karar sayılı kararı). Bu durumda Mahkemece, duruşma için belirlenen gün ve saatte davalı tarafa savunma imkânı sağlanarak sonuca gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli olmadığından, davalının istinaf başvurusunun sair sebepler bu aşamada değerlendirilmeksizin kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2021 tarih, ... E. ... K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına" karar verilmiştir.
Kaldırma kararı üzerine ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2024 tarihli ... Esas-... Karar sayılı kararıyla; "davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline" karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekilinin istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 13/03/2025 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı ilamıyla; "Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğin'de ... tarih, ... yevmiye numarası ile tescil edilen, ... sözleşme tarihli ... sayılı "Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi" ile mülkiyeti davacı şirkete ait olan 1 adet 2016 model ... marka ... paletli ekskavatör (tüm standart ekipmanları ile komple) Motor No: ..., Şasi no: ... makinenin davalı yana sözleşme ile teslim edildiği, davacı tarafça davalıya ... 41.Noterliği'nden ... tarihinde ... yevmiye no.lu ihtarname ile, toplam muaccel olan 58.623,81 TL kira borcu ile, gecikme faizi ve masraf ile birlikte toplam 75.581,69 TL borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiş, ihtarnamenin 11.03.2020 tarihinde finansal kiracının yetkili çalışanına tebliğ edildiği anlaşılmıştır. İhtarnamede yer alan 60+3 günlük sürenin 14/05/2020 tarihinde dolduğu, sözleşmeye konu makinenin iade edilmediği, mahkemece alınan bilirkişi raporundaki tespitlerden, verilen süre içerisinde davalı tarafça 11/03/2020 tarihinde 5.000 TL, 16/03/2020 tarihinde 10.000 TL, 08/05/2020 tarihinde 5.000 TL olmak üzere sadece 20.000 TL ödeme yapıldığı, temerrüt koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır. Dava konusuz kalmışsa da, ihtarnamenin tebliğ tarihinden sonra ve yargılama devam ederken yapılan ödemeler nedeniyle konusuz kaldığı anlaşılmıştır. 6361 finansal kiralama kanununun 31.maddesinde; " Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüte düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir." hükmü düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 39. Maddesinde, kiracının kiralananı satın alma/ mülkiyetin devrini isteme hakkının düzenlendiği, bu durumda kiralayan tarafından kira bedellerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle 60 gün süre verilerek süresinde ödenmediğinden fesih hakkının kullanılarak, sözleşmeye konu malın iadesini isteme hakkının doğduğu anlaşılmakla, mahkemece pandemi koşullarının mücbir sebep olarak kabul edilmemesi ve dava açılmasında davalının haksız olduğundan bahisle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.
Davacı vekili her ne kadar, müvekkilinin kendisine ihbar olunan borcu belirli aralıklar ödemeye devam ettiğini, finansal kiralama sözleşmesinin devam ettiğini, temerrüt faizi istenemeyeceğini bu sebeple fazla ödeme yaptığını iddia etmiş ise de kesin olmak üzere verilen yukarıda açıklanan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 13/03/2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamındaki "...verilen süre içerisinde davalı tarafça 11/03/2020 tarihinde 5.000 TL, 16/03/2020 tarihinde 10.000 TL, 08/05/2020 tarihinde 5.000 TL olmak üzere sadece 20.000 TL ödeme yapıldığı, temerrüt koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır." , "... kiralayan tarafından kira bedellerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle 60 gün süre verilerek süresinde ödenmediğinden fesih hakkının kullanılarak, sözleşmeye konu malın iadesini isteme hakkının doğduğu.." yönünde verilen karar ile mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyumlu olmakla davacı vekilinin, müvekkilinin ödemeleri yaptığı, temerrütün oluşmadığı şeklindeki iddiaları mahkememizce kabul görmemiştir. Davacı dava dilekçesinin konu bölümünde ... 14. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyası kapsamında fazla yaptığı ödemenin istirdatı isteminden bahsetmiş ise de dava dilekçesinde genel olarak davalı ile aralarındaki finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı borçlu olmadığı bir miktarı ödediğinden bahsettiğinden bilirkişi incelemesi de davacı ile davalı arasındaki finansal kiralama ilişkisinden kaynaklı tüm alacak borç tespiti yönünden yaptırılmış, 19/11/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; 10.3.2020 hesap kat (İhtarname) tarihi itibarıyla davacının borç tutarı,
58.623,81 TL kira bedeli, 15.395,25 TL kira bedelleri gecikme faizi, 1.347,14 TL masraf ve 215,49 TL de masrafın gecikme faiz olarak 75.581,69 TL olduğu, vadesi gelmemiş kira bedellerinin ise; 15 X 14.726,47 + 1.010,00 = 221.907,05 TL, olmak üzere toplam (75.581,69 + 221.907,05 =) 297.488,74 TL olduğu, 10.03.2020 hesap kat tarihi ile 14.05.2020 temerrüt tarihi arasındaki ödemelerin dikkate alınmasıyla ödenmemiş taksitlerin tutarı olan 58.623,81 TL’nin gecikme faizinin 3.175,46 TL olarak hesaplandığı, buna göre temerrüt tarihi itibarıyla davalı şirketin ödenmemiş taksitlerden kaynaklanan alacağı; 58.623,81 TL kira bedeli, 15.395,25 TL kira bedelleri gecikme faizi, 1.347,14 TL masraf ve 215,49 TL de masrafın gecikme faizi, 3.175,46 TL 58.623,81 TL’nin hesap kat tarihi ile temerrüt tarihi arasındaki faizi ve 11.03.2020-08.05.2020 tarihleri arasındaki 20.000 TL’lik davacı ödemeleri olmak üzere; ödemeler toplamı: 20.000,00 TL, faiz ve masraf toplamı: (15.395,25+215,49+3.175,46 =) 18.786,20 TL ödemelerden faiz ve masrafın düşülmesinden sonra kalan tutarın (20.000,00- 18.786,20= 1.213,80 TL) asıl alacaktan indirilmesi ile; ödenmemiş kira bedellerinden kaynaklanan alacağın (58.623,81-1.213,80=) 57.410,01 TL olduğu sonucuna varıldığı, temerrüt tarihi itibariyle vadesi gelmemiş 221.907,05 TL tutarındaki kira bedellerinin de ilavesiyle davalı şirketin temerrüt tarihindeki alacağının 279.317,06 TL olarak belirlendiği, ödemelerin BK Mad.100 gereği, öncelikle faize mahsup edilmesi ve artan tutarın da asıl alacaktan çıkartılması suretiyle son ödeme tarihi itibarıyla davacı borcunun 59.345,09 TL olduğu hesaplanmış olup her ne kadar 19/11/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda bunun dışında yapılan 60.000,00 TL'lik bir ödemeden daha bahsedilmiş ise de davalı vekilinin rapora karşı itirazı neticesinde bu ödemenin vekalet ücretine ilişkin olduğu, kira borçlarına ilişkin olmadığı tespit edildiğinden 07/09/2024 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda; taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda; davalı ... şirketinin davacı firmadan son ödemenin gerçekleştirildiği 17.09.2021 tarihi itibarıyla 59.345,09 TL alacaklı olduğu, davacının fazla ödeme yaptığı iddiasının yerinde bulunmadığı kanaati bildirilmiş olup davacının ödeme iddiasına yönelik sunmuş olduğu tüm deliller değerlendirilmek suretiyle hazırlanan rapor, yeterli teknik incelemeyi içerdiğinden itirazlar reddedilmiş ve rapor hükme esas alınmıştır. Tüm dosya kapsamına göre davacının ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 2.218,37 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 1.602,97 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 3.520,50 TL (bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır