T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/503 Esas
KARAR NO:2024/733
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:01/08/2023
KARAR TARİHİ:03/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... Satış ve İth. İhr. A.Ş., 6446 sayılı kanuna göre kurulmuş bir tedarik şirketi olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında 31.12.2020 sözleşme tarihli, 01.02.2021 tedarik başlangıç tarihli 24 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacı tedarik şirketi, davalıya elektrik satışı yapacağını, davalı da sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirecek ve kullanım miktarına göre davacı şirket tarafından keşide edilecek faturaları ödeyeceğini, buna göre sözleşme kapsamında asli yükümlülük olarak belirlenmiş olan teminat yatırma borcu davalı abone tarafından gereği gibi eksiksiz bir şekilde ifa edilmediğini, bu durum açık bir sözleşme ihlali olup davalı tarafa eksik teminat bedelini tamamlaması için .... Noterliği'nin 27.01.2021 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, ancak buna rağmen teminat bedeli tamamlanmadığını, davacı tarafından icra takibine geçilen tüm alacak kalemleri hukuka uygun, likit ve taraflar arası sözleşmeye uygun olduğunu, davalının icra takibine itirazı açıkça haksız düştüğünü,
Davalı takip borçlusu Sayılı icra dosyasını sürüncemede bırakmak kastıyla takibe itiraz ettiğini. Bu sebeplerle Merkezi Takip Sistemi(İstanbul) ... e. Sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını ve takip konusu alacağın likit olması nedeniyle alacağın %40'ından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etme zarureti hasıl olduğunu, Merkezi Takip Sistemi (istanbul) ... e. sayılı dosyasına haksız olarak edilen itirazın iptaline ve takibin devamına; alacağın likit olmasından dolayı %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından davalı şirket aleyhine (Merkezi Takip Sistemi) İstanbul ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak iş bu icra takibi haksız ve hukuka aykırı olduğundan yasal süresi içerisinde tarafımızca borca itiraz edilmiş ve takip durdurulduğunu, bunun üzerine davacı taraf itirazın iptali davası açtığını, davalı ile akdedilen sözleşme ... Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketi tarafından tek taraflı ve hukuka uygun olmayan şekilde fesih edildiğini, yapılan bu haksız fesih sonunda ... (...) [... ] esas sayılı icra takibi başlatılmış olup tarafımızca süresi içinde takibe itiraz edilmiş ve itirazımız kabul edildiğini, akabinde ise İstanbul 7 Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas numaralı dosyası ile davacı kurum tarafından itirazın iptali davası açılmış fakat bu haksız ve kötüniyetli itiraz mahkeme heyetinin 07/12/2022 tarihli 2022/94 K kararı ile davanın reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, Bu karara rağmen yine davacı tarafından müvekkil kuruma karşı [... esas sayılı dosyası ile haksız bir şekilde icra takibi talebi başlatıldığını, yine tarafımızca süresi içinde takibe itiraz edilmiş itiraz sonucunda takibin durduğunu, durdurulan takip yönünden davacı şirket vekili tarafından İstanbul 7 Asliye Ticaret Mahkemesine ... E sayılı dosya ile haksız ve kötüniyetli şekilde itirazın iptali davası açıldığını, davacı tarafın öne sürdüğü konusu sözleşmeden kaynaklanan 03.02.2023 tarihli ... sıra numaralı 70.87,46 TL bedelli fatura Tarihinde ödenmiş olduğunu, faturanın ödendiğine dair dekont 2021/.... 2022/... K. Sayılı dosyasında mevcut olduğunu, haksız ve kötüniyetli olan ... Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketi'ne kurumumuz ...AŞ. herhangi bir borcu olmadığını, kamu görevi olan sağlık hizmetini uygun şekilde yerine getiremediğini, davacının İtirazın İptali Talebinin Ve İcra-inkar Tazminatı Talebinin REDDİNE, davacının icra takinin konusu olan meblağın %40’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, 3. Yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava , sözleşmeye aykırılık sebebiyle cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ve 25/12/2023 tarihli ara karar ile dosyanın Elektrik Elektronik uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
06/06/2024 tarihli bilirkişi raporu: Öncelikle Davacı tarafından abonelik süresinin ilk ayı için bir hizmet yapılıp yapılmadığı ve bu hizmete ilişkin dosya içinde yer almayan ve kar kaybı hesabına esas alınan bir faturanın olup olmadığı sorgulanmalıdır.(a) Davacı tarafından ilk ay için bir hizmet ve fatura mevcut değilse veya bu fatura mevcut olup Davalı tarafından ödenmişse; Davalı tarafın aleyhine piyasa maliyetlerinde ticari ve finansal risk görülmesi veya abonede ödeme riski görülmesi mümkün olmadığından, bu talebin ... sayılı dosya ile aynı kapsamda değerlendirilmesi ve reddedilmesi uygun olacaktır. Sözleşmenin feshinin bu gerekçeye dayanılarak Davacı tarafından yapılmış olması nedeniyle, her hangi bir alacağının olmadığı görüşündeyim. Bu durumda talebin reddinin gerekliliği konusundaki görüşüm Sn. Mahkemenin takdirine sunulur. Yine de Davalı tarafından yapıları söz konusu kar kaybı faturasının ödenmiş olduğuna dair beyanın faturayı kabul yönünde bir ikrar teşkil edip etmediği konusu ayrıca değerlendirmenize sunulmaktadır. İlk aylık tüketim için Davacı tarafından kesilmiş bir faturanın mevcudiyeti durumunda Davalı tarafın beyanının sehven kar kaybı faturası olduğu aslında bu ilk ayın tüketim faturasının kastedildiği görüşü de Sn. Mahkemenin takdirlerine arz olunur. (b) De sı tarafından ilk aylık tüketim için bir fatura düzenlenmiş ve Davalı tarafından ödenmemiş ise; Bu durumda Davacı, faturanın ödenmemiş olması nedeniyle ödeme riski görme konusunda haklı bir argümana sahip olacak ve kendisi tarafından hazırlanmış ilk ay faturası esas alınarak hazırlamış olduğu kar kaybı faturasının ödenmesini de talep edebilecektir. Hatta bu durum istinaf aşamasında olan ilişkili dava üzerinde de etki doğurabilecek ve sözleşme içinde yer alan teminat kaynaklı ceza alacağı için de farklı değerlendirmelere neden olabilecektir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Taraflar arasında elektrik tedarikine ilişkin 01/02/2021 - 01/02/2023 tarihli sözleşme yapılmış olup sözleşmenin 4.6. Maddesinde " Tedarikçi, piyasa maliyetlerinde ticari ve finansal risk görmesi veya Abone'de ödeme riski gördüğü zaman ve durumlarda son on iki ay içerisinde yapmış olduğu tüm sayaçlarının en yüksek toplam tüketim miktarının iki katı üzerinden hesaplanacak olan ödeme teminatını Abone'den sözleşme Madde 6.3 çerçevesinde talep edebilir. Tedarikçi, Abone'nin ödeme gecikmelerini veya sözleşme bitişindeki son aktif faturalarını, piyasa maliyellerini, kâr kaybı ve cezai şart risklerini, önceki Tedarikçisi'ndeki fatura tutarlarının seviyesini de göz önünde tutarak, Abone tüketimlerinden kaynaklı ticari risklerine, menfi veya müspet zararlarına karşılık, sözleşme süresince her daim yukarıdaki şekilde hesaplanan ödeme teminat tutarının iki katı kadar yeni veya ilave teminat isteme hakkına sahiptir. Abone, ödemelerine ve ticari risklerine karşılık olan bu teminatı vermeyi kabul eder. Teminatlar, Abone'nin her türlü doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını teşkil eder. Teminatı aktif tüketim faturasından mahsup edip etmeme hakkı ve insiyatifi Tedarikçi'ye aittir. Abone'nin teminat eksiği olması durumu Tedarikçi'nin Madde 4.5 ve 6.3'deki hakları ile birlikte sözleşme ihlali olarak değerlendirilecektir. Tedarikçi Abone'nin tüm borçlarının kapanmasının ardından kalan teminatını, mevzuat gereği ek tüketim riskleri barındırdığından dolayı, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğindeki geçmişe dönük düzelime süresinden kısa olmamak üzere abone imza yetkilisinin yazılı talep tarihinden itibaren 2 ay içerisinde teminata faiz işletmeksizin ya da değerleme yapmaksızın alındığı günün tutarına eşit iade edecektir. Yönetmelikteki ek tüketim giriş süresinin, hesaplanan bu iade tarihinden sonra da risk oluşturması durumunda yönetmelikteki süre sonunda kaları teminat iadesi yapılacaktır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Sözleşmenin 6.3 maddesinde " Teminat, Kesin Teminat Mektubu şeklinde veya Nakit olarak Abone tarafından Tedarikçi'ye sağlanacaktır. Bu teminatın en az %50 si Nakit olmak zorundadır. Tedarikçi'nin talep ettiği teminatı, sözleşme başlangıcında almaması, anlaşma süresince herhangi bir dönemde teminat talep etmesine veya taksitli olarak faturaya yansıtmasına engel değildir. Abone'nin sözleşmeyi tek taraflı feshi, ödeme garantisi ve sözleşme asli unsuru olan teminat şartının yerine getirimesi durumunda geçerli olacaktır. Abone'nin teminat eksiği bulunduğu sürece, Tedarikçi anlaşma fiyatının yüzde beş daha üzerinde satışa devam etme veya geçersiz fesih olarak İşleme alma ve Madde 7'deki ceza ve ilave olarak kâr kaybını uygulama hakkına sahiptir." düzenlemesi yapılmıştır.
Yine Sözleşmenin 7.1 maddesinde " İşbu sözleşme, sözleşmede anılan hallerin dışında ve sözleşme süresi içerisinde Abone tarafından feshedilemez. Sözleşme imzalanmasının ardından Tedarikçi tarafından herhangi bir dönem faturası çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın, Abone tarafından sözleşme süresi içerisindeki sözleşmedeki fesih koşulları dikkate alınmadan herhangi bir tarihte fesih edilmesi, Yazılı bildiim olmaksızın tahlye edilmesi veya başka bir Tedarikçi tarafından talep edilmesi halinde ( bu talep bu sözleşme kapsamında süresinden önce haksız fesih anlamı taşıyacaktır), Abone her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12 (on iki) dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 (iki) kalı kadar cezai şartı Tedarikçiye ödemeyi kabul eder. Cezayı oluşturan son 12 (on iki) dönem faturaları baz alınırken, Tedarikçi tarafından temin edilebilmesi durumunda son 12 (on iki) dönem içerisinde Tedarikçi'den önce Aboneye elekirik satışı yapan önceki Tedarik veya Perakende Şirketinin faturaları da hesaplamada dikkate alınacaktır. Eğer Abone'nin, mevcut ya da önceki Tedarikçilerde geçmişe dönük 12 (on iki) fatura dönemi yoksa faturası olan tek dönem veya faturası olan dönemler bu hesaplamada dikkate alınır. Tedarikçi'den henüz faturası çıkmadan sözleşme ihlali söz konusuysa, Tedarikçi Abone'nin önceki Tedarikçisinden kayıt esnasında temin edebildiği faturanın 2 (iki) katı üzerinden cezai hesaplamayı gerçekleştirir. Abone'nin işbu sözleşme ile birden fazla aboneliğine elektrik tedarik edilmesi halinde, ceza koşulu her Abonelik için ayrı ayrı yukarıdaki şartlarda uygulanır ve toplu veya sayaç bazlı olarak faturalanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Sözleşmenin 7.2 maddesinde ise "Abone'nin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödememiş olması veya Madde 4.3 4.5 4.6 veya Madde 6.3, 6.7 ve 6.8'de belirtilen koşuların sağlanmamış olması halinde, Tedarikçi'nin Abone'yi portföyden çıkarma hakkı vardır. Tedarikçi'nin Abone'yi portföyünden çıkarması, Abone'nin aynı abonelik için başka bir şirket ile sözleşme imzalaması Madde 6.6'ya uygun şekilde tahiye bildiriminde bulunmaması veya taahhüt süresinden önce Abone için ... üzerinden Tedarikçi değişiklik talebinde bulunulması halinde, sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair hakları saklı olmak üzere, fatura alacakları ile birikte sözleşme madde 7.1 de anilan cezai şartı ve abone tüketiminden kaynaklı olarakı ödenen piyasa maliyeti bedellerinin ödenmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zammını Madde 4.2'deki belirtilen oranda uygulama hakkı vardır. Tedarikçi, böyle bir durumda her türlü maliyet, zarar, kâr kaybı ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydetme hakkına sahiptir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Uyuşmazlık teminat şartının gerekip gerekmediği ve sözleşmenin feshine dair bildirimin geçerli olup olmadığı, cezai şart talep edilip edilemeyeceği hususunda toplanmaktadır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında sözleşmenin 7.1 maddesi uyarınca cezai şart uygulanabilmesi için sözleşmeyi abonenin feshetmesi gerektiği, somut olayda tedarikçi sözleşmeyi feshetmiş olmakla cezai şartın talep edilemeyeceği yönünde görüş bildirilmiş olup mahkememizce bu görüş hükme esas alınmamıştır.
Dosya kapsamından davacı tarafça davalıya sözleşme gereği herhangi bir elektrik hizmeti sunulmadığı, elektrik tedariki yapılmadığı, buna bağlı olarak herhangi bir fatura düzenlenmemiş olduğu, davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.6. Maddesinde "Tedarikçi, piyasa maliyetlerinde ticari ve finansal risk görmesi veya Abone'de ödeme riski gördüğü zaman ve durumlarda son on iki ay içerisinde yapmış olduğu tüm sayaçlarının en yüksek toplam tüketim miktarının iki katı üzerinden hesaplanacak olan ödeme teminatını Abone'den sözleşme Madde 6.3 çerçevesinde talep edebilir" düzenlemesi bulunmakta olup davacı tarafça davalıya gönderilen ihtarnamede ve mahkememize sunulan dava ve beyan dilekçelerinde teminatın istenebilmesi için gerekli "piyasa maliyetlerinde ticari ve finansal risk" ve "abonede ödeme riski" hususlarının oluştuğuna dair yeterli delil ve emare sunulmamıştır. Davacı tarafça davalıya herhangi bir hizmet sunulmadığından davalının da hizmetten kaynaklı borcu bulunmamakta böylelikle davacının teminat alınmaması nedeniyle herhangi bir zararının oluşmadığı, başka bir deyişle davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağının ve teminat alınmasında her hangi bir menfaatinin bulunmadığı hususu gözetilerek, henüz borcu oluşmayan, ticari ve finansal riskin ya da abonede ödeme riskinin ne şekilde gerçekleştiği de ispatlanamadığından, davalı hakkında teminat verilmemesini gerekçe göstererek cezai şart talebinde bulunması sözleşme hükümlerine aykırı bulunmuştur. Bu sebeple davanın reddine, yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2- Yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60-TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 269.85-TL harçtan mahsubu ile geri kalan157,75 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL’nin davacıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır