T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/586 Esas
KARAR NO : 2025/451
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 11/09/2023
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davası İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/590 esas 2023/739 karar sayılı 12/09/2023 tarihli gönderme kararı üzerine mahkememize tevdii edilen dosyanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğününde işlem gören ... esas sayılı dosyasında borçlusu olduğunu, borçlu şirket lehine verilen İpotekli taşınmazlardan; ....215 Ada, 10 Parselde kayıtlı B Blok Zemin Kat 25 Nolu Bağımsız Bölüm üzerinde kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın bir kısmı ödendiğini, bir kısmı yönünden ipotek alacağı devam ettiğini, müvekkillinin kredi borçlusu ... Ltd. Şti. ile alacaklı ... A.Ş., arasından imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın bir kısmını haricen tahsil ettiğini, haricen tahsile edilen bu bedeller icra dosyasına bildirilmediğini, müvekkili şirket kalan tüm borcu için ... A.Ş. ile 31.05.2022 tarihinde yazılı bir protokol yapıldığını, bu protokolden sonra da bir kısım ödemeler yaptığını, bu ödemeler düşüldükten sonra protokol uyarınca bakiye kalan alacak toplam 5.400.000.00 TL olduğunu, ... 20. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesi ile dosya alacağının kalan kısmı olan 5.400.000.00 TL'yi ...'a temlik edildiğini, müvekkili borçlu ile o dönem alacaklı ... A.Ş. arasında bakiye kalan borç miktarı ve bakiye borcun ödenmesi konusunda 31.05.2022 tarihinde kalan borcun vadelendirilmesi için imzalanan protokole göre taraflar ... tarih ... yevmiye numaralı ... 16. Noterliği ihtarnamesi ile borçlunun bankaya 4.331.158,63 TL anapara, 1.267.113,04 TL faiz, 63.355,64 TL BSMV olmak üzere toplam 5.661.627,31 TL borcu bulunduğu konusunda mutabık kalındığını, banka tarafından yapılan indirim ile 31.05.2022 itibarı ile kredi borcu 3.388.294,38 TL anapara, 1.080.333,14 TL tahakkuk eden faiz, 1.859.794,57 TL birikmiş faiz (%18’den), 92.989,73 TL Birikmiş faizin BSMV’si ile toplam 6.421.411,82 TL nakit ve 111.600 TL gayrinakit risk olmak üzere toplam 6.533.011,82 TL olarak kabul edildiğini, protokolün yapılmasından sonra 31.05.2022 tarihinde 2 ayrı dekontla toplam 1.250.000.00.TL, 01.06.2022 tarihinde 36.253.27.TL, 05.08.2022 tarihinde 1.000.000.00 TL ve 15.08.2022 tarihinde 36.253.27 TL ödendiğini, bu portokle göre müvekkili adına yapılan kısım ödemeler düşüldükten sonra, protokol gereğince müvekkilinin borcu 5.4000.000.00 TL kaldığını, temlik protokolunda da temliğin 5.400.000.00 TL için yapıldığı özellikle belirtildiğini, temlikname dikkate alınarak dosyanın hesabı talep edilmiş ise de İcra Müdürlüğü tarafından yapılan hesapta ipotekten kaynaklanan dosyadaki borç miktarı bu gün itibarı ile yakalaşık 19.000.000.00 TL olduğunun bildirildiğini, İcra Müdürlüğüne her ne kadar iki defa talepte bulunulmuş ve dosya hesabının protokole göre hesaplanması talep edilmiş ise de bu taleplerinin reddedildiğini, borç miktarından davacı borçlu müvekkili ile birlikte ipotekli taşınmaz maliki de ipotek taşınmazla sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, İpotekli taşınmazın satılması halinde, müvekkilinin hem olmayan bir borca fazladan katlanmış olacak, hem de ipotek malikine karşı da hukuki süreçlere maruz kalabileceğini, icra Müdürlüğünün yapmış olduğu borç hesabına tarafından itiraz edildiğin ve bu konuda ... 27. İcra Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosya ile dava açılmış ise de protokol resmi olarak icra dosyasına sunulmadığı için dosya hesabına ilişkin şikayetlerinin 13.06.2023 tarih ve ... Karar sayılı kararı ile reddedildiğini, davanın kabulü ile ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünde işlem gören ... esas sayılı dosya için tüm satış işlemleri dahil takibin durdurulmasına karar verilmesini, dosyadaki protokol ve belgeler dikkat alınarak, müvekkillinin davalı ...'a ve dolayısı ile icra dosyasındaki borcun temlik tarihi itibarı ile 5.400.000,00 TL olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği, borç miktarından davacı borçlu müvekkili ile birlikte ipotekli taşınmaz maliki de ipotek taşınmazla sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, ipotekli taşınmazın satılması halinde, müvekkilinin hem olmayan bir borca fazladan katlanmış olacak, hem de ipotek malikine karşı da hukuki süreçlere maruz kalabileceğini, icra Müdürlüğünün yapmış olduğu borc hesabına tarafından itiraz edildiğin ve bu konuda ... 27. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosya ile dava açılmış ise de protokol resmi olarak icra dosyasına sunulmadığı için dosya hesabına ilişkin şikayetlerinin ... tarih ve ... Karar sayılı kararı ile reddedildiğini beyanla, davanın kabulü ile ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya için tüm satış işlemleri dahil takibin durdurulmasına karar verilmesini, dosyadaki protokol ve belgeler dikkat alınarak, müvekkillinin davalı ...'a ve dolayısı ile İcra dosyasındaki borcun temlik tarihi itibarı ile 5.400.000.00 TL olduğunun tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, dava dilekçesinde kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın bir kısmını ödendiği iddia edilmiş ise de beyanın gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafından müvekkilinin alacağına ulaşmasının engellendiğini, temliknamede belirtilen ... A.Ş.'nin ... şubesi tarafından kullandırılan kredi nedeniyle doğmuş alacağının tamamının ödenmesi için ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün ... esas ve ... İcra Müdürlüğü'nün ...Talimat sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip edilen kredi alacağının asli, fer'i, tüm hakları ve hukuki yükümlülükleri ile birlikte, ...Mah. ... Kolu Mevki, 215 Ada 10 Parsel B Blok zemin + 1. Bodrum kat 25 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... tarih ... yevmiye nolu 10.000.000,00 TL bedelli ipoteğin asli ve fer'i tüm hakları ve hukuki yükümlülükleri ile birlikte 5.400.000,00 TL karşılığında temlik alındığını, temlik sözleşmesi ile taraflar kredi alacağının ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin... esas ve ... İcra Dairesi... Talimat sayılı icra takibine konu ipotekli taşınmazlardan sadece ..., ..., ... Mah. ... Mevki, 215 Ada 10 Parsel B Blok zemin + 1. Bodrum kat 25 nolu bağımsız bölüm üzerinde ...tarih ve ... yevmiye nolu 10.000.000,00-TL bedelli ipotek hakkının temliki konusunda anlaşıldığını, hangi ipotek alacağının hangi bedel ile temlik edildiği açıkça gösterildiğini, davacının 5.400.000,00 TL borcu kaldığının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin 10.000.000,00 TL ipotek alacağına karşılık 5.400.000,00 TL temlik bedeli ödendiğini, müvekkilin ödediği 5.400.000,00 TL bedelin ilgili dosya borcu olduğu anlamına gelmediğini, temliknamede belirtildiği üzere müvekkilinin temlik aldığı ipotek 21/03/2017 tarih ve 6483 yevmiye nolu 10.000.000,00 TL bedelli ipotek olduğunu, temlik bedeli olan 5.400.000,00 TL icra dosya borcu olmadığını, yalnızca temlik bedeli olduğunu, dosya borcu 19.000.000,00 TL civarında olduğunu, davacı tarafın ödemeleri bir an için kabul edilecek olsa dahi 19.000.000,00 TL civarı olan borcun davacının iddia ettiği ödemelerle dahi 5.400.000,00 TL borç kalmasının imkansız olduğunu, davacının tüm iddiaları asılsız ve hukuka aykırı olduğunu, dava yargılamayı uzatmak amacı ile açıldığını, dava konusu borç nedeniyle başlatılan icra takibi neticesinde ... İcra Dairesi'nin ... talimat sayılı dosyası üzerinden 31/03/2023 tarihinde ipotekli taşınmazın satış ihalesi yapıldığını, üçüncü şahıs tarafından ilgili gayrimenkul ihalede en yüksek bedeli vererek ihalenin alıcısı olduğunu, ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili tarafından temlik alınmayan ipoteğin paraya çevrilmesi ile yapılan takip devam ettiğini, davacı tarafından temlik eden alacaklı banka ile aralarında protokol bulunduğu iddia edilmiş ise de bu durumun hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilinin talep ettiği alacak hukuken mevcut ve takip edilebilir bir alacak niteliğinde olduğunu, borçlunun açmış olduğu menfi tespit davası haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak haksız davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
... A.Ş., ... Müdürlüğüne, ... 27. İcra Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce aldırılan 23/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" davacı, ipotek borçlusunun somut olayda sorumluluğu 5.400.000,00 TL değil, temlik tarihinden satış tarihine kadar işlemiş faiz, masraf, vekalet ücreti, harç ve tüm giderler dahil olmak üzere kanımca ipotek limiti 10.000.000,00 TL olarak nitelendirilmesi gerektiği" yönününde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 12/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Bankanın takip tarihi itibariyle hesaplanan toplam alacak 9.557.867,15 TL, bankanın dava tarihi itibariyle hesaplanan alacakları toplam alacak 9.761.710,63 TL" olduğu yönününde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından dolayı davacının davalıya 5.400.000,00 TL'yi aşan miktar yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkin açılan Menfi Tespit davasıdır.
Tüm dosya kapsamına göre, celp edilen ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının ... Aş., borçlunun ... Şti., .... Ltd. Şti. Olduğu, alacağın 10.000.000,00 TL ipotek limitli asıl alacak ile 450.000,00 TL ipotek limitli asıl alacak olduğu, takibin ... adına kayıtlı ... mevkii, 2015 ada, 10 parsel, B blok, zemin + 1. Bodrum kat, 25 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... tarih ... yevmiye numaralı 10.000.000,00 TL bedelli ipotek ve ...adına kayıtlı ... Mah. ...mevkii, 2015 ada, 10 parsel, C blok, 1. Normal kat, 1 nolu bağımsız bölüm üzerinde ...tarih ... yevmiye numaralı 450.000,00 TL bedelli ipoteğe dayalı olduğu, takibin 24/09/2021 tarihinde başlatıldığı, kredi borçlusu ... Ltd. Şti. İle alacaklı ... A.Ş. Arasında 31/05/2022 tarihinde protokol düzenlendiği, protokolde borçlunun tüm protokol ödemelerini tamamlaması ve diğer yükümlülüklerini süresinde ve tam olarak ifa etmesi halinde ipotek ile ilgili takip işlemlerinin satışa kadar devam edeceği, ancak fiilen satış yapılmayacağının kararlaştırıldığı, takibe konu alacağın 10.000.000,00 TL bedelli ipotek hakkının ... 20. Noterliğinin...tarihli, ... yevmiye numaralı temliknamesi ile ...'a temlik edildiği, 450.000,00 TL bedelli ipoteğin temlik kapsamında olmadığı görülmüştür.
Davacı vekili dava dilekçesinde, ipoteğe konu 25 numaralı bağımsız bölüm üzerinde kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın bir kısmının ödendiğini, haricen tahsil edilen bedellerin icra dosyasına bildirilmediğini, temlik eden banka ile 31/05/2022 tarihinde yazılı bir protokol yapıldığını, protokol uyarınca bakiye kalan alacak toplamının 5.400.000,00 TL olduğunu ve alacağın kalan kısmının ...'a temlik edildiği, bu protokole ve temliknameye göre borcun 5.400.000,00 TL olduğunun tespiti talep edilmiş ise de ... 20. Noterliğinin ... tarihli temliknamesinin incelenmesinde ... AŞ'nin kullandırmış olduğu kredi nedeniyle doğmuş alacağının ödenmesi için başlatılan ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip edilen kredi alacağının asli ve feri tüm hakları ve hukuki yükümlülükleri ile birlikte yine aynı alacağın teminatı olarak alınan ...Mah. ... mevkii, 2015 ada, 10 parsel, B blok, zemin + 1. Bodrum kat, 25 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... tarih ... yevmiye numaralı 10.000.000,00 TL bedelli ipoteğin asli ve feri tüm hakları ile birlikte TBK 183 gereği 5.400.000,00 TL temlik bedeli karşılığı davalı ...'a temlik edildiği, 5.400.000,00 TL'nin davacı iddiası aksine temlik edilen kısım değil temlik karşılığı alınan bedel olduğu ve dosyamızın konusunu oluşturmadığı, bu hali ile her ne kadar davacıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiği icra dosyasındaki kapak hesabı üzerinden harç tamamlatılmış ise de talebe konu ipoteğin üst sınır = limit ipoteği olduğu, 10.000.000,00 TL bedelli üst sınır = limit ipoteği için başlatılan takipte 5.400.000,00 TL dışında borcunun bulunmadığının tespiti talep edildiğine göre, harca esas değerin 4.600.000,00 TL olarak kabulünün daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Nitekim aynı yönde HGK ... E, ... K sayılı ilamında da belirttiği üzere; TMK'nun 851 ve 881. maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ ipoteğinde (üst sınır ipoteğinde) borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan, taşınmazların ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosundaki limitle sınırlanabilir. TMK'nun 875. maddesi gereğince, ipotekle teminat altına alınan ana borç, faiz, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarının, bu limiti aşması mümkün değildir. HGK'nun 24.05.1989 tarih ve ....Esas, ... Karar sayılı kararında da yukarıdaki kural benimsenmiştir. İpoteğin üst sınır ipoteği olması halinde, borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur.
Dava dışı banka ile davacı arasında 30.12.2020 tarihli 1.borç ödeme protokolü yapıldığı ancak ödeme planına uyulmayıp protokolün ihlal edilmesi üzerine 31.05.2022 tarihli 2.borç ödeme protokolü yapıldığı, Protokolün 3. Bendinde açıkça belirtildiği üzere, bankaca yapılan iskonto/indirim ve diğer vesaire tavizler sonucunda borç miktarı 6.533.011,82 TL'na düşürülüp ödeme planına bağlandığı, ödeme planının 1. ve 2. taksitlerinin ödenip devam eden taksitlerin ise ödememiş olduğu, gelinen bu aşamada protokolün ihlal edilmiş olduğu, protokolün 10. Maddesinde “ Genel kredi sözleşmesi/ipotek resmi senet hükümlerinin temdidi ve tecdidi anlamında değildir. Banka tüm teminatlarını ve yasal haklarını aynen muhafaza etmektedir ”hükmünü içerdiği anlaşılmakla davacının ödeme iddiası bakımından yaptırılan bilirkişi incelemesinde dava tarihi itibariyle tespit edilen borç miktarı ve icra dosyasından aldırılan kapak hesabı dikkate alındığında sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının ihtiyati tedbir talebi reddedildiğinden İİK 72/4 maddesi gereğince tazminat takdirine yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ilam harcının peşin alınan 92.218,50 TL ile 161.078,35 TL tamamlama harcından oluşan toplam 253.296,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 252.681,45 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 506.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma ile) ve davalı vekilinin (e duruşma ile) yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır