T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/719 Esas
KARAR NO : 2025/276
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 08/11/2023
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında imza altına alınan ... nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere | adet fatura bedelinin ödenmemesi sebebiyle, Merkezi Takip Sistemi'nin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının 17.08.2023 tarihinde herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesi ile borca itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, davacı şirketin, davalı şirketten olan alacağının, elektrik kullanımına ilişkin ilgili sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, borca ve icra takibine konu fatura sözleşmedeki hükümlere karşılık düzenlendiğini, söz konusu fatura bedelinin davalı tarafından halen ödenmediği takibe konu edilen 162.843,00-TL tutarlı olan faturanın cezai şart olan cayma bedelinden kaynaklandığını, borca ve takibe dayanak fatura, elektrik abonelik sözleşmesinin hükümlerine göre öngörülen cezai bedele ilişkin düzenlendiğini, davacı şirketin portföyünden davalının talebi ve onayı ile başka bir tedarik şirketine geçmesi sebebi ile sözleşmenin feshedildiğini ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedelinin 20.02.2023 tarihli faturaya yansıtıldığını belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı vekili, davacı şirketin sözleşmede belirlenmiş olan ve kendisinin edimi olan hiç bir indirim ve faydalanmadan davalı şirketi yararlandırmadığını, davacı şirketin mevcut sözleşme uyarınca aboneliği gereği davalı şirketten genel dağıtıcı olan ... fiyatlandırması üzerinden %20 oranında indirim yapacağını taahhüt ettiğini, bu indirimi hiç bir fatura döneminde yapmadığını, davalı şirketin kendi yaptığı araştırmada ödenen faturaların ... fiyatlandırmasından *620 oranında fazla olduğunu tespit ettiğini, davacı şirket ile iletişime geçildiğini, davacı şirket her seferinde bu hatanın düzeltileceği taahhüdünde bulunduğunu, bu taahhüdün hiç bir zaman yerine getirilmediğini, buna ilişkin tüm başvuru ve kayıtların davacı şirketin sesli başvuru sisteminde kayıtlı olduğunu, davalı şirketçe söz konusu sözleşme davacının edimini ifa etmemesi sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini, davacının iddia ettiği gibi herhangi bir haksız fesih söz konusu olmadığından davalıya bu sebeple borç atfedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;elektrik aboneliğinden kaynaklı fesih sebebiyle cayma bedeli nedeniyle alacaklı olunduğu iddiası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteminden ibaret olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacı şirketin fesih ceza bedeli tahakkuk ettiremeyeceği Sözleşme, davalı şirket tarafından tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 12 ay içerisinde feshedilmiştir. Aboneye Özel Sözleşme Koşullar sayfasında; “sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 12 ay içerisinde abone tarafından feshedilmesi halinde faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli fesih cezası olarak ödemeyi taahhüt eder." gereğince davalı şirketin davacı şirkete fesih tazminatı ödemesi gerekmektedir. Ancak, davacı, davalıya EPDK Tarife fiyatlarına göre 920 pahalı fiyattan satış yapmış olup, Davalı şirket az tüketimli bir serbest tüketicidir. EPDK mevzuatına göre az tüketimli serbest tüketicilerin en fazla EPDK Tarifesinden faturalandırılması gerekmektedir. Bu nedenle, davalı sı ödemeden feshetme gerekçesi oluştuğundan davacı şirketin, davalı şirketten fesih tazminatı talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır. Nihai Hukuki Takdir Sayın Mahkemenin Olduğuna Göre: Sözleşme, davalı şirket tarafından feshedildiğinden, faturaların ortalama tutarının 2(iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder” yer aldığından EPDK Birim fiyatları esas alınarak hesaplanan fesih ceza bedeli 135.870,10 TL olup, son ödeme tarihinden takip tarihine kadar hesaplanan 37.364,27 TL gecikme zammı ile birlikte davacı şirket, davalı şirketten 173.234,37 TL fesih ceza bedelini talep edebileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 03/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"Sayın Mahkemenin 03.07.2024 tarihli kararı uyarınca; davacı tarafça davalıya düzenlenen tüketim faturalarının taraflar arasında imzalanan “ 1 Sözleşme Koşullarının 2. Maddesine” uygun düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti için hesaplama yapılması hususlarında ek rapor hazırlanması görevidir. Faturaların “Aboneye Özel Sözleşme Koşullarına” Uygun Olup Olmadığı: Davacı tarafça, tüketim faturaları; “Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 2. Maddesine” uygun olarak düzenlenmiştir. Tüketim faturaları esas alındığında; Sözleşme, davalı şirket tarafından tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 12 ay içerisinde feshedildiğinden Aboneye Özel Sözleşme Koşullarında; “sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 12 ay içerisinde abone tarafından feshedilmesi halinde faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli Cayma bedeli olarak ödemeyi taahhüt eder." gereğince davalı şirketin davacı şirkete cayma bedeli ödemesi gerektiğinden tahakkuk ettirilen faturaların tutarı 732.793,52 TL, ortalaması 81.421,50 TL cayma bedeli de 162.843,00 TL olarak doğru hesaplanmıştır. Davacı Şirketin Takip Tarihi İtibariyle Talep Edebileceği Cayma Bedeli: Cayma bedeli 162.843,00 TL, Gecikme faizi 35.825,46 TL, Toplam bedel 198.668,46 TL, Davacı ... Şirketi'nin icra takip tarihi itibariyle davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den talep edebileceği cayma bedelinin 198.668,46 TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava , elektrik aboneliğinden kaynaklı fesih sebebiyle cayma bedeli nedeniyle alacaklı olunduğu iddiası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davanın dayanağı olan ... Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin... MTS sayılı dosyasında; davacı-alacaklı tarafından 20/02/2023 tarihli 162.843,00 TL cayma faturası ve 35.825,46 TL faiz toplamı 198.668,46 TL'nin tahsili bakımından ilamsız icra takibi başlatılmış, davalının süresi içerisinde, borcun tamamına, faize ve tüm fer’ilerine itirazı nedeniyle takip durmuştur.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; taraf şirketler arasında “..." ve eki "Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları"nın imzalanmış olduğu, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdiği ve sözleşmenin 24 ay süre ile geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı dava dilekçesinde davalının talebi ile başka bir tedarik şirketine geçmesi sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini ve sözleşmenin bitiş süresinden önce feshi nedeniyle cayma bedeline ilişkin fatura düzenlendiğini beyan etmiş, buna karşın davalı cevap dilekçesinde, davacının sözleşmede belirlendiği şekilde indirimin yansıtılmadığını, davacının ... fiyatlandırması üzerinden %20 oranında indirim yapacağını taahhüt ettiğini ancak hiçbir fatura döneminde bu indirimi yapmadığını, bunun üzerine yapılan başvuruların da sonuçsuz kalması sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin haksız feshedilmediğini beyan etmiştir.
Dosya içerisinde fiziken taraflarca sunulan bir fesih bildirimi bulunmuyor ise de davacı tarafça sözleşmenin davalının başka bir tedarik şirketine geçmesi sebebiyle feshedildiğini iddiasına karşın davalı tarafça da davacının sözleşmedeki fiyatlandırma koşullarına uyulmadığından bahisle sözleşmenin feshedildiğini beyan etmesi karşısında sözleşmenin feshedildiği hususunun uyuşmazlık dışı olduğu anlaşılmıştır.
"Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları" üst başlığının, 1.Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih Koşulları alt başlığında, "Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 24 ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya ABONE'nin bu sürede herhangi neden ile TEDARİKÇİ'nin portföyünden çıkmış olması halinde; ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ'ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." düzenlemesi mevcuttur.
Sözleşmenin 6.1 maddesinde "Sözleşme, Taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve Taraflar'dan birince 30 günlük bildirimle feshedilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda, ABONE, fesih talebini ...'a 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa Tarife Paketi'ndeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla Sözleşme'yi her zaman sona erdirebilir. ABONE, işbu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın Sözleşme'yi fesih etmesi ve ... aboneliğinden çıkması halinde, abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın iki katı kadar tutarda cayma bedelini derhal ...'a cezai şart olarak ödeyecektir. ABONE'nin Sözleşme'yi işbu madde kapsamında tek taraflı feshetmek istemesi halinde, ... yazılı talebin kendisine ulaşmasını takiben, işbu madde kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde, ABONE'nin aboneliği sona erecek şekilde İlgili Mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuruyu yapacaktır ve İlgili Mevzuat'ın öngördüğü sürenin sonunda ABONE'nin aboneliği sona erecek ve Sözleşme fesih olacaktır." şeklinde düzenlenmiştir.
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 179 ila 182 nci maddelerinde düzenlenen ceza koşulu, borçlunun, asıl borcunu ilerde hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği edime denir. Bu nedenle ceza koşulu, asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlâli ile doğabilecek olan fer'î bir edimdir. Borçlu ceza koşulu ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zararının miktarını ispat etmek zorunda kalmadan, tazminat elde etme imkânını bulacaktır. Ceza koşulunun kararlaştırılabilmesi için asıl borcun mahiyeti önemli değildir; bir verme borcu kadar, yapma veya yapmama borçlarında da cezai şart kararlaştırılabilir.
Sözleşmede kararlaştırılmamış olsa dahi temerrüt hâlinde TBK’nın 125 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünce alacaklı gecikme tazminatı talep edebilir ise de, ceza koşulunun istenebilmesi için sözleşmede bununla ilgili açık hüküm bulunması şarttır.
Davada uygulanması gereken TBK’nın 179 uncu maddesi; “Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir. Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır.” hükmünü içermektedir.
Borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi dışında kalan diğer borca aykırılık hâlleri için ifaya eklenen ceza koşulu kararlaştırabilecekleri gibi; bu iki ihlâl durumu için seçimlik ceza koşulu da kararlaştırabilirler. Ayrıca tarafların, ceza koşulu anlaşmasında, seçimlik ceza koşulu ile ifaya ekli ceza koşuluna birlikte yer vermeleri de mümkündür.
Somut olayda; davacı tarafça davalının başka bir tedarik şirketine geçmesi sebebiyle sözleşmenin feshedildiği belirtilerek, sözleşme uyarınca cezai şart faturası düzenlenerek takip yapıldığı belirtilmiş olup, takibin konusunun cezai şart faturası olduğu, davalının cevap dilekçesinde sözleşmede belirlendiği şekilde indirimin yansıtılmadığını, davacının ... fiyatlandırması üzerinden %20 oranında indirim yapacağını taahhüt ettiğini ancak hiçbir fatura döneminde bu indirimi yapmadığını, bunun üzerine yapılan başvuruların da sonuçsuz kalması sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin haksız feshedilmediğini beyan ve kabul edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan "Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları" üst başlığının, 1.Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih Koşulları alt başlığında, "Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 24 ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya ABONE'nin bu sürede herhangi neden ile TEDARİKÇİ'nin portföyünden çıkmış olması halinde; ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ'ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." düzenlemesi gereği davalının davacının portföyünden çıktığı sabit olup davacının cezai şart talep edebileceği mahkememizce anlaşılmıştır. Ancak davalı tarafça, davacının sözleşmede kararlaştırılan indirimi uygulamadığı bu sebeple sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği iddiasının yerinde görülmesi halinde sözleşme haklı sebeple feshedileceğinden davacının cezai şartı hak edemeyeceği değerlendirilmiştir.
Her ne kadar 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda, "Sözleşme, davalı şirket tarafından ilk 12 ay içerisinde feshedilmiş olduğundan, davalı şirketin davacı şirkete fesih tazminatı ödemesi gerekmektedir. Ancak, davacı şirket ilişikte sunulan hesaplama tablolarından görüleceği üzere fatura bedellerini EPDK Tarifesinin üzerinde hesapladığından davalıya elektrik enerjisini pahalı fiyattan satmıştır. Şöyle ki, fesih ceza bedeline esas alınan Mayıs’2022-Ocak’2023 arasındaki 9 adet elektrik faturası EPDK Tarifesine göre 611.415,56 TL, ... A.Ş.’nin sunduğu tüketimlere göre 732.739,50 TL olarak hesaplandığından, davacı, davalıya EPDK Tarife fiyatlarına göre (732.739,50-611.415,56)/611.415,56)= %20 pahalı fiyattan satış yapmıştır. Davalı şirket az tüketimli bir serbest tüketicidir. EPDK mevzuatına göre az tüketimli serbest tüketicilerin en fazla EPDK Tarifesinden faturalandırılması gerekmektedir. Abonelerin görevli tedarik şirketi yerine tedarikçi firmalardan elektrik enerjisi satın almalarının amacı EPDK Tarifesinden daha ucuza elektrik satın almaktır. Bundan dolayı, davalı şirketin sözleşmeyi fesih tazminatı ödemeden tek taraflı feshetme gerekçesi oluşmuştur. Bu nedenle, davacı şirketin, davalı şirkete fesih tazminatı talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır." şeklinde tespitte bulunulmuş ise de mahkememizin 20/11/2024 tarihli ara kararı ile davacı tarafça davalıya düzenlenen tüketim faturalarının taraflar arasında imzalanan Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 2. Maddesine uygun düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti için hesaplama yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin ara kararı üzerinde bilirkişi tarafından düzenlenen 02/02/2025 tarihli ek raporda "davacı tarafça tüketim faturalarının Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 2. Maddesine uygun olarak düzenlendiği, tüketim faturaları esas alındığında tahakkuk ettirilen faturaların tutarının 732.793,52 TL, ortalamasının 81.421,50 TL, cayma bedelinin de 162.843,00 TL olarak doğru hesaplandığı" tespit edilmiştir.
Buna göre; her ne kadar davacı tarafça düzenlenen tüketim faturaları EPDK tarifesine göre pahalı fiyattan satılmış ise de taraflar arasında imzalanan Aboneye Özel Sözleşme Koşulları'nın 2. Maddesine uygun olarak hesaplandığı, davalının bu nedenle davacının portföyünden çıkmasının haklı sebebe dayanmadığı ve bu suretle davalının sözleşmeyi ihlal ettiği, davacı şirketin bu sebeple cezai şart talep hakkının bulunduğu, yargılamada alınan bilirkişi raporu ile; sözleşmedeki hesaplama yöntemi esas alınarak, davacının 162.843,00 TL cezai şart bedeli talep edebileceği faturada belirtilen faiz oranına göre takip tarihine kadar işlemiş faizin 35.8255,46 TL olduğu tesbit edilmiştir. Bilirkişi raporunun sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplama içerdiği, hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu anlaşılmakla bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalının ... Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin...esas sayılı takip sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin 162.843,00 TL Asıl Alacak, 35.8255,46 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 198.668,46 TL üzerinden aynı koşullarla devamına, likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle, İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca hükmedilen alacak miktarlarının %20 oranına tekabül eden 39.733,69 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davalının ... Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin ... esas sayılı takip sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin 162.843,00 TL Asıl Alacak, 35.8255,46 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 198.668,46 TL üzerinden aynı koşullarla devamına,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle, İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca hükmedilen alacak miktarlarının %20 oranına tekabül eden 39.733,69 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 13.571,04 TL nispi karar harcının peşin alınan 269,85 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 13.301,19 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 31.786,95-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 578,10TL( 269,85 TL BVH, 38,40 TL VSH, 269,85 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 2.833,50 TL ( 133,50 TL tebliğler ve posta, 2.700,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren kabul edilen kısım yönünden 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak, reddedilen kısım yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Kısa kararın 1. maddesinde "Davanın KISMEN KABULÜ İLE;” şeklinde hüküm kurulmuş ise de, sehven kısmen ibaresinin yazıldığı, hükmün devamı fıkralarında da anlaşılacağı üzere davanın tümden kabulüne karar verildiği anlaşılmakla, hükmün tashihini düzenleyen 6100 sayılı HMK’nin 304/1. maddesinde yazılı "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir” hükmü gereğince, mahkememizce resen hükmün 1. fıkrasının;
"Davanın KABULÜ İLE;" olarak tashihine karar verildi. 19/03/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır