T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/725
KARAR NO:2025/419
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:14/11/2022
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 06.11.2017 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedilldiği, İşbu sözleşmede Müvekkil Aracı Kurum “yatırım kuruluşu”, davalı ise “Müşteri” sıfatıyla yer aldığı 06.11.2017 Davalı, Müvekkil Şirket ile imzalamış olduğu 06.11.2017 tarihli sözleşme uyarınca ... A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında (“VİOP”) alım satım işlemleri gerçekleştirmekte olduğu, müvekkili Şirket, bu işlemlerde sadece Davalı’nın alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde etmekte olduğu, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri kaldıraç etkisi nedeniyle riskli işlemler olduğu vadeli işlem sözleşmesi, sözleşmenin taraflarına, standartlaştırılmış miktar ve kalitedeki bir malı, kıymeti veya finansal göstergeyi, belirlenen ileri bir tarihte, bugünden üzerinde anlaşılan fiyattan alma veya satma yükümlülüğü getiren sözleşme olduğu, Opsiyon sözleşmesi ise, alıcıya, ödeyeceği belli bir tutar (opsiyon primi) karşılığında, belirli bir vadeye kadar (veya belirli bir vadede), bugünden belirlenen bir fiyat (kullanım fiyatı) üzerinden opsiyona dayanak teşkil eden bir malı, kıymeti veya finansal göstergeyi satın alma veya satma hakkı tanıyan, satıcıya da alıcının bu sözleşmeden doğan hakkını kullanması durumunda sözleşmeye dayanak teşkil eden malı, kıymeti, veya finansal göstergeyi satma veya alma yükümlülüğü getiren sözleşmedir. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde taraflar ...’a sözleşme bedelinin tamamını değil, belirli bir kısmını teminat adı altında ödeyip, sözleşmeye konu varlığın fiyatındaki değişimlere göre teminatlarının değeri arttığında çekme hakkı veya teminat eksildiğinde eksik teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olduğu, müvekkili Şirket ve diğer aracı kurumlar, yatırımcıların ...’un ilgili piyasasına teminatların yatırılmasına veya çekilmesine sadece aracılık ettiğini, davalıya, Sermaye Piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında kendisine gerekli bütün risk bildirimleri yapılmış, Risk Bildirim Formu kendisine sunulmuş, olduğu, davalı, ekte sunulan hesap ekstrelerinden görülebileceği VİOP nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybetmiş, kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı 47.348,84-TL olduğu davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısı yapılmış olduğu, ancak davalı bu çağrıların hiçbirine icabet etmediği, nihayetinde borcunu ödemekten imtina ettiğini, arz ve izah edilen ve Mahkememiz tarafından re’sen nazara alınacak nedenlerle; fazlaya, faize, faiz oranlarına, kura, kur farklarına, munzam zarara, hesap hatalarına, TBK. Md.100’de yer alan haklara ve diğer feri haklara ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuka aykırı borca itirazının iptali ile davalının asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra-inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava yetkili mahkemede açılmadığı, Müvekkilin ikametgahı Keçiören/ Ankara' olduğu, nitekim huzurdaki dava kaldıraçlı alım satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin bir dava olup, müvekkilinin şahsi birikimlerini değerlendirmek amacı ile hareket eden, ticari veya mesleki amaçlarla hareket etmeyen bir gerçek kişi olduğu aleyhe kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın sunmuş olduğu sözleşmede de müvekkilin 0-5.000-TL arası düşük gelirli olduğu ve teknikerlik işi ile meşgul olduğu açıkça görüldüğü işlem boyutu da, müvekkilin tüketici sıfatı ile işlem yaptığını gösterdiği, müvekkil, yüksek sermayeye ve deneyime sahip ticari saikle hareket eden bir kimse olmayıp, tüketici vasfını haiz olduğu, 20.12.2021 tarihinde, müvekkil davacı ... Yatırım tarafından aranmış; kendisine, dolarda ciddi bir değişim beklediklerini yatırım yaparsa kazanç sağlayacağına ilişkin telkinlerde bulunulduğunu müvekkilin bu hususta kararsız kalmasının ardından işlem açması hususunda ısrar edilmiş ve müvekkil gerekli aydınlatmalar, risk bilgilendirilmeleri yapılmadan yoğun ısrarlar ile bir şekilde ikna edildiği, müvekkilinin baskı altında kalıp, iradesi sakatlanmış ve sisteme bir miktar teminat yatırarak, işlem açtığını, ardından, işlem yapıldığı gün kabine toplantısı olduğunu öğrenen müvekkil, kendisine yapılması tavsiye edilen işlemin riskli olabileceğinden şüphe ederek işlemi iptal ettirmek istemiş ancak işlem yaptığı platforma girdiğinde işlem yapması engellendiğini, piyasaların kapanması öncesinde "... " isimli işlem platformunda pozisyon kâr durumunda iken birkaç dakika arayla USD-TRY işlem çiftindeki pozisyonu kapatmaya çalışmasına rağmen platform hata vererek pozisyon kapatıldığını Özetle, Müvekkilin tüm uğraşlarına rağmen davacı şirketin kusuru ile müvekkilin işlem yapması engellendiğini, davacı şirket tarafından kâr edebilmesi engellendiği gibi teminat bakiyesini kaybetmesi dahası hukuka aykırı olarak eksi bakiyeye düşmesine sebebiyet verildiği, davacı aracı şirket mevzuata aykırı olarak kaldıraçlı işlemlerin riskini bildiğini, anladığını ve teminatın tamamını dahi kaybedebileceğinin bilincinde olduğuna dair yazılı bir beyan alınması zorunluluğu ihlal ettiği, bu hususta müvekkiline yalnızca tek taraflı hazırlanan ve müzakere edilmeden imzalatılan sözleşme hükümleri dayatıldığını, bu sözleşme imzalanmadan önce müvekkile gerçek, yalın ve anlaşılır bir aydınlatma yapılmadığı davacı tarafça eksi bakiyeye ilişkin hükümler hakkında müvekkile yazılı ya da sözlü herhangi bir bilgi verilmediği gibi bunları kabul ettiğine ilişkin müvekkilce beyanda da bulunulmadığını davacının dava dilekçesindeki talepleri, haksız ve dayanaksız olduğu arz ve izah edilen nedenlerle davacı yanca açılmış bulunan itirazın iptali istemli davanın reddine, %20’ den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı yana yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 06/11/2017 tarihli sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesinden kaynaklanan ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına konu 2004 sayılı İİK madde 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 04/12/2024 tarihli ara karar ile dosyanın SPK Uzmanı bilirkişiye tevdi ile tüm dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
17/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ... Yatırım tarafından sunulan bilgilendirme formları, sözleşme ve risk bildirim formlarının; davalı ... tarafından ... IP adresi üzerinden 06.11.2017 tarihi ile okuyup anladığı ve elektronik ortamda onaylayarak kabul ettiği, tespit edilmiştir. Bu kapsamda SPK mevzuatı gereği imzalatılması zorunlu tüm sözleşme, bilgilendirme ve risk formların davalıya sunularak imzalatılmış olduğu ve sözleşme ve eklerindeki hükümlerin davalı tarafından kabul edilmiş olduğu akabinde davalıya ... no'lu yatırım hesabının açılmış olduğu, belirlenmiştir. Davalıya, hesap açılışında hem genel yatırım işlemlerine hem de VİOP işlemlere yönelik risk bildirimlerinin yapılmış olduğu, davalı tarafından da risk bildirim formlarını okuyup anladığını ve onayladığını ... no'lu IP üzerinden kabul ve beyan ettiği, belirlenmiştir. SPK mevzuatı gereği aracı kurumun, teminat tamamlama çağrısına cevap vermeyen (yatırması gereken teminat tutarını yatırmayan) müşteri açık pozisyonlarını ters pozisyonla kapatma yetkisi bulunmaktadır. Dava dosyası muhteviyatında davalının ... no'lu hesabındaki teminat açığı 47.348,68 TL olarak belirlenmiş olmakla ve bu teminat açığının davalı tarafından kapatılmamış olduğu, davacı aracı kurum tarafından davalı müşteri adına ...'a yatırılmış olduğu tespit edilmekle birlikte bu husus, ... A.Ş tarafından dosyaya sunulan 15.11.2024 tarihli, 2024/ TAT/... sayılı yazı ile de teyit edilmiştir. Davalının 47.348,68 TL zararla oluşan teminat açığına ilişkin iddialarının daha ziyade; dolarda ciddi bir değişim beklenildiği, burada yatırım yaparsa kazanç sağlayacağına ilişkin telkinlerde bulunulduğu hususlarında aracı kurum çalışanları ısrarlarına yönelik işlem yapmaya ikna edildiği şeklinde olduğu görülmekle birlikte, dava dosyası muhteviyatında davalının karar alma sürecindeki aracı kurum çalışanı baskısına yönelik bir tespit (aracı kurum temsilcisi tarafından ısrar kaydını gösteren ses kayıtlarının yer almaması nedeni) yapılamamıştır. Böyle olmakla birlikte davalı hesabındaki işlemlerin ve sonucu zararın, davalının kendi karar ve iradesi ile gerçekleştirilmiş olduğu, değerlendirilmiştir. Yine davalı iddialarının diğer bir noktasının “işlem yapıldığı gün kabine toplantısı olduğunu öğrenen müvekkil, kendisine yapılması tavsiye edilen işlemin riskli olabileceğinden şüphe ederek işlemi iptal ettirmek istemiş ancak işlem yaptığı platforma girdiğinde işlem yapması engellendiği piyasaların kapanması öncesinde '... " isimli işlem platformunda pozisyon kâr durumunda iken birkaç dakika arayla USD-TRY işlem çiftindeki pozisyonu kapatmaya çalışmasına rağmen platform hata vererek pozisyon kapatıldığı” hususlarında olduğu görülmekle; VİOP işlemlerde (kaldıraçlı işlemlerde) ... TRADER programı ... ... tarafından geliştirilen, dünya çapında tanınan bir işlem platformudur. Yatırımcılara özellikle Forex işlemleri, Kripto para ve CED'ler de dahil olmak üzere büyük piyasalardaki türevlere, emtialara ve hisse senetlerine erişim sağlayan bir programdır. Tüm dünyada kabul görmüş bu program ülkemizde de birçok aracı kurum tarafından güvenilir olarak kullanılmaktadır. Böyle olmakla birlikte ... Trader platformunun işlem yapılmak istenen andaki verimliliği ve etkinliğine ilişkin iddialar teknik incelemeyi gerektirmekte olup uzmanlık alanım dışında kalmaktadır. İlgili programın davalı iddialarına yönelik aracı kurum sistemleri üzerinde teknik olarak (bilgi işlemci) incelenmesi Sayın Mahkemenin takdirindedir. Tüm bunlar bağlamında davalı müşteri zararının; müşterinin kendi tercih, iradesi ve kararı doğrultusunda kendi hesabında gerçekleştirdiği Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası işlemleri sonucu kurlardaki ve diğer piyasalardaki öngörülemeyen oynaklık sebebi ile oluşmuş olduğu, bu sebeple davalı adına ve hesabına ...'a aracı kurumca ödenmek zorunda kalınan 47.348,68 TL'nin davalı tarafından davacı aracı kuruma ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, Davacı aracı kurumun Davalı müşterisi aleyhine, 22.02.2022 tarihi ile .... İcra Dairesi ... no'lu dosyada 06/11/2017 tarihli sermaye piyasası araçlarının alım ve satımına aracılık çerçeve sözleşmesinden kaynaklı alacağının SPK mevzuatı hükümleri kapsamında talep edilebilir olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; taraflar arasında 06/11/2017 tarihinde Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, davalının ... A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında (“VİOP”) alım satım işlemleri gerçekleştirdiğini, davalının VİOP nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybettiği, kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı 47.348,68 TL' TL olduğu, davalı tarafın eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine, davacı tarafça .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği, davalının davacı nezdindeki hesabından ... A. Ş. nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında (VIOP) gerçekleştirilen vadeli işlem alım satımları sonucunda hesapta oluşan teminat açığı-zararının kim tarafından karşılanması gerektiği hususunda uyuşmazlığın toplandığı görülmüştür. Davacı alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile birlikte diğer eklerinin hesaplanması teknik incelemeyi gerektirdiği için sorun tespit bölümünde belirtilen konuları değerlendirmek üzere SPK uzmanı bilirkişiden 17/02/2025 tarihli rapor alınmıştır. Bu bilirkişi raporunda da asıl alacak ve eklerinden oluşan davacı alacağının belirlenmesine çalışılmıştır. Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre;Davacının kendi karar ve iradesiyle elektronik yollarla gerçekleştirdiği işlemler sonucunda davacı aracı kurumun davalı müşterisi adına ve hesabına ...'a yatırdığı 22/12/2021 tarihinde yapılan 47.333,10 TL eksi hesap bakiyesinin davacı aracı kuruma ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu kapsamda dava dışı ...'a yapılan ödeme tarihi itibariyle işleyecek ticari faiz dikkate alınarak; davanın kısmen kabulü ile; .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 47.333,10-TL asıl alacak, 1.201,48-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.534,58-TL üzerinden aynı koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 47.333,10-TL asıl alacak, 1.201,48-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.534,58-TL üzerinden aynı koşullarla devamına,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 3.315,39TL nispi karar harcının, peşin alınan 586,42TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.778,97TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
6-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 20.000,00TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 678.62TL (80.70TL BVH, 11.50TL VSH, 586,42.TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 5.248,50 TL (248,50TL tebliğler ve posta, 5.000,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 4.246,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Arabuluculuk ücreti olan 1560,00 TL’nin davadaki kabul ve red oranına göre; 0,63TL ‘sının davacıdan, 1.559,37 TL’sının davalıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2025
Katip ...
Hakim ...