T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/8
KARAR NO: 2023/413
DAVA: TESPİT
DAVA TARİHİ: 21/12/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davanın tarafı olmayan...Ltd. Şti. Ve yetkilisinden alacakları mevcut olduğu, buna ilişkin icra takipleri açılmış ve kesinleşmiş olduğu, davalı ile müvekkili davacının borçlusu olan...Ltd. Şti. Arasında sözleşmede... Ltd. Şti.... Ltd. Şti iş ortaklığı kurulduğu, söz konusu işin yanında ilave işler ortaklık tarafından yapıldığı, taraflar arasındaki borç durumunun bilirkişiler marifeti ile tespit edilmesinin amaçlandığını, müvekkili davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda bilgi ve belgeler ışığında bilirkişi raporu aldırılmasını, borçlu ile davalının yaptığı bu ortaklık neticesinde ...İnşaat A.Ş. ile yapılan sözleşmeden kaynaklı dava dışı borçlu olan Berre Hafriyat şirketinin hak sahibi olup olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce düzenlenen tensip zaptı ve dava dilekçesi davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmişse de davalılar tarafından mahkememiz dosyasına herhangi bir beyan veya cevap dilekçesi ibraz olunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava konusu; taraflar arasında 25/10/2017 tarihli kurulan iş ortaklığı sebebiyle tespit davası yasal şartları oluşup oluşmadığı noktasındadır.
Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK mad 106/2) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK mad. 114/1-h, 115)
Başka bir deyişle; tespit davası ile istenen hukuki koruma eda davası ile tamamen elde edilebilecekse, o zaman davacının ayrı bir tespit davası açmakta hukuki yararı olamaz. Tespit davalarının dinlenebilmeleri için genel dava koşullarından başka tespit davalarının kendine özgü koşulları olarak nitelendirilen iki özel koşula daha ihtiyaç bulunduğu kabul edilmektedir. Biri hukuki ilişki diğeri hukuki yarar olup, bu da yakın bir tehlikenin var olmasını, tehlikenin zarar meydana getirebilecek nitelikte bulunmasını ve tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olmasını içerir. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında tehlike oluşturabilecek uyuşmazlık olmaksızın iş bu dava açılmış olup, tespit davasının mahiyeti gereği infaz kabiliyeti olmadığı hususları da birlikte değerlendirildiğinde davacı yanca eda davası açılabilecek hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla; davanın hukuki yarar yokluğundan HMK 114/1-h gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın hukuki yarar yokluğundan HMK 114/1-h gereğince usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 179,90-TL karar harcının, peşin alınan 312,90-TL harçtan mahsubu ile artan 133,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/06/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır