T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/832
KARAR NO:2024/258
DAVA:ÇEK İPTALİ
DAVA TARİHİ:26/12/2023
KARAR TARİHİ:24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan çek iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan 40.000,00-TL bedelli ve ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan 40.000,00-TL bedelli çekin kaybolduğunu, işbu çeklerin keşidecisi "... (TC...)" olup, müvekkil ilgili çeke ciranta olarak hamil bulunmakta olduğu, işbu çeklerin kaybı sonucu üçüncü şahısların eline geçmiş olması telafisi güç zararların ortaya çıkmasına sebebiyet verecek olduğu, çeklerin üçüncü şahıslara ödenmesi müvekkilinin ekonomik hayatının zedelenmesine ve bunun yanı sıra yüksek miktarda borçlanmasına sebebiyet vereceğini, telafisi güç zararların ortaya çıkmaması adına kaybedilen çeklere bir ihtiyati tedbir kararı olan ödemeden men yasağı konulmasını, müvekkilinin ileride güç durumda kalmaması, kayıp çeklerin kötü niyetli 3.kişiler eline geçmesinin önlenmesi bakımından öncelikle ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesine müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; çek iptali istemine ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Uyuşmazlığın; davacının cirantası olduğu çeklerin kaybolduğu iddiasına dayalı zayi nedeniyle çek iptali talebinin sübut bulup bulmayacağı noktasında toplanmış olduğu görülmüştür.
Mahkememizce banka kayıtları, çek fotokopileri, celp edilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde, ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan 40.000,00-TL bedelli ve ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan 40.000,00-TL bedelli 2 adet çekin kaybolduğunu beyan etmiştir.
İş Bankasına yazılan müzekkere cevabında; ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan çekin ... A.Ş'ye ibraz edildiği bildirilmiş, ancak çekin bedelinin 1.500.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. Yine ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan çekin de ibraz edildiği ancak çekin bedelinin 1.500.000,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Talep, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 vd. hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Çeklerde de uygulama yeri bulan TTK.818/1-s yollaması ile 758. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilindiği taktirde mahkemece dilekçe sahibine istirdat davası açması konusunda uygun süre vereceği bu süre zarfında davayı açmadığı taktirde ödeme yasağı kararını kaldıracağı düzenlenmiştir.
TTK 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir.Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup,yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm verilmelidir.(Yargıtay 11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K)
Dosyaya müdahale talebinde bulunan ..., ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan 1.500.000,00 TL bedelli çekin hamili olduğunu ve bankaya ibraz edildiğini beyanla çek fotokopisini sunmuş, yine müdahale talebinde bulunan ..., ... Bankası ... .../İSTANBUL Şubesi ... seri numaralı 31.12.2023 vade tarihli keşide yeri İstanbul olan 1.500.000,00 TL bedelli çekin hamili olduğunu ve bankaya ibraz edildiğini beyanla çek fotokopisini sunmuştur.
Somut olayda dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çeklerin keşidecisinin ... olduğu, ... Bankası ... Şubesine ait ; 31/12/2023 tarihli , ... Çek Seri Numaralı, 1.500.000,00 TL bedelli çekin müdahale talebinde bulunan ... tarafından bankaya ibraz edildiği ödeme yasağı sebebiyle işleme alınmadığı, ... Bankası ... Şubesine ait ; 31/12/2023 tarihli , ... Çek Seri Numaralı, 1.500.000,00 TL bedelli çekin müdahale talebinde bulunan ... tarafından bankaya ibraz edildiği beyan dilekçelerinden görülmüştür.
Zayi nedeniyle çek iptal davası, çekin kimin elinde olduğunun bilinmemesi nedeniyle hasımsız açılmaktadır. Yani, çekin kimin elinde olduğu biliniyorsa, bu durumda TTK'nın 792. maddesine göre hasımlı olarak istirdat davası açılması gerekir. Somut olayda da çeklerin kimin elinde olduğu belli olduğundan açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Çekin hamilinin belli olması nedeniyle ve istirdat davası açılmamış olmasından dolayı çek iptali davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60-TL maktu red karar harcından peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, ilgili kişi ... vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 24/04/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır