T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/228 Esas
KARAR NO : 2025/143
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 04/04/2024
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet- Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... hakkı sahibi; davalının işletme hakkı müvekkil şirketinde bulunan köprü ve otoyolları kullanan gerçek kişinin tüketici olduğunu, İşletme hakkı müvekkil şirketinde bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, (Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması Yapılmamaktadır.) Davalının ..., ... ve... plaka sayılı araçlarıyla 01.09.2016 ve 11.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirketinde olan ...499 adet ihlali geçişler yaptığını, Geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine ... 5. Genel İcra Dairesi...Esas numarası yazılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, ödeme emrinin davalıya 08/10/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının borca itiraz edip takibi durdurduğunu, İcra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK' nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Yukarıda arz ve izah edilen ve sayın mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle, fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalması kaydıyla; Davalarının kabulü ile ... 5. Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 24.027,60 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (1.791,82 TL) ve KDV (322,53 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, Davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkilimize ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesine, karar verilmesini Müvekkili adına arz ve talep ermektedir.
Dava dilekçesi ve duruşma günü davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;davacının işleteni olduğu otoyollardan davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş yaptı ise ihlalli geçiş bedeli ve ceza bedelinin ne olduğu, davalının icra takibine itirazın haklı olup olmadığı, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceğinden ibaret olduğu görüldü.
DELİLLER;
Karayolları 4. Bölge Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...plakalı aracın Hgs abonelik bilgisinin bulunmadığı, ... ve ...plakalı araçların Hgs abonelik ve geçiş bilgisi, banka geçiş hareketleri celp edilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 31/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, . 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı....adilanaği 9. 10, Il. 12. 13. 14. Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 2 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davaya konu ..., ... ve ....plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 01.09.2016 ile 11.10.2017 tarihleri arasında davalı ... adına kayıtlı olduğu, Davacı tarafından dava dosyasında ihlâlli geçiş yaptığı bildirilen ... plaka sayılı aracın yarı römork (dorse) cinsi araçlar oldukları, Dorse araçları için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (araç sınıfı olarak çekicitdorse birlikte değerlendirilerek) çekici plakasından tahsil edildiği, Dorseler için ayrıca bir OGS/HGS alınmayacak, bankalar/PTT tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydının yapılması gerektiği, bu sanal hesapların Dorseli geçişlerde sistemin çekiciye ait OGS/HGS cihazını algilayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli olduğu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğu, ...plaka sayılı Yarı Römork (dorse) cinsi araç plakasının OGS/HGS internet sayfalarında yapılan açıklamalarında olduğu şekilde ... herhangi bir çekici türü araç plakalarına sanal olarak bağlanmadığının tespit edildiği, Davacı tarafından dava dosyasına sunulan 499 adetlik ihlalli olduğu iddia edilen çizelge incelendiğinde; 499 adet ihlalli geçiş listesinde 6 adet geçişin ihlalli geçiş listesine çift girildiğinin tespit edildiği, çift girilen 6 adet geçişlerden birer tanesi liste dışına alınarak toplam 493 adet üzerinden değerlendirme yapıldığı, ..., ... ve ...plaka sayılı araç için bildirilen 493 adet geçişin “ihlâlli geçiş” olduğu, Davacı tarafından; geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 24.027,60 TL Asıl Alacak olarak bildirilmiş olmasına rağmen dava dosyasına sunmuş olduğu ihlalli geçiş çizelgesinde Asıl Alacak olarak 24.651,50 TL hesaplanmış olup işlemlerin ihlalli geçiş çizelgesindeki tutar üzerinden yapıldığı, ..., ... ve ... plaka sayılı araca ait 493 adetlik “ihlâlli” geçiş için: KDV'si olmak üzere Genel Toplamın: 27.072,56 TL olduğu, 15. Yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 27.072,56 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 26.141,94 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalıya ait aracın ihlalli geçişlerine ilişkin geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 5. Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası incelendiğinde; davacının, davalı aleyhine 54.108,50 TL (geçiş ücreti ve gecikme cezası) 4.035,05 TL işlemiş faiz ve 726,31 TL KDV olmak üzere toplam 58.869,86 TL alacağın tahsili için takip başlattığı, davalının yasal süresinde sunmuş olduğu ödeme emrine itiraz dilekçesinde, borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır."
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür.
Davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçelerinde davacı şirketin araç sahibi/sürücüsüne bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığı belirtildiğinden uyuşmazlığa konu dosyada bildirim yapma yükümlülüğünün yerine getirilmediği nazara alınarak inceleme yapıldığında, mahkememizce takip öncesi işlemiş faiz talebi ve KDV'nin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Buna göre davacı şirket nezdindeki davalıya ait araçların geçiş kayıtları ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davalının araçları ile 01.09.2016 tarihi ile 11.10.2017 tarihleri arasında davacının işletimindeki köprü ve otoyollardan 493 kez geçtiği ve bu geçişlerin tutarının 4.930,30 TL olduğunun tespit edilmiş olduğu, tespitin dosya kapsamı ve bilimsel veriler ile uyumlu, ayrıca denetime elverişli olduğu anlaşılmış, davalının 01.09.2016 tarihi ile 11.10.2017 tarihleri arasında davacının işletimindeki köprü ve otoyollardan 493 kez geçtiği, bu geçişlere ilişkin ödemesi gereken 4.930,30 TL olduğu, davacının bu miktarın 4 katına denk gelen 19.721,20 TL para cezasının da davalıdan tahsilini talep edebileceği kanaatine varılmış, davacının davalıdan alacağının toplam 24.651,50 TL alacaklı olduğu, davacı tarafça takipten önce davalının temerrüde düşürülmediği, buna ilişkin bir delil ya da kayıt sunulmadığından, davacının takipteki faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve ayrıca alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KISMEN KABÜLÜ ile;
1- ... 5. Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 24.651,50 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.683,94 TL nispi karar harcının, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile geri kalan 1.256,34 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 24.651,50 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.490,44 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 916,00 TL (427,60 TL BHV, 60,80TL VSH, 427,60 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 5.210,00 TL (210,00 TL tebliğler ve posta, 4.800,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 4.828,09 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 177,88 TL'sının davacıdan, 2.942,12 TL'sının davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/02/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır