T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/330 Esas
KARAR NO : 2025/232
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 23/05/2024
KARAR TARİHİ : 12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Şirket ile ... Şirketi arasında Finansal Kurumlar Birliğinden onaylı ... tarih, ... Tescil Numaralı, ... Sözleşme Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve yine Finansal Kurumlar Birliğinden onaylı 11.11.2022 tarih,...Tescil Numaralı, ... Sözleşme Numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmeleri imzalandığını, bu sözleşmelerden doğan ve doğacak alacağın teminatını oluşturmak üzere davalının maliki bulunduğu, ... ... Şasi Numaralı , ... Motor Numaralı, ... plaka numaralı araç üzerine 1.500.000,00 TL bedelli rehin tesis edildiğini, Finansal kiracının sözleşmelerden doğan Finansal Kiralama borçlarını ödemede temerrüde düşmesi üzerine, ... 48. Noterliğinden ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek, sözleşmelerden doğan borçların 60 günlük yasal süre içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmelerin feshedileceğinin ihtar edildiğini, İhtarnamede verilen süreye rağmen, Finansal Kira borçları ödenmed sözleşmelerin münfesih olduğunu, Finansal Kiralama Kanunu'nun ve taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmeleri” nin ilgili maddeleri gereğince sözleşmelerin feshedilmesi nedeniyle bütün Finansal Kira borçları muaccel hale geldiğini, alacağın tahsili için ... 18. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, Rehinli araç sahibinin rehin sözleşmesi nedeniyle 1.500.000,00 TL. borcunun bulunduğunu, Takipte de alacağın rehin miktarı ile sınırlı olarak talep edildiğini, Borçlunun asıl borca itirazının haksız olduğu gibi, İcra Takibine, Ödeme emrine, Takip talebine, Rehin hakkına, Rehin sözleşmesine, Borcun tamamına, Asıl borca, İşlemiş faize, Takip dayanağına, Tüm ferilerine ve Faize, Faiz oranına ve Yetkiye itirazları da hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Finansal kiralama sözleşmelerinin Teme! üt Faizinin Esaslarına ilişkin 10. Maddesinde; Ödeme tarihinin önceden belirlendiği hallerde, başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın bu tarihte ödenmesi ödemesi ihtara bağlı hallerde tanınan süre içerisinde ödemede temerrüde düştüğü takdirde, vadenin veya sürenin sonunu takip eden tarih, temerrüt halinin başlangıç tarihi kabul edilmek suretiyle ve temerrüde di her bir münferit borç için Türk Lirası borçlarına 96 94.5 ve bir yıl 360 gün kabul edilerek hesaplanacak temerrüt faizini Kiralayan'a ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” düzenlemesinin bulunduğunu, Davalının yetkiye ilişkin itirazları ise haksız olduğunu, itirazında yetkili icra yün gösterilmediğini, müdür Taşınır Rehni borçlusunun ... 18. İcra Mü ...Esas sayılı dosyasından yapılan takibe yönelik itirazının iptaline, takibin devamına, lehlerine tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilin ...'ın, dava dışı... ile evli olup müşterek çocuğu bulunduğunu, dava dışı ...'in ise diğer davalı şirket ... Şirketinin sahibi olduğunu, müvekkil ...'ın, ...Ltd. Şirketinde sigortalı çalışan olup şirket üzerinde herhangi bir hak sahipliği bulunmadığını. Sayın Mahkemenizce müvekkilin sigorta hizmet dökümünün celp edilmesi halinde iddialarımız ispat edileceğini, müvekkili ...' ın dava dışı şirket ile herhangi bir organik bağı bulunmadığını, bu nedenle müvekkilin şirketin borçlarından sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, işbu nedenle davanın reddini talep ettiğini beyan etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; taraflar arasında imzalan rehin sözleşmesine istinaden rehnin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan ... 18. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü.
DELİLLER;
...Ortaklığı'na müzekkere yazılarak Tc:...... ile aranızda imzalanan dava konusu Faktoring sözleşmesi asıllarının, hesap ekstresinin, hesap özeti ve varsa ihtarnamelerin ve tebliğ şerhleri istenmiştir.
12/11/2024 tarihli ara kararda Banka uzmanı olarak ...'in seçilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 24/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"TMK 939. maddesi gereğince; kanunda öngörülen ayrık durumlar dışında taşınırların ancak zilyetliğin alacaklıya devri suretiyle rehnedilebileceği, 22.09.2022 tarihli rehin sözleşmesinde, rehne konu ... Trafik Tescil Bürosu'na ... plaka numarası ile 22.07.2019 tarihinde tescil edilmiş, ... marka, ...cinsi, 204 tipli araç rehin sözleşmesinin imzası tarihinde ...A.Ş.'ye teslim edildiği belirtilmiştir. Rehin alacaklısı ... A.Ş., kendisine teslim edilen rehinli aracı yediemin sıfatıyla rehin borçlusu ...'e teslim etmiştir. Rehin alacaklısı ... A.Ş., yediemin vasıtasıyla zilyetliğini devam ettirdiğinden taşınır rehninin hukuken devam ettiği, rehin borçlusunun menkul rehnine yönelik yaptığı itirazın bu nedenle de haksız olduğu anlaşılmaktadır. Bir an için alacaklının rehinli mal üzerindeki zilyetliğini kaybettiği düşünülse bile; TMK 940/2. maddesi gereğince kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar bakımından, teslime bağlı rehin yanında, zilyetliğin alacaklıya devrine gerek olmaksızın, taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile kaydedilmek suretiyle taşınır mal üzerinde rehin kurulabilecektir. Bu hüküm gereğince trafik siciline tescili zorunlu olan ...plaka numaralı aracın trafik siciline rehin ... tarihinde ... referans numarası ile işlenmiş olması nedeniyle rehin zilyetlik devredilmeden kurulmuştur. Rehin borçlusunun menkul rehnine yönelik yaptığı itirazın bu nedenle de haksız olduğu değerlendirilmiştir.
Paraya çevrilmesi istenen rehinli aracın rehin sözleşmesi gereği ve sözleşmede yazılı koşullar dairesinde 1.500.000,00 TL olarak belirlenmiş taşınır rehni olduğu, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında yapılan itirazın da geçerli olduğu belirtilmiştir. Bu itibarla rehinli aracın maliki ...'in sahip olduğu araç üzerinde tesis edilen rehin limiti 1.500.000,00 TL olduğundan, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan icra takibinde talep edilebilecek alacak miktarının da ana para, faiz, masraflar ve avukatlık ücreti dahil rehin limitleri ile sınırlı olacağı, icra takibinde borçlularının sorumluluğunun 1.500.000,00 TL ile sınırlı olacağı anlaşılmaktadır.
Bizzat borçlu olmayan üçüncü şahıs rehin borçlusunun sorumluluğunun, borçlunun borcunu ödememesi halinde rehinli taşınırın icra yoluyla satılmasına ve satış bedelinden rehin tutarınca borcun ödenmesine katlanmaktan ibaret olduğu ifade edilmiştir. Bu nedenle, rehin borçlusu olmayan üçüncü şahsın borçtan ötürü şahsen sorumluluğu bulunmamaktadır.
Dosyaya sunulan muavin kayıtlara nazaran 03.07.2023 ve 02.08.2023 tarihli kira bedellerinin, ihtar tarihi olan 11.08.2023'te ödenmediği, 60 günlük ödeme süresinin 16.10.2023 Pazartesi günü dolacağı belirtilmiştir. Bu süre içinde 03.07.2023 tarihli kira bedelinin 19.07.2023 tarihinde 110.000,00 TL olarak ödendiği, 02.08.2023 tarihli kira bedelinin ve izleyen 04.09.2023 tarihli kira bedellerinin ise ödenmediği, 16.10.2023 tarihi itibariyle ödenmemiş kira borcunun 216.838,94 TL olduğu, muavin kayıtlarda sözleşme fesih tarihi olan 16.10.2023 itibariyle muaccel hale gelen toplam kira alacağının 1.591.623,25 TL olduğu kaydedilmiştir.
Sözleşme 16.10.2023 tarihi itibariyle fesh edilmiş sayıldığından, temerrüt 19.10.2023 Perşembe günü mesai bitim saati itibariyle oluşacaktır.
Takip tarihi olan 31.01.2024 itibariyle alacak miktarı; 1.591.623,25 TL asıl alacak, 3.315,88 TL temerrüt tarihine kadar işlemiş akdi faiz, 434.513,15 TL işlemiş temerrüt faizi ile ödenmemiş alacak tutarı 2.029.452,28 TL olarak hesaplanmıştır. Takip tarihi itibariyle alacak tutarı rehin limiti olan 1.500.000,00 TL'yi aşmış olduğundan, icra takibinde asıl alacak, işlemiş faiz, takip masrafları (icra vekalet ücreti dahil) dahil talep edilebilecek alacak tutarı, rehin limiti olan 1.500.000,00 TL ile sınırlı olacaktır.
Takip tarihinden itibaren rehin tutarına uygulanması istenilen yasal faiz oranında faiz talebinin haksız olduğu, borçlu rehin verenin borca itirazının rehin limiti olan 1.500.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere haksız olduğu tespit edilmiştir." şeklinde görüş ve kanaat bildirdiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamı taleplerine ilişkindir.
Davacı banka tarafından, davalı ve dava dışı ... Şirketi aleyhine ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 1.500.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla, ...plakalı araç yönünden rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı, davalının süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu, davacı bankanın eldeki dava ile dava dışı ... Şirketi ile aralarında 20/09/2022 tarihli finansal kiralama ve 11/11/2022 tarihli finansal kiralama tadil sözleşmesinin imzalandığı, davalı tarafından... plakalı aracın anılan şirketin doğmuş ve doğacak borçları için rehin verildiği ve finansal kiralama borcunun ödenmediğini beyan ederek itirazın iptalini talep ettiği, davalı tarafın şirketin yetkili olmadığından bahisle davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; dava dışı ...Şirketi ile davacı finansal kiralama şirketi arasında 20/09/2022 tarihli finansal kiralama ve 11/11/2022 tarihli finansal kiralama tadil sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmede kiralamaya esas maliyet bedelinin toplam 2.245.019,11 TL+masraflar olduğu, kiralanan için doğmuş ve doğacak tüm masraf ve harcamalar için %25 oranında faiz uygulanacağının düzenlendiği, davacı tarafından sunulan araç rehin. sözleşmelerinde rehin veren olarak dava dışı şirket kaşesi ve üzerinde imzanın bulunduğu, ayrıca davalının da isim ve imzasının bulunduğu, bu sözleşmeler ile davalıya ait ... plakalı aracın, dava dışı şirketin davacı nezdinde asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olmak üzere rehin verildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki finansal kiralama ve tadil sözleşmesi, taşıt rehin sözleşmesi fesih ihtarnamesi, hesap ekstreleri, trafik tescil kayıtları vs deliller dosya arasında mevcuttur.
... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı ... tarafından borçlular dava dışı ... Şirketi ve davalı ... aleyhine toplam 1.500.000,00 alacak yönünden taşınır rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibin davalının 07/03/2024 tarihinde süresinde borcun tamamına , faize ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK'nun 67. maddesinde düzenlenen yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Dosyada mevcut bila tarihli Taşıt Rehin Sözleşmesinin incelenmesinde; ...’in maliki olduğu, ... Şasi nolu, ... Motor numaralı, ... Trafik Tescil Bürosuna... plaka numarası ile 22.07.2019 tarihinde tescil edilmiş, ... Marka,...Cinsi, ... Tipli araç üzerinde, ...Şirketi’nin finansal kiralama sözleşmelerinden, ...A.O.’ne karşı doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere 1.500.000,00 TL bedelle 29.09.2022 tarihinde tesis edilmiş taşınır rehni olduğu, rehin sözleşmesinde, rehne konu ... Trafik Tescil Bürosuna ... plaka numarası ile 22.07.2019 tarihinde tescil edilmiş, ...Marka,... Cinsi, 204 Tipli araç rehin sözleşmesinin imzası tarihinde alacaklı ... A.O.’ne teslim edildiğinin belirtildiği, rehin alacaklısı ... A.O.'nun kendisine teslim edilen rehinli aracı yedi-emin sıfatıyla rehin borçlusu ...'e teslim ettiği, rehin sözleşmesinin rehin veren sıfatı ile davalı ile rehin alan sıfatı ile davacı tarafından imzalandığı anlaşılmıştır.
24/01/2025 tarihli bilirkişi rapornuda özetle; Dosyaya sunulan muavin kayıtlara nazaran 03.07.2023 ve 02.08.2023 tarihli kira bedellerinin, ihtar tarihi olan 11.08.2023'te ödenmediği, 60 günlük ödeme süresinin 16.10.2023 Pazartesi günü dolacağının belirtildii, bu süre içinde 03.07.2023 tarihli kira bedelinin 19.07.2023 tarihinde 110.000,00 TL olarak ödendiği, 02.08.2023 tarihli kira bedelinin ve izleyen 04.09.2023 tarihli kira bedellerinin ise ödenmediği, 16.10.2023 tarihi itibariyle ödenmemiş kira borcunun 216.838,94 TL olduğu, muavin kayıtlarda sözleşme fesih tarihi olan 16.10.2023 itibariyle muaccel hale gelen toplam kira alacağının 1.591.623,25 TL olduğunun kaydedildiği, sözleşme 16.10.2023 tarihi itibariyle fesh edilmiş sayıldığından, temerrüt 19.10.2023 Perşembe günü mesai bitim saati itibariyle oluşacağı, takip tarihi olan 31.01.2024 itibariyle alacak miktarı; 1.591.623,25 TL asıl alacak, 3.315,88 TL temerrüt tarihine kadar işlemiş akdi faiz, 434.513,15 TL işlemiş temerrüt faizi ile ödenmemiş alacak tutarı 2.029.452,28 TL olarak hesaplandığı, takip tarihi itibariyle alacak tutarı rehin limiti olan 1.500.000,00 TL'yi aşmış olduğundan, icra takibinde asıl alacak, işlemiş faiz, takip masrafları (icra vekalet ücreti dahil) dahil talep edilebilecek alacak tutarı, rehin limiti olan 1.500.000,00 TL ile sınırlı olduğu bildirilmiştir.
Rehin sözleşmesi rehin hakkını tesis etmek amacıyla rehin veren ile alacaklı arasında imzalanan sözleşme olup rehin hakkı bir alacağın yerine getirilmemesi durumunda hak sahibine hakkın konusu olan şeyi veya hakkı paraya çevirerek getirisinden alacağını öncelikle elde etme yetisi tanıyan bir haktır. İİK 'nun 145 ve davamı maddeleri gereğince rehin hakkı sahibi rehin konusu eşyayı doğrudan doğruya paraya çevirerek alacağını elde etme hakkına sahiptir.
28/10/2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6750 sayılı "Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu"nun 4/(6)-b maddesinde " Borcun konusu, borcun miktarı, borcun miktarı belirli değilse rehnin ne miktar için güvence teşkil ettiği, ödenecek para cinsi ve rehnin azami miktarı"nın rehin sözleşmelerinde zorunlu unsur olarak sayılmıştır. Buna göre, taşınır rehin sözleşmelerinde borcun konusu, miktarı, borç belirli değilse rehnin ne miktar için güvence teşkil ettiği, ödenecek para cinsi ve rehnin azami miktarının yazılması zorunlu olup davacı tarafça sunulan, davalı tarafça imzası inkar olunmayan sözleşmede borcun konusu, rehnin ne miktar için güvence teşkil ettiği, para cinsi ve rehnin azami miktarı belirtildiğinden rehnin geçerli olduğu kanaatine varılmış, davalı tarafça cevap dilekçesinde davalı rehin verenin, dava dışı asıl borçlu şirketin yetkilisi olmadığından itiraz edilmiş ise de rehin verenin asıl borçlu ile aynı kişi/şirket olmasının gerekmediği gibi rehin verenin asıl borçlu şirketin yetkilisi olması da zorunlu olmadığından bu yöndeki itirazına itibar edilmemiş, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre dava dışı asıl borçlu şirketin takip tarihi itibariyle borcunun 2.029.452,28 TL olarak tespit edilmiş olup rehnin azami tutarı 1.500.000,00 TL'yi aştığından ve icra takibinde de 1.500.000,00 TL üzerinden takip başlatılıp mahkememizden de bu miktar üzerinden itirazın iptali talep edildiğinden davanın kabulü ile; davalının ... 18. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 1.500.000,00-TL asıl alacak üzerinden aynı koşullarla devamına, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan asıl alacağın %20'si oranında (300.000,00 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının ... 18. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 1.500.000,00-TL asıl alacak üzerinden aynı koşullarla devamına,
2-Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan asıl alacağın %20'si oranında (300.000,00 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 102.465,00 TL nispi karar harcının peşin alınan 18.116,25 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 84.348,75 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 222.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 18.604,65TL(427,60 TL BVH, 60,80TL VSH 18.116,25TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 5.019,00 TL (219,00TL tebliğler ve posta, 4.800,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır