T.C.
STANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/440 Esas
KARAR NO : 2026/326
DAVA :İstirdat
DAVA TARİHİ : 18/07/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında herhangi bir borcu bulunmadığı halde, ticari banka kredisinden kaynaklı olarak ... 8. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ile haksız bir icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin usulsüz tebligat süreçleri nedeniyle takibe süresinde itiraz edemediğini ve neticede icra tehdidi altında toplam 103.352,72 TL ödemek zorunda kaldığını belirtmiştir. Müvekkilinin söz konusu kredi sözleşmesine taraf olmadığını, herhangi bir borç ilişkisinin bulunmadığını ve vefat eden eşinin mirasını da Şişli Sulh Hukuk Mahkemeleri nezdinde reddettiğini ifade ederek, takibin ve borçlandırıcı işlemlerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunmuştur. İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi uyarınca, borçlu olunmayan bir paranın icra baskısı altında ödenmesi nedeniyle işbu istirdat davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, davalı tarafın haksız tahsilat ile sebepsiz zenginleştiğini beyan etmiştir. Müvekkilinin tüm hesaplarına uygulanan hacizler nedeniyle maddi ve manevi mağduriyet yaşadığını da vurgulayarak; müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, tahsil edilen 100.205,93 TL’nin fiili ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan istirdadına ve davalı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;; taraflar arasında 04.04.1990 tarihinde imzalanan genel kredi sözleşmesi ve 31.10.1990 tarihli hesap kat ihtarnamesi uyarınca başlatılan takibin usulüne uygun olduğunu, davacı ...'ın icra dosyasına mirasçı sıfatıyla eklendiğini, icra müdürlüğünce yapılan maddi hata neticesinde doğrudan borçlu görünse de takibin kendisine yapılan tebligatlarla kesinleştiğini belirtmiştir. Davacının, takibe karşı yasal süresi içinde hiçbir itirazda bulunmadığı gibi banka hesaplarından söz konusu tutarları çekerek takibi kapatma yönünde irade gösterdiği, bu durumun Türk Medeni Kanunu'nun 610/2. maddesi kapsamında "terekeyi sahiplenme" ve "mirasın örtülü kabulü" anlamına geldiği vurgulanmıştır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca, mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan ve terekeyi sahiplenen kişilerin sonradan mirası reddettikleri iddiasıyla dava açmalarının dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığı ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ifade edilmiştir. Davacının borçtan kurtulmaya yönelik iddialarının haksız ve kötü niyetli olduğu beyan edilerek, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; Davacı vekilinin müvekkili aleyhine başlatılan ... 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına dayanak davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, müvekkilinin eşinin mirasını reddettiği iddiasıyla icra dosyasına ödenen bedelin istirdatını talep ettiği, davalı vekilinin buna karşın davacının mirasçı sıfatıyla icra dosyasında borçlu olduğunu, kötüniyetli şekilde bu davanın açıldığını beyan ettiği davada uyuşmazlığın davacının dava dışı müteveffanın mirasını reddedip etmediği, borcunun bulunup bulunmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşıldı.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 06/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Bilirkişiliğimizce yapılan inceleme neticesinde; takipte talep edilen alacak kalemleri ile hesaplanan tutarlar karşılaştırılmıştır. Buna göre; davacı tarafça 4.446,82 TL olarak talep edilen asıl alacak tutarının 129,61 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın talep edilebilir olduğu, bakiye 4.317,21 TL'nin ise fazla talep edildiği saptanmıştır. İşlemiş faiz yönünden ise 64.547,48 TL tutarındaki talebin 2.578,07 TL olarak hesaplandığı, bu kalemden de 61.969,41 TL tutarında fazla talep bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; takipte toplam 68.994,30 TL alacak talep edilmiş ise de bilirkişiliğimizce yapılan hesaplama doğrultusunda talep edilebilecek toplam alacak tutarının 2.707,68 TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ödenen paranın istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili aleyhine başlatılan ... 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına dayanak davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, müvekkilinin eşinin mirasını reddettiği iddiasıyla icra dosyasına ödenen bedelin istirdatını talep ettiği, davalı vekilinin buna karşın davacının mirasçı sıfatıyla icra dosyasında borçlu olduğunu, kötüniyetli şekilde bu davanın açıldığını beyan ettiği görülmüştür.
... 8. İcra Müdürlüğünün ...sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklının ...A.Ş (yeni unvanı davalı ... A.Ş) borçluların ise ..., ...., ..., ... olduğu, 4.446,82 TL asıl alacak, 64.547,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.994,30 TL üzerinden genel kredi sözleşmesine dayanılarak takibe geçildiği, davacı ...'ın 25/04/2024 tarihinde 64.884,53 TL, 08.05.2024 tarihinde 13.937,59 TL, 14/05/2024 tarihinde 24.262,60 TL, 05/06/2024 tarihinde 288,00 TL ödeme yaptığı görülmüştür.
Davacı dava dilekçesinde hem davalı alacaklı ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını ve bu sebeple borçlu olmadığını, hem de eşi ...'ın mirasını reddettiği için sorumluluğu olmadığını ileri sürmüştür.
Davacı tarafça mirasın reddine ilişkin herhangi bir mahkeme kararı sunulmamış olup davacının talep doğrultusunda mahkememizce ... Sulh Hukuk Mahkemelerinden dosyaların devrolunduğu İstanbul 12,13,14,15,16,17 Sulh Hukuk Mahkemelerine ayrı ayrı müzekkere yazılarak davacı ...'ın (...) belirtilen yıl içerisinde müteveffa ...'ın (...) mirasını reddettiğine ilişkin bir dosya bulunup bulunmadığı hususunda arşiv araştırması yapılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş, müzekkere cevaplarında mirasın reddine dair bir kayda/karara rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372)
Somut olayda davacı, davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürmekle borcun hiç doğmadığını iddia ettiğinden ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Davalı alacaklı aşamalarda sunduğu dilekçelerde davacının eşi ...'ın, ... ile ... A.Ş arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine kefil sıfatıyla imzasının bulunduğu, davacının da mirasçı olarak takip dosyasında bulunduğu beyan edilmekle genel kredi sözleşmesi ve eki tüm belgeler celp edilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporunda "davadışı ... ile dava dışı ...A.Ş arasında 04.04.1990 tarihinde 100.000.00 USD limitli Genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davacının murisi kefil ...’ın da iş bu sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzaladığından doğan borçtan kefalet limitleri kapsamında sorumlu olduğu, dava dışı banka tarafından kullandırılan krediden dolayı dava dışı asıl borçlunun 30.10.1990 tarihi itibari ile 129.61 YTL alacaklı olduğunun ... 1.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ekinde bulunan hesap ekstresinden tespit edildiği, dava dışı banka tarafından dava dışı asıl borçlu ve kefile ... 1.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edildiği, ihtarnamenin 05.11.1990 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarname ile verilen 7 günlük sürenin sonunda 13.11.1990 tarihi itibarı ile temerrüdün oluştuğu, dava dosyasında sözleşmenin tam sayfası bulunmadığı, davacının ihtarnamede %126 temerrüt faizi talebinde bulunduğu ancak takip talebinde TBK 120 maddesi uyarınca avans faizi talebinde bulunduğu, davacının da yararına olan bu talebin yerinde olduğu, davalı vekili tarafından sunulan hesaplama tablosundaki masraflar ve ilave edilen borçlarla ilgi davalı kurumdan belge talep edildiği ancak sunulmadığından masraf ve borçların hesaplamaya dahil edilmediği, buna göre davalının murisinin takip tarihi itibariyle 129,61 TL asıl alacak, 2.578,07 TL işlemiş faiz, 128,90 TL BSMV olmak üzere 2.836,58 TL borçlu olduğu, takip talebinde ise 4.446,82 TL asıl alacak, 64.547,48 TL işlemiş faiz talep edildiğinden davacıdan takip talebinde 4.317,21 TL asıl alacak, 61.969,41 TL işlemiş faizin fazla talep edildiği" anlaşılmıştır. TMK'nun 6 maddesi ve HMK'nun 190/1 fıkrası uyarınca temlik eden banka ile davacı murisi arasında genel kredi ve kefalet sözleşmesi yapıldığını ispat yükü davalı üzerinde olduğu gibi, bu sözleşme kapsamında ve sözleşmedeki şartlar dahilinde davacının murisinin kefili olduğu sözleşme gereği dava dışı şirkete hangi nakdi ve/veya gayrınakdi kredinin kullandırıldığını, bu kredilerin hangi akdi ve temerrüt faiz oranlarına tabi olduğunu, kullandırılan kredi ve/veya kredilerin kısmen veya tamamen tahsil edilemediğini, takipte talep edilen asıl alacak ve işlemiş faiz tutarı kadar alacağın varlığını, delilleri somutlaştırarak ispat yükü de davalı üzerindedir. Mahkememizin 3 nolu celsesinde davalı vekiline rapora itiraz dilekçesi ekinde sunduğu hesap detayında 30/10/1990 ihtarname tarihinden sonra oluşan borçlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, sunulmadığı takdirde mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtarına karar verilmiş olup, davalı vekilinin 30/10/1990 ihtarname tarihinden sonra oluşan borçlara ilişkin belgelerin ...'ye ait eski tarihli evrakların saklandığı ...'nde yer aldığından 2 haftalık süre içerisinde evrakların temininin mümkün olmadığını beyanla ek süre talep ettiği görülmekle, 4 nolu celsede yeniden davalı vekiline rapora itiraz dilekçesi ekinde sunduğu hesap detayında 30/10/1990 ihtarname tarihinden sonra oluşan borçlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, sunulmadığı takdirde mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtarına karar verilmiş ise de davalı vekili tarafından ilgili bilgi ve belgeler sunulmadığından mahkememizce resen yapılan hesaplamada davacının icra dosyasına toplam 103.372,72 TL ödeme yaptığı, ödeme tarihleri itibariyle fazla ödendiği anlaşılan 61.696,61-TL'nin ödeme tarihi olan 25/04/2024, 13.937,59 TL'nin ödeme tarihi olan 08/05/2024, 24.242,60-TL'nin ödeme tarihi olan 14/05/2024, 288,00 TL'nin ödeme tarihi olan 05/06/2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
2-Davacı borçlunun, ... 8. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında; 4.446,82-TL asıl alacak ve 64.547,48-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.994,30-TL takip tutarının 4.317,21 TL asıl alacak, 61.969,41 TL işlemiş faiz kısmından borçlu olmadığının tespitine fazla ödendiği anlaşılan 61.696,61-TL'nin ödeme tarihi olan 25/04/2024, 13.937,59 TL'nin ödeme tarihi olan 08/05/2024, 24.242,60-TL'nin ödeme tarihi olan 14/05/2024, 288,00 TL'nin ödeme tarihi olan 05/06/2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Fazlaya ilişkin istemin (41,13 TL'lik kısmın istirdatı talebinin) reddine, 4-Yasal şartlar oluşmadığından tazminat talebinin REDDİNE, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 6.842,25 TL nispi karar harcının, peşin alınan 1.711,27 TL harcın mahsubu ile geri kalan 5.130,98 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 41,13 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 2.199,67 TL (427,60 TL BHV, 60,80TL VSH, 1.711,27 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 9- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 14.259,50 TL (259,50 TL tebliğler ve posta, 14.000,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 14.253,79 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına, 10-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 4,44 TL'sının davacıdan, 3.595,56 TL'sının davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2026 Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır Full & Egal Universal Law Academy