T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/784 Esas
KARAR NO : 2026/328
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 17/12/2024
KARAR TARİHİ : 11/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil banka ile davalı borçlu arasında imzalanan Ticari Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve buna bağlı üye işyeri sözleşmeleri uyarınca davalıya POS cihazı tahsis edildiğini, ancak davalının işletmesinde gerçekleştirilen bazı harcamalara kart hamili tarafından itiraz edildiğini belirtmiştir. Uluslararası "..." (ters ibraz) kuralları ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca, itiraza konu 7.650 TL ve 15.000 TL tutarlı işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin davalıdan talep edilmesine rağmen süresi içerisinde sunulmadığı, bu nedenle ilgili tutarların banka tarafından kart hamiline iade edilmek zorunda kalındığı ifade edilmiştir. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 17. maddesi ve yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince, üye işyerlerinin işlem güvenliğini sağlama ve gerekli belgeleri saklayarak ibraz etme yükümlülüğü bulunduğu, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi sebebiyle doğan zarardan davalının sorumlu olduğu vurgulanmıştır. Söz konusu alacağın tahsili amacıyla başlatılan ... Banka Alacakları İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı icra takibine davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği, arabuluculuk sürecinde de bir anlaşma sağlanamadığı belirtilerek; itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın likit olması sebebiyle davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep olunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;müvekkiline yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, ilk tebligatın kapatılan işyeri adresine gönderildiğini, ikinci tebligatın ise usule aykırı şekilde şerh edildiğini belirterek öncelikle eski hale iade talebinde bulunmuştur. Esasa ilişkin olarak ise müvekkilinin davacı bankadan kredi kullanmadığını ve borçlandırıcı bir işlem yapmadığını, hesap kat ihtarnamesinin müvekkile usulüne uygun tebliğ edilmediğini, dolayısıyla kesinleşmiş bir alacaktan veya faiz oranından söz edilmesinin mümkün olmadığını savunmuştur. Davacı bankanın, müvekkilinin bilgi ve belge sunmadığı yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını; söz konusu satışlara ilişkin 7.650 TL ve 15.000 TL tutarlı faturaların 18.04.2022 tarihinde e-posta yoluyla banka çalışanına iletildiğini ve satışın hukuka uygunluğunun ispat edildiğini beyan etmiştir. Basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı bankanın, müvekkili tarafından sunulan belgeleri itiraz sürecinde işleme koymayarak objektif özen yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini ve "..." (ters ibraz) taleplerini haksız yere kabul ederek müvekkilini mağdur ettiğini vurgulamıştır. Neticeten, usulüne uygun kat edilmeyen hesap ve haksız tesis edilen işlem nedeniyle davanın esastan reddine, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı davacının söz konusu takipte alacaklı olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı anlaşıldı.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 01/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davaya konu alacak tutarının; davacı ... T.A.Ş. ile davalı ... arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesi’ne istinaden davalıya verilen POS cihazından, ... numaralı kredi kartı ile 16.04.2022 tarihinde gerçekleştirilen ve davalının hesabına alacak kaydedilen 7.650,00 TL ile 15.000,00 TL tutarlı harcama bedellerinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Dava dışı kart hamilinin bu işlemlere itiraz etmesi üzerine, davacı banka kaynağından kart hamiline toplam 22.650,00 TL ödeme yapılmıştır. Davacı banka tarafından, itiraz edilen işlemlere ait belgelerin sunulması için 18.04.2022 tarihinde üye işyeri ...'e e-posta yoluyla bildirimde bulunulmuş; ancak davalı tarafından mevzuat gereği verilen süre içerisinde belgelerin eksiksiz olarak sunulmaması nedeniyle, yasal mevzuat uyarınca kart hamilinin bankasına banka kaynağından ödeme gerçekleştirilmiştir. Bankalararası Kart Merkezi tarafından 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında yayımlanan Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları dokümantasyonunda yer alan; “İşyeri, itiraz edilen işleme ait her türlü belgeyi talep halinde finansal kuruluşuna iletmekle yükümlüdür. Belge taleplerinin işyerince zamanında ve eksiksiz olarak karşılanmaması durumunda ilgili işlemlerin finansal sorumluluğu işyerine aittir.” hükmü uyarınca, meydana gelen zarardan davalı üye işyerinin sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Takip talebi incelendiğinde; davacı bankanın takip tarihi itibarıyla 28.131,30 TL asıl alacak talep ettiği, takip tarihine kadar ise faiz talebinin bulunmadığı görülmektedir. Davacının faiz talebi bulunmadığından, kat tarihi itibarıyla tespit edilen asıl alacak tutarına takip tarihine kadar faiz hesaplanmamış olup bu durumda davacı bankanın davalıdan toplam 25.525,86 TL talep edilebilir alacağı bulunduğu saptanmıştır. Üye İşyeri Sözleşmesi'nin sadece imzaların bulunduğu sayfaları dava dosyasında mevcut olduğundan temerrüde ilişkin hükümler incelenememiş, dolayısıyla sözleşme ile kararlaştırılan temerrüt faizi oranı konusunda tespit yapma imkanı bulunamamıştır. Bu durumda, tarafların tacir olduğu dikkate alınarak, dava konusu alacak tutarına takip tarihinden itibaren T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen avans faiz oranından faiz talep edilebileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 01/04/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "davalı tarafın beyan ve itirazları bir kez daha ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Davalı vekilinin beyan ve itirazları konusunda yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle, 01.09.2025 tarihli Kök Raporumuzda belirtilen görüşümüzün özünde bir değişiklik bulunmamadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, taraflar arasında imzalanan üye işyeri sözleşmesi gereğince davalının pos cihazıyla yaptığı satış işlemlerine 3. kişi tarafından yapılan chargeback itirazı üzerine davacı tarafından yapılan ödemeden kaynaklı alacağın tahsili talebiyle başlatılan ... Banka Alacakları İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.
Davacı vekili; müvekkili banka ile davalı borçlu arasında imzalanan sözleşmelerden doğan alacakların ödenmemesi üzerine, banka tarafından ... 3. Noterliği'nden ... tarihinde gönderilen ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine, davalı borçlu aleyhine ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, fakat borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, ... T.A.Ş. ... Şubesi müşterisi davalı borçlu ile imzalanan Ticari Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi, Üye İşyeri Sözleşmesi, POS Cihazı Talep Formu vb. sözleşmelere istinaden, davalı borçluya POS cihazı verildiğini, davalıya ait POS cihazı ile... kart hamili tarafından yapılan harcamalara itiraz edildiğini, ilk olarak 20.04.2022 ve 21.04.2022 tarihlerinde yapılan 5 adet harcamaya karşı kart sahibi banka tarafından 20.04.2022 ve 25.04.2022 tarihlerinde harcama itirazında bulunulduğunu, firma ve bankadan gelen bilgi ve belgeler neticesinde müvekkili banka tarafından itirazların reddedildiğini, ikinci olarak, yine aynı kart numarası ile davalı işletme müşterisi tarafından 16.04.2022 tarihinde gerçekleştirilen 7.650 TL ve 15.000,00 TL tutarındaki işlemlere itiraz edildiğini ve ilgili işlemlere ilişkin davalı işletmeden bilgi ve belge talep edilmesine rağmen, davalı tarafından süresinde müvekkil bankaya belgelerin iletilmediğini, bu nedenle ilgili mevzuat ve sözleşmelere uygun olarak, müvekkili bankaca ilgili bakiyenin işletmeden tahsil edilerek kart sahibine iade edildiğini iddia ederek itirazın iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili; davacı banka tarafından müvekkiline çekilen ihtarnamenin tebliğ edilmediğini, müvekkili tarafından yapılan satışın usulüne uygun olduğunu, faturalı satış olduğunu, chargeback incelemesine esas olmak üzere faturaların davacı Şekerbank'a gönderilmesine karşın, davacı tarafından itiraz sürecinin işletilmediğini, müvekkilin sözleşmenin akdedildiği günden beri sözleşmeye aykırı bir işlem ve davranışta bulunmadığını, müvekkilinin davacı bankanın talep ettiği 7.650,00 TL ve 15.000,00 TL tutarlı faturaları ivedilikle davacı bankaya gönderdiğini, dolayısıyla davacı bankanın chargeback taleplerini ret etmesi gerekirken itiraz yollarını tüketmeyerek müvekkil aleyhine işlem tesis edilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davacı tarafından alacağının tahsili amacı ile davalı aleyhine ... Banka Alacakları İcra Dairesinin ... sayılı icra takibi başlatılmıştır. Bu icra takibinde 28.131,30 TL asıl alacak tutarı talep edildiği, takip borçlusu ... tarafından icra müdürlüğüne sunulan 22/03/2024 tarihli dilekçe ile borca, faize ve tüm ferilere itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacı alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile birlikte diğer eklerinin hesaplanması teknik incelemeyi gerektirdiği için sorun tespit bölümünde belirtilen konuları değerlendirmek üzere bankacı bilirkişiden 01/09/2025 tarihli kök rapor ve 01/04/2026 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu bilirkişi raporunda da asıl alacak ve eklerinden oluşan davacı alacağının belirlenmesine çalışılmıştır.
Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre; Davacı ... T.A.Ş. ile davalı ... arasında bila tarihli Ticari Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve tüm sayfaları dava dosyasına sunulamayan Üye İşyeri Sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesine istinaden davalıya ... no.lu Üye İşyeri No.su ile POS cihazı verildiği, davalı şirkete ait POS cihazından 16.04.2022 tarihinde ... no.lu kredi kartı ile gerçekleştirilen 7.650,00 TL tutarlı ve 15.000,00,00 TL tutarlı harcama bedellerinin, gerçekleştirilen ürün/hizmet satışlarına ait işlem tutarlarından üye işyeri komisyon ücreti düşüldükten sonra, kalan tutarların davalı şirketin hesabına 17.04.2022 tarihinde 22.197,00 TL olarak alacak kaydedildiği ve aynı gün söz konusu tutarın 22.100,00 TL'lık kısmının davalının başka bankadaki hesabına aktarıldığı, davacı bankaca söz konusu işlemlere ait gönderilen ekran görüntülerine göre, kredi kartının ait olduğu banka tarafından dava konusu harcamalara 10.05.2022 tarihinde itiraz edildiğinin anlaşıldığı, dava konusu harcama itirazlarına ilişkin olarak davacı banka şubesi ile davalı üye işyeri arasında yapılan ve davalı vekili tarafından delil olarak dava dosyasına sunulan e-posta yazışmalarından, davacı banka tarafından 18.04.2022 tarihinde davalıdan belge talebinde bulunulduğunun anlaşıldığı, ancak hangi belgelerin talep edildiğine ilişkin yazışmalarda bir bilgiye yer verilmediği, davalı tarafından ise davacı bankaya harcama işlemlerine ilişkin olarak e-posta ekinde, 18.04.2022 tarihinde sadece 2 adet fatura gönderildiği, davalı Üye işyeri tarafından, kredi kartı ile gerçekleştirilen harcama işlemlerinin otorizasyonuna (onayına) ilişkin bilgilerin yer aldığı POS cihazından çıkan belgelerin (sliplerin) sunulmadığı, Üye İşyeri tarafından sunulan 2 adet faturada kart hamili bilgisinin ve adresinin “...” şeklinde olduğu, bu sebeple kart hamilinin yabancı uyruklu olduğu kanaati oluştuğu, bu durumda davalı üye işyeri tarafından kart hamilinin kimlik/pasaport bilgilerinin de sunulmadığı, ayrıca fatura adresi bilgilerinin de özenle yazılmadığının anlaşıldığı, Bankalararası Kart Merkezi tarafından 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında yayımlanan Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları dokümantasyonunda yer alan; “İşyeri, itiraz edilen işleme ait her türlü belgeyi, talep halinde Finansal Kuruluşuna iletmekle yükümlüdür. Belge taleplerinin işyerince zamanında ve eksiksiz olarak karşılanmaması durumunda, ilgili işlemlerin finansal sorumluluğu İşyerine aittir.” hükmü uyarınca, davaya konu işlemlerden dolayı meydana gelen zarardan davalı üye işyerinin sorumluluğunun bulunduğu kanaati oluştuğu, takip talebi incelendiğinde, davacı banka tarafından takip tarihi itibariyle 28.131,30 TL tutarında Asıl Alacak talep edildiği, takip tarihine kadar faiz talebinin ise bulunmadığı görülmektedir. Bu sebeple davacının faiz talebi bulunmadığından, tarafımızca kat tarihi itibariyle tespit edilen asıl alacak tutarına, takip tarihine kadar faiz hesaplanmadığı, bu durumda, davacı bankanın davalı Üye İşyeri ...'ten toplam 25.525,86 TL talep edilebilir alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Rapora karşı davalı vekilinin itirazları üzerine mahkememizce dosyanın kök raporu hazırlayan bilirkişiye tevdi ile sözleşmenin dava konusu harcama itirazlarına ilişkin hükümleri ve davalının rapora karşı itirazı değerlendirilmek suretiyle ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Düzenlenen ek raporda, "Belge Talebine İlişkin Tespitler ve Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları” başlığı altında yer verildiği üzere, davalı vekili tarafından dava dosyasına sunulan e-posta yazışmaları incelenmiştir. Ayrıca; - “Davalı Üye işyeri tarafından, kredi kartı ile gerçekleştirilen harcama işlemlerinin otorizasyonuna (onayına) ilişkin bilgilerin yer aldığı POS cihazından çıkan belgelerin (sliplerin) sunulmadığı, Üye İşyeri tarafından sunulan 2 adet faturada kart hamili bilgisinin ve adresinin “...” şeklinde olduğu, bu sebeple kart hamilinin yabancı uyruklu olduğu kanaati oluştuğu, bu durumda davalı üye işyeri tarafından kart hamilinin kimlik/pasaport bilgilerinin de sunulmadığı, ayrıca fatura adresi bilgilerinin de özenle yazılmadığının anlaşıldığı, kök raporda da belirtildiği üzere, harcama işlemlerine ilişkin “...” adresli olarak özensiz düzenlendiği değerlendirilen 2 adet fatura dışında, davalı üye işyeri tarafından davacı bankaya başkaca bir belge sunulmadığı, davalı vekili tarafından düzenlenen 11.09.2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde de kök rapordaki tespit ve değerlendirmeleri değiştirecek mahiyette yeni bir belge sunulmadığı, bu sebeple kök rapordaki görüşü muhafaza ettiği" belirtilmiştir.
Mahkememize yapılan değerlendirmede, Bankalararası Kart Merkezi tarafından 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında yayımlanan Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları isimli dokümanda; “İşyeri, itiraz edilen işleme ait her türlü belgeyi, talep halinde Finansal Kuruluşuna iletmekle yükümlüdür. Belge taleplerinin işyerince zamanında ve eksiksiz olarak karşılanmaması durumunda, ilgili işlemlerin finansal sorumluluğu İşyerine aittir.” düzenlemesi ve Kartlı ödeme sistemlerinde ve Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 17/2. ve 18/2 maddelerinde; kredi kartına ilişkin gerekli kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan ve harcama belgesi düzenlenmeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla işlem yapılmasına olanak sağlamak üzere kuracakları sistemlerin güvenli bir şekilde çalışmamasından dolayı oluşacak zararlardan Üye İşyerinin sorumlu olacağına ilişkin düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, davacı bankaya iletilen harcama itirazı sonrası davalı üye işyerinden talep edilmesine karşın üye iş yerinin davacı bankaya yalnızca kart hamili bilgisinin ve adresinin “...” şeklinde olduğu denetlemeye elverişli olmayan 2 adet faturanın gönderildiği, kredi kartı ile gerçekleştirilen harcama işlemlerinin otorizasyonuna (onayına) ilişkin bilgilerin yer aldığı POS cihazından çıkan belgelerin (sliplerin) sunulmadığı, bu haliyle yukarıda yazılı kurallar gereği üye iş yerinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi sebebiyle davacı banka tarafından 3. Kişiye ait bankaya ödenene bedelden sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar bilirkişi tarafından takipte faiz talep edilmemesi sebebiyle alacağın 25.525,86 TL olduğu tespit edilmiş ise de yerleşik uygulamada da bilindiği üzere alacaklı bankanın temerrüt tarihine kadar işleyen faizi asıl alacak olarak kapitalize etme hakkı bulunduğu, buna göre davacının 28.131,30 TL alacaklı olduğu tespit edilmekle davalının bu miktara yönelik davalı itirazı haklı nedene dayanmadığı için iptali gerektiği, sözleşme hükümlerine göre davacı alacağının hesaplanması mümkün olup, haksız itiraz nedeni ile davacının likit nitelikteki alacağına ulaşması geciktirildiği için hüküm altına alınan miktarın % 20'si oranında inkar tazminatının davalıdan alınması gerektiği kabul edilip, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KABULÜ İLE;
1-Davalının ... Banka Alacakları İcra Dairesinin ... esas sayılı takip sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin 28.131,30 TL Asıl Alacak üzerinden devamına,
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %44,25 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
3-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle, İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca hükmedilen alacak miktarlarının %20 oranına tekabül eden 5.626,26 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 4.068,95 TL nispi karar harcının peşin alınan 1.017,24 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 3.051,71 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 28.131,30 nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 1.505,64 TL( 427,60 TL BVH, 60,80TL VSH, 1.017,24 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 6.925,40 TL ( 425,40 TL tebliğler ve posta, 6.500,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/05/2026
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy