T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/1001
KARAR NO: 2026/8
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 20/03/2017
KARAR TARİHİ: 09/01/2026
... 20. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar, 28/11/2022 tarihli kararı taraf vekillerince istinaf edilmiş, İstanbul BAM 35. Hukuk Dairesinin ...Esas, ...Karar, 22/10/2025 tarihli ilamı ile görevsizlik kararı verilerek ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilen dosyada gönderme kararı ile mahkememize gönderilen dosya Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 20.03.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle;... A.Ş.'nin (Şirket) malvarlığının 6362 sayılı ...nun (...) 21. maddesi kapsamında azaltılmasının engellenmesini teminen, ...'nin 92/1 -(a) ve (b) maddeleri ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 ve devamı maddeleri çerçevesinde, Şirket'e ait ...'nin (Otel) ... 2. İcra Müdürlüğü tarafından... tarihinde yapılacak satışının yapılmaması amacıyla ihtiyati tedbir karan verilmesi ve davalılar arasında akdedilen Otel'in kiralanmasına İlişkin 4.8.2015 tarihli kira sözleşmesi muvazaalı olduğundan sözleşmenin geçersizliğini, ... tarih ... sayılı öneri yazısına göre özetle; ...'da işlem gören davalılardan ...'ın ticari faaliyetlerinden bahsedildiği ve 1976 yılında ...Tic, A.Ş. unvanının en sonra...A.Ş. olarak değiştirildiğini, şirketin ortaklık ve yönetimi hakkında ayrıntılı bilgiler verildiği; Kurul'a yatırımcılar tarafından yapılan şikayet ve başvurularda özetle; "Şirket'in aktifine kayıtlı maddi duran varlıkların muvazaalı olarak çeşitli İcra Müdürlükleri kanalıyla satışa çıkarıldığı ve bu suretle, şirket'in malvarlığını azaltıcı işlemler yapıldığı, bahsi geçen muvazaalı işlemlerin ise ... A.Ş. (...) ve... Ticaret A.Ş. (...) aracılığıyla gerçekleştirildiğinin" ifade edildiğini, Kurul tarafından bilgi ve belge talebinde bulunulduğunu, şirket ile ... arasında Otel'in kiralanmasına ilişkin 04.08.2015 tarihli sözleşme kira sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmedeki 10.080.000 USD'nin 5.080.000 USD'sinin peşin ve kira sözleşme tarihinde ödenmesinin kararlaştırıldığını, 30.09.2016 tarihinde ...'dan 10.181,911 TL tahsilat yapıldığını, ... tarafından tapuda 27.960.000,00 TL. 10 yıllık kira şerhi işlendiğini, şirketin oteli devretmediğini, çalıştırmaya devam ettiğini, davalının ... A.Ş.'den 29.505.037 TL ve 1.104.262 Euro kredi aldığını, banka tarafından alacağın ... şirketine devir edildiğini, Varlık şirketi tarafından İcra takipleri başlatıldığını ve bu kapsamda ... 2. İcra Müdürlüğü'nde 94.239.951 TL bedelle satışa çıkarıldığını, Kurul tarafından ...TARİH ... sy.lı yazısına göre; şirketin yönetim kurulu üyeleri ile, 65 den fazla sahip olanların ..., ... ve ... ile olan ticari olmayan ilişkilerine dair işlemler ve İcra Dairesi marifetiyle satılan gayrimenkuller için bilgi talep edildiğini; şirketlerin 22.02.2017 tarihli yazısında ... ile şirketlerin aralarındaki nakit dar boğazın rahatlatılması için finansman temini yapılması, Otelin kiralanması için kira sözleşmesi imzalanması ile, ...ile Banka'nın şirketten olan kredi alacağının ...devredilmesi, ... şirketi ve şirketin bağlı ortaklarından ...'nın sahibi olduğu gaytimenkullerin,Otel makine teçhizatlarının ... satılması, şeklinde ilgilerinin olduğunun belirtildiğini, ... A.Ş.nin ... tarih ... sy yazısı ekinde yer alan inceleme raporuna göre özetle; şirketin bankaya olan kredi borcunu ödemede temerrüde düşmesi üzerine,anılan borcu Banka'dan devralan ... tarafından yürütülen icra prosedürü kapsamında, Şirket'in mülkiyetinde bulunan ve bahsi geçen kredi borcu kapsamında teminat gösterilmiş olan Otel'in satışının gerçekleşeceği, ...'ın kurucusunun... olduğu, ...'nin hâkim ortağının da ilgili tarihte ... olduğu, ...'run yönetim kurulu başkanı ...'ın ... ile birlikte hareket ettiği hususunda beyanda bulunduğu ve şirket yöneticilerinin kullanmakta oldukları ofisin adresinin ...'nın merkez adresi ile aynı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan satış neticesinde, Sirket'in aktifindeki otel'in şirketin ilişkili olduğu düşünülen şirketlere aktarılacağının değerlendirildiğinin belirtildiğini, şirketin bankaya olan kredi borcunu ödemede temerrüde düşmesi üzerine, anılan borcu banka'dan devralan mega varlık tarafından yürütülen icra prosedürü ile ilgili olarak şirket tarafından kamuyu aydınlatma platformu'nda yapılan açıklamalarında; şirket tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP); ".9.3.2016 tarihinde yapılan açıklamada, Banka'nın Şirket'ten olan 29.505.037 TL ve 1.104.262 Euro tutarında kredi alacağını ...'a devir ve temlik ettiğinin öğrenildiği, ...tarafından söz konusu alacak ile ilgili anapara, faiz ve diğer masraflar dâhil 9.586.893 TL, 3.138.810 Euro ve 7.702.595 USD'lik ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip ve toplam 9.586.893 TL, 3.138,.811 Euro ve 8.431.449 USD'lik iki ayrı ilamsız takip başlatıldığı, 7.12.2016 tarihinde yapılan açıklamada, söz konusu kredi borcunun devir/temlik edilmesi nedeniyle borcun teminatı olarak gösterilen Şirket'in aktifinde kayıtlı bulunan 49 yıllık irtifak hakkı olan Otel'in, ...'ın talebi üzerine, ... 2. İcra Müdürlüğü tarafından toplam 94.239,951 TL bedelle satışa çıkarıldığı, 23.12.2016 tarihinde yapılan açıklamada, anılan satışın düştüğü, 9.1.2017 tarihinde yapılan açıklamada, satışın Orman Genel Müdürlüğü'nün satış ilanının usulsüzlüğüne ve eksikliğine ilişkin yazısı üzerine İcra Müdürlüğü'nce eksikliklerin tamamlanmak üzere düşürüldüğü, 9.3.2017 tarihli açıklamada, ... 2. İcra Dairesi tarafından yeniden verilen satış gününün 21.3.2017 olduğunun belirtildiğini, ... ve şirket arasındaki işlemlere ilişkin Olarak;14.3.2013 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin (TTSG) incelenmesi neticesinde, ...'nın 8.3.2013 tarihinde kurulduğu ve 10.000.000 TL tutarında 4.000 adet payı bulunduğu, söz konusu payların tamamının ...'a ait olduğu ve...'ın kuruluşundan itibaren şirketin tek yöneticisi konumunda bulunduğu tespit edildiğini, ...'nın bağlı ortaklık bilgileri, ...'nın mülkiyetinde olan gayrimenkullerin tapu kayıtlarının talep edildiğini, ...'a ait ...tapu kaydında yapılan incelemede; 04.08.2015 tarihinde 10 yıl süreli ve 233.000,00 TL/aylık bedelle (10 yıl 27.960,00 TL) kiralandığını, aynı gayrimenkulün 2012 yılında değerlenme raporunda aylık 405.000,00 TL olarak kira bedelinin tespit edildiğini, değerinden az bedelle kiralanması konusunda açıklama talep edildiğinde; 5 yıllık kira bedelinin peşin alınmasının neden olarak gösterildiğini, ... tarafından 06.05.2016 tarihine kadar 8.130.911 TL ödeme yapıldığı, kira sözleşmesinin uygulamaya alınmadığı ve 04.08.2015 kira tarihinden sonrada oteli işletmeye devam ettiklerini belirttiklerini, şirketin mevcut durumda otelin duran varlıklarını muhasebeleştirmeye devam ettiğini, kira sözleşmesinde belirtilen 5.080.000,00 USD'nin peşinde ödeneceği belirtilmesine rağmen bu tutarın şirket muhasebe kayıtlarında yer almadığını, 04.08.2015 tarihinde tahsil edilmediğinin tespit edildiğini, ...'dan bilgi talep edildiğinde; ... tarafından kira sözleşmesi imzalama tarihinden 9 ay önce ...'a para gönderildiği, şirketin bağlı ortaklığı olan ... A.Ş.,... banka hesaplarına 28.11.2014-26.02.2016 tarihlerinde toplamda 8.130.911,00 TL gönderildiğinin tespit edildiğini, kira sözleşmesinin imzalandığı 04.08.2015 tarihinde ise, ...'dan 4.704.090,00 TL tahsil edildiğini, buna göre; 5.080.000,00 USD nin gayri resmi olarak şirket yöneticilerine ödenmiş olabileceğini, ...'ın yönetim kurulu başkanrı ...'ın banka hesap ekstreleri üzerinde yapılan incelemede de; ...'ın ... nezdindeki ... no.lu şahsi barıka hesabına ... tarafından 18.2.2015-25.5.2015 tarihleri arasında toplam 3.350.000,00 TL, ...tarafından 27.2.2015-27.3.2015 tarihleri arasında 550.000,00 TL gönderildiğinin tespit edildiğini, bu para ödemelerinin ... ile söz konusu şirketler arasında (..., ...) özel bir finansman ilişkisi olduğunu gösterdiğini, şirket ve ...arasındaki işlemlere ilişkin olarak...,...A.Ş. (...) unvanıyla 11.12.2013 tarihinde kurulduğunu, şirketin unvanı 3.7.2015 tarihinde ... A.Ş. olarak değiştirildiğini, ...'nin ortaklık yapısının; şeklinde olduğunu, 5.000.000 TL sermaye ile ... tarafından kurulan ...'nin sermayesinin 20.6.2014 tarihinde 25.000.000 TL'ye çıkarıldığını, aynı tarihte ...'ın da kurucusu olan..., şirket hisselerinin 99,60'na sahip olduğunu, 3.7.2015 tarihinde sermayenin 68.837.669,52 TL'ye yükseltildiğini, 3.7.2015- 23.11.2016 tarihleri arasında şirket sermayesinin 0,15'ini elinde bulunduran ... ve 999,85'ini elinde bulunduran ... 23.11.2016 tarihinde tüm hisselerini ...isimli şahsa devrettiğini, .... tarihli ...'ne göre; ...'in ...'nin yönetim kurulu başkanı olarak seçildiğini, ...'in ayrı zamanda ...'nın paylarırın tamamına sahip olduğu ...A.S.'nin kurucusu, ...A.S.'nin yönetim kurulu başkanı ve ...'nın merkez adresinde bulunan ... Bürosu'nun sahibi olduğunu, ... Bürosu'nun bulunduğu adresinin 2017 yılı sonuna kadar ... tarafından da ...olarak kullanıldığını, ...'in ...'ın bağlı ortaklığı ... Ticaret A.Ş.'nin avukatı olduğunu, ...'in açılan iflas erteleme davasında şirketi temsil ettiğini, bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu tarafların ilişkilerinin dikkat çekici olduğunu, şirketin; ...'den 2015 yılında; 1.914,921 TL temizlik, mefruşat ve müşteri malzemesi satın aldığını, ... şirketinin 31.12.2015 tarihli finansal tablolarını denetleyen ... ve ... A.Ş. tarafından tanzim edilen raporda; şirket tarafından işletilen oteller için ...'den 1.914.921 TL/lik temizlik, mefruşat ve müşteri malzemesi alındığı, söz konusu stokların sayım prosedürleri neticesinde fiziki tespitinin yapılamadığının belirtildiğini, bu hususun görüş vermekten kaçınılmasının dayanakları arasında sayıldığını, şirketin 2016 yılı 9 aylık Bağımsız Denetim Raporu'nda ise, söz konusu temizlik malzemelerinin iade edildiği ifade edilldiğini, şirket'in bağlı ortaklıklarından Melis Yapı'nın aktifinde yer alan bir gayrimenkul 1.7.2015 tarihinde 5.700.000 TL bedelle Blane Teknoloji tarafından satın alındığını, yapıları incelemelerde, gayrimenkulün satın alınması dolayısıyla ...'nin ...'ya olan borcunun 1.729.715 TL'ik kısmının, 24.12.2015 tarihinde tesis edilen muhasebe kayıtları ile ... nezdindeki “....” muhasebe kodlu hesaba aktarıldığını, diğer deyişle; gayrimenkul alım bedelinin 1.729.715 TL tutarındaki kısmı ... tarafından karşılandığını, ...A.Ş.'ye İlişkin Olarak şirket tarafından KAP'taki açıklamalarında ve Kurula gönderilen yazılarda; Barıkanın şirketten 29.505.037 TL ve 1.104.262 Euro tutarında kredi alacağı bulunduğunu ve anılan alacağın banka tarafından ...'a devredildiğini, alacağın teminatı ise, ... ile ... arasında imzalanan kira sözleşmesine de konu olmuş oları Otel olduğunu, ... kayıtlarına göre; ...'ın; 18.03.2012 tarihinde 20.009,000 TL sermaye ile..., ..., ..., .... ve... isimli şahıslar tarafından kurulduğunu, yönetim kurulu üyeleri ve, Sermaye yapısına ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer verildiğini, ....'un kurucu ortaklarından olduğu ...'ın sermayesinde 9699,96 paya sahip olduğunu,...'ın aynı zamanda şirketin yönetim kurulu başkanı olduğunu, ...'ın 31.12.2015 tarihli konsolide finansal tablolarının denetlenmesi neticesinde ...'in görüş vermekten kaçınılmasının gerekçeleri arasında; ... ile ...'nin hakim ortaklarının aynı gerçek kişi olması (...) ve ... ile söz konusu şirketlerin 2015 yılında gerçekleştirdikleri finansal ve ticari işlemler nedeniyle oluşabilecek kazanç ve kayıpların tespit edilememesinin sayıldığını, ...'nın paylarının sahip olan ... tarafından basına verilen demeçlerde; ...i'nin ... yerleşik ...ve ... bünyesinde bulunan şirketler grubunun, ... ve ...'in 2013'ten bu yana birlikte çalıştığına yönelik açıklamalarda bulunduğunu, ....'ın kurucusunun ... olması ve ...'ın 20.6.2014-23.11.2016 tarihleri arasında ...'nin paylarının 7699'una sahip olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, ...,...ve ...'nın birlikte hareket ettiğine yönelik ve ilgililerin Şirket malvarlığını ... ve birlikte hareket ettiği şahıslar lehine azaltmasına sebebiyet verecek şekilde hareket ettikleri konusunda kuvvetli bir şüphe bulunduğu sonucuna ulaşıldığını, 04.08.2015 yılında yapılan kira sözleşmesine dayalı olarak halen ...'nın Otelin işletmesini devralmaması ve ...'nın adresinin ayru zamanda ... yöneticileri tarafından da kullanılmasının bu şüpheyi kuvvetlendirdiğini, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra emrinin incelenmesi neticesinde, icra emrinin (7) no.lu bendinde Otel üzerinde “üst hakkı ipoteği” tesis edilmiş olup,anılan üst hakkı açısından oluşmuş olan yararlanma hakkı, ... ile Şirket arasında Otel'in kiralarmasına ilişkin tesis edilen sözleşme ile ...'ya devredildiğini, Şirketin kurula gönderdiği; 21.12.2016 tarihli yazısında, ... tarafından Otel'in tapu kaydına 27.960,00 TL değerinde 10 yıllık kira şerhi işletildiğini, herhangi bir devir işlemi gerçekleştirilmediği ve yazıları tarihi itibariyle Otel'i maddi duran varlıklar hesabında muhasebeleştirmeye devam ettikleri ifade ettiğini, şirket ile ... arasında akdedilen kira sözleşmesinin 9. maddesinde sözleşmenin yürürlük tarihinin imza tarihi olan 4.8.2015 olduğu belirtilmesine rağmen yapılan incelemeler sonucunda ve şirketin açıklamalarına göre; kira sözleşmesinin, hükümlerine aykırı olarak, hiç uygulanmadığı, buna rağmen kira şözleşmesinin tapuya şerh edilerek, şahsi hakkın kuvvetlendirildiğini, başka bir deyişle tapuya şerhi zorunlu olmamasına rağmen fiilen uygulanmayan kira sözleşmesinden doğan yükümlüğün taşınmazın mülkiyetine bağlandığı ve şerhin munzam etkisi nedeniyle 4271 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) md. 1009/11 hükmü kapsamında bu hakkın sonradan taşınmaz/üst hakkı üzerinde hak sahibi olan kişilere karşı da ileri sürülmesinin sağlandığının anlaşıldığını, otelin İİK'nun 123 ve devamı maddeleri çerçevesinde taşınmazların paraya çevrilmesi usulüyle satışa çıkarılacağını, İİK'nın 128/2 maddesi uyarınca, icra dairesi tarafından satışa konu taşınmazın kıymet takdiri yaptırılacak olup, somut olayda Otel'e ilişkin olarak kıymet takdir raporunda ipoteğe konu üst hakkının değerinin yapılan kira sözleşmesi nedeniyle ne ölçüde etkilendiğinin tespitinin büyük önemi haiz olduğunu, icra mercileri nezdinde yapılan değerlemede Otel'in kıymeti takdir edilirken, üst hakkının çok önemli bir unsuru olan taşınmazdan yararlanma hakkının 10 yıl gibi bir süreyle kiraya verilmiş olmasının, satış bedeline esas kıymet takdirinde olumsuz etki doğuracağını, başka bir ifade ile ihaleye esas bedelin gerçek satış değerinin altında belirlenmesine neden olacağını, İİK'run 129. maddesi uyarınca icra yoluyla yapılacak olan taşınmaz satışlarında, satışa esas bedelin olması gerekenden düşük belirlenmesinin, ihaledeki satış bedelinin üzerinde etkili olacağını, gerçek değerin uygun olarak tespit edilememesi halinde, icra yoluyla yapılan satış sonucunda şirkete girecek olan nakit miktarı/satış ile karşılanan borç tutarı düşeceğini, Anılan kira sözleşmesinin; Otelin icra yoluyla satışında yapılacak olan ihalenin muhtemel ve icradan satış bedelinin müstakbel katılımcılar bakımından caydırıcı olduğunu ve iradelerini sakatladığını, otelin olması gerekenden çok daha düşük kalmasına yal açacağını, başka alıcıların girmediği bir ihalede ...'nan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu' nun (ÜKI 129 uncu maddesi çerçevesinde Otel'in mülkiyetine ihale bedelinin 9650'sini vermek suretiyle sahip olabileceğini, bu bakımdan, ilgili tarafların birlikte hareket ettiğini, ... ve ... arasında yapılan ve tapuya şerh edilen kira sözleşmesinin, görünüşte bir sözleşme olduğu ve esas itibariyle icra yoluyla yapılacak satışta diğer muhtemel ve müstakbel alıcıları ihaleye girmesini önlemek amacına hizmet ettiğini, tarafların gerçek iradelerinin kira sözleşmesi yapmak olmadığını, ...'ın md. 21 hükmüne aykırı olarak, Şirket ile ... arasında akdedilen kira sözleşmesi ile otel üzerinde tesis edilen üst hakkı ipoteğinin değerinin düşürülmesinin ve bu suretle otel'in icra kanalıyla satışında satış bedeli düşürülerek ilişkili taraflar lehine bir sonuç yaratılmasının amaçlandığını, Kurul Kararı Öneri Yazısı'nda yer alan tespitlerin değerlendirilmesi neticesinde, Kurul Karar Orgaru'nın ...tarih ve ... sayılı kararında; “a) ... A.Ş.'nin (Şirket) malvarlığının SPKn'nin 21. maddesi kapsamında azaltılmasının, başka bir deyişle somut olayda örtülü kazanç yasağının oluşmasının engellenmesini teminen, ... ile Şirket arasında akdedilen kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti için dava açılmasına, b) SPKn md. 92/(1)-(b) hükmü gereğince kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti için Kurulumuzca açılacak olan dava gerekçe gösterilerek, SPKn md. 92/1-(a) hükmü çerçevesinde, Bodrum 2. İcra Müdürlüğü'nden Kurulumuzca açılacak olan dava sonuçlanıncaya dek ihalenin ertelenmesinin talep edilmesine, c) ...'daki otelin ipotek verilmesi ve satışı kapsamında ... ve ... Holding'in de Şirket nezdinde yapılan denetim kapsamında incelenmesine, d) ... ve Şirket 'in SPKn 'nun 110 *uncu maddesi kapsamında bilgilendirilmesine ” karar verildiğini, açıklandığı üzere; ... ile ... arasındaki, 04,08.2015 tarihli kira sözleşmesinin muvazaalı olup, geçersiz olduğunun tespiti gerektiğini, ortada bir sözleşme olduğunu ve sözleşmenin tarafların gerçek iradelerini yanısıtmadığını, tarafların iradeleri ile uyumlu olmayan görünürdeki beyanları üzerine kurulduğundan sözleşmenin geçersiz olduğunu, ... ile ... arasında akdedilen ancak uygulanmayan 4.8.2015 tarihli kira sözleşmesi nedeniyle, Otel'in satışa esas bedeli olması gerekenden düşük belirlenmesi, ihaledeki satış bedelinin üzerinde de etkili olacağını, gerçek değerin uygun olarak tespit edilememesi nedeniyle, icra yoluyla yapılan satış sonucunda şirkete girecek olan nakit miktarı/satış ile karşılanan borç tutarı olması gerekenden düşük olacağını, ...'nin 21. maddesinin birinci fıkrası hükmüne aykırı olarak; şirket ile ... arasında akdedilen kira sözleşmesi ile Otel üzerinde tesis edilen üst hakkı ipoteğinin değerinin düşürülmesinin ve bu suretle Otel'in icra kanalıyla satışında satış bedeli düşürülerek ilişkili taraflar lehine bir sonuç yaratılmasının amaçlanmış olabileceğini, bu durumun önlenmesini teminen kurula ihraççılarca hukuka aykırı olarak yapılan ve şirket malvarlığında azalmaya yol açan işlemlerin iptaline yetki veren SPKn md. 92/(1)-b hükmü uyarınca anılan kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti için işbu dava açıldığını, ...'ın malvarlığının SPKn'nin 21. maddesi kapsamında azaltılmasının engellenmesini teminen, otel'in ... 2. İcra Müdürlüğü tarafından ... tarihinde yapılacak satışının yapılmaması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle; ...'ın malvarlığının SPKn'nin 21. maddesi kapsamında azaltılmasının engellenmesini teminen, kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti davası sonuçlanıncaya kadar Otel'in ... 2. İcra Müdürlüğü tarafından... tarihinde yapılacak satışının yapılmaması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, ... A.Ş.nin (Şirket) malvarlığının 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun (...) 21. maddesi kapsamında azaltılmasının engellenmesini teminen, ...'nin 92/1-(a) ve (b) maddeleri ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 ve devamı maddeleri çerçevesinde, Şirket'e ait ...'nin (Otel) ... 2. İcra Müdürlüğü tarafından ...tarihinde yapılacak satışının yapılmaması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve davalılar arasında akdedilen Otel'in kiralanılmasına ilişkin 4.8.2015 tarihli kira sözleşmesi muvazaalı olduğundan sözleşmenin geçersizliğinin tespitine ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... bir yatırım şirketi olduğunu, ülkemizde mali ve yönetsel olarak darboğaza girmiş pek şok firmaya yeniden yapılandırma projeleri kapsamında yatırım yaptığını, yönetim danışmanlığı hizmeti sağladığını ve bu firmaların mali durumlarım düzeltmesinde kendilerine destek olduğunu, bu anlamda turizm alarında da yatırımların olan müvekkilinin, diğer davalı ... A,Ş.'ne ait ...Otelini 04.08.2015 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığını, sözleşmenin; taraflarca ilgili ... Tapu Sicil Müdürlüğüne şerh edilmesine ve taraflarından ... A.Ş.'ne kira bedellerine istinaden ödenmesine rağmen, ... tarafından kiraya konu otelin hiçbir zaman müvekkiline teslim edilmediğini,bu otel hiçbir zaman şirket tarafından teslim alınmadığını ve fiili olarak işletilmediğini, taraflarca bu otelin kiralayan sıfatı ile müvekkiline teslimi imkansız olması nedeniyle ... tarihli fesih sözleşmesi ile iş bu kira sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedildiğini,ortada müvekkili ile diğer davalı ...Ş. Arasında hukuken geçerli bir kira sözleşmesi bulunmadığını, davacı ... 17.03.2017 tarihli kararı ile "... A.Ş. (Şirketj) nezdinde 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (...) ve ilgili mevzuat çerçevesinde devam eden inceleme ve denetimler sonucunda; şirket malvarlığının SPKnın 21. maddesi kapsamında azaltılmasının engellenmesini teminen, ... ile şirket arasında akdedilen kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti için dava açılmasına, SPKn md.92 (1)-(b) hükmü gereğince kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti için kurulumuzca açılacak olan dava gerekçe gösterilerek, SPKn md.92/1Xa) hükmü çerçevesinde, Bodrum 2, İcra Müdürlüğü'nden Kurulumuzca açılacak oları dava sonuçlanıncaya dek ihalenin ertelenmesinin talep edilmesine" karar alındığını, davacı tarafından verilen 1 no.lu bent gereğince Mahkeme nezdinde müvekkili ile diğer davalı ...Ş. arasındaki kira sözleşmesinin muvazaalı olduğu sebebi ile geçersizliğinin tespitine ilişkin dava açıldığını, dava dilekçesi henüz tebliğ edilmediğinden davanın esasına İlişkin cevap verme hakları saklı kalmak kaydıyla ön cevap ve delillerini sunduklarını, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin yine taraflarca 27.10.2016 tarihinde feshedildiğini, bu sebeple dava tarihi itibariyle ortada Muvazaalı olduğu tespit edilecek hukuken geçerli bir kira sözleşmesi bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, İşbu davaya konu otelin diğer davalı tarafından hiçbir zaman müvekkiline teslim edilmediğini, bu anlamda müvekkilinin bu otel ile ilgili hiçbir vergi ve işyeri açılışı yapamadığını, taraflarca 27.10.2016 tarihli fesih protokolü ile davaya konu kira sözleşmesini karşılıklı olarak fesih ettiklerini, dava tarihi itibariyle ortada muvazaalı olduğuna geçersiz olduğunun tespitine karar verilecek bir kira sözleşmesi bulunmadığını, bu anlamda mahkemenin nezdinde açılan bu davanın konusu bulunmadığını, sözleşmenin fesih edildiğine ilişkin davacı ... Kurumuna bildirimde bulunma yükümlülüğünün diğer davalı ...Ş.'ye ait olduğunu, beyan ve iddia etmiş ve; yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle davaya esas hakkındaki cevap ve diğer deliller sunma hakları saklı kalmak kaydıyla davarın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ...A.Ş. vekilinin 29.05.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; mahkeme huzurundaki davada; muvazaalı olduğu gerekçesiyle 04.08.2015 tarihli kira sözleşmesinin geçersizliğinin tespitinin talep edildiğini, gerçekle bağdaşmayan ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın reddi gerektiğini, davaya konu sözleşmenin diğer davalı ... AŞ. İle 04.08.2015 tarihinde akdedildiğini, ancak sözleşme gereklerinin müvekkilce ön görülemeyen birtakım sebeplerle ifa edilemeyince 27.10.2016 tarihli fesih sözleşmesi ile feshedildiğini, dolayısıyla müvekkili ile diğer davalı arasında akdedilen kira sözleşmesinin; 27.10.2016 tarihinden bu yana hükümsüz olduğunu,diğer davalı ...Ş. ile 04.08.2015 tarihinde akdedilen sözleşmenin davacının iddialarının aksine gerçek bir sözleşme olup; muvazaa saikinin söz konusu olmadığını, davacının yaklaşımı doğru olsa idi, yükümlülükleri çeşitli sebeplerle taraflarca yerine getirilemeyen ve nihayetinde feshedilen her sözleşme "muvazaalı" olarak addolunması gerektiğini, bu durumda fesih iradesi hukuk düzenince korunmayacağını, oysa sözleşmenin feshinin hukukumuzca korunmakta olduğundan, taraflarca 27.10.2016 tarihli sözleşme ile kullanılan fesih iradesi de korunacak ve davacının muvazaa iddialarının gerçeğe aykırı ve hukuki mesnetten yoksun olduğunun ortaya çıkacağını, kaldı ki davaya konu münfesih kira sözleşmesinin, ipotek tarihinden sonra tapuya şerh edilmiş olduğundan, muvazaalı olduğunun ileri sürülmesi mantıken mümkün olmadığını, diğer yandan davacı ...'nın huzurdaki davayı 20.03.2017 tarihinde ikame ettiğini, dava tarihinde hukuken, muvazaalı olduğundan bahisle geçersizliği tespit edilecek bir sözleşme dahi bulunmadığını,söz konusu asılsız iddialara dayanarak ikame edilen işbu davada davacının hiçbir hukuki yararı da bulunmadığından, işbu konusuz davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalılar arasında akdedilen 04/08/2015 tarihli kira sözleşmesinin, halka açık sermaye şirketi olan davalının sermayesini ... hükümlerine aykırı azalatmaya matuf ve muvazaalı olması nedeniyle geçersizliğinin tespitine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde, ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi' ne ait ...Esas, ...Karar, 28/11/2022 tarihli kararının istinafı üzerine İstanbul BAM 35. Hukuk Dairesinin ...Esas,...Karar, 22/10/2025 tarihli ilamı ile Görevsizlik kararı verilerek dosyanın ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi' ne gönderildiği, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ...E.K. Sayılı 30/12/2025 tarihli kararı ile ve "dosyanın Finans Mahkemeleri sıfatıyla bakılmak üzere 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na" gerekçesiyle dosyanın İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu' na gönderildiği, dosyanın mahkememize tevzi edildiği ve mahkememizin yukarıda yazılı esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin ... tarihli ... numaralı kararı ile 26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca;
1)13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2)22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969. Maddelerinden,
3)19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142.maddesinde düzenlenenler hariç),
4)23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,
5)21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,
6)06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,
7)20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İstanbul Adliyesi için 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkur mahkemelere gönderilmemesine, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verilmiştir.
Benzer bir dosyada ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin ... esas, ...karar sayılı kararında; "Dosya kapsamından, HSK'nun ... tarihli ... sayılı kararında “Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine” şeklinde düzenleme yapıldığı, davanın ilk olarak 16.07.2021 tarihinde ... 15.Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığı, anılan mahkemenin görevsizlik kararından sonra ... 12.Asliye Ticaret mahkemesine tevzi edildiği, eldeki davanın açılış zamanı gözetildiğinde zaman bakımından HSK'nun ... tarihli ... sayılı kararı kapsamında kaldığının kabul edilemeyeceği anlaşılmakla, uyuşmazlığın ... 15.Asliye Hukuk mahkemesinin verdiği görevsizlik kararından sonra ilk tevzi edildiği ... 12.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir." gerekçesiyle dosyanın mahkemeye tevzi olduğu tarihin değil, davanın açılış tarihinin iş bölümünde dikkate alınması gerektiğine dair karar vermiştir.
Yine aynı mahiyette ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin ... esas, ...karar sayılı kararında "Somut olayda, davanın ilk olarak 24/07/2019 tarihinde ... 3. Tüketici Mahkemesi'nde açıldığı, anılan mahkemenin görevsizlik kararından sonra dosyanın ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edildiği, eldeki davanın açılış zamanı gözetildiğinde, zaman bakımından HSK'nun 25.11.2021 tarihli ... sayılı kararı kapsamında kaldığının kabul edilemeyeceği anlaşılmakla, davaya bakma görevinin, Tüketici Mahkemesi'nce verilen görevsizlik kararından sonra dosyanın ilk tevzi edildiği ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu, bu nedenle, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır." gerekçesinde davanın açılış zamanının iş bölümünde dikkate alındığı anlaşılmıştır.
Somut olayda davanın görevsizlik kararı ile ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sırasına kaydı yapılmış ise de davanın ilk olarak 20/03/2017 tarihinde ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesinde açıldığı, 15/12/2021 tarihinden önce görülmekte olduğu anlaşılmakla, Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin ... tarihli ... numaralı kararı kapsamında kaldığı kabul edilemeyeceğinden, mahkememizin davanın açıldığı tarih itibariyle "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114/1-c ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın usulden reddine, mahkememizce verilen hükme karşı yasal süre içinde kanun yoluna başvurulmayarak karar kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini" taraflardan birinin talep etmesine; aksi halde davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine, mahkememizce verilen karara yönelik istinaf yoluna başvurulması halinde ilgili daire tarafından; istinaf yoluna başvurulmaması durumunda ise karşılıklı iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğacağından davaya bakacak mahkemenin belirlenmesi ve merci tayini için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince resen görevli mahkemenin belirlenmesine, karardan sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerinin o mahkemece hükmedilmesine; karardan sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise davanın açıldığı mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılamaya giderlerine mahkum olunmasına dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Mahkememizin davanın açıldığı tarih itibariyle "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114/1-c ve HMK 115/2.maddesi hükmü uyarınca davanın usulden reddine,
2-Mahkememizce verilen hükme karşı yasal süre içinde kanun yoluna başvurulmayarak karar kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini" taraflardan birinin talep etmesine; aksi halde davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,
3-Mahkememizce verilen karara yönelik istinaf yoluna başvurulması halinde ilgili daire tarafından; istinaf yoluna başvurulmaması durumunda ise karşılıklı iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğacağından davaya bakacak mahkemenin belirlenmesi ve merci tayini için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince resen görevli mahkemenin belirlenmesine,
4-Karardan sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerinin o mahkemece hükmedilmesine; karardan sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise davanın açıldığı mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılamaya giderlerine mahkum olunmasına,
Dair, dosya üzerinden, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/01/2026
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza