T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/331
KARAR NO: 2025/856
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 04/12/2024
KARAR TARİHİ: 20/11/2025
İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin 2024/435 E.- 2025/130 K. Sayılı görevsizlik kararı sonrası mahkememize tevzi edilen itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar ... ve ...'in merhum ...'in mirasçıları olduğunu, muris ...'in davalı bankanın ... numaralı kredi kartları ile ... adlı işyerinden (...) 13.02.2024 tarihi ile 19.05.2024 tarihleri arasında toplam 4.015.995,18-TL'lik harcama (... vadeli hesabına reklam harcaması yapabilmek üzere teminat olarak bakiye yüklemesi) yaptığını, her bir harcamanın meblağı tamamen ... ile ilgili olduğunu, belirlenen toplam teminat tutarına ulaşana kadar ... ekranlarında ödenmesi gereken tutar bilgisi ile "şimdi öde" butonu aktif olduğunu, bu buton dışında müşterinin harcama meblağı belirleme yetkisi bulunmadığını, harcamalara ilişkin olarak ürün ve hizmet davacıya sunulmadığını, ayrıca hatta davacının hesabının devre dışı bırakılarak yüklenen bakiyenin (teminatın) kullanılması da imkansız hale getirildiğini, davacının hesabında bulunan tutarın kendisine iadesi için kendisine verilen ... sipariş numarası ile ... ile iletişime geçtiğini, ... tarafından 23.05.2024 tarihinde verilen yanıtta harcama yaptığı tutarların kartına (3) iş günü içerisinde iade edileceği belirtilmesine rağmen bu tarihten beri davacıya herhangi bir iade yapılmadığını, davacının ... ile yaptığı hesabının açılmak üzere onaylandığı hesabına 5 MİO TL teminat yatırması halinde kullanabileceğini, hesabını kullandığını, devamında ise hesabının kapatıldığını, sürecin devamında facebook tarafından davacıya ait ve teminat hesabında tutulan paranın hesabının kapatılarak kredi kartına iade edileceği belirtildiği halde iade edilmemesi nedeniyle davacı tarafından 04.06.2024 tarihinde harcama itirazı gerçekleştirildiği, ancak harcama itirazının reddedildiğini, devamında davacı tarafından davalı bankaya hitaben ... 21. Noterliğinin...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtaranamesi keşide edildiğini, davalı banka aleyhine ... 23. İcra Dairesinin ... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı banka tarafından harcama davacının harcama itirazının yazılı olarak reddedilmesine rağmen davacının icra takibi sonrasında icra takibine konu ettiği 90.000-TL'lik bloke kaldırılarak tutar davacıya iade edildiğini, ayrıca harcama itirazına konu edilen 697.825,94-TL tutar harcama itirazına binaen davacı hesabına iade edildiğini, bu haliyle şu anda icra takibi sonrasında toplam 697.825,94-TL chargeback itirazına konu tutar ile 90.000-TL'lik bloke bedeli iade edilmiş olduğundan harcama itirazı asıl alacağı yönünden iade edilmeyen bakiye 3.318.169,24-TL kaldığını, davalı banka 697.825,94-TL'lik chargeback itiraz tutarını da davacıya harcama itirazından sonra iade edildiğini belirterek davanın kabulüne, ... 23. İcra Dairesi'nin ...E. sayılı dosyasına vaki itiraz sonrasında icra takibinde yer alan 697.825,94-TL chargeback itirazına konu tutar ile 90.000-TL'lik bloke bedeli iade edilmiş olduğundan, harcama itirazı asıl alacağı yönünden henüz davacıya iade edilmeyen bakiye 3.318.169,24-TL yönünden itirazın iptaline ve takibin devamına, alacak likit olduğundan alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının takdiri ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev itirazı bulunduğunu, davanın görevli mahkemede açılmadığını, davalı bankaya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davalı banka tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde kart hamilinin davalı bankaya ait kredi kartlarından olağan dışı işlemler gerçekleştirdiğini, kartları amaç dışı şekilde kullandığını, kart hamilinin kendisi ile aynı şekilde facebook işlemi itirazında bulunan kişilerle para transferlerinin bulunduğu tespit edildiğini, itiraz usulünün iyi niyetli olarak kullanılmadığını, suistimal edildiği hususunu ortaya koyduğunu, kart hamili tarafından davalı bankaya sunulan itiraza konu işlemlerin tamamı iş yerine iletildiğini, iş yeri tarafından kart hamiline kısmi iade yapıldığını, ilgili işlemlere ilişkin itirazın kabul veya reddedilmesi ve işlem tutarlarının iade edilip edilmemesi tamamen iş yerinin takdirinde olduğunu, davalı bankanın konuya ilişkin hiçbir yetki ve sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafın tanık deliline itiraz ettiğini, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi istenmiştir. yargılama giderleri ve vekâlet ücretin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi ekinde ibraz edilen ... harcama dökümü, ... yazışma belgeleri, ... Harcama İtiraz Formu, ... A.Ş'nin yazı cevapları ve ekleri, ... 23. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Davaya konu ... 23. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacılarının murisi ... tarafından dosyamız davalısı ... A.Ş aleyhine 4.015.995,18 TL Harcama İtirazı Asıl Alacağı, 90.000,00 TL Bloke Konulan Miktar Alacağı olmak üzere toplam 4.105.995,18 TL alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 48 ticari temerrüt faizi ile tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açılmış olduğu görülmüştür.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu aldırılmıştır.
30/09/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; " a) Davalı Banka kayıtları itibarıyla (Kredi Kartı ekstreleri) dava konusu işlemlerin toplamı 4.032.685,04 TL olarak tespit edilmiştir. Davacı taraf işlemler toplamının 4.105.995,18 TL olduğunu ileri sürerken davalı Banka bu tutarın 4.034.995,16 TL olduğunu beyan etmiştir. Tarafımızdan tespit edilen tutar ile davalı Banka beyanının örtüşmekte olduğu da dikkate alınarak, işlemler toplamının 4.034.995,16 TL olarak kabulünün uygun olacağı kanısına varılmıştır. Her iki taraf da iade tutarının 697.825,94 TL olduğu hususunda mutabıktırlar. Ayrıca davacı taraf 90.000 TL'nin daha geri iade beyan etmiştir. Buna göre kalan miktar; (4.034.995,16 — 697.825,94 — 90.000 -) 3.247.169,22 TL olarak belirlenmektedir. b) Zamanaşımı, İtirazın sebebi ne olursa olsun hiçbir koşulda 540 günü aşamaz. Genel olarak teslim ya da işlem tarihinden itibaren 120 gün içinde ters ibraz başvurusunun yapılması gerekir. Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 11/1 maddesi hükmüne göre “Kart çıkaran kuruluşlar, ... itiraz başvurularını başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde hamilin başvuru yöntemi kullanılarak gerekçeli şekilde cevaplandırmak zorundadırlar”. Yargıtay 19.H.D.,12.05.2016 tarihli, ... E. ve... K.Sayılı ilamında;” 120 günlük sürenin bitiminden sonra (yapılan) başvurunun reddi ile itirazın harcamanın yapıldığı tarihten sonra en geç 120 gün içinde yapılmalıdır” hükmüne varmıştır. 5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun; 8.maddesi; “Kart çıkaran kuruluşlar, kartların düzenli ve güvenli kullanımı ile bildirim, talep, şikâyet ve itirazlara ilişkin gerekli tedbirleri almaya yönelik sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür. Yine 5464 Sayılı Kanun'un 11. maddesi; “Kart çıkaran kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin kart kullanımıyla ilgili olarak yapacakları şikâyet ve itiraz başvurularını, başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde hamilin başvuru yöntemi kullanılarak ve gerekçeli bir şekilde cevaplandırmak zorundadır. Kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin şikâyet ve itirazlarının ilgili birimlerine kolaylıkla ulaşmasını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. Kredi kartı ile yapılan işlemlere, son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde, kart çıkaran kuruluşa başvurmak suretiyle itiraz edilebilir. Kredi kartı hamili, yapacağı başvuruda, hesap özetinin hangi unsurlarına itiraz ettiğini gerekçesiyle belirtmek zorundadır. Süresi içerisinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşir. Hesap özetinin kesinleşmesi genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmaz.", Yapılan incelemede Banka kayıtlarından; ilk harcamanın 13.02.2024 tarihinde, son harcamanın ise 20.05.2024 (kayıt) tarihinde yapılmış olduğu, 120 günlük sürenin ilk 18 harcama bakımından 12.06.2024 tarihinde, son harcama tarihi yönünden de 17.09.2024 tarihinde bittiği, itirazın ise 04.06.2024 tarihinde, yani 120 günlük sürenin bitmesinden önce yapılmış olduğu, bu suretle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır. c) Davacı,...'dan 13.02.2024 tarihinden 19.05.2024 tarihine kadar reklam hizmeti satın almıştır. Bu nedenle kart hamilinin itirazının geçerli ve yerinde olup olmadığı hususu, Sayın Mahkemeniz takdirlerindedir. d) Dosyaya sunulu belgelerden, iade işlemlerinin ...'un sorumluğunda olduğunun anlaşıldığı, davacının dosyaya sunmuş olduğu yazışmalarda ise ...'un ücret iadesi yapılacağına dair bir açıklamanın yer aldığı, dosya kapsamında yapılan işlemlerin ve onayların davacı ile ... arasında olduğu, davalı Banka'nın bir sorumluluğunun bulunmadığı kanısına varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatlerinin bildirildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, harcama itirazına (chargeback) konu alacağın tahsili talebiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacılar, murisleri ...'in davalı bankanın kredi kartları ile ... adlı işyerinden toplam 4.015.995,18-TL'lik harcama yaptığını, harcamalara ilişkin olarak ürün ve hizmetin davacıya sunulmadığını, ayrıca davacının hesabının devre dışı bırakılarak yüklenen bakiyenin (teminatın) kullanılmasının da imkansız hale getirildiğini, davacının hesabında bulunan tutarın kendisine iadesi için kendisine verilen sipariş numarası ile ... ile iletişime geçtiğini, ... tarafından 23.05.2024 tarihinde verilen yanıtta harcama yaptığı tutarların kartına (3) iş günü içerisinde iade edileceği belirtilmesine rağmen bu tarihten beri davacıya herhangi bir iade yapılmadığını, sürecin devamında ... tarafından davacıya ait ve teminat hesabında tutulan paranın hesabının kapatılarak kredi kartına iade edileceği belirtildiği halde iade edilmemesi nedeniyle 04.06.2024 tarihinde harcama itirazı gerçekleştirildiği, ancak harcama itirazının reddedildiğini, buna rağmen icra takibi sonrasında toplam 697.825,94-TL chargeback itirazına konu tutar ile 90.000-TL'lik bloke bedeli iade edilmiş olduğundan harcama itirazı asıl alacağı yönünden iade edilmeyen bakiye 3.318.169,24-TL yönünden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ise, davalı bankaya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davalı banka tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde kart hamilinin davalı bankaya ait kredi kartlarından olağan dışı işlemler gerçekleştirdiğini, kartları amaç dışı şekilde kullandığını, kart hamilinin kendisi ile aynı şekilde ... işlemi itirazında bulunan kişilerle para transferlerinin bulunduğunun tespit edildiğini, itiraz usulünün iyi niyetli olarak kullanılmadığını, kart hamili tarafından davalı bankaya sunulan itiraza konu işlemlerin tamamının iş yerine iletildiğini, iş yeri tarafından kart hamiline kısmi iade yapıldığını, ilgili işlemlere ilişkin itirazın kabul veya reddedilmesi ve işlem tutarlarının iade edilip edilmemesinin tamamen iş yerinin takdirinde olduğunu, davalı bankanın konuya ilişkin hiçbir yetki ve sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıların murisi alacaklı ... (harcama itirazı) nedeniyle, harcama itirazına konu tutarın davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın, harcama itirazı asıl alacağı yönünden iade edilmeyen bakiye itibariyle kısmen iptali talebi yönünden haklılık durumu ile Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun ve Bankacılık Kanununun ilgili hükümleri gereği kart itirazının yasal süre içerisinde yapılıp yapılmadığı, kart hamilinin itirazının geçerli ve yerinde olup olmadığı, kart hamilinin harcama itirazına konu işlemlerin gerçekleşip gerçekleşmediği, itiraz üzerine iade yükümlülüğünün kimde olduğu hususlarına ilişkindir.
Davalı ayrıca hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de banka kayıtlarından; ilk harcamanın 13.02.2024 tarihinde, son harcamanın ise 20.05.2024 (Kayıt) tarihinde yapılmış olduğu, 120 günlük sürenin ilk harcama bakımından 12.06.2024 tarihinde, son harcama tarihi yönünden de 17.09.2024 tarihinde bittiği, itirazın ise 04.06.2024 tarihinde, yani 120 günlük sürenin bitmesinden önce yapılmış olduğu anlaşılmıştır.
“...” ya da “ters ibraz”, tüketicinin uluslararası kartlı ödeme sistemleri üzerinden (..., ..., ... vb.) ödeme yapmasına rağmen herhangi bir mal veya hizmet almaması/alamaması, satın alınan üründen memnun olunmaması veya dolandırılması gibi durumlarda paranın iadesinin yapılabilmesi için bankaya başvurması işlemidir.
Uluslararası kartlı ödeme sistemi kurallarına göre, kredi kartı sahipleri kredi kartları ile yapılan işlemlere itiraz hakkına sahiptirler. Bu itiraz kart sahibi banka tarafından, işyeri bankasına iletilir, işyeri bankası ise ilgili işyerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder. Talep edilen belgelerin yetersiz olması durumunda, söz konusu işlem tutarı işyeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilir ve kart sahibi bankaya yatırılır. Bu işleme chargeback veya ters ibraz adı verilir.
Harcamaya yapılan itiraz, sorun yaşanan kartın ait olduğu bankaya yapılır. Farklı bankalar, farklı kanallar ile itirazı değerlendirebilir fakat ister ulusal ister uluslararası olsun *..." gibi ödeme kuruluşlarına tabi her bankanın ters ibraz şekli aynıdır. Kart hamili, itraz etmek istediği işleme ilişkin kendi bankası vasıtasıyla itirazda bulunur. Bankaların kendi aralarında anlaşamadığı halde tüketicinin bankası, doğrudan bir ibraz talebi gönderir. ... kuralını uygulamak için kart sahibinin, ödeme yaptığı bankaya itirazda bulunması gerekir. Banka da itirazın nedenine ve süresine göre işlemi inceleyerek sonuçlandırır. ... kuralının uygulanabilmesi için itiraz süresi itiraz sebebine göre değişiklik gösterir; ancak hiçbir koşulda 540 günü aşamaz. ... kuralının uygulanması sonucunda kart sahibinin itirazı haklı bulunursa, banka ödediği bedeli geri alarak kart sahibine iade eder.
Banka ile kurulan ilişki sonucunda, değinilen bilgilerden temin edilenler, bilirkişi raporunda ayrıntılı ve denetime elverişli bir şekilde aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.
1) Davalı Banka ...tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı ...'e, harcama itirazının ... kayıt numarası ile alındığını ve işleme konulduğunu, İlgili sürecin devam ettiğini, ... kuralları ve ... Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları kuralları çerçevesinde üye işyeri/üye işyerinin çalıştığı bankadan gelecek bilgi ve belgelere göre itirazların 45-200 gün arasında sürebildiği, bildiriminde bulunmuştur.
2) Davalı Banka, ... tarih ve ... ref. No.lu yazısında davacı tarafa; "itirazların değerlendirildiği, kart numarası ve şifrenin kart/ek kart hamilinin sahip olduğu işyerlerinde veya 3.kişiye ait olsa dahi aynı işyerinde sürekli olarak ve ticari amaçla kullanılmasının yasak olduğu, kartın bu şekilde kullanılmasından doğan her türlü sorumluluğun kart/ek kart hamiline ait olduğu, kartın bu şekilde kullanıldığının tespiti halinde Banka'nın kartı iptal etmeye yetkili olduğu” bildiriminde bulunmuştur.
3) Davalı Banka, ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı tarafa; "İtirazın değerlendirildiğini, tabloda yer alan 79 adet işleme ilişkin tutarların iptal edildiğini ve işyerinin çalıştığı banka tarafından kredi kartı hesabına iade edildiğini, talebin devamı halinde 60 gün içinde iletişim kanallarından ya da e-devlet Uygulaması üzerinden T.Bankalar Birliği hakemliği'ne başvurda bulunulabileceğini, iletmiştir.
4) Davalı Banka, dava konusu kredi kartları ile yapılmış (Dava konusu ile ilgili) harcama itirazlarından üye işyeri tarafından kabul edilerek kredi kartı hesabına iade edilmiş olan ve toplamı 697.825,94 TL olan iade işlemleri listesini de sunmuştur.
Bu belgelerden, davalı bankaca harcama itirazının alındığı ve itiraz işlemlerinin başlatılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı Banka, harcama itirazlarının muhatap bankaya ilettildiği hususundaki belgeyi ibraz etmemiş, ancak değinilen iletişimin iş akımı uyarınca “...” sistemi aracığıyla ilgili işyerine iletildiğini belirtmiştir. Bir kısım harcama itirazının kabul edilmiş ve kredi kartına iade edilmiş olduğu dikkate alındığında bu hususta uyuşmazlık bulunmadığı kabul edilmiştir.
Somut olayda; davacıların murisi ...'in, ....'dan 13.02.2024 tarihinden 19.05.2024 tarihine kadar reklam hizmeti satın almış olduğu, ...'da, reklam yayındayken reklam iptal edilirse, o ana kadar harcanan bütçenin kesilip, geri kalan kullanılmayan kısmının tahsil edilmediği, dosyaya sunulu belgelerde iade işlemlerinin ...'un sorumluğunda olduğu, davacının dosyaya sunmuş olduğu yazışmalarda ise ...'un ücret İadesi yapılacağına dair bir açıklamanın yer aldığı, dosya kapsamında yapılan işlemlerin ve onayların davacı ile ... arasında olduğu, davalının bir sorumluluğunun bulunmadığı görüşü bildirilmiştir. Mahkememizce de itibar olunan bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kart hamiline yapılan iadelerin davalı banka tarafından değil, davalının bilgilendirmesi üzerine üye iş yeri tarafından gerçekleştirildiği, davalı tarafından gerekli bildirimlerin yapıldığı ve buna istinaden bir kısım harcama itirazının kabul edilerek kredi kartına iade yapıldığı bu süreçte davalının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğinden davalının başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine, davacının takibinde kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının, yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 473.362,00-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 500,00 TL (tebliğler ve posta) yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin ( e duruşma ) yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/11/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza