T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/1285 Esas
KARAR NO: 2018/571
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/10/2014
BİRLEŞEN 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2014/1316 ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/11/2014
KARAR TARİHİ: 07/06/2018
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
ASIL D A V A /
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkili şirketin bayisi olduğunu, müvekkilinin davalıya mal sattığını ve ayrıca hizmet verdiğini, bunun üzerine 18 adet faturanın düzenlenerek davalıya tebliğ edildiğini, fatura bedellerinin ödenmemesin üzerine İstanbul... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, yapılan itirazda davalı tarafın talep konusu alacağın varlığını kabul ettiğini, alacaklarının vadesinin gelmediğini bildirdiğini, ancak faturalar incelendiğinde alacakların vadesinin geldiğinin açıkta görülmekte olduğunu, ihtarname ile alacakların talep edildiğini, davalı borçlunun ihtara olumlu cevap vermediğini, yapılan itirazın kötü niyetli ve alacağı sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, itirazın iptali ile davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, takibin devamına, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL S A V U N M A /
Davalı vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının asılsız olduğunu, davacının temerrüt ihtarına karşı itiraz ettiklerini, temerrüt iddiasının asılsız olduğunu, alacağın muaccel olmadığını, davacının ipotek alacaklısı sıfatına haiz olmadığını, dava ehliyeti olmadığından müvekkillerine husumet yöneltemeyeceğini, davacının muaccel alacağı olmadığı halde icra takibi başlatarak ipotek hakkını kötüye kullandığını, müvekkilinin ipotek alacaklısına borcunu Leasing temelli ödediğini, alacak miktarının belirsiz olduğunu, bu nedenle başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin kötü niyetli olduğunu, davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum ettirilmesine, dava giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN D A V A /
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkili şirketin bayisi olduğunu, müvekkilinin davalıya mal sattığını ve ayrıca hizmet verdiğini, bunun üzerine 119 adet faturanın düzenlenerek davalıya tebliğ edildiğini, fatura bedellerinin ödenmemesin üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, yapılan itirazda davalı tarafın talep konusu alacağın varlığını kabul ettiğini, alacaklarının vadesinin gelmediğini bildirdiğini, ancak faturalar incelendiğinde alacakların vadesinin geldiğinin açıkta görülmekte olduğunu, ihtarname ile alacakların talep edildiğini, davalı borçlunun ihtara olumlu cevap vermediğini, yapılan itirazın kötü niyetli ve alacağı sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, itirazın iptali ile davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, takibin devamına, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN S A V U N M A /
Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
Talep; davalı tarafından ödenmeyen alacakların tahsili amacıyla başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Asıl davada; Davacı-alacaklı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 10/07/2014 tarihinde davalı-borçlu hakkında başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde sözleşme dayanak gösterilmek suretiyle takip tarihinden itibaren 22.013,06-Euro asıl alacak ve asıl alacağa yıllık %7 oranında ve değişen oranlanda TCMB'na Uygulanacağı Bildirilen En Yüksek Mevduat Faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş, ödeme emrinin davalı tarafa 22/07/2014 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı tarafça 25/07/2014 süresinde yaptığı borca itiraz üzerine takip durmuş ve buna göre itirazın iptali istemli davada hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Birleşen davada; Davacı-alacaklı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 10/07/2014 tarihinde davalı-borçlu hakkında başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde sözleşme dayanak gösterilmek suretiyle takip tarihinden itibaren 488.323,13-TL asıl alacak ve asıl alacağa yıllık %11,75 oranında ve değişen oranlanda işleyecek reeskont ve avans faizi, icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talep edilmiş, ödeme emrinin davalı tarafa 22/07/2014 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı tarafça 25/07/2014 süresinde yaptığı borca itiraz üzerine takip durmuş ve buna göre itirazın iptali istemli davada hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Taraflar (Davacının eski unvanı ile ...A.Ş ile davalı) arasında 31/12/2010 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda sözleşmenin konusunun davacının Türkiye Distribütörlüğünü yaptığı fotokopi, bilgisayar, bilgisayar yan birimleri, printer, fax vb. ürünler ile bunlara ait sarf malzeme, yedek parça ve kullanım malzemelerinin yetki verilen bölge içerisinde satış ve servis hizmetlerinin bayii tarafından yapılacağı, anılan hizmetin aksaması halinde iş bu sözleşmenin davacı tarafından bizzat yapılmasına veya dahil edeceği diğer kişiler tarafından yaptırılmasına ve bu konularda açılacak ihalelere iştirak edilmesine engel teşkil etmeyeceği belirtilmiş, sipariş bağlantısında esas olanın sipariş anında cari olan fiyatlar ve satış şartları olup davacının stogunda olmayan malın siparişin alıp almamakta serbest olduğu, ödeme koşulları bakımından bu sözleşmenin ayrılmaz bir parçasını teşkil eden sirküler ve mektuplarla davacı tarafça tayin ve tespit edilip bayiye duyrulacağı, yetkili bayiilerin sirkülerde öngörülen ödeme ile ilgili koşulları yerine getirmelerini mütakip malzemeleri davacıdan almaya hak kazanacağı, ihtilaf halinde bile ödeme vadelerinin ertelenemeyeceği ve değiştirilemeyeceği, bayiinin satın aldığı tüm malların bedelini fatura tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde kapamayı kabul ve taahhüt ettiği hususlarına da yer verilmiştir.
Yine mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında da davacı tarafça ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemiyle dava açıldığı, bu davanın da ... Karar sayılı ilamla kabulüne karar verildiği tespit edilmiş olup bu dosyadan ilgili bilirkişi raporu ile gerekçeli karar örnekleri de dosyamıza alınmıştır.
Davacı yanın incelenen ve usulüne uygun tutulup sahibi lehine delil vasfını haiz bulunduğu anlaşılan ticari defter ve dayanak kayıtları kapsamına göre; davalı şirketle olan ticari ilişkisini 120-Alıcılar ve 128-Şüpheli Ticari Alacaklar olmak üzere iki ayrı hesapta TL ve Euro bazında kayıt altına aldığı, davalı şirketin özel hesap dönemi sonu olan 31/03/2014 tarihi itibariyle TL bazında işlemler nedeniyle 532.441,15 TL, Euro bazında işlemler sebebiyle de 14.051,72 Euro karşılığı 42.256,32 TL olmak üzere toplam 574.697,47 TL borçlu olduğu ve anılan bakiyenin envanter defterinin 23. Sayfasında davalı şirket cari hesabı karşısında da aynen yer aldığı belirlenmiştir. Diğer yandan muavin defter dökümlerinde yer alan işlemlerden; 10/06/2014 tarihi itibariyle davalı şirketin TL bazında işlemler nedeniyle 528.123,13 TL, Euro bazında işlemler nedeniyle de 22.013,06 Euro karşılığı 63.804,85 TL olmak üzere toplam 591.927,98 TL borçlu olduğu, borç bakiyelerinin 01/07/2014 ve 08/07/2014 tarihlerinde Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktarıldığı, davalı şirketce yapılmış bir ödeme bulunmadığından asıl ve birleşen davaya konu edilen takip tarihlerindeki davalı şirket borç bakiyelerinin de aynı olduğu, 22.013,06 Euro tutarındaki borç bakiyesinin asıl davaya konu edilen icra takip dosyası ile ve 528.123,13 TL tutarındaki davalı borcunun da 488.323,13 TL 'lik kısmının birleşen davaya konu edilen icra takip dosyası ile talep konusu yapıldığı tespit edilmiştir. Davalı şirket tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında acentelik sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklanan tazminat talepli dava açıldığı ve bu davanın da halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. Bu dosyada önce mahkemenin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirme yönünde karar verilmiş olmakla birlikte haksız fesih sebebine dayalı dosyanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş ve bu dosya anılan mahkemenin 2016/502 Esasına kaydedilmiş, itirazın iptali istemli dosya ise mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.
Talimat yoluyla davalı şirketin ticari defter ve dayanak kayıtları üzerinde bu dosya kapsamında talimat yoluyla yapılan incelemede şirketin muhasebe kayıtlarının Tek Düzen Muhasebe Sistemindeki açıklık ilkesine göre tutulmadığı ve hesaplarda alt hesap kullanılmadığı, ödemelerle ilgili olarak ödemelerin kimlere yapıldığı hususunda bilginin yer almadığı, satıcılar hesabında firmalara 359.604,37 TL borç görünmesine karşın bu borcun hangi firmalara olduğunun belli olmadığı, yıl içerisinde dosyamız davacısı şirketten alınan (Konica'dan alınan )faturaların borçlandırılmak suretiyle kayıtlara alındığı, ödemelerin ise toplu olarak yıl sonunda yapıldığı ancak hangi şirketlere ödeme yapıldığı hususunun tespit edilemediği, 2013 yılındaki bu durumun 2014 yılında da devam ettiği ve yıl sonunda 342.511,20 TL satıcılara borç görünmesine karşın bu borcun hangi firmalara ait olduğunun tespitinin de aynı nedenle mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Yine mahkememizin ... Esas sayılı ve yukarıda belirtilen dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da davalının vermiş bulunduğu, davacı ... 'nın cari hesaptan kaynaklanan borç bakiyesinin 10/06/2014 tarihi itibariyle TL hesabından kaynaklanan alacak miktarının 528.123,13 TL olduğu, dosyamıza konu 2014/19624 Esas sayılı takipte 488.323,13 TL tutar üzerinden takip başlatıldığı ve bakiye 39.800,00 TL mikatarın ise başka icra dosyasında işlemlerinin sürmekte olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin takipten sonrada devam etmekte olması sebebiyle ve senetlerin (icra takip işlemlerinden sonra), protesto olması sebebiyle iade edilen senetler ve yeni tahakkuk eden faturalardan kaynaklanan 31/12/2014 dönüm sonu itibariyle borç miktarının 41.481,80 TL olduğu, dövizli alışveriş işlemlerinden dolayı davalı şirket borç miktarının ise 10/07/2014 ihtarname tarihi itibariyle 22.013,06 Euro olduğu, takip sonrası yeni tahakkuk eden faturadan kaynaklanan borç miktarının ise 974,00 Euro olduğu, davacı tarafça tanzim eden tüm faturalar ve içeriği ile ilgili olarak gönderilen ürünlerin davalı tarafından itiraz ve iade edilmeksizin teslim alındığı bedellerinin ise kısmen ödendiği, tespitlerine yer verilmiştir. Davalı taraf yaklaşık 400 adet çek ve senede dair bilgi verip, bunların tahsil edildiği halde borçtan mahsup edilmediği savunmasında bulunmuş olmakla birlikte, bunların davacı tarafa teslimine ilişkin tahsilat makbuzu sunulmamıştır. Diğer yandan bunların neredeyse tamamı 2011 ve 2012 yıllarına ait tarihleri taşımakta olup, davalı listesindeki 2013-2014 yıllarına ait keşide ve gönderi tarihleri baz alınmak suretiyle davacı şirket muavin defter dökümlerindeki işlemler karşılaştırıldığında müşteri ... Kırtasiye'den alınan her biri 4.000,00 TL tutarlı 28/02/2014-29/03/2014 ve 30/04/2014 vadeli senetlerin 14/01/2014 tarihinde davacı kayıtlarına alınıp davalı şirkete alacak kaydedildiği, davalı tarafça bildiliren bazı çek ve senetlerin ise davacı şirket muavin defter dökümlerindeki çek ve senetlerle vade ve tutar olarak örtüştüğü ve bunların da 28/08/2013 tarihinde davacı kayıtlarına alınarak davalı şirkete alacak kaydedildiği tespit edilmiştir. Yine çek numaraları ile farklı müşteri isimleri altında bunların davacı kayıtlarına alındığı, davalı listesine göre 13/08/2012 tarihinde ... isimli müşteriden alınan her biri 3.264,00 TL tutarlı muhtelif vadesi 72 adet senedin davacı kayıtlarında muhtelif tarihlerde... açıklamasıyla davalı cari hesabına borç kaydedildiği, anılan senet bedellerinin vadesinde ödenmediği tespit edilmiştir.
Açıklanan tüm bu sebeplerle taraflar arasında icra takiplerinden sonra da devam eden bayilik ilişkisinin varlığı, ihtarname ve incelenen ticari defter ve dayanak kayıtlar kapsamı ve ilgili dosya içerikleri ile bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiği asıl ve birleşen davalar bakımından itirazın iptali istemlerinin yerinde olduğu keza alacağın likit ve itirazın haksız olması karşısında davacı yararına %20 oranında icra inkar tazminatı tayini suretiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davada davanın kabulü ile, davalı yanın İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 22.013,06 Euro asıl alacak üzerinden iptali ile, tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla takibin bu miktara takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4-a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte devamına,
Hükmolunan miktarın %20’si oranında (12.760,81 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
1-a-Alınması gereken 4.378,81-TL harçtan peşin alınan 775,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.603,26 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacının peşin olarak yatırdığı 775,55 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1-b-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 7.401,22-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1-c-Davacının yaptığı ilk masraf 35,60 TL, bilirkişi ücreti 1.550,00 TL, posta gideri 179,00 TL olmak üzere toplam 1.764,60 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı davada davanın kabulü ile, davalı yanın İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 488.323,13 TL asıl alacak üzerinden iptali ile, tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla takibin bu miktara takip tarihinden itibaren değişebilir oranlarda avans faizi işletilmesi suretiyle devamına,
Hükmolunan miktarın %20’si oranında (97.664,60 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-a-Alınması gereken 33.357,35- TL harçtan peşin alınan 5.897,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 27.459,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacının peşin olarak yatırdığı 5.897,75-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-b-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 33.482,93-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-c-Davacının yaptığı ilk masraf 35,60 TL, bilirkişi ücreti 1.000,00-TL, posta gideri 152,50 TL olmak üzere toplam 1.188,10 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Tarafların HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...