T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/777 Esas
KARAR NO:2023/263Karar
DAVA:Menfi Tespit Davası (Bankacılık Sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle başlatılan icra takibine ilişkin)
DAVA TARİHİ:18/09/2014
KARAR TARİHİ:27/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık Sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle başlatılan icra takibine ilişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda
DAVA:
Davacı/ Takip Borçlusu vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı/ temlik eden ... Bank A.Ş.'nin ... Şubesi tarafından müvekkiline 03/09/2012 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi ile kullandırılan kredi içinde 1.00.52011 tarihinde rehin alınan ... plakalı ... ... 2011 model ... motor numaralı araç, 17.05.2011 tarihinde rehin alınan... plakalı ... motor numaralı araç, 22.09.2010 tarihinde rehin alınan ... plakalı ... bg 2011 Model ... ... motor numaralı 3 adet araç ile ilgili olarak .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamında rehinin paraya çevrilmesi yoluyla 75.000,00-TL asıl alacak üzerinden müvekkilinin aleyhine takip yapıldığını, söz konusu icra dosyasının 82.000,00-TL karşılığında ... isimli şahısa tarihsiz temlikname ile temlik edildiğini, icra dosyasında takibe konu alacağın dayanağı olarak gösterilen ... 23. Noterliği'nin 20.02.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinde de rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takibe dayanak yapılabilecek asıl alacak miktarının 35.925,41-TL+ 36.431,75-TL hesap kat ihtarnamesinde gösterilmekle birlikte icra dosyasında asıl alacak miktarının 75.000,00-TL olarak gösterildiğini, temlik işleminin takip borçlusu davacıya temlik eden veya temlik alan tarafından herhangi bir aşamada bildirilmediğini, 03.09.2012 tarihli GKS ve bu sözleşmeden açılan rehinli araç kredilerine ilişkin borcun tamamının genel kredi sözleşmesinin borçlularınca davalı bankaya ödendiğini, temlikname üzerinde tarih olmadığından temlik işleminin takibe konu krediyi de kapsayan GKS'nin kredi borçlularından biri tarafından ödendikten sonra mı yoksa ödeme yapılmadan önce mi düzenlendiği ve alacağın temlik edildiği hususunun muallakta olduğunu, ...'in genel kredi sözleşmesinin borçlusu olmadığını, takibe konu ve GKS'nin bir parçası olan rehinli kredinin de borçlusu olmadığını, alacağın temliğinin geçerli olabilmesi için temliğe konu bir alacağın var olması gerektiğini, ayrıca temlikten önce borç son bulduğundan ve alacak karşılandığından hukuki olarak geçerli bir temliknameden söz edilemeyeceğini, yapılan temlik sözleşmesinin damga vergisi tutarının da ödenmediğini, tarihsiz temliknamenin usul ve yasaya aykırı düzenlenmiş olması nedeniyle iptalini, temliknamenin yürürlüğünün devam etmesi halinde temliknameye ilişkin ayrıca takip yapılabileceğinden temliknameye ilişkin 3. Şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi ile temliknameye ilişkin tahsile ilişkin işlem yapılmasının önlenebilmesi bakımından öncelikle teminatsız ancak mahkemece takdir olunması halinde teminat ile tedbir kararı verilmesini, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibin öncelikle teminatsız ancak mahkemece takdir olunması halinde teminat ile takibin durdurulmasına karar verilmesini, temliknameye konu edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki 75.000,00-TL asıl alacak ve ferilerine ilişkin borçlu bulunmadıklarının tespiti ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı/ Temlik Alan ... cevap dilekçesinde özetle; Davacı aleyhine diğer davalı ... Anonim Şirketi tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası ile Rehinin Paraya Çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığını ve işbu icra takibindeki alacağı diğer Davalı ... Anonim Şirketi'ne ödeyerek alacağı devir aldığını, temliğin yasaya uygun yapıldığını, davacının borcu ödediği iddiasını ispat etmekle yükümlü bulunduğunu, alacağın varlığına yönelik iddiaların diğer Davalı ... Anonim Şirketi'ne yöneltilmesi gerektiğini, davacının temlik sözleşmesinden haberdar olana kadar alacağın ödendiğinden veya olmadığından bahisle bir dava ikame etmediğini ve icra dosyasına beyanda bulunmadığını, iyi niyetli olmadıklarını, alacağın miktarına yönelik iddiaların süresinde yapılmadığını ve diğer Davalı ... Anonim Şirketi'ne yöneltilmesi gerektiğini, damga vergisinin vergi dairesine ödendiğini ve makbuzu dosyaya sunduklarını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı/ Temlik Eden ... Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Anonim Şirketi'ne tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde, Davalı ... Anonim Şirketi' duruşmaya gelmememiş, cevap ve delil bildirmemiş ve bu nedenle münkir kabul edilmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, davalı/ temlik alan ...'in cevap dilekçesi ve ekleri, cevaba cevap dilekçesi, beyan ve talep dilekçeleri, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası mündericatı, bilirkişi kök raporları, bilirkişi ek raporları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dosyamız mündericatında aslı yer alan, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalının ... A.Ş.'nin davacı hakkında 75.000,00-TL asıl alacak, 437,50-TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 75.437,50-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi yaptığı görülmüştür.
Dava, davacı- borçlunun davalı taraflara, temliknameye konu edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki 75.000,00-TL asıl alacak ve ferilerine ilişkin olarak borçlu bulunmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla, davalı ... Anonim Şirketi'nin defter ve kayıtları üzerinde mahkememizin 23/03/2015 tarihli celsesinin 2 nolu bendi ile; "Davalı banka kayıtları bankacı bilirkişi marifetiyle yerinde incelenerek takip ve temlik tarihi itibariyle davacının davalı bankaya borçlu bulunup bulunmadığı ve bu kapsamda temlik edilen alacağın var olan bir alacak olup olmadığının incelenmesine" şeklinde karar verildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişi ...tarafından 24/06/2016 tarihli raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği anlaşılmış olup, raporunun incelenmesinde özetle; "davacı takip borçlusunun takip tarihi 13.03.2014 tarihi itibariyle davalı alacaklı bankaya borçlu olmadığı, temlik alacaklısı diğer davalı ...'e 42.428,11-TL asıl borç, 4.012,08-TL temerrüt faizi, faizin %5'i 200,60-TL BSMV olmak üzere toplam 46.640,79-TL borçlu bulunduğu" şeklinde tespitler yapmıştır.
Bilirkişi kök raporuna yönelik tarafların itirazları kapsamında mahkememizin 06/11/2017 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile; "... gelen yazı cevabı ile tarafların rapora beyan ve itirazları kapsamında bilirkişiden ek rapor alınmasına" karar verildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından da iş bu kerre 15.11.2022 tarihli ek raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği anlaşılmış olup, ek raporun incelenmesinde özetle de; "davacı takip borçlusunun takip tarihi 13.03.2014 tarihi itibariyle davalı alacaklı bankaya borçlu olmadığı, temlik alacaklısı diğer davalı ...'e 42.428,11-TL asıl borç, 4.012,08-TL temerrüt faizi, faizin %5'i 200,60-TL BSMV olmak üzere toplam 46.640,79-TL borçlu bulunduğu" şeklinde tespitler yapmıştır.
Mahkememizin 12/10/2020 tarihli celsesinin 1 nolu bendi ile; "Dosyanın resen seçilen bankacılık ve yasal işlemler konusunda uzman ... e tevdi ile davaya konu somut olayda taraf iddia savunmaları ile tarafların daha önceki bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilmek ve gerekirse banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle ayrıntılı gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmesine" şeklinde karar verildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişi ... tarafından, önceki rapora yönelik itirazlar da irdelemek suretiyle 24/06/2016 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği anlaşılmış olup, raporunun incelenmesinde özetle; "Davalı bankanın ... Şubesi ile davacı ... Tic. A.Ş. arasında 08.09.2012 tarihli ve 1.250.000,00-TL. limitli bir Genel Kredi Sözleşmesi imzalanarak davacı ... Tic. A.Ş.ne nakit ve gayrınakit krediler kullandırıldığı, davalı bankaca bu sözleşmeye dayanılarak davacı ... Tic. A.Ş. ne kullandırılan kredilerin 20.02.2014 tarihinde kat edildiği ve davalı bankanın bu tarih itibarıyla davacıdan detayları aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi 3 adet nakit kredi toplamı olarak 248.928,11-TL ve çek yaprakları depo bedeli olarak da 20.360,00-TL gayrı nakit kredi olmak üzere toplam 269.288,11-TL. alacaklı olduğunun tespit edildiği, bu alacağa hesap kat tarihi 20.02.2014 den takiple tatep edilen faiz başlangıcı olan 05.03.2014 tarihine kadar %30 akdi faiz eklenmesi ve bu tarihten de takibe kadar olan dönemde 11.03.2014 tarihinde teminatta bulunan taşınmazın satışı yoluyla elde edilen 206.550,00-TL tahsilat tenzil edilmek ve takip tarihi olan 13.03.2014 tarihine kadar yine %30 faiz eklenmesi gerekeceğinden takip tarihi 13.03.2014 itibarıyla kalan alacak tutarı (davacı takip talebinde BSMV si talep etmediğinden), davalı bankanın yaptığı tahsilat sonrasında, diğer davalı ...'e 13.03.2014 takip tarihi itibarıyla temlik edebileceği 42.428,11-TL. asıl alacak, 4.012.08 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.440,19 TL'lik alacağı kaldığının tespit edildiği ve sonuç olarak da; davalı bankanın davacı şirketten takip tarihi olan 13.03.2014 tarihi itibarıyla temlik edebileceği 42.428,11-TL asıl alacak, 4.012,08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.440,19-TL lik alacağının bulunduğu ancak takip talebiyle 75.000,00-TL asıl alacak ve 437,50-TL işlemiş faiz olmak üzere 75.453,50-TL talep etmiş olması nedeniyle davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 75.453,50-TL - 46.440,19-TL= 28.997,13-TL için borçlu bulunmadığının tespiti talebinin yerinde olduğu, takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar 42.428,11-TL matrah üzerinden yıllık %30 temerrüt faizinin istenebileceği" şeklinde tespitler yapmıştır.
Bilirkişi kök raporuna yönelik tarafların itirazları kapsamında mahkememizin 23/05/2022 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile; "Dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi ile Davacı yan beyan ve itirazları ile davalı yanın beyanları kapsamında ve davalı banka kayıtları üzerinde mahallinde inceleme yapılmak suretiyle ayrıntılı ve denetime açık ek rapor alınmasına" karar verildiği, dosyanın bilirkişi ...'e tevdi edildiği, bilirkişi tarafından da iş bu kerre davacı yanın bilirkişi kök raporuna yönelik itirazları tek tek irdelenmek suretiyle 05/01/2023 tarihli ek raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği anlaşılmış olup, ek raporun incelenmesinde özetle de; " taraf itirazlarında yer alan hususların yerinde yapılan inceleme ile elde edilen belgelere nazaran 31.05.2021 tarihli kök raporda varılan sonuçları değiştirir nitelikle olmadığı" şeklinde tespitler yapmıştır.
Bilirkişi ...'ten alınan kök ve ek rapordaki hukuki yorum ve nitelendirilmeler mahkememize ait olmakla; bankacılık sektörüne ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler ile yapılan hesaplamalar bakımından ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış ve hukuki yorum ve nitelendirmeleri mahkememize ait olmak üzere bankacılık sektörüne ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler ile yapılan hesaplamalar bakımından hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, davacı- borçlunun davalı taraflara, temliknameye konu edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki 75.000,00-TL asıl alacak ve ferilerine ilişkin olarak borçlu bulunmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu, bu kapsamda tüm delillerin toplandığı, bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu az yukarıda yazılı hususların tespit edildiği, alınan raporlardan bilirkişi ...'ten alınan kök ve ek rapordaki hukuki yorum ve nitelendirilmeler mahkememize ait olmakla; bankacılık sektörüne ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler ile yapılan hesaplamalar bakımından ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun olduğunun anlaşıldığı ve hukuki yorum ve nitelendirmeleri mahkememize ait olmak üzere bankacılık sektörüne ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler ile yapılan hesaplamalar bakımından hükme esas alınmasına karar verildiği, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere somut olayda, davalı bankanın ... Şubesi ile davacı ... Tic. A.Ş. arasında 08.09.2012 tarihli ve 1.250.000,00-TL. limitli bir Genel Kredi Sözleşmesi imzalanarak davacı ... Tic. A.Ş.ne nakit ve gayrınakit krediler kullandırıldığı, davalı bankaca bu sözleşmeye dayanılarak davacı ... Tic. A.Ş.'ye kullandırılan kredilerin 20.02.2014 tarihinde kat edildiği ve davalı bankanın bu tarih itibarıyla davacıdan 3 adet nakit kredi toplamı olarak 248.928,11-TL ve çek yaprakları depo bedeli olarak da 20.360,00-TL gayrı nakit kredi olmak üzere toplam 269.288,11-TL alacaklı olduğunun, bu alacağa hesap kat tarihi olan 20.02.2014'den takiple talep edilen faiz başlangıcı olan 05.03.2014 tarihine kadar %30 akdi faiz eklenmesi ve bu tarihten de takibe kadar olan dönemde 11.03.2014 tarihinde teminatta bulunan taşınmazın satışı yoluyla elde edilen 206.550,00-TL tahsilatın tenzil edilmesi ve takip tarihi olan 13.03.2014 tarihine kadar yine %30 faiz eklenmesi sonucu takip tarihi olan 13.03.2014 itibarıyla kalan alacak tutarının 46.440,19-TL olacağı, eş söyleyişle davalı bankanın diğer davalı ...'e 13.03.2014 takip tarihi itibarıyla temlik edebileceği alacak tutarının 42.428,11-TL asıl alacak ve 4.012.08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.440,19-TL olacağı, ancak davalı banka takip talebinde 437,50-TL işlemiş faiz talep ettiğinden, taleple bağlılık ilkesi de gözününde bulundurularak, davalı bankanın diğer davalı ...'e 13.03.2014 takip tarihi itibarıyla temlik edebileceği alacak tutarının 42.865,61-TL olması gerekeceği, bu miktardan da takipte kesinleşen 75.000,00-TL Asıl alacak+ 437,50-TL= 75.453,50-TL çıkartıldıktan sonra kalan miktar olan 32.571,89-TL'nin davacı- borçludan fazladan talep edildiği anlaşıldığından (her ne kadar bilirkişi raporunda faiz miktarı 4.012.08-TL olarak hesaplanmış ise de; taleple bağlılık ilkesi kapsamında iş bu miktara değil, 437,50-TL'lik miktara göre hesaplama yapılmıştır), davanın iş bu miktar yönünden kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ve KISMEN REDDİ ile;
1-Davacının davalılara, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından dolayı 32.571,89-TL yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Fazlaya ilişkin menfi tespit isteminin REDDİNE,
2-Alınması gereken 2.224,99-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.403,80-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 821,19-TL harcın davalılardan müştekeren ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
-Davacı tarafından yatırılan 1.403,80-TL harç parasının davalılardan müştekeren ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden başvuru harcı 25,20-TL, posta gideri 237,50-TL ve bilirkişi ücreti gideri 1.500,00 TL olmak üzere toplam 1.762,70-TL yargılama giderinin; davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 698,47-TL'sinin davalılardan müştekeren ve müteselsilen alınıp, davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacının üzerine BIRAKILMASINA,
-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinden 50,00-TL yargılama giderinin; davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 19,81-TL'sinin davacıdan alınıp, davalı ...'e VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davalı ...'in üzerine BIRAKILMASINA,
4-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı ... davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalı ...'e VERİLMESİNE,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
7-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı davalı ... Bank vekilinin yokluğunda, HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/03/2023
Katip ...
Hakim ...