T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1106
KARAR NO: 2018/1290
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/11/2015
KARAR TARİHİ: 28/12/2018
----BİRLEŞEN İSTANBUL 4.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ----
2016/704 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/06/2016
KARAR TARİHİ: 12/04/2017
Davacı yanca davalı yan aleyhine açılan davanın yapılıp sona erdirilen açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
AÇILAN DAVA VE İDDİA :
Ana davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tekstil piyasasında ticaret ile uğraştığını, ticaret yaptığı şirketlerden...Şti'den olan bir alacağına ilişkin olarak 31.08.2015 keşide tarihli, 15.500.-TL bedelli çeki aldığını ve aynı çeki ticari ilişki içinde ...Şti'ne kullandığını, ... Tekstil 'in iş bu çeki zayi ettiğini bildirdiğini ve önce K.Maraş ...Asliye Hukuk Mahkemesinden çekin ödenmemesi kararını , daha sonra K.Maraş ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile de çeklere ilişkin iptal kararını aldığını,çekin son hamil görünen kişi ...(...) tarafından bankaya ibraz edildiğini ve arkasının yazdırıldığını, aynı çeke dayanarak davalı ... tarafından İstanbul ...İcra Müd....esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket borçlu gösterilerek kambiyo takibi yapıldığını, takibin usul ve yasaya aykırı olduğunu, çekteki ciro silsilesinin sakat olduğunu, müvekkilinin çeki teslim almış gibi görünen ... ili hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, söz konusu çekin zayi olmuş ve mahkeme kararı ile iptal edilen bir çek olduğunu, iptal edilen çeke dayanarak kambiyo takibi yapılamayacağını, açıklanan nedenlerle; takibe konu çekten dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadıının tespiti ile yapılan icra takibinin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Ana davada davacı, birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin diğer davalı ...'nın haksız ve kötüniyetli olması ile söz konusu çeki ticari ilişki içinde almadığı iddialarının yerinde olduğunu, dava konusu çekin davacı tarafından müvekkili adına düzenlendiğini, müvekkilinin bu çeki ... Tekstil'e teslim ettiğini ve sonra ... tarafından çekin zayi edilmesi nedeni ile iptaline ilişkin karar alındığını, çekin bankaya ibraz edildiğinde arkasına mahkeme kararı yazıldığını, yasa gereği çeki elinde bulunduranın süresi içinde mahkemeye ibraz etmesi gerektiğini, davalı ... Kayanın bu çeki icra takibine konu ettiğini ve takipte müvekkkilinin borçlu olmadığına ilişkin İstanbul ...ATM'de ...esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, müvekkili ile davalı ... arasında ticari ilişki bulunmadığını ve bu şirketin faal olmadığını, bu nedenlerle yargılama giderleri ile vekalet ücretinin dava açılmasına sebebiyet veren ...'dan tahsil edilmesi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen davada davacı ....Ltd.Şti vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın haksız olarak kambiyo vasfına sahip olmayan çek ile icra takibine giriştiğini, bu takip nedeni ile müvekkilinin icra takibine ve haksız haciz işlemlerine maruz kaldığını, takibe konu çekin kambiyo vasfında olmadığını ve davalının yetkili hamil olmadığını, ilgili çek ile ilgili yetkili hamilin çeki kaybetmesi sebebi ile çek iptali davası açtığını ve çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini ve çekin iptaline karar verildiğini, müvekkilinin çekin karşılığı olan parayı davalı ...'e haricen yaptığını ve çek karşılığını iki defa ödemekle karşı karşıya kaldığını, davalı ...'in ... ve diğerlerine Karşı İstanbul ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, müvekilinin malları üzerine konulan haciz sonrası ödeme yapıldığını ancak davalı ...'nın paranın ödenmemesi kararı verilmesi sebebi ile müvekkilinin araç ve banka hesapları üzerindeki haczin kaldırılmadığını ve 3.kez ödeme tehdidi ile karşı karşıya kaldığını, bu nedenlerle; müvekkilinin takip konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine , takibin iptaline, icra dosyasındaki hacizlerin icra borcunun dosyaya yatırılmış olması sebebiye ile kaldırılmasına, davalı ... Kayanın çekin yetkili hamili olmaması sebebi ile dosyaya müvekkilince ödenen paranın davalıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER:
Ana davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe konu olan dava konusu çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, banka tarafından ödemeden men kararı bulunması sebebiyle ödememe yapılamamıştır şeklinde şerh düşülerek çekin iade edildiğini, müvekkilinin kambiyo vasfına sahip çekin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmiş olmasının hamilin/alacaklının haklarını etkilemeyeceğini, keza müvekkilinin ödemeden men yasağı kararını veren mahkeme dosyasının tarafı olmadığını, tarafı dahi olmadığı mahkemece verilen tedbir kararının müvekkilini bağlamayacağının izahten vareste olduğunu, bu nedenle müvekkilinin keşidecisi ile diğer cirantalar hakkında takibi başlatmasında haklı olduğunu, davacının aksi yöndeki iddialarının kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin takibe konu çekin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, çek hakkında ödemeden men yasağı kararı verilmesi olması hamilin alacaklının haklarını etkilemediğini, davalının ödemeden men yasağı kararının veren mahkeme dosyasının tarafı olmadığını ve mahkemece verilen tedbir kararın davalıyı bağlamayacağını, davacının hacizlerin kaldırılması talebinin reddi gerektiğini belirterek davacının %20 den aşağı olmamak üzere köt niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini savunmuştur.
Ana davda diğer davalı ...'e tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; davalı yan duruşmaya gelmemiş, cevap ve delil bildirmemiş ve bu nedenle davacı yanın iddialarını reddetmiş kabul edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, MAHKEMECE VARILAN NİTELENDİRME VE SONUÇ:
Tarafların Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uyarınca hasrettikleri delilleri toplanmıştır.
Ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.
Somut olayda hukuki ihtilaf ana ve birleşen davalarda davacıların davalılara borçlu bulunup bulunmadığının tespiti isteminden ibarettir.
Davaya konu çek...bank/ ... Şubesi muhataplı olup keşideci ... , lehdarı... olup, sırası ile cirantaları ... ... ve hamili ... dır.... tarafından açılan çek iptali davası kabul edilip çek zayi kararı verilmiş ancak daha sonra çek iptali kararının iptali yönünde hüküm kurulmuştur.
Çek davalı ... tarafından ibraz edilmiş durumdadır..
... şirketinin ticari kayıtları Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak yolu ile incelendiğinde ki kendileri " keşideci " konumundaki şirkettir ; ... şirketinin diğer davalı ... firmasından kumaş satın aldığı ve bu alışveriş nedeni ile... firmasına borçlandığı karşılığında da davaya konu çeki verdiği, çekin ve faturanın kayıtlarında muhasebeleştirilmiş olduğu görülmektedir.
Çeki ciro etmeden kaybettiğini beyan eden dava dışı ihbar olunan ... Tekstil kayıtları incelendiğinde ki inceleme Kahramanmaraş ... Asliye Hukuk Mahkemesi kanalı ile yapılmıştır;... firmasına ham kumaş satışı nedeni ile bu çekin alındığı ancak çekin tahsil edilememis nedeni ile tekrar çek iade kaydı yapılarak... firmasının hesabının borçlandırılarak muhasebeleştirildiği görülmektedir.
... şirketinin ticari kayıtları incelendiğinde ; çeki ... tekstile ciro ettikleri, mal alımında kullandıkları ancak çekin kaybolması nedeni ile ...firmasının banka havalesi yaparak çek bedelini banka havalesi yolu ile 2.9.2015 tarihinde ödeme yapıldığı görülmektedir.
Davalı ... ve davalı ... kayıtlarını ibraz etmemiştir.
Davalı olarak gösterilmeyen bir de ... isimli ciranta bulunmaktadır.
Keşideci ... açısından durum incelendiğinde ; keşidecinin çekteki sorumluluğu keşide tarihinde çeki elinde bulunduran hamile ödeme yapmaktan ibarettir. Çekin kendisinden sonraki ciro silsilesinde kaybolması keşideciyi ilgilendiren bir durum olmayıp çek bedelini bankada hazır bulundurması ve takibe maruz kalmak istemiyor ise Mahkemeden tevdii mahalli tayini talep etmesi gerekirdi. Keşidecinin çek karşılığı mal aldığı da sabit olmakla çek nedeni ile borçlu bulunmadığından söz etmek mümkün grünmemektedir. Sadece ...e yaptığı ödeme nedeni ile...e borçlu değildir.
... açısından durum değerlendirildiğinde; ilgili lehdar firma çek bedelini hamil olarak görünen şahsa ödemek yerine , dava dışı kendi ticari ilişkisi çerçevesinde dava dışı ... firmasına havale etmiştir.
Genel kural " hatalı ödeyen iki kez ödemek zorunda kalır"
Davalı ... ise son hamil olup, çekteki ciro silsilesinin çokluğu, kendinden önceki ve çeki aldığı kişinin davalı olmayışı ve dosyada bu davalının yararlandığı iyiniyetli hamil konumunu ortadan kaldıracak şekilde delil bulunmamış olmasına nazaran bu davalı yönünden açılan davanın da reddine karar vermek gerekmiştir.
... firması yönünden de çeki haksız olarak bulundurduğu yönünde kanıt bulunmamaktadır.
Bu hali ile lehdar açısından yerinde görülmeyen davanın reddine ve birleşen davada da ödeme nedeni ile sadece... açısından açılan davanın kabulüne ve diğer davalılar açısından davanını reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan yazılı gerekçe ile;
ANA DAVADA:
1-Yerinde görülmeyen davanın REDDİNE,
2-%20 nispetinde hesaplanan 3.100,00 TL tazminatın davacıdan alınıp, davalı ... 'ya verilmesine,
3-Alınması gereken 35,90 TL ret harcından peşin alınan 264,71 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 228,81 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı ... davada kendini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp, bu davalıya VERİLMESİNE,
6-HMK 120.maddesi gereğince; taraflarınca yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
BİRLEŞEN DAVADA:
1-... yönünden açılan davanın KABULÜNE, ödeme nedeniyle ilgili icra takibinden dolayı davacının bu davalıya borçlu bulunmadığının tespitine,
2-Bu davacı tarafından diğer davalılar aleyehine açılan davanın yerinde görülmediğinden reddine, bu dosyada talep olmadığından ayrıca ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden icra inkar tazminatı hususunda karar verilmesine yer olmadığına ,
3-Alınması gereken 1.044,81 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 264,71 TL harcın mahsubu ile bakiye 780,10 TL harcın davalı ...Şti'den tahsili ile Hazineye GELİR YAZILMASINA,
4-Davacı tarafından yapılan peşin ve başvuru harcı toplamı: 293,91 TL, posta gideri 24,00 TL olmak üzere toplam: 317,91 TL yargılama giderinin davalı ... ....Şti 'den alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından diğer davalılar açısından yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yan davada kendini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalı ....Ltd.Şti'den alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı ... davada kendini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp, bu davalıya VERİLMESİNE,
8-HMK 120.maddesi gereğince; taraflarınca yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd.maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
Hakim ...