T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2015/1206 Esas
KARAR NO:2023/1065
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/12/2015
BİRLEŞEN .... ATM 'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/12/2015
KARAR TARİHİ:26/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birkeşen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça, .... İcra Müdürlüğünün ... (Eski ... Esas) esas sayılı dosyası ile müvekkili şirkete karşı başlatılan icra takibinin tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili ...'nin metal kalıp ile diğer metal işleriyle ilgili faaliyet alanına sahip bir şahıs işletmesine sahip olduğunu, bu manada müvekkili ile ...İnş. Taah. Dan. Paz. San ve Dış Tic. AŞ ile 10/04/2009 tarihinde sözleşme imzalandığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre müvekkilinin aşamalar itibariyle edimini yerine getirmesine rağmen sözleşmenin diğer tarafı olan ...AŞ üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, bu durumda taraflar arasında ortaya çıkan cari hesap alacakları ile diğer hukuki durumları düzenlemek ve alacakları ile diğer hukuki durumları düzenlemek ve 10/04/2009 tarihli sözleşmeyi sonlandırılmasına yönelik olarak yine taraflar arasında 26/07/2010 tarihinde sözleşme imzalandığını, taraflar arasında imzalanan 26/07/2010 tarihli sözleşme gereğince toplam piyasa bedeli 56.000,00 TL olan 3 makinenin 27.07.2010 tarihi ile 01.03.2011 tarihleri arasında davalı tarafından kullanılacağının, ihtiyaç halinde bu sürenin 3 ay uzatılacağının ve süre sonunda müvekkiline teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin bahse konu makineler ile 30 tonun üzerinde işlenmiş malzemesiyle birlikte 4 kamyona yüklenmek suretiyle ...AŞ nin SSK'lı çalışanı ve Mühendisi/teknik müdürü ...'ya 03/09/2010 tarihinde teslim makbuzu karşılığında verildiğini, ...AŞ nin malzemeleri teslim alındığı 03/09/2010 tarihine göre teslim tarihi olan 10/07/2011 tarihinin üzerinden fazlasıyla zaman geçmesine rağmen makinelerin teslim edilmediğini, söz konusu makinelerin teslimi için ...AŞ ye .... Noterliğinin 04/10/2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek temerrüde düşürüldüğünü buna rağmen makinelerin teslim edilmediğini, davalı tarafından başlatılan .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının zamanaşımına uğradığını, takip dosyasında tebligatın müvekkilinin 30 yıl önceki adresine TK 35. Maddeye göre tebliğ edilerek kesinleştirildiğini, ancak takip alacaklısı şirket ile müvekkili arasında takip dayanağı olan alacak kalemlerinin müvekkilden talep ve tahsil edilmesine yönelik sorumluluğu doğuran herhangi bir sözleşme veya başka bir hukuki ilişki bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkilinin dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... (Eski ... Esas) esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin teminatsız olarak ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu menfi tespit davasının zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını, davanın zaman aşımından reddi gerektiğini, müvekkili şirketin adresinin ... olduğunu bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davaya konu menfi tespit davasına konu icra dosyasında vekil olarak kayıtlı olduklarını bu nedenle şirkete yapılan tebligatın usulsüz olduğu, davacı tarafın 14/12/2015 tarihli dava dilekçesinin 2. Sayfasının 5. Maddesinde ki beyanı ile herhangi bir sözleşme bulunmadığını ikrar ettiğini, davacı tarafın bahsini ettiği sözleşmelerin bu davanın konusu olmadığını, dava konusunun .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinde takibe konu 9 adet irsaliyeli faturalardan kaynaklanan bir ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davacının kötü niyetli olarak alacaklarını sürüncemede bırakmak amacıyla bu davayı ikame ettiğini, davacı tarafın icra takibine konu 9 adet irsaliye faturalara karşı kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 8 gün içinde herhangi bir itirazda bulunmadığını, 6102 sayılı kanunu 21/2 maddesi gereğince içeriği kabul etmiş sayılacağını, ispat yükünün takip konusu faturalara yasal süresi içerisinde itiraz etmeyen davacı-borçluya ait olduğunu, bu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA ( .... ATM 'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA ;
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nin metal kalıp ile diğer metal işleriyle ilgili faaliyet alanına sahip bir şahıs işletmesine sahip olduğunu, müvekkilinin davalı ...İnşa. Taah. Dan. Paz. Sah. Ve DIş Tic. AŞ ile 10/04/2019 tarihli sözleşme imzalandığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre müvekkilinin aşamalar itibariyle edimini yerine getirmesine rağmen sözleşmenin diğer tarafı olan ...AŞ'nin üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, bu durumda taraflar arasında ortaya çıkan cari hesap alacakları ile diğer hukuku durumları düzenlemek ve 10/04/2019 tarihli sözleşmeyi sonlandırılmasına yönelik olarak taraflar arasında 26/07/2010 tarihli sözleşmenin imzalandığını, buna göre; 1 adet ... mermi kutusu taban dikiş kaynak makinesi, yaklaşık piyasa bedeli 30.000 Tl, 1 adet ... mermi kutusu Kenar dikiş kaynak makinesi çift diskli mistaş marka panomatik ve elektronik kontrollü yaklaşık piyasa bedeli 16.000 TL, fosfat tesisi 2.000x80x120 cm ebatlarında 2'si polyester kaplama 5 adet saç banyo 15 KW resistans ve dijital kontrol panelli tesis yaklaşık piyasa bedeli 10.000 TL makineleri malzemeleri ile birlikte ...AŞ 'ye teslim edilerek söz konusu makineler üretim anlamında 27/07/2010 tarihi ile 01/03/2011 tarihleri arasında kullanılacak olup ihtiyaç olması halinde ise bu süre 3 ay daha uzatılarak 01/06/2011 tarihine kadar kullanılacak ve süre sonunda ise müvekkili ...'ye teslim edileceği, bahse konu makinelerin belirtilen süre içinde eksiksiz teslim edilmemesi halinde ise makineler bedellerinin nakden davalı tarafından ödeneceğinin karalaştırıldığını, bu durumda da taraflara arasında da herhangi bir hak ve alacak kalmayacağı gibi birbirlerini ibra etmiş sayılacağının da kararlaştırıldığını, taraflara arasında imzalanan 26/07/2010 tarihli sözleşme gereğince müvekkilinin bahse konu makineler ile 30 tonun üzerinde işlenmiş malzemesiyle birlikte 4 kamyona yüklenmek suretiyle ...AŞ nin SSK'lı çalışanı ve Mühendisi/teknik müdürü ... 03/09/2010 tarihinde teslim makbuzu karşılığında verildiğini, ...AŞ nin malzemeleri teslim alındığı 03/09/2010 tarihine göre teslim tarihi olan 10/07/2011 tarihinin üzerinden fazlasıyla zaman geçmesine rağmen makinelerin teslim edilmediğini, söz konusu makinelerin teslimi için ...AŞ ye .... Noterliğinin 04/10/2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek temerrüde düşürüldüğünü buna rağmen makinelerin teslim edilmediğini, 3 adet makinenin toplam 56.000,00 TL nin müvekkiline teslim edilmesi gereken 10/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava konusu sözleşmelerden bahisle iki adet dava açtığını bu nedenle davanın öncelikle derdestlikten reddini, aksi takdirde dosyanın ... ATM nin .../... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiğini, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, TBK'nın 147. Maddesi uyarınca davanın 5 yıllık zamanaşımı süresinde açılmadığını, ayrıca müvekkilinin adresinin ... olması nedeniyle yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenli yetki itirazında bulunduklarını, davacının 10/04/2009 tarihli sözleşme edimlerinin yerine getirmediğini, bunun sonucunda davacı tarafın basiretli bir tacir gibi hareket etmeyip yükümlülüklerinin yerine getirmemesi nedeniyle ... ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşmenin ... tarafından feshedildiğini, fesih nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını, ticari itibarının zedelendiğini, ayrıca müvekkili şirketin sözleşmeden önce ... ye ödemiş olduğu 18.200,00 TL teminat bedeli, 2.6666,00 Tl damga vergisine ilişkin pul bedeli ve 764,.000 TL teminat masrafları da sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle yandığını, davacının sözleşmeyi ihlal ettiği için sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bedeli olan 50.000 TL' nin davacıdan talep edildiğini, tüm bu kalemler için icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacının kötü niyetli olarak hareket ettiğini bu nedenle davanın reddini gerektiğini savunarak davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE/
Asıl Dava; Davalı alacaklı ... Yapı End. Taah.san. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacı borçlu ... aleyhine faturalardan doğan alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... (Eski ... Esas) esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibinden dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.
Birleşen Dava; Davacı ... ile davalı ...İnş. Taaht. Dan. Paz. San Ve Dış Tic. Aş. arasında imzalanmış olan sözleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, tarafların ticaret sicil kayıtları, BA, BS formları, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası fotokopisi, davacıya ait imza örneklerinin bulunduğu belge asılları, ilgili diğer kayıt ve belgeler celp edilmiş, davacının imza örnekleri alınmış, dosya kapsamında bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
Asıl dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... (Eski ... Esas) esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı ... Yapı End. Taah. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacı borçlu ... aleyhine faturalardan (9 adet) doğan alacağın tahsili amacıyla asıl alacak ve faizler toplamı 69.253,53 TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, eski esasın ... Esas, olduğu, dosyanın 2014 yılında yenilendiği ve ... esasını aldığı, davacı borçlu tarafından yapılan itirazın yenilemeden sonra olması yani süresinde olmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmıştır.
Asıl davada davalı ... Yapı End. Taah.san. Ve Dış Tic. Ltd. Şti ve birleşen davada davalı ...İnş. Taaht. Dan. Paz. San Ve Dış Tic. AŞ'nin ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde, her iki şirketin yetkilileri ve ortaklarının aynı olduğu anlaşılmıştır.
... SGK tarafından sunulan 24.06.2022 tarihli müzekkere cevabına göre, dava dosyasında yer alan 03.09.2010 tarihli teslim makbuzunu imzalayan ...'nın Davalı ... Yapı End. Taah. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nde 16.06.2010 tarihinden 28.11.2011 tarihine kadar çalıştığı, yani bu tarihler arasından bu davalı şirketin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından dosyamıza sunulan İstanbul Anadolu Asliye Ceza Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının 26.09.2017 tarihli 7 celsesinde ...'nın tanık olarak alınan ifadesinde 03.09.2010 tarihli teslim makbuzu altında olan imzanın kendisine ait olduğunu, o dönemde ... şirketinde çalıştığını, davalı şirket yetkilisi ... tarafından malları teslim alma görevinin kendisine verildiğini, malları davacıdan teslim aldığını beyan ettiği görülmüştür.
20/02/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Asıl dava yönünden incelemede, davalı şirketin 2010 yılı ticari defterlerinin ibraz edildiğini, 2010 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasıl süresinde yapıldığını, yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yasal süresinde yapıldığını, ancak envanter defterinin kapanış tasdik işleminin yapılmadığını, davalının ibraz edilen 2010 yılı ticari defterine göre 31/12/2010 tarihi itibariyle davacının 60.213,86 TL alacağı olduğu, dava ve takip konusu faturaların liste halinde gösterildiğini, faturaların davacı tarafa tebliğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin ibraz edilmemiş olduğu, 977266 fatura nolu, 42815,46 TL tutarlı fatura konusu malların teslimine dair sunulan 692910 nolu irsaliyede davacı Hasan Yeşdere isim ve imzasının mevcut olduğu bu kapsamda davalının malları davcıya teslim ettiğini ispatlamış olduğunu ve fatura tutarı kadar alacaklı olduğunun açık olduğunu, diğer faturalardan dolayı alacağın ispata muhtaç kaldığını, yani davalı fatura alacağının 60213,86 TL olduğunu, bu bedelden 42.815,46 TL lik fatura alacağının mahsubu neticesinde 17.398,40 TL ispata muhtaç olduğunu, davalının davacıdan ispatlanabilen alacağının 42.815,46 TL olduğunu: birleşen dava yönünden yapılan incelemede, taraflar arasında 28.000 adet saç kutu imalatı ve teslimi konusunda 10/04/2009 tarihli bir sözleşme imzalandığını, yine taraflar arasında imzalanan 26/10/2010 tarihli sözleşme ile tarafların birbirlerini ibra ettiklerinin görüldüğünü, son sözleşme olan ibra sözleşmesi incelendiğinde, davacının cari hesap borçlarına karşılık davalıya 30.000 TL değerinde 1 adet ... mermi kutusu taban dikiş makinesı ile 16.000 Tl değerindeki 1 adet ... mermi kutusu kenar dikiş makinası ve 10.000 TL değerinde de kolkol panellerinin 01/06/2011 tarihinde kadar bedelsiz olarak bırakmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin ve işin bitim tarihinde makinaların iade edilmemesi halinde bedellerinin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmede ayrıca davacının 20.000 Tl karşılığı 20.000 adet ... fişek kutularının pres baskı işlemlerini yapmayı taahhüt ettiğini, davacının davalıya vermeyi taahhüt ettiği makina ve teçhizatları zamanında teslim ettiği ancak bu malzemelerin işin bitim tarihi olan 01/06/2011 tarihinde iade edilmediklerinin anlaşıldığını, bu nedenle taraflara arasındaki ibra sözleşmesi uyarınca makine ve teçhizatların bedeli olan 56.000 TL iade edilmesi gereken 01/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek taciri avans faiziyle birlikte davacıya iade edilmesi gerektiğini, faizin başlangıcının 10/07/2011 tarihi olarak belirlendiği ve taleple bağlılık ilkesi gereği faizin bu tarihten itibaren işletilmesi gerektiğini, davacının taraflara arasındaki ibra sözleşmesinde yer alan " 20.000 Tl karşılığı 20.000 adet ... fişek kutularının pres baskı işlemlerini" yaptığına ilişkin herhangi bir somut delile rastlanmadığından bu bedelin işi mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği asıl alacak miktarının 36.000 TL olarak belirlendiğini , belirlenen bu bedelin 10/07/2011 tarihi itibariyle ticari avans faizi işletilebileceği hususları tespit edilmiştir.
Grafoloji uzmanı Adli Tıp Uzmanı Dr. ... alınan 01/18/2018 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; inceleme konusu 15/01/2015 tarihli ... sıra sayılı ve 03/02/2010 tarihli, ... sıra sayılı " sevk İrsaliyesi" nüshalarındaki Hasan Yeşdere ismine affen atılı imzaların şahsın mukayese isim ve yazı örneği de dikkate alındığından Hasan Yaşderenin eli ürünü olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava konusu faturalar üzerinde yapılan imza incelemesine ilişkin Grafoloji uzmanı Adli Tıp Uzmanı Dr. ... alınan 08/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tetkik konusu ... antetli 19/01/2010 tarihli ... sayılı 42.815,37 TL lik ve 10/02/2010 tarihli ... sayılı 4.770,15 TL lik fatura nüshalarındaki imzaların ...'ye ait olup olmadığına ilişkin dosyada bulunan evrakların incelendiğini, imzalar arasında Tersim tarzı, imzaların başlangıcı ve bitirilişi, Gramaların örgülenmesi, Çizgisel hareketlerin biçimlenmesi, Devinim Noktaları, Ebat Meyil, İstikamet, Seyir İstif, Kalem alışkanlıkları bakımından incelendiğinde; ... antetli 19/01/2010 tarihli 967270 sayılı 4.770,15 TL lik fatura nüshalarında ıslak yazı olmadığı, belgelerin bilgisayar çıktısı olduğu, ... antetli 19/01/2010 tarihli ... sayılı 42.815,37 TL lik ve 10/02/2010 tarihli 967270 sayılı 4.770,15 TL lik fatura nüshalarında ... ismine atfen imzalar bulunmadığı, ... antetli 19/01/2010 tarihli ... sayılı 42815,37 TL lik ve 10/02/2010 tarihli 967270 sayılı 4.770,15 TL lik fatura nüshalarının sağ üst köşesinde faturayı düzenleyen şirket yetkililerine sağ üst köşesinde faturayı düzenleyen şirket yetkililerine ait imzalar olduğu ve bu imzaların ...'nin eli ürünü olmadığı hususları tespit edilmiştir.
Doç. Dr. ..., Mali Müşavir ... ve Prof. Dr. ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 11/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Asıl dosyada davalı ... tarafından ibraz edilen 2009 yılı envanter defteri kapanış tasdikinin yapılmadığını, 2010 yılı envanter defterinin kapanış tasdikinin yapılmadığını, 2010 yılı kebir defterinin tasdikinin arka yüzüne kayıt yaptırıldığı, 2011 yılı yevmiye ve envanter defterinin kapanış tasdikinin ibraz edilmediği, bunların haricinde diğer ticari açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğunun görüldüğü, mevcut tespitlere göre davalının 2009-2010-2011 yılı ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfı taşımadığı, 2012-2013-2014 yılı ticari defterinin kendi lehine delil vasfı taşıdığı değerlendirilmekle nihai kararın mahkemeye ait olduğunu, davalı tarafın ibraz edilen ticari defterlerine göre, esas dava yönünden değerlendirmede, dava konusu .... İcra müdürlüğünün ... esas nolu icra takip dosyasına konu faturaların davalının ibraz edilen ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, davalı tarafın kayıtlarına göre davalının davacıdan 31/12/2014 tarihi itibariyle davacıdan 60.213,86 TL alacağı olduğunun tespit edildiğini, dava dosyasına ibraz edilen diğer kanıt ve belgelerin değerlendirilmesinde, dava konusu faturaların döneminin 2011 yılı olması SGK dan gönderilen çalışan listesinin ise 2012 yılından başlaması nedeniyle fatura ve irsaliyelerde yazılı isimler ile SGK tarafından gönderilen liste karşılaştırmasının sağlıklı şekilde yapılamadığını, davacı ... ile birleşen dava da davalı ...Şirketinin ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediğini, davacı ... BA-BS formları incelendiğinden davacının 2009-2010-2011 yıllarında vergi dairesine BA-BS formu beyan etmediğinin görüldüğünü, bilirkişi ... tarafından verilen imza incelemesi bilirkişi raporunda, faturalar üzerinde yapılan incelemede, faturalar üzerindeki imza ve yazıların davacı eli ürünü olmadığının tespit edildiğini, ibraz edilen bilgi ve belgelere göre dava konusu faturalar hakkında muhasebesel açıdan yapılan değerlendirmeler sonucunda, davalının davacıdan ticari defterlerine göre 60.213,86 TL alacağı olduğu ancak ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmamış olması ve davaya konu faturaların davacı tarafa tebliği ve faturalarda yazılı mal ve hizmetlerin teslimi hususlarının davalı tarafından ispata muhtaç olarak değerlendirildiği bu hususta takdirin mahkemede olduğunu, birleşen dava yönüyle taraflar arasında imzalanan sözleşmeler hakkında gerek davacı taraf gerekse davalı tarafın ticari defter ve belgeleri ibraz etmediklerini, taraf arasında yapıldığı bildirilen son sözleşme olan ibra sözleşmesi muhasebesel gözle incelendiğinde davacının cari hesap borçlarına karşılık davalıya 30.000,00 TL değerinde 1 adet ... mermi kutusu taban dikiş makinası ile 16.000 TL değerindeki 1 adet ... mermi kutu kenar dikiş makinası ve 10.000 TL değerinde kontrol panellerini 01/06/2011 tarihine kadar bedelsiz olarak bırakmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin ve işin bitim tarihinde makinaların iade edilmemesi halinde bedellerinin ödeneceğinin kararlaştırıldığının görüldüğünü, sözleşmede ayrıca davacının 20.000 TL karşılığı 20.000 adet ... fişek kutularının pres baskı işlemlerini yapmayı taahhüt ettiğini, dosya kapsamında davacının davalıya vermeyi taahhüt ettiği makine ve teçhizatları zamanında teslim ettiği ancak bu malzemeleri işim bitim tarihi olan 01/06/2011 tarihinde iade edilmediğinin anlaşıldığını, taraflar arasında akdolunduğu bildirilen ibra sözleşmesi uyarınca makine teçhizatlarına bedeli olan 56.000,00 TL nin iade edilmesi gereken 01/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek taciri avans faiziyle birlikte davacıya iade edilmesi gerektiği, davacının taraflara arasındaki ibra sözleşmesinde yer alan "20.000 Tl karşılığında 20.000 adet ... fişek kutularının pres baskı işlemlerini" yaptığına ilişkin herhangi bir somut delile muhasebesel inceleme sürecinde rastlanmadığını, bu nedenle davacının alacağından yapmayı taahhüt ettiği bu işin bedelinin mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği asıl alacağın 36.000,00 TL olduğu hususları tespit edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 22.12.2022 tarihli ek raporda, kök raporlarındaki görüşlerinin değişmediği ve kök raporla aynı yönde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 31.05.2023 tarihli ek raporda, dava dosyası üzerinde yapılan incelemede imzası davacıya ait çıkmış sevk irsaliyesindeki mallar ile dava ve takip konusu fatura konusu malların karşılaştırıldığını, 19.01.2010 tarihli 42.815,46 TL tutarlı fatura ile bağlı irsaliye arasında miktar farkı olduğunu, tüm faturaların davacıya tebliğine dair bir kayıt ve belgenin olmadığını, bu faturalardaki imzaların davacıya ait olmadığını veya faturada davacı adının geçmediğini, faturaların davacı tarafın BA, BS formları ile vergi dairesine beyan edilmediğini, bu kapsamda davalı tarafın ispat külfetini yerine getirmediğini, bu nedenle kök rapordaki asıl dosya yönünden oluşan kanaatlerinde bir değişme olmadığını, yine birleşen dosya yönünden de kök raporlarındaki görüşlerinin değişmediğini bildirmişlerdir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Asıl Davada, davacı ... vekili tarafından, davalı alacaklı ... Yapı End. Taah.san. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı borçlu ... aleyhine faturalardan doğan alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... (Eski ... Esas) esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibinden dolayı menfi tespit isteminde bulunulmuştur.
Davalı ... Yapı End. Taah.san. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından işbu menfi tespit davasının zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığı, davada Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürülerek davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir.
Birleşen Davada, davacı ... vekili tarafından, davacı ... ile davalı ...İnş. Taaht. Dan. Paz. San Ve Dış Tic. Aş. arasında imzalanmış olan sözleşmeden kaynaklı alacak isteminde bulunulmuştur.
Davalı ...İnş. Taaht. Dan. Paz. San Ve Dış Tic. Aş. vekili tarafından derdestlik, zamanaşımı ve yetki yönünden itiraz ve def'iler ileri sürülerek davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir.
Öncelikli olarak dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden itirazlar değerlendirilmiştir.
Asıl davada, davalı tarafından mahkememizin yetkisine yönelik ilk itirazda bulunulmuş ise de, dava menfi tespit davası olup, menfi tespit ve istirdat davaları İİK.'nın 72/8. Maddesi uyarında icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde de açılabildiğinden, bu kapsamda mahkememizde yetkili olduğundan, bu ilk itirazın reddine karar verilmiştir.
Asıl davada, davalı tarafından zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, yasal mevzuat incelendiğinde menfi tespit davalarının açılması için öngörülmüş bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden, davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada, davalı tarafından, mahkememiz dosyası nedeniyle derdestlik itirazı ileri sürülmüş ise de, iki davanın türünün, konularının ve davalılarının farklı olduğu anlaşılmakla, bu itiraza itibar edilmemiştir.
Birleşen davada, davalı tarafından mahkememizin yetkisine yönelik ilk itirazda bulunulmuş ise de, tarafların tacir olması, taraflar arasındaki sözleşmelerde iş bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı anlaşılmakla, davalının bu ilk itirazın reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada, davalı tarafından zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, eser sözleşemelerinden doğan alacaklarda TBK'nın 147/6 maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, taraflar arasında 28.000 adet saç kutu imalatı ve teslimi konusunda 10/04/2009 tarihli bir sözleşme imzalandığı, yine taraflar arasında imzalanan 26/10/2010 tarihli sözleşme ile tarafların birbirlerini ibra ettikleri, son sözleşme olan ibra sözleşmesi incelendiğinde, davacının cari hesap borçlarına karşılık davalıya 30.000 TL değerinde 1 adet ... mermi kutusu taban dikiş makinesı ile 16.000 Tl değerindeki 1 adet ... mermi kutusu kenar dikiş makinası ve 10.000 TL değerinde de kolkol panellerinin 01/06/2011 tarihinde kadar bedelsiz olarak bırakmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin ve işin bitim tarihinde makinaların iade edilmemesi halinde bedellerinin ödeneceğinin kararlaştırıldığı, dava konusu alacağında bahsi geçen makine bedelleri olduğu, zamanaşımı süresinin makinelerin son teslim tarihi olan 01/06/2011 tarihinde oluşacağı, davanın ise bu tarihten itibaren 5 yıllık süre dolmadan 25.12.2015 tarihinde açıldığı anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Asıl dava ve birleşen dava yönünden dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz yada süreler yönünden itiraz olmadığından davaların esasına geçilmiştir.
Asıl dava, menfi davası olup, menfi tespit davalarında kural olarak ispat külfeti öncelikli olarak davalı alacaklı tarafa ait olup, taraflar arasındaki ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlanması gerekmektedir. Bu ispat yerine getirildiği takdirde ispat külfeti davacı borçlu tarafa geçecek ve borcun istenebilir olmadığını, ödendiği hususlarını ispat etmesi gerekecektir.
Birleşen dava, alacak istemine ilişkin olup, alacak davalarında kural olarak ispat külfeti öncelikli olarak davacı alacaklı tarafa ait olup, taraflar arasındaki ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlanması gerekmektedir. Bu ispat yerine getirildiği takdirde ispat külfeti davalı borçlu tarafa geçecek ve borcun istenebilir olmadığını, ödendiği hususlarını ispat etmesi gerekecektir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın 2. Fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
TTK'nun 21/2 maddesine göre, bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeri kabul etmiş sayılır. Aynı kanunun 21/3 maddesinde de, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olması gerektiği vurgulanmıştır.
Asıl Dosya Yönünden Dosya Kapsamına Göre Yapılan Değerlendirmede; Asıl davanın, davalı alacaklı ... Yapı End. Taah. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı borçlu ... aleyhine faturalardan doğan alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... (Eski ... Esas) esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibinden dolayı menfi tespit istemine ilişkin olduğu; Asıl davanın tarafları arasında dosya kapsamına yansımış bir sözleşme olmadığı; Davacı tarafça ticari defterlerinin ibraz edilmediği, davalı tarafça ticari defterlerinin ibraz edildiği ancak ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, sahibi lehine delil niteliğine haiz olmadığı, dava konusu icra takibinin dayanağı 9 adet faturanın davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu, davacı tarafça BA formları ilgili vergi dairesine beyan edilmediği, dosya kapsamında bu faturaların davacı tarafa tebliğine dair bir kayıt ve belgenin olmadığı, faturalar üzerindeki imza ve yazıların davacı el ürünü olmadığı veya faturalarda imza bulunmadığı anlaşılmakla,, davalının kendi ticari defterlerine göre davacıdan dava ve takip konusu faturalardan dolayı 60.213,86 TL alacağı olduğu ancak ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmamış olduğundan lehine delil olarak değerlendirilemeyeceği, davaya konu faturaların davacı tarafa tebliği ve faturalarda yazılı mal ve hizmetlerin teslimi hususlarının dolayısı icra takibindeki alacağın davalı tarafından ispata muhtaç kaldığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak asıl davada davacı tarafça açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı tarafça kötü niyet tazminatı da talep edilmiş ve davalı alacaklı taraf takibinde haksız bulunmuş ise de, takibin kötü niyetli yapıldığına dair mahkemesizde bir kanaat oluşmadığından, davacı tarafın kötü niyet tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.
Birleşen Dosya Yönünden Dosya Kapsamına Göre Yapılan Değerlendirmede; Birleşen davanın davacı ... ile davalı ...İnş. Taaht. Dan. Paz. San Ve Dış Tic. Aş. arasında imzalanmış olan sözleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu; Tarafların ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmedikleri, ibrazdan kaçındıkları; Taraflar arasında 28.000 adet saç kutu imalatı ve teslimi konusunda 10/04/2009 tarihli bir sözleşme imzalandığı, yine taraflar arasında imzalanan 26/10/2010 tarihli sözleşme ile tarafların birbirlerini ibra ettikleri, son sözleşme olan ibra sözleşmesi incelendiğinde, davacının cari hesap borçlarına karşılık davalıya 30.000,00 TL değerinde 1 adet ... mermi kutusu taban dikiş makinası ile 16.000 TL değerindeki 1 adet ... mermi kutu kenar dikiş makinası ve 10.000 TL değerinde kontrol panellerini 01/06/2011 tarihine kadar bedelsiz olarak bırakmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin ve işin bitim tarihinde makinaların iade edilmemesi halinde bedellerinin ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmede ayrıca davacının 20.000 TL karşılığı 20.000 adet ... fişek kutularının pres baskı işlemlerini yapmayı taahhüt ettiği; Asıl davada davalı ... Yapı End. Taah.san. Ve Dış Tic. Ltd. Şti ve birleşen davada davalı ...İnş. Taaht. Dan. Paz. San Ve Dış Tic. AŞ'nin yetkilileri ve ortaklarının aynı kişiler olduğu, dava dosyasında yer alan 03.09.2010 tarihli teslim makbuzunu imzalayan ...'nın davalı ... Yapı End. Taah. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nde 16.06.2010 tarihinden 28.11.2011 tarihine kadar çalıştığı, yani bu tarihler arasından bu davalı şirketin çalışanı olduğu, İstanbul Anadolu Asliye Ceza Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının 26.09.2017 tarihli 7 celsesinde ...'nın tanık olarak alınan ifadesi de dikkate alındığında, dosya kapsamında davacının davalıya vermeyi taahhüt ettiği makine ve teçhizatları zamanında teslim ettiği ancak bu malzemelerin işin bitim tarihi olan 01/06/2011 tarihinde davalı tarafından kendisine iade edilmediği, davalı tarafın iade edildiğine dair bir ispatının bulunmadığı, davacının taraflar arasındaki ibra sözleşmesinde yer alan "20.000 TL karşılığında 20.000 adet ... fişek kutularının pres baskı işlemlerini" yaptığına ilişkin herhangi bir somut delile rastlanmadığı, davacının da bu hususta bir ispatının bulunmadığı anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; Taraflar arasında imzalanan ibra sözleşmesi uyarınca makine teçhizatların bedeli olan ve davacı tarafça dava konusu edilen 56.000,00 TL alacak miktarından, davacının yapmayı taahhüt ettiği ancak yapmadığı iş bedeli olan 20.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının davalıdan iş dava da talep edebileceği alacağın 36.000,00 TL olduğu, bu alacağa ibra sözleşmesi uyarınca makine teçhizatların iade edilmesi gereken 01/06/2011 tarihinden itibaren avans faizi talep edilebileceği, davacının ise 10.07.2011 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunduğu, taleple bağlılık ilkesi gereği iş bu davada 10.07.2011 tarihinden itibaren faize hükmedilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşılarak birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A/ASIL DAVADA;
1-Davacı Tarafça Açılan Davanın Kabulü İle; Davacının, davalıya, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas (Eski ... Esas) sayılı dosyası nedeniyle, BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 4.730,71 TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1,182,68 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.548,03 TL harcın davalıdan alınıp HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
-Davacı tarafından yatırılan 1.182,68 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden 27,70 TL asıl dava başvuru harcı, 27,70 birleşen dava başvuru harcı 4.400 TL bilirkişi ücreti, 278,80 TL posta masrafı, olmak üzere toplam 4.734,2 TL yargılama giderinin, asıl ve birleşen dosya davalıları farklı olduğundan, asıl ve birleşen dosyalar yönünden eşit olarak yapıldığının kabulü ile; Asıl dosya yönünden yapılan 2.367,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
B/BİRLEŞEN DAVADA (.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA);
1-Davacı Tarafça Açılan Davanın Kısmen Kabulü İle; 36.000,00 TL'nin 10.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Fazlaya dair talebin REDDİNE,
3-Asıl Alınması gereken 2.459,16 TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 956,34 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.502,82 TL harcın davalıdan alınıp HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
-Davacı tarafından yatırılan 956,34 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden 27,70 TL asıl dava başvuru harcı, 27,70 birleşen dava başvuru harcı 4.400 TL bilirkişi ücreti, 278,80 TL posta masrafı, olmak üzere toplam 4.734,2 TL yargılama giderinin, asıl ve birleşen dosya davalıları farklı olduğundan, asıl ve birleşen dosyalar yönünden eşit olarak yapıldığının kabulü ile; Birleşen dosya yönünden yapılan 2.367,10 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre yapılan hesaplamaya göre 1.521,70 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
C/HMK 333. maddesi gereğince; taraflarca yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
D/Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023
Katip ...
Hakim ...