T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/40 Esas
KARAR NO: 2019/443
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2015
KARAR TARİHİ: 22/05/2019
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın ...A.Ş., ..., ... ,...ve ... gibi markaların master franchise, olduğunu, davacı şirket ile davalı arasında 24.02.2014 tarihli bir sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme uyarınca davalının sözleşme hükümleri ve ekli teknik şartname uyarınca patates üretmek ve üretilen patateslerin davacı şirkete teslim edilmesi konusunda yükümlülük altına girdiğini, anılan bu sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından davalı yana teslim edilen tohumların tarlaya ekimi, bakımı, haşatı ve hasat edilen patateslerin davacı şirkete teslim edilmesi yükümlüğünün üretici sıfatıyla tamamen davalı yanın sorumluluğunda olduğunu, davalıya davacı şirket tarafından teslim edilen tohumların tarlaya ekili ürünlerin ve davacı şirkete teslim edilmek üzere bekleyen patateslerin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca, davalı yanın davacı şirketin tedarik etmiş olduğu mülkiyeti davacı şirkete ait olan tohumlan ekmek, dikmek, bakımını yapmak, gübrelemek, ilaçlamak ve sulamak hasat etmek ve hasat edilen ürünleri yine sözleşmede belirtilen meblağ üzerinden davacı şirkete teslim etme yükümlülüğüne girdiğini, Ancak davalı tarafın iş bu sözleşmeye aykırı davranarak davacı şirkete teslim etmesi gereken patatesleri 3. Şahıslara sattığım, ve davacı şirketi maddi zarara uğrattığını,neticeten; yukanda arz ve izah edilen nedenlerle;davacı şirketin sözleşmeye aykın eylemlerde bulunmak suretiyle uğratılmış olduğu zarar miktannın belirlenmesini, şu anda davacı şirketin talep sonucunun tahkikat aşamasında olduğundan şimdilik 10.000,,-TL maddi ve 10.000,OO-TL manevi zararının yasal faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmişlerdir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firmanın davalıya verdiği tohumların hastalıklı çıktığını, bu hususun Sivrihisar Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.lşler Dosyası ile tespit edildiğini, tespit talebi sonrası uzman bilirkişiler tarafından tarla başına gidilip hastalıklı patatesleri yerinde gözlediğini, bu durumun 17.11.2014 tarihli analiz raporu ile sabit olduğunu, neticeten; yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; cevaplarının kabulü ile davalı tarafından davacı taraf aleyhine açılan dava ile tevhidine, haksız ve yersiz davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmişlerdir.
G E R E K Ç E /
Açılan davada uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan patates ekimine dair sözleşmenin davalı tarafa davacı tarafından verilen tohumların ekilmesi sonucu elde edilen patateslerin sözleşme dışı üçüncü kişiye satıldığı ve bu suretle sözleşmenin ihlal edildiği iddiasına dayalı tazminat talebinin yerinde olup olmadığı ve ispatına dair olduğunun tespiti yapılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi raporunda özetle; davacı yanın incelenen ticari defterlerinde davalı yan ile olan hesap hareketlerini ... Hesap Numarasıyla Satıcılar cari hesabında takip etmekte olduğu, davalının davacıya düzenlemiş olduğu faturaları bu hesabın alacağına , davacının yapmış olduğu ödemeleri ise bu hesabın borcuna kaydetmiş olduğu tarafımızdan görülmüştür. Davacının ... yılı Yevmiye Defterinde yapılan inceleme neticesinde, davalı ile olan cari hesap hareketlerini ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydetmiş olduğu görülmüştür. Dava tarihi olan 12.01.2015 tarihinde Davacı yanın davalı yandan 147.123,62-TL alacaklı olduğu tespit edildiği, Adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayıiabilmesi için ya düzenlenen faturayı tebliğ aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura ve münderecatına itiraz etmemiş olması veya faturanın ihtiva ettiği mal veya hizmetin tarafına ifasının/tesliminin yapılmadığım ispatlamalıdır. Dosyaya mübrez evraklarda davalının faturalara itirazını ihtarname ile yapmadığı anlaşılmıştır. yukarıda belirtilen işlemler sonrasında davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi ve dava tarihi itibariyle; 5.464,90-TL cari hesap alacağının olduğu tespit edildiği, yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davacı yan ticari defterleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Dava konusunun; ;davacı şirketin sözleşmeye aykırı eylemlerde bulunmak suretiyle uğratılmış olduğu 147.123,62-TL menfi zararın ve 785.556,12-TL (KDV Dahil) müspet zararının ve 10.000,00-TL manevi zarannın yasal faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinden ibaret olduğu, davacının 2014 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ... yılı Yevmiye Defterinde yapılan inceleme neticesinde, davalı ile olan cari hesap hareketlerini ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydetmiş olduğu, daava tarihi olan 12.01.2015 tarihinde Davacı yanın davalı yandan 147.123,62-TL alacaklı olduğu, dosyada mübrez evrak açısından tafsilen yapılan inceleme sonucu davalının tarlasında yetiştirilen patateslerin başlangıçta patates tohumluklarının virüs ve bakteri patojenleri ile enfekteli oldukları, patates tohumluklarının davacıdan teslim alınırken gözle tetkik edilerek virüsle ve hatta bakteri ile enfekteli olup olmadıklarının anlaşılmasının mümkün olmadığı, tarlada hasat sonrası oluşan olumsuzluklardan davalının sorumlu olmadığı kanaatine varmıştır.
Tanık ... beyanında; "Davalı ile davacı şirket arasında geçen sene bir sezona ait olmak üzere patates alımı hususunda taraflar anlaşma yaptılar.Bu anlaşmaya göre 200 dekarlık alan üzerine ekim yapılacaktı.Dekar başı 3,5 ton dan olmak üzere toplam 700 ton patates alımı yapacaktık.Patatesler hasat sonunda teslim edilecekti. Sözleşmede bedel konusunda miktar belirtilmişti.Biz o miktarı ödeyecektik. Ekim sırasında davalıya ayni yardımda bulunduk. 81.000 TL civarında aynı yardımda bulunduk. Sözleşmede bu miktar ile birlikte avans sahipleri belirlenir. Tohumu,gübreliği ve ilacı biz verecektik.Bunları sağladık. Bizim ziraat mühendislerimizi sürekli tarlaları gezer, ekim yapılıp yapılmadığını, hasat zamanının gelip gelmediği kontrol eder, aynı zamanda sulama da dahil olmak üzere herşeyi kontrol ederler. Biz aynı patates tohumlarından başka mühtahsillere de dağıttık. Ama onlardan herhangi bir şikayet gelmedi. Bu davalıdan şikayet geldi. Tespiti kendisi yaptırmış. Geçen sene patates fiyatları pahalıydı. 700 ton anlaşmamıza rağmen davalıdan 38 ton patates aldık. Biz aradaki farkın başkasına satıldığını düşünüyoruz. Dolayısıyla davalının kötü niyetli olduğunu düşünüyoruz.Tarladaki patateslerin fiyatı sözleşmeye göre bize aittir. Hasat zamanında bizim sözleşmelerimize göre verilen fazla karşı taraf bulunduğundan bizden habersiz bir tarihte hasat yapabilirler. Oysa davalının yapacağı hasatın yapıldığı sırada bizim kontrolümüz altında yapılması gerekirdi. Beyanımda geçen davalının teslim ettiği 38 ton patatesi gözümle görmedim ben kağıt üzerinde gördüm. Bana göre aradaki farkın davalı tarafından başka bir firmaya satıldığı düşüncesi mevcut ise de bu konuda belirli bir kişi ya da firma adı bilmiyorum bu benim kişisel görüşümdür. ... ve ... ziraat mühendisidir. ... bizim şirketin ziraat mühendisidir. Diğer ziraat mühendisi de ortaklarımızdan ... şirketinin ziraat mühendisidir. Bizim şirketimizin zararı sadece teslim edilmeyen patatesler değil, zira biz ... ile anlaşma yapmıştık. ... e patates teslim edememizden dolayı da zararımız vardır.Davalı hakkında savcılığa şikayette bulunulduğu biliyorum ama aşamasını bilmiyorum. Sözleşmeye göre biz davalı tarafa tohum, gübre,ilaç veriyoruz. Ayrıca avans veriyoruz. Bu sözleşmedeki işçiliklere ilişkin hususu hatırlamıyorum. Nakliye masrafını da biz karşılıyorduk. Bana bahsettiğiniz tespit tarihi ile hasat tarihinin ne zaman olduğu konusunda tam bir bilgim yoktur. Bana belirttiğiniz ...ve ... tarafından tutulan satışa ilişkin tutanağı ben görmedim. 40.000 TL + 40.000 TL toplam 80.000 TL yi davalıya ödedik." demiştir.
Tanık ... Beyanında; "Ben davacı şirkette 24 Aralık 2014 den beri çalışırım. Bu sözleşmenin yapıldığı tarihte davacı şirkette çalışmıyordum.Ancak ticari defterlerden gördüğüm kadarıyla bilgi sahibiyim. Her müstahsil aynı statüdedir. Dolayısıyla bu sebeple fikir sahibiyim. Davaya konu sözleşmeye göre ne kadar patates teslim edildiği ben ticari defterlerden biliyorum,. Bunların arasındaki sözleşmeye göre taraflar sözleşme yaptığı sırada yanlarında olmadığım için genel bir bilgiyi sahibim. Genel olarak taraflar sözleşme yapmadan önce bir araya gelip konuşurlar. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre hasatın haziran ya da ekim arasında yapılması gerekir." demiştir.
Tanık ... beyanında; "ben ...nin yanında resmi işlemlerini yürütmek üzere çalışmaktayım. Davacı şirket bize ekmek üzere tohum sağladı. 2014 yılındaki sözleşmemiz karşılığında şirketten aldığımız tohumları araziye ekerek üretmiş olduğumuz patatesleri davacı şirkete satıyorduk. Son olarak 2014 senesinde patateslerin ekimini yaptık. Yaklaşık 6 ay sonra ekimin ilk haftası gibi ürünleri toplamak üzere şirketten geldiler. Ürünlerden 2 tır alarak gittiler gerisini arazide bıraktılar ertesi günü geleceklerini söylediler ancak gelen olmadı, ürünler toprağın üstüne çıktığı için toplanacak durumda değildi. Beklediği için virüsler genetiği bozduğu için ürün toplanacak bir durumda değildi.bu süreç içerisinde davacı şirketten denetlemek üzere gelen kimse olmadı. Daha sonrada karşı taraf bize dava açtı. Ürünlerin yapılan tahlillerinde tohumdan kaynaklanan iki vürüsten dolayı ürünlerin bozulduğu anlaşılmıştır." demiştir.
Tanık ... Beyanında; "ben ... nin yanında işçi olarak çalışıyordum, bu nedenle tanıyorum. Davalının yanında tarım işleri ile ugraşmak üzere çalıştım patates tohumlarını ektik. Çıkan ürün iyi olanlarını topladık ve davacı şirkete gönderdik. Geriye kalanları tohumdaki bozukluktan dolayı çoğu ürün çıkmadı. Yada küçük çıktı." demiştir.
Tüm dosya kapsamı, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve savcılık soruşturması hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı hakkında yapılan suç duyurusu üzerine Sivrihisar Savcılığı ... soruşturma numaralı dosyasında davalı hakkında ceza hukuku anlamında şüphe bulunmadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verilmiş olması, davalı tarafından sözleşmeye aykırı olarak satım yapıldığı iddiası bakımından talimat mahkemesince dinlenen tanık beyanlarında davalının bu tür sözleşme ihlaline dair herhangi bilgi veya görgünün bulunmaması, kişisel görüşe dayalı olarak beyan verilmesi, zirai bilirkişi tarafından davacı tarafça davalıya gönderilen patates tohumlarının virüs, bakteri patojenleriyle enfekte olduğunun tespit edilmiş olması, davalının sözleşmeye aykırı olarak üçüncü kişilere satım yaptığı iddiasının mevcut delil durumuna göre ispat edilemediği ve dahi davacının tohum teslim etme edimini eksiksiz ve tam olarak ifa etmediği kanaatine varılarak ispat olunamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememiz dosyası bakımından ispat olunamayan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 44,40 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL'den mahsubu ile fazla yatan 297,15 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan 12,00 TL posta ve 19,60 TL vekalet harcı gideri toplam 31,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 2.725,00TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı yana VERİLMESİNE,
6-Taraflarca HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair; davacı vekili yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır