T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/827 Esas
KARAR NO: 2018/649
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/08/2015
KARAR TARİHİ: 02/07/2018
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; müvekkili şirket davalı ... Şti.' ne ait reklamların www...com alan adlı internet sitesinde Şubat-Haziran 2014 tarihleri arasında yayınlanması suretiyle davalı şirkete hizmet verdiğini, sunulan hizmet karşılığında 17.02.2014 tarih, ... seri sıra nolu ve 4.800,24 TL tutarında fatura müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini, dilekçede mübrez yayın ordinosunda ve 17.02.2014 tarihli faturada belirtildiği üzere taraflar ödemenin 120 gün vadeli çek ile yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını, davalı ... Şti. Almış olduğu yayın hizmetinin ödemesini gerçekleştirmek üzere müvekkili şirkete...bank ... Şubesine ait keşide yeri İstanbul olan 20.06.2014 vadeli 4.800,00-TL bedelli çek verdiğini, mezkur çek müvekkili şirket tarafından arkası cirolanmak suretiyle 26.02.2014 tarihinde ... Bankası... kurumsal şubesine ibraz edildiğini, çekin vadesinin gelmesine 2 gün kala ... makina müvekkili şirketi arayarak banka hesabının 20.06.2014 tarihinde çeki ödemeye uygun olmayacağını ancak çekin karşılıksız olarak yazılmaması için çek bedelini müvekkili şirketin banka hesabına transfer edebileceğini söylediğini, bankaya teslim edilirken arkası müvekkili şirket tarafından cirolanmış bulunan çek davalı ... Şti. İade edildikten sonra davalı keşideci tarafından ticari hayatta kullanılmak üzere 20.06.2014 olan vade tarihi 20.06.2015 olarak değiştirilmiş ve paraflanmak suretiyle müvekkili şirketin hiçbir iş ilişkisi bulunmayan diğer davalı ... Şti. Ye verildiğini, müvekkili şirketin cirolamış olduğu çek 20.06.2014 vade tarihli ve 4.800-TL bedelli çek olup çekin tahrip edilmek suretiyle vade tarihinin 20.06.2015 ve çek bedelinin 44.800-TL olarak değiştirildiğini, bu durumda ciro silsilesinde bozukluk olması nedeniyle davacının yetkili hamil sayılamayacağı ve bu bonoya dayalı olarak alacak talebinde bulunamayacağı gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığını, bu seplerle haklı davanın kabulünü, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının mahfuz kalmak kaydı ile müvekkili şirketin davalılara ...bank başakşehir şubesine ait keşide yer İstanbul olan 20.06.2015 vadeli, 44.800-TL bedelli çekten kaynaklanan herhangi bir borcunun olunmadığının tespitini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı...A.Ş. Vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; müvekkili banka kredi borçlanma karşılık çeki ... müşteri nolu ...Şti. Den ciro yolu ile aldığını, davacı çekin tarih ve bedel kısmında tahrifat olduğunu iddia ettiğini, davacı çek bedeli olarak 4.800-TL nin ödendiğini iddia ettiğini, çek bedelinin öbedemisen karşın çeki iade alıp bankaya teslim etmeyerek eğer varsa tahrifat müvekkilinde mağduriyetine sebep olduğunu, davacı kusurlu hareketi sonucu mevcut durum ortaya çıktığını, müvekkili banka çek üzerindeki parafın keşideciye ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, bu nedenle müvekkili bankanın kötü niyetinden bahsedilemeyceğini, çekin banka yoluyla ödenmesi durumunda bu ödeme defi üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğini, diğer davalılardan öğrenildiği kadarı ile davacı ile diğer davalıların paraf ve bedel konusunda bilgileri olduğu bilindiğini, bu nedenle davacı ve diğer davalıların ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda defterlerin çek bedelinin hangi bedelden işlendiği belirlenmesini, davacı 4.800-TL kısmı için çeki kabul ettiğini, bedeli diğer muhattabına ödemesi davacıyı borçtan çek üzerinde inceleme inceleme yapılmasını çekte bir tahrifat olmaması halinde davanın reddini, kısmi kabul etmesi nedeni ile bu kısım için davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... Şti. , ...Şti ve ... Şti. Ve ...Şti. şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
Bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin ibraz edilen ticari defter kayıtlarında davalılardan sadece ... Şti. Ticari ilişkisi olduğunu, ticari ilişki istinaden davaacının davalıya 17.02.2017 tarihinde ... nolu ve 4.800,24-TL tutarında fatura tanzim ettiğini bunun üzerine davalı ... Şti. Den fatura alacağı için ... seri nolu ve 20.06.2015 keşide tarihli 4.800-TL tutarlı çeki davacıya verdiğini, daha sonra dava dışı kişi tarafından çek bedeli keşide tarihinden önce davacının banka hesabına ödendiği bu ticari ilişkiden başka davacının davalı ... Şti. Ticari ilişkisi olmadığını, davacının diğer davalılar olan...A.Ş. ... Şti. Ve ... inş. Malzemeleri ve mühendislik hizmetleri sanayi ticaret ltd. Şti ile herhangi bir ticari lişikisinin olmadığını, davacının ... seri nolu ve 20.06.2015 keşide tarihli çekten dolayı İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... dosyasından dolayı davalılar...A.Ş. Olan ... Şti.... hidrolik san ve tic ltd şti ve ... inşaat malzemeleri ile mühendislik hizmetleri sanayi ticaret ltd şti borcu olmadığını diğer bir ifade ile İstanbul ... İcra Dairesi ... dosya numarası konu olan ... seri nolu ve 20.06.2015 keşide tarihli tacir çekinden dolayı menfi tespit talebinin yerinde olduğunu, ancak çeki elinde bulunduran son cirantanın çek bedeli için davacı haricinde diğer davalılara başvurması son cirantanın tasarrufunda olduğunu, tarafların mahkeme masrafları, vekalet ücretleri ile benzeri taleplerinin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi Esas No: ..., Karar No: ... sayılı ilamında "Mahkemece, davalı xxxxxx ...Şti.'nin çekin yetkili hamili olduğu, davacının alacağını tahsil edince çekin arka yüzündeki ciroyu iptal etmeyi unutarak çeki iade ettiği yönündeki iddiasının herkese karşı ileri sürülebilir mutlak defilerden olmadığı, çek iade bordrosunda numarası bildirilen çekin dava konusu çek olmadığı, ispat yükü üzerinde olan davacının davasını ispat edemediği, ayrıca davalı xxxxxxxx'nun ciro zincirinde yer almadığı, diğer davalı xxxxxxxxxxx'nin davacının cirantası olması sebebiyle davacıya başvuru hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiş" ve karar Yargıtay tarafından onanmıştır.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi Esas No: ..., Karar No: ... sayılı ilamında da "Dava, bedeli ödenen çekin arkasındaki cironun iptal edilmeden keşideciye verilmesi ve keşideci tarafından bedel ve keşide tarihinde tahrifat yapılması nedeniyle ciro silsilesinde kendisinden sonra gelen cirantalar ve hamile borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Çek metni üzerinde yapılan incelemede, ciro zincirinde bir kopukluk bulunmadığı gibi keşide yeri ve bedel hanesinde yapılan değişikliğinde keşideci tarafından paraf edildiği ve dolayısıyla çekin şeklen kambiyo senedi vasfını yitirmediği görülmektedir." denmiştir.
Yargıtay ...Hukuk Dairesi Esas No: ..., Karar No: ... sayılı ilamında da "Dava konusu çeklerde dış görünüş itibariyle ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı görülmektedir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 818/1-c maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 677. maddesi uyarınca imzaların istiklali prensibi nedeniyle kambiyo senetlerindeki her imza sahibi kendi imzasından sorumlu olup, başkasının imzalarının sahte olması imzasını inkar etmeyenlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz." şeklinde içtihat bulunmaktadır.
Tüm dosya muhteviyatı, bilirkişi tarafından incelenen ticari defterler doğrultusunda tanzim edilen bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı ... makine ile olan ticari ilişkisinin bulunduğu ve bu doğrultuda 4.480,00 TL'lik çek aldığı, ancak çekin tarihi gelmeden ... makinenin parayı davacıya göndermesi üzerine bankaya ibraz olunan çekin davalı ...'ye iade olunduğu ancak davacı tarafından çekin arka yüzüne yapılan cironun iptal olunmadığı, dosyada mübrez bakaya ibraz sırasında alınan çek görüntüsü incelendiğinde davaya konu edilen çek ile aynı şube ve aynı hesap ile aynı çek numarasının olduğu, ancak banka ekran görüntüsünde çek bedeli olarak 4.800,00 TL ve tarih olarak 20.06.2014 yazmakta iken çekin son halinde 44.800,00 TL bedel ve vade olarak 20.06.2015 yazıldığı, çıplak gözle bakıldığında bedeldeki 4 rakamının daha sıkışık olduğu, tarihteki 4 rakamının da üstüne 5 yazıldığı ancak bunların yanında keşidecinin parafının bulunduğu, ... makine tarafından imzanın inkar olunmadığı ve imzaların istiklali prensibi gereği lehdar ve ciranta olan davacının bu sebebi çeki sonradan iktisab eden diğer davalılara ileri sürmesinin mümkün olmaması, dolayısıyla çekin şeklen kambiyo senedi vasfını yitirmemesi, çekin arkasında yer alan cirantaların ancak ciro silsilenin kopuk olduğunu bilmeleri halinde sormululuklarının doğacağı nazara alındığında; ciro silsilesi incelendiğinde; çekte 2. ciranta olarak yer alan... Hidrolik bakımından ticari defterlerin ibrazı konusunda 2 haftalık ihtarlı kesin mehil içeren davetiyenin 01.02.2018 tarihinde tebliğinin yapıldığı ancak süresinde defterlerin ibraz olunmadığı, davalı defter ibrazından kaçınmakla davacı defterleri ve dosyadaki delillerin esas alınması gerektiği, davalının bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını mahkememizce kabul etmiş sayılması ( Aynı yönde bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas No: 2016/2759, Karar No: 2017/5005 sayılı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Esas No:... Karar No: ..., Yargıtay ... Hukuk Dairesi Esas No: ... , Karar No: 2017/2944 sayılı ilamları ), davacının defterlerinde ise... Hidrolik ile arasında ticari bir ilişki olmadığının tespit edilmiş olması ve bu halde bu davalının çeki kendinden önce ciranta olandan değil başka bir suretle iktisab ettiği ve bu suretle iktisabında iyi niyetli olmadığı, geri kalan davalılar ... bakımından ise çeki iktisablarında mevcut delillere göre kötüniyetli oldukları ispat olunamadığından ve davaya konu edilen mezkur iddianın mutlak defi olmamasından dolayı davanın bu davalılar bakımından reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... bakımından yerinde görülmeyen ve ispat olunamayan davanın REDDİNE,
2-Davalılar ... Makine ve... Hidrolik bakımından davanın KABULÜ ile, ...bank ... Şubesine ait Keşide yeri İstanbul, 20.06.2015 vadeli 44.800 TL bedelli ve ...çek nolu çek bakımından davacının bu davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Alınması gereken 3.069,47-TL harçtan peşin alınan 767,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.302,10-TL harcın davalılar ... Makine ve... Hidrolik'den tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacının peşin olarak yatırdığı 767,37-TL harcın davalılar ... Makine ve... Hidrolik'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı ilk masraf 32,55-TL, bilirkişi ücreti 1.500,00-TL, posta gideri 473,25- TL olmak üzere toplam 2.005,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 5.237.74-TL ücreti vekaletin davalı ( ... Makine ve... Hidrolik) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı...A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 5.237.74-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalı Türkiye Finans VERİLMESİNE,
7-Tarafların HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair; davacı ve davalı Türkiye Finans vekili yüzüne karşı, diğer davalılar yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır