T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/890 Esas
KARAR NO: 2019/490
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/09/2015
KARAR TARİHİ: 14/06/2019
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
AÇILAN DAVA VE İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Davacının ...adresinde çocuk giyim mağazasının sahibi bulunmakta iken davalılardan .... İse İstanbul'da merkezi bulunan çocuk giyim sektöründe toptan ve perakende satış yapın bir şirket olduğunu, davalı ile olan ticari ilişkide davacının sipariş ettiği ürünleri teslim almadan önce sipariş ettiği ürünlerin tutarı olan bonoyu, davalı şirkete gönderdiğini ve söz konusu bonolar davalı şirket tarafından teslim alındıktan sonra söz konusu ürünler davacıya gönderildiğini, davacı son olarak 2013 yılı mart ayında stok kodu ve adı miktarı ve fiyatları ekli listede yazılı bulunan ürünleri davalıdan sipariş ettiğini, ileride teslim alacağı bu ürünlere karşılık ekte sunmuş olunan toplam 34.400,00-TL olan bonoları, keşide ederek davalı şirkete teslim ettiğini, davalı şirket söz konusu bonoları teslim almasına rağmen aradan uzunca bir süre geçmiş olmasına rağmen davalının sipariş ettiği ürünleri göndermediğini, davacı sonrasında davalı şirketin iflas erteleme talebinde bulunduğu duyumunu aldığını bu esnada davalı şirkete ulaşarak mağduriyetin giderilmesi için uğraşmış olsa da, davalı şirketten kimseye ulaşması mümkün olmadığını, bir müddet sonra davacıya söz konusu bonoların tahsilinin talep edilmesi 2 adet örnek no 0 ödeme emri tebliğ edilince davacının davalılardan ....'nin davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... karar sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını öğrendiğini, davalı .... Davacıya iade etmesi gereken bonoları davacıya teslim etmeyerek tamamen kötüniyetli olarak kredi kullanma amaçlı davalı ....'ye verdiğini, davalı banka tarafından da davacı aleyhine faiziyle birlikte icra takibine başlandığını, davacının teslim almadığı ürünlerin parasını bir de üstüne faiz vekalet ücreti ve masrafları ile birlikte ödemekle karşı karşıya tutulduğunu, parası bloke edildiğini, neticede de işyerini kapatarak maddi ve manevi olarak büyük mağduriyete uğradığını, yargılama sırasında da davacının haklılığının sabit olacağını, bu nedenlerle, öncelikle İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... esas ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... karar sayılı dosyaları ile davacının aleyhine başlatılan icra dosyalarının tedbiren durdurulmasına, söz konusu icra dosyalarından konulmuş olan hacizlerin ve banka blokelerinin kaldırılmasına, söz konusu bonolar nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalı banka tarafından davacı aleyhine kötüniyetle icra takibi başlatılmış olduğundan davalının toplam 34.400,00-TL'nin % 20 si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER:
Davalı .... vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkili banka ...'ın keşide ettiği, lehtarı...A.Ş. olan İstanbul ... İcra müdürlüğü 2014/10219 ve İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyalarda icra takibine konu edilmiş müvekkili bankanın kredi müşterisi davalı ...Tekstil tarafından müvekkili bankaya ciro edilerek tahsilinde bedeli kredi borcuna mahsup edilmek üzere, tevdii ve teslim edildiğini, davacı borçlu takip konusu bonoların ...Tekstil'e verilmesi karşılığında taraflar arasındaki ticari ilişkinin neticesinde sipariş edilen malzemenin davacı ... 'a teslim edilmediği ve bu nedenle bonoya dayalı olarak borcu bulunmadığını iddia ederek borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, davacı yan tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasından ikame edilen Menfi Tespit davasında davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiğini, müvekkili bankanın borçlu Bürücük Tekstil'e kullandırmış olduğu krediden dolayı alacaklı olup, dava konusu bono tahsilinde bedeli kredi borcuna mahsup edilmek üzere kötü niyetli meşru hamil olan müvekkili bankaya ciro yolu ile geçtiğini, TTK 'nın 687. Md. Uyarınca şahsi defiler iyi niyetli meşru hami olan 3. Şahıs müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, yasa gereği bono, bir ödeme aracı olup, keşidesine neden olan temel ilişkiden bağımsız ve cirosu kabil bir kıymetli evrak olduğunu, davacı/borçlunun çekten dolayı borcunun bulunmadığına yönelik iddiası şahsi bir defi olup, sadece dava dışı ciranta borçlu ...arasında ileri sürülebileceğini, bono kayıtsız şartsız ödeme aracı olup bono borcun kaynağı ari olduğunu, müvekkili banka meşru hamil ve iyi niyetli 3. Kişi olduğunu, bono müvekkili bankaya ciro yoluyla tevdii edildiğini, iyi niyetli hamil olan müvekkili bankanın keşideci ile direkt bir ticari ilişkisi olmadığını, bu nedenle müvekkili banka bono bedellerinin ödenip ödenmediğini bilmesi mümkün olmadığını, ticari hayatın olağan akışı gereği ödeme aracı olan bonodan kaynaklanan alacağın temliki ile alacak bankaya devredildiğini ve müvekkili banka bononun iyi niyetli yasal hamili sıfatı ili icra takibi yaptığını, bu nedenlerle, davanın reddi ile davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... İflas idaresi memuru tarafından sunulan cevap dilekçesi özetle; Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/3/2014 tarih,... esas ve ... karar sayılı ilamı ile müflis ...Testil'in iflasına karar verildiğini, iflas kararının 05/05/2014 tarihinde kesinleştiğini, müflis şirketin iflas işlemlerinin Bakırköy ... İcra ve iflas müdürlüğü ... sayılı iflas dosyası üzerinden yürütüldüğünü, dava konusu bonolara ilişkin herhangi bir bilgi yahut belge iflas dosyasında yer almadığını, söz konusu bonolar müflis şirket iflas masasında bulunmamakta olup davalı müflis şirket bakımından dava konusuz kaldığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, MAHKEMECE VARILAN NİTELENDİRME VE SONUÇ:
Dava, davacının davalı .... ile olan ticari ilişkide sipariş ettiği ürünlere ilişkin olarak keşide edip teslim ettiği, ancak siparişe konu ürünlerin teslim edilmemesi sebebiyle bonoların bedelsiz kaldığı iddiasıyla davalı .... tarafından başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyalarına dayanak bonolar kapsamında davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Tarafların Hukuk Usulü Muhakemeleri uyarınca hasrettikleri delilleri toplanmıştır. Ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır. Mahkememizce alınan 22/10/2018 tarihli bilirkişi raporu özetle; "Davalılar T.C. .... Ve Tasfiye Halindeki ...Tekstil'in defterleri üzerinde inceleme yapıldığı, ancak davacı ...firması incelemeye katılmadığı ve kayıt da sunmadığı, davacı ... ile davalı Tasfiye Halinde ...arasında bir ticari sözleşmenin olmadığı gibi davalı kayıtları üzerinde yapılan incelemeye göre davalı ...ile davacı taraf arasında ticari mal alım satımı ile yada ticari işbirliğine ilişkin bir kayıt da olmadığı, davacı ... Yılmaz tarafından keşide edilen davalı ...lehdarlı dava konusu olan toplam 34.400,00-TLbedelli 8 adet bononun davalı Tasfiye halinde ...Tekstil'e tevdii edildiği ve davalı tarafından kayıt edilmesi gereken 121 alacak senetleri hesabı ya da başka bir defteri kebir hesaplarında kayıtlı olmadığı, davalı T.C. ....nin diğer davalı ...firmasına kullandırdığı nakit kredilere karşılık olarak ...firmasının düzenlemiş olduğu senet çıkışı şeklindeki tevdii bordrosu ekinde bulunan davacı ... 'ın borçlu olarak keşide ettiği davalı ...lehdarlı 8 adette toplam 34.400,00-TL'lik bedelli vadeli müşteri bonolarını Beyaz Ciro şeklinde lehtar cirosu ile teminata aldığı, vadesinde ödenmeyen bonolar için icra takibi yapıldığı, tarafların masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer taleplerin sayın mahkemenin takdiri içinde kaldığı" bildirilerek rapor sunulmuştur.
Davalı .... vekili cevap dilekçesinde dava konusu bonolara ilişkin İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verildiğinden bahisle kesin hüküm itirazında bulunmuştur. Adı geçen mahkeme dosyası celp edilmiş, dosyanın gider avansı yatırılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olması sebebiyle davalının bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacı yan, tasfiye halindeki davalı şirketle arasındaki ticari ilişki sebebiyle keşide edip teslim ettiğini bildirdiği bonolar kapsamında bedelsizlik iddiasıyla borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davadaki iddia, şahsi def'i mahiyetinde olup ticari ilişkinin tarafları arasında sonuç doğuracak mahiyettedir. Davacının ticari defter ve dayanak kayıtlarının incelenmesi hususunda yazılan talimata, defterlerin saklama yükümlülüğü süresinin dolmuş olması sebebiyle incelemenin yapılamadığı şeklinde cevap verilmiştir. Tasfiye halindeki davalı şirketin kayıtlarında dava konusu senetlerin yer almadığı tespit edilmekle, davalı iflas idare memuru da dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde şirket kayıtlarında bu yönde bir bilgi yahut belge olmadığını ve davanın konusuz kaldığını bildirmiştir. Davaya konu senetlerde malen kaydı bulunmaktadır. Aksi yönde bir savunma bulunmadığı gibi bu kapsamda delil de dosyaya yansımamış olduğundan senetlerin ticari ilişki kapsamında siparişe konu ürün bedellerine istinaden davalı şirkete keşide edilerek teslim edildiği kabul edilmiştir. Senette malen kaydı bulunması sebebiyle edimlerin yerine getirildiği hususunun ispat külfeti tasfiye halindeki davalı şirkette bulunmaktadır. Davacı yanca dosyaya sunulan ihtarnamede davalının edimlerini yerine getirmediği hususu ihtar edilmişse de davalı yanca aksi yönde ticari ilişkide edimlerinin yerine getirildiğine yönelik dosyaya herhangi bir delil ibraz edilememiştir. Bu sebeple davacının dava konusu bonolar kapsamında tasfiye halindeki davalı şirkete borçlu olmadığına kanaat getirilmiştir. Davacı yanca davaya konu bonoların tasfiye halindeki davalı şirket tarafından kullandığı krediler sebebiyle kötüniyetli olarak diğer davalı bankaya ciro edildiği beyan edilmişse de, davalı bankanın bonoları kötüniyetle iktisap ettiğine yönelik bir iddiada bulunulmamıştır. TTK’nun 687’nci maddesine göre bedelsizlik def’i kişisel defi olup, ancak hamilin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde hamile karşı ileri sürülebilir. Davalı banka, diğer davalıya kullandırmış olduğu krediler kapsamında davaya konu bonoları beyaz ciro ile teminata almıştır. Davacı yan, davalı bankanın bonoları iktisap ederken bile bile kendilerinin zararına hareket etmiş olduğuna yönelik iddiada bulunmadığı gibi bu kapsamda herhangi bir delil ibrazında da bulunmadığından davalı ....'ne yöneltilen davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer yandan davalı .... vekili İcra İflas Kanunu 72.maddesi kapsamında icra inkar tazminatı talebinde bulunmuşsa da dosyamızda verilen ihtiyati tedbir kararının süresinde uygulandığına ilişkin bilgi ve belge bulunmaması, tarafların da bu yönde bir iddiası olmaması sebebiyle takip alacaklısının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağına geç kavuşmasından da bahsedilemeyeceğinden bu yöndeki tazminat talebinin reddini de içerir şekilde aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ....'ne karşı açılan davanın KABULÜ ile, davacının adı geçen davalı lehine düzenlediği, 20/03/2013 düzenleme tarihli ve 31/07/2013, 31/08/2013, 30/09/2013, 31/10/2013, 30/11/2013, 31/12/2013, 30/01/2014, 28/02/2014 düzenleme tarihli ve her biri 4.300,00-TL olmak üzere toplam 34.400,00 TL bedelindeki 8(sekiz) adet senet yönüyle davacının Davalı ....'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davalı ....'ne karşı açılan dava yerinde görülmediğinden REDDİNE,
3-Mahkememizce İİK 72/3. maddesi uyarınca verilen tedbir kararının uygulanmasının HMK 393. maddesi uyarınca yasal sürede talep edildiğine dair dosyada bilgi ve belge bulunmaması sebebiyle yasa gereği kendiliğinden kalkmış sayılacağından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı ....'nin tazminat isteminin İİK 72/4.maddesi şartları oluşmadığından REDDİNE,
5-Alınması gereken 2.349,86-TL harçtan peşin alınan 587,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 1762,39-TL harcın davalı ...A.Ş.'den tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacının peşin olarak yatırdığı 587,47-TL harcın ... A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 4.128.00 TL TL ücreti vekaletin davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacının yaptığı ilk masraf 38,30-TL, bilirkişi ücreti 800,00-TL, posta gideri 463,50-TL olmak üzere toplam 1.301,80-TL'nin davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı .... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 4.128.00 TL TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ....'ne VERİLMESİNE,
9-Tarafların HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair;Davacı vekili ve Davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer taraf yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...