T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1011
KARAR NO: 2020/52
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/10/2016
KARAR TARİHİ: 03/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Erzurum ilinde davalı şirketin bayisi olarak akaryakıt istasyonu işlettiğini, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin sona ermesi ile 30.09.2016 tarihinde kendiliğinden sona erdiğini, müvekkilinin davalı yana hiçbir borcu olmamasına rağmen, taraflar arasındaki sözleşme de sona ermesine rağmen, davalının müvekkilinden almış olduğu 170.000.-TL'lik teminat mektubunun iade edilmediğini, davalı şirketin müvekkili şirkete hiçbir sabit yatırım yapmamasına rağmen sabit yatırım yaptığını iddia ederek teminat mektubunu nakde çevirmek için girişimde bulunduğunu, müvekkilinin elinde sadece sökülebilir ariyet mallarının bulunduğunu, bunun da teslimi için davalı yana ihtarname gönderildiğini, ancak teslim alınmadığını, açıklanan nedenlerle; teminat mektununun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına, müvekkilinin davalı yana borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya teslim ettiği ariyetleri iade etmediğini ve müvekkili tarafından sağlanan ariyetlerin bedellerini ödemek zorunda olduğunu ve sökülüp iadesi mümkün olmayan ariyetlerinde bedellerini ödemek zorunda olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
G E R E K Ç E /
Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi kapsamında akdin sona ermesi sonucunda davacı tarafından davalı yana verilen teminat mektubundan dolayı davacı yanın borçlu bulunmadığının tespiti ile yargılama sırasında paraya çevrilen bedelin istirdadına ilişkindir.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce, toplanmasına karar verilen tüm deliller toplanmış, tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından tüm bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle sözleşmede ariyet olarak belirlenen malların döküm, adet ve nitelikleri ile davacı yanın iade ettiği malların bu mallar olup olmadığı, tamanının iade edilip edilmediği , karşılaştırma yapılarak ayrıntılı rapor alınması açısından Erzurum Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.
Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin... Talimat sayılı dosyasına Makine Mühendisi ...tarafından tanzim edilen 26/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle de "...dava konusu malzeme ve ekipmanlardan; jenaratör, kompresör, paratoner, beş adet dalgıç pompa , beş adet akaryakıt tankı, akaryakıt ve lpg altyapı tesisatı eski olup, petrol istasyonunun da teslim edilmeyip kullanılmakta olan ekipmanlar olduğu; akaryakıt pompaları , market rafları, lpg ekipmanları, hava ve su saati, otomasyon sistemi, amblem ve fiyat panosu yeni olup, dava konusu ekipmanlar olduğu; kanopi , ve tonoz üzerinde yeni sözleşme imzalanan ...reklamları olmasına rağmen, imalatlarının ne zaman yapıldığının anlaşılamadığı, yine bina inşaatı, saha betonu ve saha inşaat işlerinin ne zaman yapıldığının tespit edilemediği..." tespitleri yapılmıştır.
Mahkememizce verilen 25/06/2018 tarihli celse ara kararı gereğince; davalı yanca sunulan faturalar eklenerek ve aynı bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle ek talimat yazılarak tarafların rapora olan beyan ve itirazları ile bilirkişi tarafından belge olmaması nedeniyle inceleyemediği hususlarda incelema yapıp, denetime elverişli yeni bir ek rapor düzenlenmesi, ayrıca sunulan faturalar ile zeminde yapılan tespitler karşılaştırılarak hali hazırda kullanılıyor olanların neler olduğu ve rayiç değerinin tespitinin yaptırılması, bu kapsamda davacı yanın daha sonra edindiğini söylediği mallarla ilgili kayıtlarını sunması halinde bunların da sahada uygunluğunun denetiminin yine aynı bilirkişi tarafından fatura bazında yapılması hususlarında ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasına Makine Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 17/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle de "...dava konusu malzeme ve ekipmanlardan; jenaratör, kompresör, paratoner, beş adet dalgıç pompa , beş adet akaryakıt tankı, akaryakıt ve lpg altyapı tesisatı bedelinin toplam 139.000.-TL olduğu; akaryakıt pompaları, market rafları, lpg ekipmanları, hava ve su saati, otomasyon sistemi, amblem ve fiyat panosunun yeni olup, dava konusu taşınmazlar olmadığı..." tespitleri yapılmıştır.
Mahkememizce verilen 07/05/2019 tarihli celsede verilen ara karar gereğincce; kök ve ek raporu düzenleyen makine mühendisi yanında bir muhasip ve bir inşaat mühendisi eklenerek davalı yanın faturaları da incelenerek halihazırda keşif mahallinde görülen demirbaş malların bu mallar olup olmadığı ve davacı yana teslim edlip edilmediği yönünden itirazları da kapsar şekilde ikinci kez ek rapor alınmak üzere Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasına bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 11/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle de "...ariyet demirbaş ve sabit yatırım harcamaları için Metroneze Mimarlık İnş.tarafından düzenlenen 1 adet fatura ... A.Ş 22/09/2010 tarih ve... fatura numarasıyla kesildiği, davalı unvanının aynı faturaya şerh düşüldüğü fatura muhteviyatının Market, Kurumsal, Ada Paslanmaz Değişimi, Bump Uygulaması, Tank temizliği ve ...risk analizi, bina tadilat ve boya saha beton bakım ve değişimi, kurumsal söküm ve nakliye ve proje müşavirlik işleri olduğu; yukarıdaki fatura dışındaki faturaların ise dava konusu bir kısım ariyet demirbaş ve sabit yatırımlara ait ilgili firmalar tarafından ...A.Ş ve ...A.Ş adına kesildiği, faturalara ...Şti unvanının şerh düşüldüğü, dosya içeriği ve yerinde yapılan incelemede, dava konusu sözleşme ekindeki demirbaş listesindeki malzeme ve ekipmanlardan; Jenaratör, kompresör, beş adet dalgıç pompa, beş adet akaryakıt tankı, paratoner, akaryakıt ve LPG altyapı tesisatı bedelinin toplam 139.300.-TL olduğu; kanopi ve tonuz bedelinin 50.000.-TL olmak üzere toplam: 189.300.-TL olduğu, akaryakıt pompaları , market rafları, LPG ekipmanları, hava ve su saati, otomasyon sistemi, amblem ve fiyat panosu yeni olup, dava konusu ekipmanlar olmadığı..." tespitleri yapılmıştır.
Sonuç olarak, yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi kapsamında akdin sona ermesi sonucunda davacı tarafından davalı yana verilen teminat mektubundan dolayı davacı yanın borçlu bulunmadığının tespiti ile yargılama sırasında paraya çevrilen bedelin istirdadına ilişkin olduğu, bu bağlamda tüm delillerin toplandığı, bilirkişi heyetinden raporlar alındığı, davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde, davacı yana müvekkili şirket tarafından bir çok malzemenin ariyet olarak verildiği ve aynı zamanda sabit nitelik kazanmış bir takım yatırımlar sağlandığı ve ariyet olarak verilen malzemelerin Ariyet Demirbaş Belgesi ile de sabit olduğu beyan edilmiş, buna karşılık davacı vekili tarafından sunulan 30/12/2016 tarihli cevaba cevap dilekçesinde de, davalı yanın cevap dilekçesi ekinde, ek-2 olarak sunduğu 11.02.2013 tarihli Ariyet Demirbaş belgesinde belirtilen Ariyet malların ve sabit yatırımların müvekkili şirkete hiçbir zaman teslim edilmediği ve davalının bu belgeyi müvekkilinin iradesini fesada uğratarak, müvekkilini hataya düşürerek hile ile imzalattığını iddia edilmiş ise de, somut olayda ispat yükü kendisinde olan davacı yanın, Ariyet malları ve sabit yatırımları içeren ve müvekkili tarafından hile sonucu iradesi fesada uğratılarak imzalandığı kabul edilen belgeye yönelik hile iddiasının ve sonuç olarak da iradenin fesada uğratılması iddiasının ispat edilmediği ve ayrıca davacı yanca söz konusu ariyet ve demirbaşların davalı yana teslim edildiğinin de usulüne uygun delillerle ispatlanmadığı, mahkememizce talimat yoluyla alınan ve ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşılan bilirkişi heyeti raporu ile de, dava konusu sözleşme ekindeki demirbaş listesindeki malzeme ve ekipmanların toplam değerinin 189.300,00-TL olduğunun ve dolayısıyla da davacının bu miktar kadar davalı yana borçlu olduğunun tespit edildiği, dava konusu teminat mektubunun miktarının da 170.000,00 TL olduğu değerlendirildiğinde, davacı yanın davalı yana borçlu olmadığı iddiasını ispat edemediği anlaşıldığından, ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.903,18 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 2.848,78 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan posta gideri 116,50 TL, bilirkişi ücreti gideri 1.050,00 TL olmak üzere toplam: 1.166,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp, davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 20.100,00 TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınıp, davalıya VERİLMESİNE,
6-HMK 120. maddesi gereğince; taraflarınca yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde yanlara İADESİNE,
7-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe çıkartılmasına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd.maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
Hakim ...