T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1169 Esas
KARAR NO: 2020/66
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 13/12/2013
KARAR TARİHİ: 05/02/2020
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan; "Tazminat" davasının yapılan yargılaması sonunda;
D A V A /
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plaka sayılı araca, 22.02.2013 tarihinde davalının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın kusurlu olarak çarpması sebebiyle hasarlandığını, aracında maddi hasar, kullanamamadan doğan kazanç ve değer kaybı meydana geldiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.000,00 - TL. değer kaybı ile aracı kullanamamasından doğan 140,00.- TL. Zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde her iki tarafın talep edeceği tutarın şahıs başına limiti aşamayacağını, kusurun kanıtlanmaması halinde şirketin sorumluluğunun olmadığını, araçtaki değer düşüklüğünden doğan zararları sigorta poliçesi kapsamına almadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini masraf ve vekalet ücretin davacıya tahmilini talep etmiştir.
...Kuyumculuk vekili cevap dilekçesinde kaza tespit tutanağının usulsüz olduğunu, birçok eksikliğin olduğunu, davacının haksız kazanım peşinde olduğunu, kazanın tek nedeninin davacının kusuru olduğunu, bildirerek davanın reddini, karşı vekalet ücretinin ve dava harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Tarafların tüm delilleri ilgili kayıtlar toplanmıştır. Sözleşme örneği, kaza kayıtları , hasar dosyası , fatura örnekleri., ticaret sicil kayıtları ,ihtarnameler ilgili kayıtlar celb edilmiştir. Bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Tüm taraf vekilleri, taraflara ilgili kayıtlar ve raporlar tebliğ edilmiş, davanın aşamalarından haberdar edilmiş, beyanları alınmıştır.
Bilirkişiler İTÜ mak.müh. Otomobil ana bilim dalı e. Öğ. Üyesi dr. ..., ... tüm taraf iddialarını, tüm delileri ilgili kayıtları inceleyerek rapor vermiştir. 18.3.2015 tarihli raporu ibraz etmiştir. bilirkişiler dava konusu olaya ilişkin tüm hasar dosyası , sigorta sözleşmesi .tüm deliller ve dayanak kayıtları, dosya içindeki deliller ve tüm iddiaları değerlendirmişlerdir. Bilirkişi raporları detaylı ve gerekçelidir. raporlar denetime açık detaylı .olayla bir biri ile uyumlu oluşu dikkate alınarak yeniden bilirkişi raporu alınmamıştır
Ehil ve tarafsız Bilirkişi tarafların tüm iddialarını, sigorta sözleşmesi , kaza ve araç kayıtları tarafların tüm kayıtları inceleyerek ticari alacağa ilişkin tüm itirazları değerlendirecek rapor ibraz etmiştir.
Davacı vekili davasını 24.6.2015 tarihli dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak değer kaybı açısından 25.000,00tlye yükselterek, değer kaybı için 25.000,00 tl aracın kullanılmasından dolayı 140,00tl talep etmiştir.
Bilirkişiler raporunda ; " Dosya kapsamında yer alan beyanlardan araç hasarının davalı şirket tarafından ödendiği anlaşılmaktadır. Davacı, kaza sebebiyle araçta oluşan değer kaybının ve kazanç kaybının tazminini talep etmektedir.
Davalı şirkete ait ... plakalı otomobil ... AŞ.'ne 02.11.2012 /Ol. 11.2013 tarihleri arasında sigortalı olup araç başına (22.500.00 TL) maddi hasar teminatı bulunmaktadır.
2918 sayılı K.T K. 85 madde Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur/ Amir hükmü gereği araç maliki ve B.K. 41. Maddesi kapsamında davalı araç sürücüsü vuku bulan Zarardan kusuru oranında davacının zararından sorumludur.
... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ... A.Ş. tarafından tanzim olunmuştur.
Davacının aracın hasarlanması sebebiyle oluşan değer kaybına ilişkin talebi, doğrudan zarar olarak addedildiğinden poliçe teminatı kapsamında olup, davalı şirketin sorumluluğundadır.
Ancak, kazanç kaybı zaran dolaylı zarar kapsamında olup, davalı ... şirketinin kazanç kaybı zararlarından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Davalı ...Ş. ispatlanacak araç değer kaybı zararından kusur oranında araç maliki-sürücü ile birlikte bakiye teminat limiti kapsamında 6.400,00.-TL. tutarla sorumlu olacaktır.
Davacı, davalı sigortacıya tazminat talebi ve gerekli evrakları tebliğ ederek başvuruda bulunduğunu ile belgelemem iştir. Bu nedenle davalı ... Sigortanın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer davalılar malik-sürücü ise B.K. 41. K.T.K. 85. Madde gereği talep ile bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren değer kaybı ve kullanım kaybı zararından yasal faiz ile sorumlu olacaktır.
SONUÇ: Yukarda belirtilen hususlar neticesinde, davalısürücü ... % 80 (yüzdeseksen) oranında kusurludur davacısürücü ... % 20 (yüzdeylrml) oranında kusurludur. Araçtaki değer kaybı miktarı kusur oranı tenzili ile 6.400-TL, kullanım kaybı miktarı 140-TL dir. .Davalı ... A Ş., araç değer kaybından bakiye teminat limiti kapsamında kalan 6.400,00-TL kapsamında dava tarihinden itibaren İşleyecek yasal faizi ile sorumludur. diğer davalılar, kullanım kaybı ve değer kaybı tazminatı toplamı olan 6.540,00.- TL. ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumludur." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Bilirkişiler raporu ile davacıya ait aracın uğradığı kaza sonrası değer kaybına uğradığı anlaşılmıştır. Sigorta poliçesi teminatı içerisinde gerçekleşen kaza ile teminat sınırları içinde değer kaybı mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle değer kaybı yönünden bilirkişi değeri üzerinden davayı kabul etmek gerekmiştir.
2918 sayılı kanun 85. Maddesi ve borçlar kanunu 41. Maddesi gereğince dava konusu kazada kusur tespit edilen davalıların araç değer kaybı ve kullanılmamasından doğan tazminat kaybını ödemesi gerektiği anlaşılmıştır.Dava konusu kaza nedeni ile davacının aracını kullanamaması sebebi ile davacının harcamak zorunda kaldığı gider 140,00 tl nin haklılığı yönünde rapor verilmiştir. Bu rapor doğrultusunda davacının talebi kabul edilmiştir. Bu talep sigorta poliçesi ile teminat altına alınmadığından sigorta şirketi yönünden hüküm kurulmamıştır. Kazada kusurlu bulunan araç maliki ve araç sürücüsü davalılar yönünden karar vermek gerekmiştir. Davacı araçtaki değer kaybı ile ilgilil talebini 25.000,00 tl ye yükseltiğinden kabul edilen 6.400,00 tl den fazla miktar red edilmiştir.
Gerekçesi ile verilen mahkememizin 14/10/2015 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı temyiz edilmiştir.
Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 17 HD' nin 20/09/2016 tarihli 2016/6208 Esas 2016/7988 Karar sayılı kararıyla "...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ve usulsüzlük bulunmamasına göre; davalılar ... Şti.vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Taraflar iddia ve savunmalarını ispat etmek için delil bildirebilirler, tarafların dayandıkları delillerin kendilerine verilecek makul süre içinde ibrazı ya da masrafı taraflarca karşılandığında mahkemece getirtilmesi gerekir. Deliller toplanıp değerlendirilmeden hüküm kurulamaz.
Somut olayda, davalılar vekili 17.03.2014 havale tarihli cevap dilekçesinde müvekkilinin kusuru olmadığı yönünde tanıkları olduğunu belirterek bu tanıkların ismini ve adreslerini bildirmiştir. Mahkemece davalılar vekili tarafından bildirilen tanıklar dinlenmeden, alınan bilirkişi raporuna göre davalının %80 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek tazminata hükmedilmiştir. Bu durumda mahkemece davalıya tanık deliline dayandığı hatırlatılarak masraflarını karşılaması için usulüne uygun bir süre verilmesi, davalı tarafça masrafı karşılandığında tanıkların usulünce dinlenilmeleri gerekirken davalı tanıkları dinlenmeden karar verilmiş olması da isabetsizdir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece, öncelikle davalılar vekilince bildirilen tanıkların usulüne uygun biçimde dinlenilmeleri, daha sonra bilirkişilerden tüm dosya kapsamına, de dikkate alınarak kazanın meydana
gelmesinde tarafların kusur durumlarının tespiti hususunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
3-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tamir süresi, tamir için geçen süredeki kayıp (ikame araç bedeli) sadece davacı yanca sunulan faturaya dayanılarak belirlenmiştir. Davalılar tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş, mahkeme tarafından bu hususta ek rapor aldırılmadan karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Buna göre davalıların bilirkişi raporuna itirazları da gözetilerek, aracın tamir süresinin, tamir için geçen süredeki kaybın (ikame araç bedeli) belirlenmesi için bilirkişiden, ayrıntılı, açıklamalı, denetime elverişli şekilde ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
4-Davacı vekili dava dilekçesinde dava tarihinden itibaren yasal faiz talep etmiş olmasına rağmen mahkemece faize hükmedilmemiş olması doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle mahkememiz hükmü bozulmuştur.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmuş ve kazanın gerçekleşme biçimine ilişkin olarak davalı tanığı ... dinlenilmiş, davalı tanığı ...'ün adresinin davalı tarafça kesin sürede bildirilmemiş olması nedeniyle bu tanık delilinden vazgeçillmiş sayılmasına karar verilmiş, bozmadan önce verilen tanık listesinde adı bulunmayan Doğan Karşıyaka'nın dinlenilmesine ise davacı tarafça ikinci tanık listesi verilmesine muvafakat verilmediğinden yer ve gerek görülmemiş, aynı zamanda ceza yargılamasında dinlenilen tanıkların beyanları dosya arasına alınmış ve kusur oranına itirazlar ve tanık beyanları kapsamında bozma ilamı doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi bakımından dosya ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ek raporda özetle ve netice olarak; mahkememizce dinlenilen tanığın huzurda verdiği beyanatı karşısında ceza yargılaması esnasında vermiş olduğu beyanının çelişkili olduğu, dosya kapsamında ve mahalden anlaşıldığı üzere; davalı sürücünün olay yerindeki adadan sola dönüş yaptığını, adaya gelmeden önce düz giden araçlar için ışıkların bulunduğu, düz giden araçlara ve dönüş yapan araçlara aynı anda yeşil ışık yanmasının mümkün görülmediği, tanık Mesut' un mahkememizde verdiği ifadesi ile tanık Doğancan' ın olay günü verdiği ifadesi ile aynı paralelde olduğu olay yerindeki ışık düzeni göz önüne alındığında davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği kanaatine varılarak; kırmızı ışık ihlalinin KTK 84/a kapsamında asli kusur nedeni olduğundan dolayı kavşağa yaklaşırken mevcut olan 30km/s hız sınırına uymadığı anlaşılan davacının ise tali kusurlu olduğu, bu kapsamda davalının %80 nispetinde davacının ise %20 nispetinde kusurlu bulundukları belirtilerek; davacı aracının sağ önden ağır hasar aldığı, kaporta, boya, elektrik, mekanik işçiliklerin 20 günlük süre zarfında onarımının mümkün olabileceği, özel olarak kullanılan aracın mahrumiyeti nedeniyle günde 30 TL ek gider olacağı, toplam araç mahrumiyet kaybının 600,00 TL olacağı, aracın yeni model oluşuna ve hasar durumuna göre kök raporda takdir olunan 8.000,00 TL değer kaybı olacağı, toplam değer kaybı ve araç mahrumiyet kaybının 8.600,00 TL olduğu, %80 kusur durumuna göre davalıların 6.880,00 TL'den sorumlu oldukları araç mahrumiyet kaybının trafik kapsamında olmadığından davalı ... şirketinin ise 6.400,00 TL den sorumlu olduğu görüşüne yer verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, mahkekemizce alınan tanık beyanı ve ceza dosyasında alınan tanık beyanları da değerlendirilerek bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi raporu karar vermeye uygun bulunmuştur.
Davacı vekili 24/06/2014 tarihli talep arttırım dilekçesi ile değer kaybına ilişkin talep edilen tazminat miktarı 25.000,00 TL'ye, aracı kullanamamasından kaynaklanan zarara ilişkin tazminat talebini 140,00 TL'ye yükseltmiş olduğu anlaşılmıştır.
Alınan ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, davacının talep edebileceği araç değer kaybı tazminatı 6.400,00 TL, aracın kullanılamamasından doğan zararı ise 480,00 TL'dir, ancak davacının araç mahrumiyeti nedeniyle talebi ise 140,00 TL.'dir (Taleple bağlılık ilkesi gereği bu bedel hükme esas alınacaktır).
Meydana gelen zarardan (6.400,00 TL+ 140,00 TL), davalı araç sürücüsü ...'ın TBK'nın 49. Maddesine göre, kusuru oranında sorumlu olacağı, ...Şti'nin ise 2918 sayılı K.T K. 85 maddesine göre , araç maliki ve işleten olması nedeniyle sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, bu davalılardan olay tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebilecek ise taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı şirkete ait ...plakalı otomobil ... AŞ.'ne 02.11.2012 /Ol. 11.2013 tarihleri arasında sigortalı olup araç başına (22.500.00 TL) maddi hasar teminatı bulunmaktadır.
Davacının aracın hasarlanması sebebiyle oluşan değer kaybına ilişkin talebi, doğrudan zarar olarak addedildiğinden poliçe teminatı kapsamında olup, davalı ... şirketinin sorumluluğundadır. Davalı ... şirketi 6.400,00 TL değer kaybına ilişkin tazminattan 2918 sayılı K.T K. 97 maddesine göre teminat limiti kapsamında diğer davalılar ile birlikte dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Tüm bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-6.400,00 TL araç değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2-140,00 TL aracın kullanılamamasından doğan zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Şti' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Fazlaya dair istemin reddine,
4-Alınması gereken 446,75 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 429,55 TL' nin mahsubu ile bakiye 17,20 TL' nin (davalı ... şirketinin 16,83 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 429,55 TL' nin (davalı ... şirketinin 420,35TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 24,30 TL başvurma harcı parası, 712,35 TL posta masrafı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 1.736,35 TL yargılama masrafının davanın kabul edilen oranına göre 451,70 TL' sinin (davalı ... şirketinin 442,03 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesap ve takdir edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Karar tarihine yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesap ve takdir edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
8-HMK 120 maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...