T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/140 Esas
KARAR NO:2022/134 Karar
DAVA:Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:10/02/2016
KARAR TARİHİ:14/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı firmanın dava dışı olan ciranta ... ... Tic. San. A.Ş.'ye farklı özelliklerde kablolar sattığını, davacıya olan borçlarına karşılık olarak kendisine ... İnş San Tic Ltd Şti tarafından ciro edilen, keşidecisi ...Müh. Tur. Prj. Dan. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehtarı ... İnş San Tic Ltd Şti 30.11.2015 keşide tarihli ve ... seri numaralı çeki davacıya ciro ettiğini, Davacı şirketin dava konusu çeki 08.2.2015 tarihinde ... Bankası ... Pazarı şubesine ibraz etmesine rağmen banka çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı gerekçesiyle çek için işlem yapmadığını, davacının alacağının tahsilini sağlamak amacıyla 11.12.2015 tarihinde davalılar hakkında icra takibi başlatıldığını, tarafların borca itiraz ettiklerini, davacıya bu çek borcu ile ilgili olarak herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalıların çek bedelini ödememesi sebebiyle kambiyo senedinden kaynaklı sebepsiz olarak zenginleştiğini, davalılar sebepsiz zenginleştiğinden ve bu çeke ilişkin olarak ödeme yapmışsa kime, hangi tarihte ve tutarda ödeme yapıldığını ispatlamak zorunda olduğunu, icra dosyasında borçlulardan ... ... Tic. San, A.Ş'nin şirket merkezi İstanbul olması sebebiyle icra takibinin İstanbul'da yapıldığını, ... ... Tic. San. A.Ş icra takibine süresinde itiraz etmediğini ve takip ... ... Tic. San. A.Ş hakkında kesinleştiğini, davalıların icra müdürlüğü dosyasında yetkiye ilişkin itirazlarının yerinde olmadığını, açıklanan nedenlerle davalıların ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... seri numaralı 30.11.2015 tarihli tacir çekinin bedelinin ödenmemesi nedeniyle yetkili hamil olan davacı aleyhine TTK md.732/1 kapsamında sebepsiz zenginleşmeleri sebebiyle icra takibi tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, icra takibine yaptıkları haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ...Müh.Tur.Proj.Dan.Hiz.İnş.San.Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Hamilin kambiyo senedinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme davası açabilmesi için poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemleri yapmayı ihmal etmesi yada zaman aşımının gerçekleşmiş olması tek başına yeterli olmadığını, ayrıca keşidecinin hamilin zararına zenginleşmiş olması gerektiğini, zenginleşmenin olmaması halinde hamilin keşidecide karşı bu davayı açabilmesinden bahsetme imkanının kalmayacağını, dava konusu çekin keşidecisi olan davalı şirket çek bedelini 28.09.2015 tarihinde lehtar ... ve Ticaret Limited Şirketine ödediğini, hal böyle iken davalı şirket çeke dayalı olarak sebepsiz zenginleşmeden söz etmenin mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle davalı aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde açılan iş bu davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacının dava konusu alacağın %20'si oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Diğer davalıya tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; davalı yan duruşmaya gelmemiş, cevap ve delil bildirmemiş ve bu nedenle davacı yanın iddialarını reddetmiş kabul edilmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, cevabı yazı içerikleri, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası mündericatı, talimat mahkemelerinden tanzim edilen bilirkişi raporları, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dosyamız mündericatında aslı yer alan, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı/alacaklının, davalı/borçlu hakkında, 1 adet çeke dayanılarak 30.000,00-TL asıl alacak ve 8,63 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam; 30.008,63 TL alacağın tahsili için 7 Örnek ilamsız icra takibi yaptığı ve davalı/borçluların süresi içerisinde, borca itiraz ederek takibi durduğu görülmüştür.
Dava, davacı tarafından dava dışı şirkete yapılan mal satımı karşılığında aldığı ve davalıların keşideci ve lehtar-ciranta olduğu çek bedelinin, muhatap banka tarafından keşide tarihinde tahrifat olduğu gerekçesiyle ödenmemesi üzerine, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği doğan alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile icra- inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle mahkememizin 22/01/2018 tarihli ara kararı gereği; alacak - borç durumunun tespiti yönünden her iki davalı yan kayıtlarının da incelenerek rapor düzenlenmesi bakımından ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/102 Tal. sayılı dosyasına SMM ... tarafından tanzim edilen 04/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle de; "Davalı ...Taah.San.Ve Tic.Ltd. Şirketinin 2014,2015,2016,2017 yılına ait yevmiye defterinin Türk Ticaret Kanununun ilgili hükmü gereğince yeni senenin içindeki sürenin altıncı ayına kadar notere yaptırılması gereken kapanış (Görülmüştür Şerhi) tasdikinin yapılmamış olduğunun, bu sebeple davalı şirketin 2014,2015,2016,2017 yılına ait ticari defterlerinin T.T.K. hükümlerine göre sahibi lehine kesin delil olma vasfına haiz olmadığının anlaşıldığı, davalı şirket ... Tar. Proj. Danş. Hiz.
İnş.Nak.San.Ve Tic.Ltd.şirketin, dava konusu işlemlerin olduğu 2015 yılına ait yasal defterlerin AÇILIŞ tasdiklerine ait bilgilerin yevmiye,kebir ve envanter defterlerini Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğu, şirketin 2015 yılına ait yevmiye defterinin Türk Ticaret Kanununun ilgili hükmü gereğince yeni senenin içindeki sürenin altıncı ayına kadar notere yaptırılması gereken kapanış (Görülmüştür Şerhi) tasdikinin yapılmış olduğunun tespit edildiği, bu sebeple davalı ... Tar. Proj. Danş. Hiz. İnş.Nak.San.Ve Tic.Ltd. şirketin 2015 yılına ait ticari defterlerinin T.T.K. hükümlerine göre sahibi lehine kesin delil olma vasfına haiz olduğunun anlaşıldığı, dava dosyasında ... Tar. Proj. Danş. Hiz. İnş.Nak.San.Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.09.2015 tarihinde ... İnş.Taah.San.Ve Tic.Ltd.Şirketine verilen 30.10.2015 tarihli ... numaralı 30.000,00 TL çekin ödemesinin elden yapıldığına dair protokolün dosyada mevcut olduğu, ... İnş.Taah.San.Ve Tic.Ltd. Şirketi adına yürütülen yevmiye defterindeki cari hesaplarda ... Tar. Proj. Danş. Hiz. İnş.Nak.San.Ve Tic.Ltd.Şti , 30,10.2015 keşide tarihli ... seri numaralı çek ile ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığı, Davalı ...Taah. ile ... Ltd.Şti. arasında ticari ilişkinin olduğuna dair bir kayda rastlanmadığı, Davalı ...Taah. ile Dava dışı olan ciranta ... Elk. Tic. San. A.Ş. arasında ticari ilişkinin olduğuna dair bir kayda rastlanmadığı, Davalı yan ticari defter kayıtlarını incelediğimizde söz konusu çek ile ilgili herhangi bir kayda rastlanmadığı, taraflar arasında çek alış verişinin ticari münasebet dışı başka amaç için verilmiş olabileceği ancak hali hazır dosya kapsamında bunun tespit edilmeyeceği" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizin 25/03/2019 tarihli ara kararı gereğince; davacı yanın kayıtlarının incelenmesi yönünden ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak rapor alınmasına karar verilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Tal.sayılı dosyasına SMM... tarafından tanzim edilen 20/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle de; "Davacı şirketin e-defter mükellefi olduğu, defterlerinin usulüne uygun GİB sitesine yüklenerek berat alınmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulmuş olduğu, defterlerin sahibi lehine delil olma özelliği taşımakta olduğu, Davacı firmanın dava dışı ... ... AŞ. ile ticari ilişkisinin bulunduğu, dava dışı ... ... AŞ. nin dava konusu çeki ticari ilişki içerisinde davacıya 11.06.2015 tarihinde ciro etmiş olduğu, davacının ticari defterlerinde 11.06.2015 tarihli 26401 nolu yevmiye maddesi ile kayıtlı olduğu, Davacı firmanın dava konusu çeki 08.12.2015 tarihinde ... ... AŞ. firmasına iade etmiş olduğu, bu durumun davacı firmanın defterlerinde 08.12.2015 tarihli 55440 yevmiye maddesi ile kayıtlı olduğu, Davacı firma ile dava dışı ... ... A.Ş. arasında ticari ilişkinin kapsamlı olması ve ödemelerin her işlem için ayrı ayrı yapılmadığı cari hesaba yapılmış olduğu, davacı firma ... ... Aş. ye iade etmiş olduğu çekin bedelini dava dışı ... ... Aş. yi borçlandırmış olduğu, çekin iade tarihinden sonra da dava dışı ... ... Aş. nin. davacı firmaya ödemeler yapmış olduğu, bu nedenle de davacı firmanın dava konusu çekin bedelini tahsil edip etmediğinin tespitinin mümkün olmadığı" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizin 29/03/2021 tarihli celse ara kararı kapsamında; talimat yoluyla alınan raporlar ile davacı tarafından sunulan çek aslı da değerlendirilmek suretiyle birleştirici rapor düzenlenmesi amacıyla mahkememiz nezdinde dosya üzerinde günsüz bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Bilirkişi SMM...tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan 03/08/20211 tarihli bilirkişi raporunda özetle de; "Dava konusu çekin keşide tarihinin 30.10.2015 iken 30.11.2015 tarihi olarak değiştirildiği, değişikliğe ilişkin parafın ise davalı taraf olan ...İnş ait olduğu dosya kapsamında sabit olduğu, davacı ... ... Elek. Ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde, dava konusu çekin ticari defterlerinde yer aldığının tespit edildiği, Davacı tarafından dava konusu 30.11.2015 keşide tarihli ve ... seri numaralı çeki, keşide tarihinde bankaya ibraz edildiği ancak banka tarafından yapılan işlemlerde; "çek keşide tarihinde üzerinde tahrifat olduğu için işlem yapılamamaktadır" kaşe ve imzasının yazıldığının görüldüğü, davalı ... Ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde dava konusu çekin ticari defterlerinde yer almadığının tespit edildiği, Davalı ... İnşaatın Ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde, dava konusu çekin ticari defterlerinde yer almadığının tespit edildiği, Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinde dava konusu çekin ticari ilişki kapsamında dava dışı ... ... tic ve san a.ş. firmasından teslim aldığının görüldüğü, Davalı ...müh .hiz.inş. ltd.şti ile davalı ...san tic ltd şti arasında 28.09.2015 tarihinde protokol akdedildiği, söz konusu protokolde dava konusu 30.11.2015 keşide tarihli ve ... seri numaralı 30.000,00TL'lik çekin elden verildiğinin yazıldığı, davalı ...san tic ltd şti'nin dava konusu çeki tahsil ederek sebepsiz zenginleşme sağladığı, sebepsiz zenginleşmenin kanundan doğan borçlardan olup, Türk Borçlar Kanunu'nun 77.-82. maddeleri arasında düzenlendiği, Türk Borçlar Kanunu'nda sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hükümlerin, genel hükümler arasında düzenlendiği için, aksine bir hüküm olmadıkça, diğer özel hukuk alanlarında da uygulandığı, sonuç olarak; Davalı ...müh tar.pr. dan.hiz.inş.ltd.şti ile davalı ...san tic ltd şti arasında 28.09.2015 Tarihinde akdedilen protokolde dava konusu 30.11.2015 keşide tarihli ve ... seri numaralı 30.000,00TL'Llk çekin elden verildiği, davacının söz konusu çekin aslını halen elinde bulundurduğu göz önüne alındığında, davacı tarafın Davalı ...San Tic Ltd Şti Firmasından 30.000,00TL'lik alacaklı olduğu" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Tüm bilirkişi raporlarının incelenmesinde de, raporların hukuki nitelendirmeleri mahkememize ait olmak üzere, yapılan mali tespitler bakımından ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun oldukları anlaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın davacı tarafından dava dışı şirkete yapılan mal satımı karşılığında aldığı ve davalıların keşideci ve lehtar-ciranta olduğu çek bedelinin, muhatap banka tarafından keşide tarihinde tahrifat olduğu gerekçesiyle ödenmemesi üzerine, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği doğan alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile icra- inkar tazminatı istemlerine ilişkin olduğu, davacı alacaklı tarafından, davalı borçlular aleyhine .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından, 30.000,00-TL asıl alacak ve 8,63 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam; 30.008,63 TL alacağın tahsili amacıyla 7 Örnek ilamsız icra takibi başlattığı, davalı/borçluların yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmuş olduğu, davacı vekilinin yasal süre içinde davalıların itirazının iptali için İİK 67. maddesine göre itirazın iptali davası açtığı, davalı-borçlu (keşideci) ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; takip ve dava konusu çek bedelinin, 28.09.2015 tarihinde çek lehtarı ve aynı zamanda lehtar-ciranta olan ... ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödendiğinin ve müvekkili şirketin takip ve dava konusu çeke dayalı olarak sebepsiz zenginleştiğinden söz etmenin mümkün olmadığının beyan edildiği ve lehtar-ciranta ile aralarında akdedilen 28/09/2015 tarihli protokolün bir örneğinin sunulduğu, bu haliyle de; davaya konu somut olayda, dava ve takip konusu çekin yetkili hamilinin davacı taraf olduğuna ilişkin olarak taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, ihtilaflın davacı yanın davalılardan çek bedelini talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı, davalı-keşideci ... tarafından her ne kadar çek bedelinin diğer davalı-lehtar-ciranta ... ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödendiği ve kendilerinin takip ve dava konusu çeke dayalı olarak sebepsiz zenginleştiğinden söz etmenin mümkün olmadığı ve çekin diğer davalı-lehtar-ciranta ... ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödenerek bedelsiz kaldığı iddiasında bulunmuş ise de; TTK.’nun 687. maddesine göre bedelsizlik def’inin kişisel defi olduğu, ancak hamilin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde hamile karşı ileri sürülebileceği, 6502 sayılı yasanın 4. maddesine göre de çeki ilk iktisap edene karşı ileri sürülebilecek def'ilerin çeki ciro silsilesiyle iktisap eden ve meşru hamil olan ve bilerek davalının zararına hareket ettiği kanıtlanamayan davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, ayrıca davalılar arasında akdedilen protokol hükümlerinin de ancak davalı taraflarca iç ilişkide birbirilerine karşı ileri sürülebilecek mahiyette olduğu, çeki elinde bulundurulan davacı yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceği ve davalılarca ödemeye ilişkin şahsi def'i dışında başkaca herhangi bir def'i de ileri sürülmediği anlaşıldığından, davalı-keşideci ...Mühendisliğin ödeme def'ine ilişkin savunmalarına itibar edilmemiş ve ayrıca çek bedelinin de davacıya ödendiği iddia ve ispat edilmediğinden, diğer davalı ... İnşaat da çek de lehtar-ciranta olarak sorumlu olduğundan, her iki davalı yönünden açılan davanın 30.000,00 TL'lik çek bedeli yönünden kabulüne, ayrıca davacı tarafça her ne kadar takip öncesi faiz istenmiş ise de, davanın 7 örnek ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali davası olduğu, davalıların takipten önce TBK'nın 117. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmediği, ayrıca buna ilişkin herhangi belge de sunulmadığı anlaşıldığından, takip öncesi işlemiş faiz yönünden itirazın iptali talebinin de reddine ve ayrıca takip konusu alacağın likit olduğu ve davalı/borçluların takibe itirazının haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından hükmolunan itirazlı alacağın %20'si üzerinden takdir olunan 6.000,00 TL icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalı- Borçluların, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının KISMEN İPTALİ ile; takibin 30.000,00 TL asıl alacak (çek bedeli) üzerinden takip talebindeki şartlar ile aynen DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
-Hükmolunan alacağın (30.000,00 TL) %20'si oranında hesaplanan, 6.000,00 TL icra-inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 2.049,30 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 512,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye GELİR YAZILMASINA,
-Davacının ilk dava açarken yatırdığı 512,33 TL harç parasının davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden başvuru harcı 29,20 TL, vekalet harcı 4,30 TL, posta gideri ve bilirkişi ücreti gideri 4.061,80 TL olmak üzere toplam: 4.095,30 TL yargılama giderinin davalılardan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
7-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
8-Aslı dosyamız arasında yer alan, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının karar kesinleştiğinde ilgili icra müdürlüğüne İADESİNE,
9-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır