T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/881 Esas
KARAR NO:2021/926
DAVA:Menfi Tespit-İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/08/2016
KARAR TARİHİ:21/12/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit-İstirdat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı taraf arasında 05.04.2016 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde olan ... Projesi 858 ada, 3 parseldeki torunlar etabı adresinde mukim mal sahibi... A.Ş.'nin maliki olduğu ... ince inşaat işlerinin sözleşme eki keşif tablosu onaylı projeler ve iş programına uygun şekilde anahtar teslimi birim fiyat usulü yapım işi olduğunu, davacı tarafça üstlenilen edimlerin ifası amacıyla müvekkili şirket tarafından davalı şirkete avans ödemesi ara ödemeler vs. dahil olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla yüklü miktarlarda ödeme yapıldığını, davalı şirketin edimlerinin uygun şekilde yerine getirmemesi sebebiyle müvekkili şirketin davalı şirketten alacağı bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalı şirkete, 23.09.2016 vade tarihli 40.000 TL bedelli, 25.11.2016 vade tarihli 50.000 TL bedelli, 25.11.2016 vade tarihli 50.000 TL bedelli olmak üzere toplamda 140.000 TL bedelli dava konusu çeklerin verildiğini,müvekkili şirket tarafından yapılan denetimlerde sözleşme eklerinin iş programlarına davalı tarafça uyulmadığını ve sahaya ekip dahi getirilmediğini, sözleşmeden doğan edimlerin sözleşmeye uygun şekilde yerine getirilmediğini defalarca tespit edildiğini,davalı taraf sözleşmeye aykırılık teşkil eden iş bu davranışları nedeniyle sayısız kez müvekkili şirket tarafından yazılı ve sözlü olarak uyarıldığını, davalı şirket 05.04.2016tarihli sözleşmede belirlenen iş programlarına uyulmasını ve yeterli ekip ve ekipman sağlanması hususunda sayısız kez ikaz edildiğini müvekkil şirketin tüm bu ikazlara karşılık 05.04.2016 tarihli sözleşme ve iş programlarına uygun ve süresinde imalat yapılmadığından dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığını, dava konusu çeklerin müvekkili yönünden icra takibine konu edilmemesini ve ibraz halinde ödenmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 23.09.2016 vade tarihli 40.000 TL bedelli, 25.11.2016 vade tarihli 50.000 TL bedelli, 25.11.2016 vade tarihli 50.000 TL bedelli olmak üzere toplamda 140.000 TL bedelli dava konusu çekle nedeniyle müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, çeklerin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:öncelikle söz konusu davanın yanlış açılmış bir dava olduğunu, her ne kadar davacı davasını menfi tespit davası olarak da açmış ise söz konusu çekler davacı tarafından 21.04.2016 tarihinde müvekkile sözleşme gereği teslim edilmiş olduğunu açıkça ifade ettiği gibi müvekkili tarafından sözleşme gereği malzeme alımı için tedarikçi firmalara mayıs ayında verilerek karşılığında malzeme alındığını, söz konusu malzemeler sözleşme konusu şantiye alanında davacının temsilcileri tarafından teslim alındığını, bu durumda davacının ben bu çeklerden dolayı borçlu değilim iddiası ile dava açmasının hiçbir mantığı olmadığını, iş bu davada davacı her ne kadar mesnetsiz iddialarla müvekkilimizi suçluyor olsa da işveren konumunda olan davacı üzerine düşen edimleri yerine getirmeyerek müvekkilin çalışması gereken fiziki şartları ve ekipmanları sağlamayarak gerekli kontrolleri yapmayarak hatalı projeler doğrultusunda müvekkilinin iş yapmasına sebep olarak müvekkilin hakkedişlerinde haksız ve hukuksuz kesintiler yaparak yahut da ödemelerini yapmayarak aradaki ilişkinin bu hale gelmesine ağır kusuru ile sebep olduğu, sonrasında da asıl işveren ... ile sözleşmesi fesih edilip zarara girince bu zararın tamamını müvekkile suç atarak müvekkilin üzerine yıkmaya çalıştığını, daha sonra piyasadan öğrendiklerine göre de tüm bu malzeme davacı tarafından piyasaya satılmış ve paralarının tahsil edildiğini, davacının kötü niyetli ve işine sahip çıkmayan tavırları ve yetersiz ve kalifiye olmayan elemanlar ile işi götürme çabası nedeni ile ... ile arasının bozulup sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle müvekkilide söz konusu olan ... bloğunun yapımından kaynaklanacak olanı gelirinden mahrum kaldığını, dava konusu 3 adet çek müvekkili firma tarafından malzeme alman tedarikçi firmalara teslim edildiğini, buna göre 25.11.2016 tarihli 50.000 TL meblağlı çeklerden biri ... oğlu ... Malz. Ltd.Şti.'ne 22.05.2016 tarihinde diğeri ise ... Nak. San. Tic.Ltd.Şti. ne 25.05.2016 tarihinde teslim edildiğini, diğer 40.000 TL bedelli çek finans şirketlerinde kırdırılarak işçilere dağıtıldığını, bu nedenlerden dolayı davanın reddine,davanın reddi halinde İİK gereği 420 den aşağı olmamak üzere kötü niyetli borçlu aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekâlet ücretininkarşı tarafa verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava; Dava konusu üç adet çek nedeniyle menfi tespit ve çeklerin istirdatı istemiyle açılmış, sonrasında dava sırasında çekler ödendiğinden bedel istirdatına dönüşmüştür.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmıştır.
Mahallinde incelemede yaptırılmak suretiyle alınan 21/03/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; |Davacı ile davalı arasında imzalanan 05.04.2016 tarihli sözleşme çerçevesinde “ İstanbul İli ... İlçesi, ... mah, ... mevkiinde yer alan ... Projesi , 858 ada, 3 parsel de kain mal sahibi ... İnş. Taah, Yatırım A.Ş'nin maliki olduğu ... ince inşaat işlerinin yapılmasında; Teknik inceleme sonucunda: Davacının davalıya 3 adet çek (50.000 + 50.000 +40.000 ) olarak 140.000 TL avans olarak verdiğini, Davalının bu iş kapsamında yaptığı 3 adet hakediş ile iş ve imalatlar toplamı KDV dahil 634.051,86 TL olduğunu, Davalıya yapılan ödemeler toplamının da 824.823,46 TL olduğunu davalının davacıya 190.771,60 TL borçlu olarak gözüktüğünü, mali inceleme sonucunda ; davacının 2016 yılına ait ticari defterlerinin, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında ... iline (... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... talimat dosyası) ile gönderilmesi nedeniyle davacının, Bilirkişiliğimize ibraz ettiği ticari defterlerdeki kayıt suretlerinden; davacının, 136-Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında 66.943,03 TL ve 159-Verilen Sipariş avansları hesabında da 190.739,59 TL olmak üzere toplam 257.682,62 TL tutarında (verilen140.000,00 TL tutarındaki 3 adet çek dahil) alacaklı olduğunu, Ancak kesin bir tespit ve kanaate ulaşmak için davacının ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında ... iline (... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/204 talimat dosyası) gönderilen asıl ticari defterler ve kayıtları geldikten sonra Sayın Mahkemenizce yerinde inceleme yetkisi verilmesi durumunda asıl ticari defter ve kayıtların ayrıntılı tetkiki sonucunda doğru ve kesin bir kanaate ulaşılacağının belirtildiği görülmüştür.
Davalı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine yönelik talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı tarafın inceleme yaptığı 2016 yılı hesap döneminde zorunlu noter açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırmış olduğunu, davalının ticari defterlerinde davalının davacıya 3 adet toplam 1.048.064,67 TL fatura düzenlediğini, karşılığında davacının 764.500,00 TL(ÇEK-BANKA) ödeme yaptığını, 31.12.2016 tarihli yevmiye defterinin 97. Sayfasında kayıtlı 207 nolu yevmiye maddesinde kayıtlı kapanış fişinde davalının davacıdan 283.564,67 TL alacak kaydının tespit edildiğini bildirmiştir.
Mahkememizce davacı kayıtlarının da incelenmesi suretiyle alınan 25/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacının İbraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğunun görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davacının ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfı taşımakla birlikte nihai karar sayın mahkemeye ait olduğunu,dava konusu çeklerin davacı tarafından davalıya verildiğini, mevcut çeklerin davacının ticari defterinden usulüne uygun olarak kayıtlı olduğunu ve çek tutarlarının davacı tarafın ödenmiş olduğunun tespitinin yapıldığını, davacının ibraz edilen ticari defterine göre davalıdan 257.682,62.-TL fazla ödemeden ve mahsuptan kaynaklanan alacağı olduğunu, talimat raporunda ; davalının davacıdan 283.564,67 TL Alacaklı şeklinde tespit yapıldığı, davalının davacıya çalışma döneminde 1.048.064,67.-TL Fatura tanzim ettiği ve karşılığında 764.500,00.-TL Tahsilat sağladığı ( çek,dekont vb.) sağladığını, Ancak davalının davacı adına tanzim ettiği 75.732,40.-TL tutarlı fatura ve 805.171,70.-TL tutarlı faturanın davacıya tebliği ve mevcut faturalardaki mal ve hizmetlerin tesliminin ispata muhtaç olduğunu, davalı taraf 75.732,40.-TL tutarlı fatura ve 805.171,70.-TL tutarlı faturadaki mal ve hizmetleri davacıya teslim ettiğini somut olarak ispat etmesi gerektiğini, Mevcut durum şartlarına göre davacının 140.000,00.-TL menfi tespit talebinin yerinde olabileceği değerlendirilmekle birlikte konunun diğer deliller ile birlikte nihai takdiri sayın mahkemeye ait olduğunun belirtildiği görülmüştür.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda;
Davacı ile davalı arasında imzalanan 05.04.2016 tarihli sözleşme ile İstanbul İli ... İlçesi, ... mah, ... mevkiinde yer alan ... Projesi , 858 ada, 3 parsel de kain mal sahibi ... İnş. Taah, Yatırım A.Ş'nin maliki olduğu ... ince inşaat işlerinin yapılması noktasında anlaşıldığı, davacının davalıya dava konusu 3 adet çek (50.000 + 50.000 +40.000 ) olarak 140.000 TL avans olarak verdiği;
Davacı tarafça, davalı tarafından işlerin eksik ve ayıplı yapıldığı, sözleşme yükümlülüklerinin tam olarak ve zamanında tamamlanmadığı, bu kapsamda çeklerin bedelsiz kaldığı iddia olunarak çekler nedeniyle menfi tespit ve çeklerin iadesi talepli davanın açıldığı ve sonrasında dava devam ederken çeklerin ödenmesi nedeniyle çek bedellerinin istirdatının talep edildiği;
Davalı tarafça, davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiği, davacının sözleşme yükümlülüklerine uymadığı savunularak davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık teknik çözüm gerektirdiğinden hem taraf kayıtları üzerinde, hemde mahallinde yerinde inceleme yaptırılmak suretiyle bilirkişi raporları alınmıştır.
Taraf ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan raporlar arasında farklılıklar olduğu, davacı kayıtlarına göre, davacının davalıdan 257.682,62.-TL fazla ödemeden ve mahsuptan kaynaklanan alacağı olduğu, davalı ticari defter ve kayıtlarına göre davalının davacıdan 283.564,67 TL Alacaklı olduğunun tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır. Davalı kayıtlarına göre, davalının davacıya çalışma döneminde 1.048.064,67.-TL Fatura tanzim ettiği ve karşılığında 764.500,00.-TL Tahsilat ( çek,dekont vb.) sağladığı, ancak davalının davacı adına tanzim ettiği 75.732,40.-TL tutarlı fatura ve 805.171,70.-TL tutarlı faturanın davacıya tebliği ve mevcut faturalardaki mal ve hizmetlerin teslimi noktasında bir tespit bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yerinde incelemede yapılmak suretiyle düzenlenen bilirkişi heyeti raporuna göre, Davalının bu iş kapsamında yaptığı 3 adet hakediş ile iş ve imalatlar toplamı KDV dahil 634.051,86 TL olduğu tespit edilmiştir.
Tüm bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Davalının bu iş kapsamında yaptığı 3 adet hakediş ile iş ve imalatlar toplamı KDV dahil 634.051,86 TL olduğu, davacının ibraz edilen ticari defterine göre davalıdan 257.682,62.-TL fazla ödemeden ve mahsuptan kaynaklanan alacağı olduğu, davalı kayıtlarına göre davalının davacıdan 283.564,67 TL Alacaklı olduğu, davalının davacıya çalışma döneminde 1.048.064,67.-TL Fatura tanzim ettiği ve karşılığında 764.500,00.-TL Tahsilat ( çek,dekont vb.) sağladığı, ancak davalının davacı adına tanzim ettiği 75.732,40.-TL tutarlı fatura ve 805.171,70.-TL tutarlı faturanın davacıya tebliği ve mevcut faturalardaki mal ve hizmetlerin teslimi noktasında bir ispatın bulunmadığı anlaşılmakla, davacının davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Dava konusu çeklerden 23.09.2016 vade tarihli 40.000,00 TL bedelli çekin ... 20.İcra Müdürlüğünün 2016/14094 sayılı takip dosyasında dava konusu olmayan 23.09.2016 vade tarihli 17.000,00 TL bedelli çekle birlikte icra takibine konu edildiği, bu icra dosya borcuna ilişkin 03.10.2016 tarihinde davacı tarafından toplam 74.214,37 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu ödemenin ne kadarlık kısmının dava konusu 40.000,00 TL'lik çeke ilişkin olduğu oranlama yapılmak suretiyle (40.000,00:57.000,00)x 74.214,37=52.078,15 TL olarak hesaplanmıştır.
Dava konusu olan 50.000,00 TL bedelli 2 adet çekinde davacı tarafından 24.11.2016 ve 25.11.2016 tarihlerinde ödendiği anlaşılmıştır.
Davacının dava konusu bu üç adet çek nedeniyle istirdatını talep edebileceği toplam miktarın 50.000,00 TL+50.000,00 TL+52.078,15 TL =152,078,15 TL olduğu, davacı tarafça 157.211,37 TL istirdat talebinde bulunulduğundan davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından ödenen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 52.078,15 TL'nin 03.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 50.000,00 TL'nin 24.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 50.000,00 TL'nin 25.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alınması gereken 10.388,46-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.684,85-TL' nin mahsubu ile bakiye 7.703,61-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşinen karşılanan 2.684,85-TL' nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan ve 29,20-TL başvurma harcı, 3.900,00-TL bilirkişi ücreti, 883,30-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.812,50-TL yargılama giderinin davanın kabul - red oranına göre hesap edilen 4.655,36-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesap ve takdir edilen 18.397,42-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın red edilen miktarı üzerinden hesap ve takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-HMK 120 maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır