T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/1024 Esas
KARAR NO:2021/578
DAVA:ALACAK, TAZMİNAT (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/11/2017
KARAR TARİHİ:08/09/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak ve tazminat istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı taraf ile müvekkili davacı şirket arasında davacı şirkete ait konferans salonunun mimari ve elektronik sisteminin tesisi maksadıyla 29.03.2017 tarihli satış sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca; davalı tarafın sözleşme eki ile belirlenen ürünlerin temini, sistemin devreye alınması ve sistemi kullanacak personele eğitim verme edimini yüklenmiş olduğunu, D bendi 2. maddesine göre ise edimini 11.05.2017 tarihine kadar yerine getireceğini taahhüt ettiğini, buna karşılık olarak davacı şirketin de yapılacak işin bedeli olarak 380.000,00-TL KDV ödemeyi kabul ettiğini, bu ücret karşılığı olarak davalı tarafa Eylül 2017 vade başlangıç tarihli 3 adet 60.000,00-TL bedelli çek ile, 10 adet 20.000,00-TL bedelli sıralı senet verdiğini, davalı tarafın yüklendiği edimi 11.05.2017 tarihinde ifa edeceğini sözleşme ile taahhüt etmiş olmasına karşın halen daha sözleşme ile yüklenen işleri davacı şirkete teslim etmediğini, davalının edimini süresinde yerine getirmemesine rağmen yüklendiği işleri teslimi için makul süreyi aşan bir zaman beklenmişse de davalı ile yapılan harici görüşmelerin de sonuç vermemesi üzerine .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosya ile sözleşmede belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin tespiti amacıyla delil tespiti talebinde bulunulduğunu ve bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, anılan dosya ile tanzim edilen bilirkişi raporunda davalının 29.03.2017 tarihli satış sözleşmesinde tanımlanan imalatları eksik bırakarak natamam durumda bıraktığının, yüklendiği işlerin %27'sini tamamladığının, yapılan iş bedelinin toplam 102.600,00-TL + KDV tutarında olduğunun, yüklenen işin ise 277.400,00-TL + KDV bedelle 40 gün içinde tamamlanabileceğinin tespit edildiğini, davalı taraf ile akdedilen satış sözleşmesinden, davalının kusurlu davranarak sözleşmeye aykırı davranması sonucu döndüklerini, sözleşmeye aykırı davranan borçlu tarafından bu süreçte uğranılan müsbet ve menfi zararların tazmininin gerektiğini beyan ve iddia ederek davalı tarafa verilen 10 adet senedin ve ... nolu çekin iadesi ile ödenmesinin tedbiren durdurulmasını, davalı tarafa yapılan, edimini aşan 17.400,00-TL'nin davalıdan faizi ile tahsilini, sözleşme uyarınca kabul edilen cezai şart uyarınca ileride artırılmak üzere şimdilik 1.000,00-TL cezai şartın davalıdan faizi ile tahsilini, davalı tarafın sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle uğranılan (ileride artırılmak üzere) şimdilik 1.000,00-TL maddi zararın tespiti ile davalıdan faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye istinaden davacı şirket tarafından müvekkili firmaya üç adet çek ve on adet senet verildiğini, müvekkili tarafından işin yapımına başlandığını, yapım sürecinde yapılan görüşmeler sırasında davacı şirketin mali anlamda sıkıntılarının olduğu ve ödemeyi yapamayacağı izlenimine varıldığını, ilk iki çekin ödeme tarihinde çeklerin ödenmediğini, bunun üzerine davacı şirket yetkililerinin arandığını, ödemenin sözlü olarak talep edildiğini, karşılık olarak ödeme güçlerinin olmadığının ifade edildiğini, ödemelerin yapılmaması üzerine davacı şirketin ciddi mali sıkıntısı olduğunu düşünen müvekkili firmanın işin yapımına ara verdiğini, bunun üzerine belirlenen tarihte işin teslim edilmediğinden bahisle davacı tarafından .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyası ile tespit yaptırıldığını, yapılan tespitin sonrasında davacı şirketle iletişime geçilerek yazılmış çeklerin üçüncü kişilere zarar verdiği ve mağduriyet yaşandığının ifade edildiğini, ödemelerin yapılması halinde işe devam edileceğinin belirtildiğini, bunun üzerine davacı taraf ödemeleri yapmaya başladığını, davacı şirketin ödeme gücünün zayıflığına karşılık risk almak istemeyen müvvekkilinin tarihi gelmiş çek miktarı kadar işi tamamladığını, çeklerin tarihinde ödenmemesi sebebiyle de işin yavaş ilerlediğini, D.iş dosyasında yer alan bilirkişi raporunda yapılan işin değeri 102.600-TL + KDV olarak hesaplanmışsa da bu bedelin yalnızca ahşap uygulamanın karşılığı olduğunu, bunun dışında teknik ses ve görüntü sistemleri teslimi yapıldığını, fakat bunların tespitinin yapılmadığını, KDV dahil olmak üzere toplamda 236.000-TL lik malzeme, hizmet ve kurulum yapılmasına rağmen davacı şirketin bir çekinin yazıldığını, bir adet senedin de protestoya uğradığını, davacı şirket tarafından çek ve senetlerin ödenmemiş olmasının müvekkili firmayı zor durumda bıraktığını, bu durumun müvekkilin tedarik zincirinde güven kaybetmesine ve malzeme tedarik edememesine sebep olduğunu, sonuçta da projenin haklı olarak tesliminin gecikmesinin gerçekleştiğini, taahhüt edilen ödemelerin yapılmaması nedeniyle müvekkili firmanın mali ve itibari sıkıntı yaşadığını, davacı şirket her ne kadar menfi zararın tazmini talebinde bulunmuşsa da sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi dolayısıyla müvekkilin de uğradığı bir zarar mevcut olduğunu, menfi zararın şartlarının söz konusu ilişkide oluşmadığını, ayrıca bu tazminin dışında davacı tarafın dönme talebinin de söz konusu olduğunu, davaya konu ticari ilişkide edimlerin karşılıklı iadesinin mümkün olmaması sebebiyle sözleşmeden dönmenin istenemeyeceğini, müvekkilinin karşılıklı anlaşma sonucunda projeye devam etmekte olduğunu, beyan ederek davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, davalı yanın taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle edimini aşan ödemelerin iadesi, verilen çek ve senetlerin iadesi ile cezai şart ve maddi zararların tazmini istemine ilişkindir.
Davacı yanca delil olarak, taraflar arasında akdolunan 29/03/2017 tarihli satış sözleşmesi, davalı tarafa yapılan ödemeleri gösterir banka kayıtları, davalıya verilen çek ve senet suretleri ile .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından alınan delil tespitine yönelik bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı delil tespiti dosyası ile dava konusu edilen çeklerden 30/09/2017 tarihli ve 60.000,00 TL bedelli çeke istinaden dava dışı alacaklı tarafından taraflar aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası getirtilerek incelenmiştir.
.... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda; karşı tarafın 29/03/2017 tarihli satış sözleşmesinde tanımlanın imalatları eksik bırakarak natamam durumda bırakmış olduğu, karşı taraf şirketin çok amaçlı konferans salonunun; duvarların kaplanması, ses tutucu panel ve duvarlarla kaplanması, dekoratif paneller yapılması, duvar dekoru, karo halı sahne kaplaması, ısı ve ses izolasyonu, akustik kapı, koltukların temin ve montajı, sahne platformu ve duvar yapılması, sahne kürsüsü yapılması, sahne perdesi, aydınlatma ve iklimlendirme yapılması, otomasyon ve elektrik elektronik işlemlerin yapılması, projeksiyon sistemi kurulması, LCD TV temin ve montajı işlerinin %27'sini tamamlanmış olduğu, karşı taraf tarafından yapılan işlerin maddi karşılığının 380.000-TL x 0.27 = 102.600,00-TL + KDV, konferans salonunun tamamlanması için harcanması gereken bedelin ise 380.000-TL - 102.600-TL = 277.400 TL + KDV ile 40 iş gününde tamamlanmasının mümkün olacağı tespitlerinde bulunulmuştur.
Mahallinde yapılan keşfen inceleme sonucunda bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 07/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda; mahallinde yapılan incelemelerde çok amaçlı konferans salonunun tamamlanmadığı, kullanılmadığı, salonunu ayrı 6 noktasından kabloların sarkık vaziyette ve kablo uçlarının serbest olduğu, projeksiyon perdesi konstrüksiyonunun yapıldığı, ses düzenine ait 8 adet hoparlörün bulunduğu, yemekhane kısmında ise 2 adet hoparlör, 1 adet projeksiyon perdesi ve 1 adet TV aparatının takılmış olduğu, havalandırma kanalı ile bir kısım galvaniz kablo kanalı, kablolama ve pano imalatının yapıldığı ve kısmen yarı ses tutucu panel, ses tutucu panel, ısı ve ses izolasyonu, platform kaplaması ve sahne perdesi yapıldığı, davalı tarafından yapılan imalatların 22.03.2017 tarihli listede gösterilen fiyatlara göre bedelinin; yarı ses tutucu panel 13.000,00 TL, ses tutucu panel 33.280,00 TL, ısı ve ses izolasyonu 11.520,00 TL, platform kaplaması 15.300,00 TL, sahne perdesi 5.000,00 TL, ses sistemi için üçgen truss 9.000,00 TL, ses sistemi 10.000,00 TL, aydınlatma tesisat ve pano 5.000,00 TL, havalandırma kanalı 10.000,00 TL, askı aparatı 240,00 TL, çelik askı sistemi 430,00 TL, priz alt yapısı 120,00 TL, projeksiyon perdesi 5.655,00 TL olmak üzere toplam 118.545,00 TL halinde değerlendirildiği, bilirkişi heyeti olarak yapılan tespitte 118.545,00 TL tutarında ki işler, teklif formundaki indirim oranı olan %86064099'a listedeki ürünlerin toplam tutarın 447.341,00-TL gösterilmiş olup indirimli toplam tutar 385.000,00-TL'ye oranlandığında davalı tarafından yapılan imalatların sözleşme fiyatlarına göre tutarı (385.000,00 x 118.545,00) / 447.341,00 TL = 102.024,70 TL + KDV olduğu, nitekim değişik iş raporundaki değere de çok yakın olduğu, davacı tarafından verilmiş olan 120.000,00 TL bedelli çekler davalı tarafından tahsil edildiğinden davacı tarafından yapılan fazla ödeme tutarının 120.000,00 - 102.024,70TL = 17.975,30 + KDV olduğu tespitlerinde bulunulmuştur.
Davacı yanın dava dilekçesindeki cezai şart isteminin ve maddi zarar isteminin bilirkişi raporunda değerlendirilmediği anlaşılmakla bilirkişi heyetine sözleşmeler alanında uzman bir bilirkişi de dahil edilerek rapora yönelik beyan ve itirazlar ile dosyaya yansıyan bilgi ve belgeler kapsamında ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti 09/03/2020 tarihli ek raporda; taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacı tarafindan yerine getirilmemiş bir ödeme bulunmadığı gibi bu ödeme nedeniyle davacının temerrüde düştüğüne ilişkin olarak da herhangi bir delile rastlanmadığı, bu durumda davalının davacının sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle taahhüt edilen işin tamamlanmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, işbu davayla davacının zarar ve ziyan talebinde bulunması ve vermiş olduğu çek ve bonoları talep etmesi hususu dikkate alındığında, davanın açılmasının bir fesih ihbarnamesi olarak değerlendirilmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işin geç teslim edilmiş olması nedeniyle davacının cezai şart ödeneceği kararlaştırıldığından işin teslim tarihi olan 11/05/2017 tarihinden dava tarihi olan 21.11.2017 tarihine kadar sözleşmede kararlaştırılan gecikilen her hafta için 1.500 TL lik cezai şartın davacıya ödenmesi gerektiği, buna göre gecikme nedeniyle davacının talep edebileceği cezai şart tazminatı tutarının (26x1.500=) 39.000-TL olarak hesaplanabileceği, davacı tarafindan uğranılan zararın cezai şart tazminatını geçtiğine ilişkin herhangi bir delil sunulmamış olduğundan davacının kar mahrumiyeti ve diğer zararlara ilişkin talebinin yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi haklı nedenle davacı tarafından fethedilmiş olduğundan davalının yapmamış olduğu işlere karşılık gelen çek ve bonoları iade etmesi gerektiği, davacı tarafından verilmiş olan 120.000.00-TL bedelli çekler davalı tarafından tahsil edildiğinden davacı tarafından yapılan fazla ödeme tutarının 120.000,00-102.024,70 = 17.975,30-TL olduğu ve bu fazla ödemenin davacıya dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikle ödenmesi gerektiği, son duruşma tutanağı dikkate alındığında, davacının verilen çek ve senetlerin tümünün tahsil edildiğini belirttiği ancak hangi çek ve senedin hangi tarihte ödendiğine dair herhangi bir delil sunulmadığı, davacı tarafından çek ve senetlerin ödeme makbuzlarının ibraz edilmesi durumunda yapılan her bir ödemenin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte talep edilebileceği tespitlerinde bulunulmuştur.
Davacı yanın çek ve senet iadesine ilişkin istemlerini harçlandırmadığı anlaşıldığından davacı vekiline hazır bulunduğu 17/03/2021 tarihli celsede bu yöndeki talepleri bakımından harca esas dava değerini bildirmek ve bildirilecek değer üzerinden eksik harcı ikmal etmek bakımından ihtaratlı kesin süre verilmişse de, davacı yanca bu yöndeki eksiklik verilen sürede ve devam eden yargılama sürecinde ikmal edilmemiştir.
Davacı vekili, 09/06/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; cezai şart alacağı yönünden taleplerini 38.000,00-TL artırarak 1.000,00-TL’den 39.000,00-TL’ye fazla ödeme yönünden taleplerini 575,30-TL artırarak 17.400,00-TL’den 17.975,30-TL’ye arttırmış ve arttırılan dava değerleri üzerinden eksik harcı ikmal etmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davada davacı yanca, taraflar arasındaki 29/03/2017 tarihli satış sözleşmesinin ihlali iddiasına dayalı olarak oluşan zararların tazmini, ödenen bedellerin, verilen çek ve senetlerin iadesi ile cezai şartın tahsilinin talep edildiği, usulünce bildirilen tüm delillerin toplandığı, taraflar arasındaki akdi ilişki kapsamında tarafların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve davacı yanın istemlerine yönelik olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından kök ve ek raporun tanzim edilerek dosyaya ibraz edildiği, bilirkişi raporların denetlenmesinden hukuki yönleri ayrık olmak üzere yapılan tespitler ve hesaplamalar bakımından teknik, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, davacının sözleşmedeki ödemeye yönelik yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalının ödeme alınamaması nedeniyle işin tesliminin geciktiği yönündeki savunmalarının yerinde olmadığı, davacının fesih iradesiyle açtığı eldeki davada davalı yanca yerine getirilen iş miktarı dikkate alınarak fazladan yaptığı 17.975,30 TL ödemenin iadesini ve sözleşmedeki cezai şart koşuluna göre hesaplanan 39.00,00 TL'nin tahsilini talep etmekte haklı olduğu, cezai şart ile karşılanamayan bir zararın oluştuğuna yönelik iddia ve elverişli ispat vasıtası sunulmadığından davacının maddi zararların tazminine ilişkin isteminin ise yerinde olmadığı, davalının daha önce temerrüde düşürüldüğü dosya kapsamından anlaşılamamakla davalı temerrüdünün dava tarihi itibariyle gerçekleştiği sonuç ve vicdani kanaatine varılmış, öte yandan çek ve senet iadesine ilişkin dava talepleri bakımından davacı vekiline harca esas dava değerini bildirmek ve bildirilecek değer üzerinden eksik harcı ikmal etmek bakımından ihtaratlı kesin süre verilmişse de, davacı yanca eksiklik giderilmediğinden bu yöndeki talepler bakımından davanın açılmamış sayılmasına, diğer talepler bakımından ise davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, fazladan yapılan ödeme nedeniyle 17.975,30 TL alacağın ve 39.000,00 TL cezai şartın 21/11/2017 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Senet ve çek iadesine ilişkin talepler bakımından davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
3-Fazlaya ilişkin olan maddi zarar istemlerinin REDDİNE,
4-Alınması gereken 3.891,98-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak alınan 990,08-TL'nın mahsubu ile eksik kalan 2.901,90-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacının peşin ve ıslah harcı olarak yatırdığı 990,08-TL'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacının yaptığı ilk masraf 36,00-TL, 3.991,70-TL bilirkişi ücreti, 400,00-TL ATGV yol ücreti, 253,80-TL keşif harcı ücreti, 326,30-TL posta gideri ücreti olmak üzere toplam 5.007,80-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 4.921,42-TL 'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalının yaptığı 14,00-TL posta giderinin red ve kabul oranına göre 0,24-TL 'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 8.206,79 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin mazereti kabul edilmiş olmakla yokluğunda, HMK'nun 341/1 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .