T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/1055 Esas
KARAR NO:2023/343
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/11/2017
KARAR TARİHİ:25/04/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçluları ... ... ve ... Kağıt firmalarının borcundan ötürü .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz yoluyla takip yaptığını, işbu dosyaya ait borcun miktarının 99.264,55 TL olmasına rağmen müvekkiline haciz baskısı altında 18.08.2017 tarihli protokolün imzalatıldığı ve 18.08.2017 tanzim, 25.082017 ödeme tarihli 110.000,00 TL tutarında senet imzalattıklarını, haciz baskısı altında alınan serbest iradeye dayanmadığından bahisle geçerliliğinden söz etmenin mümkün olmadığını, borçla hiçbir ilgisi olmadığı halde müvekkilinin tecrübesizliğine ve haciz işlemleri konusundaki bilgisizliğini kendisine fırsat bilerek hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin aleyhine işlemler yaptığını ve haczi baskısı ile müvekkiline senet imzalattığını, şikayet edilen müvekkili aleyhine bu işlemleri yaptığı süre zarfında borçtan dolayı sorumlu olan asıl borçlulara karşı hiçbir işlemde bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından haciz baskısı altında yapılan ödemelerin de nazara alınarak müvekkili aleyhine açılan icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına, 18/08/2017 tarihli protokolün, 18/08/2017 tanzim ve 25/08/2017 ödeme tarihli 110.000,00 TL bedelli senet ve protokole dayalı olarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, haksız yere protokole istinaden ödenen 47.000,00 TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) istirdadına, müvekkili aleyhine açılan takiplerin iptaline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket kambiyo senedinden kaynaklanan alacağını tahsil etmek için borçlular ... Kağıt Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi Vetor ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, nitekim davacı tarafından yukarıda bahsedilen haciz işlemi ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya borcu kabul edilip üstlenildiğini, bu dosya borcuna ilişkin ödemeler yapıldığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya borcuna ilişkin olarak protokol imzalanarak davacı tarafından verilen bononun ödenmeyen kısmına ilişkin davacıya ilişkin açılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, açılış tarihinin 26.10.2017 olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinin ekinde sunduğu dekontların tarihi ise 25.08.2017,25.09.2017 tarihleri olduğunu, kendisi adına açılan icra takibinden önce olduğunu, davacı tarafından son ödedikleri 25.000TL'nin dikkate alınmadan .... İcra Müdürlüğü 20017/... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini belirttiklerini, takibin açılış saati 07:43 olup davacının sunduğu dekontta yer alan ödemesinden önce takibin açıldığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki borçlu ... .... Ltd. Şti. İle davacı şirket arasında organik bağ olduğunu savunarak usul ve yasaya aykırı, kötüniyetle açılan davanın reddine, davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava; Taraflar arasında .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak düzenlenen 18.08.2017 tarihli protokol ve bu protokol kapsamında verilen 18.08.2017 tanzim, 25.082017 ödeme tarihli 110.000,00 TL tutarında senet nedeniyle menfi tespit ve protol kapsamında yapıldığı iddia olunan 47.000,00 TL ödemenin istirdatı ve davacı aleyhine başlatılan takiplerin iptali istemine ilişkin olarak açılmış, davacı tarafça dava devam ederken protokol kapsamında yapılan ödemeler nedeniyle dava istirdata dönüşmüştür.
Davacı tarafça, 113.000,00 TL'nin istirdatı talep edilmiştir.
Taraf delilleri toplanmış, ilgili icra ve mahkeme dosyaları celp edilmiş, mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
KGK Bağımsız Denetçi S.M.M.M. Bilirkişi ...'den alınan 15/03/2019 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davacının haciz baskısı ve tehdidi altında hür iradesinin baskı altına alınması hususlarının davacı şirket adresine 2 defa hacze gidilmesini, istihkak davası açılması, zabıtta istihkak iddiasının devam ettirilmesi, açıkça borcu ödeme ve kabul beyanı bulunmaması muhafaza aşamasına geçilmesi,borçlu vekilinin haciz tehdidi altında 3.kişi olarak borcun ödenmesi konusunda anlaşma yapmak istediklerini beyanı sebepleri ile haciz zaptında bulunduğu sonucuna varılması halinde davacının bu baskı ve haciz tehdidi ile davaya konu ödemeleri yaptığını, senedi ve protokolü imzaladığı neticesine varılarak borçlu olmadığının değerlendirilebileceğini, aksinin davalının iddia ettiği gibi davacılar arasındaki organik bağdan kaynaklı davacının ticari ilişkisi bulunan şirket borcunu üstlendiği değerlendirildiğinde ise menfi tespit talebinin yerinde olmayacağı sonucuna varılacağını, nihai takdirin Mahkemeye ait olacağı sonucuna varıldığını, 1.ihtimalde davacının yapmış olduğu ödemeler tablodaki gibi 47.000,00 TL olduğunu, istirdata konu olduğunu ve takibe konu senetten borçlu olmayacağı hesaplamaları yapıldığını, 2. ihtimalde istirdata konu edilecek bir tutar olmayacağı takip tarihinde borcun aynı gün ödenen 25.000,00 TL sebebiyle bu düşülerek 63.000,00 TL veyahut saat ile ilgili davalının bildirdiği hususun dosyada tespiti yapılamamakla birlikte takipten sonraki bir saatte yapılmış ise ödeme 88.000,00 TL kalan alacaklı talebi gibi borcun söz konusu olacağının görüldüğünü, dosya kapsamında davacı şirketin kayıtlarında dava dışı davalının takibe konu yaptığı borçlu ... şirketi ile ticari ilişkisi mevcut olduğu yine davalının bildirdiği gibi davacı ve bu şirket arasında fiili hukuki organik geçmiş olduğu sicil kayıtlarındaki tespitler ayrıntıları ile raporda yer aldığını, haciz zaptı içeriğinde incelenenler kapsamında Sayın Mahkemece davaya konu edilen istirdata konu ödemelerin ve protokol ile bononun haciz tehdidi ve baskısı altında verildiğinin kabulünde istirdata konu olabilecek 47.000,00 TL tutar ve senetten borçlu olmadığı sonucuna varılacağını, davalının iddia ettiği davacıların kötü niyeti organik bağın bulunması ticari ilişkinin bulunması hususları mahkememizce esas alındığında takip tarihine kadar davacının her ayın 25.inde ödeyeceği protokole konu toplam 22.000,00 TL'yi ödediğini, 88.000,00 TL senet borcu kaldığını, 26.10.2017 takip tarihinde aynı gün yapılan 25.000,00 TL ödeme sonrası 63.000,00 TL senet borcu kaldığını ve diğer hususlardaki iş bu inceleme ve tespitlerinin nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
KGK Bağımsız Denetçi S.M.M.M. Bilirkişi ...'den alınan 27/05/2022f tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı tarafından Dava tarihiden sonra yapmış olduğu ödemelere ilişkin sunmuş olduğu banka dekontları incelendiğini, Mahkemece davaya konu edilen istirdata konu ödemelerin ve protokol ile bononun haciz tehdidi ve baskısı altında verildiğinin kabulünde istirdata konu olabilecek tutar 113.000 TL olacağını, davalının iddia ettiği davacıların kötü niyeti organik bağın bulunması, ticari ilişkinin bulunması hususları Mahkemece esas alındığında, TBK 100 kapsamında davacının takip tarihinde ve takipten sonra yaptığı ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara sayılması suretiyle son ödeme tarihinde kalan davacı borcu 12.298,88 TL olarak hesaplandığı hususları bildirilmiştir.
İddia, savunma dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesinde;
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile, dosyamız davalısı ... Faktoring AŞ. tarafından dava dışı borçlular ... Kağıt Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti ve ... ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Aleyhine, faktoring sözleşmesi kapsamında verilen çeklerden doğan alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, bu dosyadan 25.07.2017 tarihinde yapılan haciz nedeniyle dosyamız davacısı ... Yapım Tanıtım Ticaret Ltd. Şti.'nin 3. Kişi olarak istihkak iddiasında bulunması ve üzerine dosyamız davalısı alacaklı ... Faktoring AŞ. tarafından bu iddianın kabul edilmemesi üzerine, dosyanın.... İcra Hukuk Mahkemesine tevdi edildiği, bu mahkemenin 16.08.2017 tarihli, ... sayılı kararı ile, 3. kişi ... Yapım Tanıtım Ticaret Ltd. Şti.'nin istihkak davası açmakta serbest olduğuna ve takibinin devamına karar verildiği, bu karar üzerine takibe devam olunduğu, 18.08.2017 tarihli haciz sırasında dosyamız davacısı 3. kişi ... Yapım Tanıtım Ticaret Ltd. Şti. Vekili tarafından istihkak iddialarının devam ettiği, haciz tehdidi altında 3. Kişi olarak borcun ödenmesi konusunda anlaşma yapmak istediklerinin belirtildiği, bu kapsamda dosyamız davalısı ile dosyamız davacısı şirket ve yetkilisi arasında .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak 18.08.2017 tarihli protokolün düzenlendiği ve bu protokol kapsamında dosyamız davacısı şirket ve yetkilisi tarafından dosyamız davalısı şirkete 18.08.2017 tanzim, 25.082017 ödeme tarihli 110.000,00 TL tutarlı senedin verildiği ve ödemenin 11.000,00 TL tutarlı 10 taksitte ödeneceğinin kararlaştırıldığı, dosyamız davacısı tarafında açılan istihkak davasının.... İcra Hukuk Mahkemesinde görüldüğü, bu mahkemenin 30.11.2021 tarihli, ... sayılı kararı ile " Dava, haczedilen taşınırlar hakkında üçüncü kişinin istihkak isteminden oluşmaktadır.
İcra ve İflas Kanunu’na göre, bir taşınır malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Borçlu ile üçüncü kişilerin taşınır malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde bile mal borçlu elinde sayılır. Birlikte oturulan yerlerdeki mallardan nitelikleri itibariyle kadın, erkek ve çocuklara aidiyetleri açıkça anlaşılanlar veya örf ve âdet, sanat, meslek veya meşgale icabı olanlar bunların sayılır. Buna “mülkiyet karinesi” denir. Bu karinenin aksini ispat yükü iddia eden kişiye düşer (İİK m. 97/a-1). İstihkak davacısı malı ne suretle edindiğini ve borçlunun elinde bulunmasını gerektiren hukuksal ve fiili neden ve olayları göstermek ve bunları ispat yükü altındadır (İİK m. 97/a-2). Mülkiyet karinesinin borçlu, dolayısıyla alacaklı yararına olduğu durumlarda yasal karinenin aksinin üçüncü kişi tarafından kesin ve güçlü kanıtlarla ispatlanması gerekir (HGK, 18.1.2012, E. 2011/17-638, K. 2012/13; HGK, 26.9.2007, E. 2007/21-598, K. 2007/618; 17. HD, 26.6.2012, E. 2012/6685, K. 2012/8190). Üçüncü kişi karinenin aksini her türlü kanıtla ispat etme olanağına sahiptir (17. HD, 25.6.2012, E. 2012/7697, K. 2012/7940).
Üçüncü kişi, icra mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmaya mecburdur. Bu süre içerisinde dava açılmadığı takdirde üçüncü kişi alacaklıya karşı iddiasından vazgeçmiş sayılır (İİK m. 97/6).
Somut olayda, ....İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyasında borçluya ödeme emri " ..., D-100 Karayolu Cd. ... No:374-68/212 ... İstanbul " adresinde tebliğ edilmiş olup haciz ise " ... Mah. ... Cad. No:29/1 ... İstanbul " adresinde yapılmıştır. Haciz yerinde borçluya ait evraklar bulunmuştur. Borçlu şirketle istihkak iddia eden şirketin 19/01/2001 ve 31/12/2010 tarihleri arasında aynı adreste faaliyette bulundukları, ... Ocakoğlu'nun her iki şirketin de bir dönem ortağı olduğu görülmüştür. Bu durumda İİK'nin 97/a maddesinde öngörülen mülkiyet karinesi borçlu, dolayısıyla alacaklı yararınadır. Bu yasal karinenin aksinin davacı üçüncü kişi tarafından inandırıcı ve güçlü kanıtlarla ispat edilmesi gerekir.
Mahkememizce davacı tarafa ve davalı takip borçlusuna uyuşmazlık konusuyla ilgili ticari defterlerini (gerçek kişiler yönünden işletme defterini), varsa faturalar ve bu faturaların dip koçanları ile uyuşmazlık konusuyla ilgili diğer bilgi, belge ve kayıtları ibraz etmesi için HMY'nin 222/1. maddesi gereğince kesin süre verilmiş olup iddia, savunma ve toplanan kanıtlar ışığında, HMY'nin 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup benimsenen bilirkişi raporuna göre, mahcuzların bir kısmının ticari defter kayıtlarına işlendiği, kalan kısmının ise faturasının sunulmadığı, her iki şirketin belli bir dönem aynı adreste olduğu, ortakları arasında benzerlik olduğu gözetilerek şirketler arasında organik bağın bulunduğu tespit edilmiştir.
Davacı üçüncü kişi tarafından sunulan faturaların üçüncü kişinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu bilirkişi raporunda belirlenmiş ise de her iki şirketin belli bir dönem aynı adreste faaliyette bulunması davacı şirket yetkilisi ... 'nun borçlu şirkette de 2004-2016 yılları arasında ortak olması, her iki şirketin faaliyet konularının benzer olması olguları gözetildiğinde şirketler arasında organik bağ olduğu sonucuna varılmıştır. Kaldı ki haciz tutanağında mahcuzların ayırt edici özellikleri belirtilmediği için isteyen her kişi adına düzenlenmesi olanaklı ve ayırt edici niteliği bulunmayan faturalar ile davacının kanıt olarak dayandığı takip dosyası, vergi levhası, ticaret sicil kayıtları ve haciz tutanağı yasal karinenin aksini ispata yeterli görülmemiştir. Zira bu nitelikteki belgeler istihkak davalarında güçlü kanıt oluşturmadıklarından mülkiyet karinesinin aksini ispata yeterli değildir. " gerekçesi ile davacı tarafça açılan istihkak davasının reddine karar verildiği, bu kararın istinaf incelemesinden geçerek 08.04.2022 tarihinde kesinleştiği; Dosyamız davalısı şirket tarafından dosyamız davacısı şirket ve yetkilisine karşı davamıza konu 18.08.2017 tanzim, 25.082017 ödeme tarihli 110.000,00 TL tutarlı senetten dolayı .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile ve bu senet kapsamında .... Asliye Ticaret Mahkemesinden aldığı ihtiyatı haciz kararına istinaden .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile takip başlattığı, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile birleştirildiği, dosyamız davacısı şirket tarafın takip ve davamıza konu senedin teminat senedi olduğu, kambiyo senedi vasfında olmadığından bahisle şikayet yoluna başvurulması üzerine, İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin 14.07.2020 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile "Somut olayda davacı tarafça dava dosyasına sunulan 18/08/2017 tarihli "Protokol" başlıklı belge alacaklı vekili ve Rota .... Ltd. Şti. İle 3.kişi ... arasında düzenlenmiş olup ....İcra Müdürlüğünün .... Sayılı dosyasındaki bedelin 110.000,00 TL olarak belirlendiği ve bu miktarın protokolde belirtilen taksitler halinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, anılan sözleşmede işin eksik veya hiç yapılmaması durumunda karşı tarafın zararını tazmin etmek üzere hazırlanmış bir bono değil bizzat ödeme aracı olarak bononun hazırlanması kararlaştırılmış ve de sözleşmeye söz konusu bononun ödeme aracı olduğu belirtilmiş olmakla söz konusu bononun teminat senedi olduğu iddiası sübut bulmamıştır. (Yargıtay 12. HD., 04.03.2013 tarih, 2012/32107 E.- 2013/6895 K.sayılı ilamı). Yapılan değerlendirme neticesinde bononun ödeme aracı olduğu ve de haciz baskısı altında düzenlendiği iddiasının ise dar yetkili icra mahkemesince incelenemeyeceği, genel yetkili mahkemelerde ayrıntılı olarak incelenebileceği " gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek 09.12.2020 tarihinde kesinleştiği, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının haricen tahsil bildirimi sonrasında 23.05.20219 tarihinde infazen kapatıldığı; Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi ve ek raporuna göre, dosyamız davacısı şirket ile dava konusu protokole konu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası borçlusu ... ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Arasında organik bağ olduğu, davacı şirket yetkilisi ... ile ... ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Yetkilisi ...'in 18.04.2018 tarihinde evlendikleri, 18.10.2016 tarihinde boşandıkları, ...'in her iki şirkette 2016 yılına kadar ortaklıkları olduğu, iki şirket arasında ticari ilişkinin bulunduğu ve bu ilişkinin davacı şirket yetkilisinin ... ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'deki ortaklıktan ayrıldıktan sonrada devam ettiği anlaşılmakla, davacı şirket ile dava dışı asıl borçlu ... ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti arasında organik bağ bulunduğundan protokole konu borçtan ve bu protokol kapsamında ödeme amacıyla verilen senetten dolayı davacı şirketin sorumlu olduğu, davacının protokolün haciz baskısı altında düzenlendiği yönündeki savunmalarına itibar edilemeyeceği, davacı tarafça yapılan tüm ödemelerin düşülmesi halinde dahi protokol kapsamında üstlenilen borcun tükenmediği, hala 12.298,88 TL borç kaldığı değerlendirildiğinde, davacı tarafça açılan haksız olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmış, davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafça, kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş ise de, mahkememiz dosyasından uygulanan bir tedbir olmadığından davalı tarafın bu tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 179,90-TL harcın davacı tarafından peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 1.930,53-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.750,63-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 150,00 TL posta ücretinin, davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.950,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır