T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/355 Esas
KARAR NO: 2018/171
DAVA: Tespit (Bilgi Alma ve İnceleme Talebi)
DAVA TARİHİ: 13/04/2017
KARAR TARİHİ: 08/03/2018
Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan Tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacılar vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ..., ... ve ...'nun 200.000 adet hisseye bölünmüş 2.000.000,00-TL şirket sermayesine sahip - karşı taraf şirketin sırasıyla 125.000,00-TL lik, 12.500 hisse, 187.500,00-TL lik 18.750 hisse ve 187.500,00-TL lik 18.750 hissesinin toplamda 1/4 hissesinin sahibi olduğunu, bir aile şirketi olduğunu, dört ailenin eşit hissesinin bulunduğu şirkette uzun zamandır pasifleştirilmeye hatta şirketten ihraç edilmeye çalışılmakta olduğunu, şirketin mal varlığı ve gelir getirici bir faaliyetleri, gelirleri, giderleri hakkında müvekkillerine bilgi verilmediğini, müvekkillerine şirketin yürüttüğü işlerine dair hiçbir somut bilgi verilmediğini, genel kurulda sorulan sorularına karşı bilgi verilmediğini, somut vakada hem aktif hem de pasif bilgi alma haklarının mevcut olduğunu, bilgi alma haklarını kullandıklarını ancak bilgi verilmediğini, TK'nın 437 maddesi 5 fıkrası uyarınca, davalı şirketin 01/01/2013 den 31/12/2015 tarihine kadar olan banka ekstreleri, ticari defterler ve sayılan belgeler incelendiğinde irtibatı ve istenen bilgiye işaret eden ve yer veren mahiyette mizanlar, faturalar, resmi makamlarda yapılan yazışmalar, diğer belgelerin şirket nezdinde incelenmesine, bilgi alma, bilgi vermeye yetkili ve bilgi sahibi, kişilerin huzuru ile bu hakklarını icra etmeye taraflarından seçilecek üç uzman eli ile aralıksız 3 iş günü süre inceleme yapmaya yetkili kılınmalarına, incelemeye tabi tutulacak evrakın uzmanları tarafından yazılı olarak bildirilmesi sonrası, bu evrakın Mahkemeye tesliminin davalı şirketten istenmesine, davalı şirket tarafından bu evrakların Yazı İşleri Müdürlüğü'ne bir teslim tesellüm tutanağı ile teslimi sonrasında uzmanlarının evrakları beş gün süreyle Mahkeme duruşma salonunda incelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı şirket vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; davacı pay hasiplerinin müvekkili şirketin de dahil oludğu benzer pay sahipliği yapısındaki tüm şirketlere karşı, her genel kuruldan sonra sistematik olarak davalar açtığını, bilgi alma ve inceleme davasının, bahse konu davalar silsilesinin bir parçasını oluşturduğunu, dava konusu olayda hiçbir hukuka aykırılık mevcut olmadığını, davacı pay sahiplerine genel kurulda bilgi verilmiş olduğunu, inceleme taleplerinin de hukuka uygun bir şekilde reddinden ötürü davanın haksız ve reddi gerektiğini, davacıların dürüstlük kuralına aykırı hareket ederek şirket aleyhine açılabilecek tüm davaları açtığını, şirketi zor durumda bırakmak istediklerini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Talep, bilgi alma ve inceleme istemine ilişkin bulunmaktadır. TTK 437/5. madde de bilgi alma ve inceleme davası düzenlenmiş olup, bu düzenlemeye göre hak sahibi Genel Kurulda bilgi alma ve inceleme talebinde bulunmadan doğrudan doğruya dava yoluyla hakkını ileri süremeyecek olup, buradaki olumlu dava şartı; hak talebinin önce bilgi vermekle görevli organ veya kişiye karşı ileri sürülmesi gereğini ifade etmektedir. Olumsuz dava şartı ise; pay sahibinin bilgi alma ve inceleme taleplerinin bilgi vermekle görevli organ veya kişi tarafından haksız olarak reddedilmiş, cevapsız bırakılmış olmasıdır. Yine bilgi alma ve inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra kapsamında bilgi alamayan pay sahibinin reddi izleyen on gün içinde diğer hallerde ise makul bir süre sonra bilgi alma ve inceleme davası açabileceği düzenlenmiş olup, ayrıca bu süreler hak düşürücü süre niteliğindedir.
Davacıların pay sahibi oldukları davalı şirketin 03/04/2017 tarihli ve 2015 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında davacı ortaklar tarafından yer verilen soruların Genel Kurul Toplantı tutanağında yer aldığı üzere cevaplandırıldığı ve yine davalı şirketin 19/11/2014 tarihli Genel Kurul Toplantısı sonrası aynı ve benzer hususlara ilişkin olarak davacıların bilgi alma ve inceleme talepleri bakımından ve aynı gerekçe ile İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında da bilgi alma ve inceleme talebinde bulundukları anlaşılmaktadır. Bu dosyaya ilişkin olarak örneğin; genel kurul tutanağının 4. maddesine göre davacılar vekilinin; (...Hazır Değerler Hesabında görülen 640.290,00-TL nin reel olmadığı, bunun şirket borçlanmalarıyla çelişkili olduğu...) ifade edilerek, açıklama istendiği ve cevapların soyut olup, dayanaklarının gösterilmediği, yine (kar payı ile ilgili nakit duruma ilişkin) sorunun cevapsız bırakıldığı gerekçeleriyle aynı şirket yönünden davanın kabulü ile ( davalı şirketin yevmiye, envanter ve kebir defterleriyle birlikte 12 aylık mizan ortaklara borçlar, hazır değerler ve kasa hesabı ile bunların dayanağı olan belgelerin davalı şirket merkezinde dizi pusulası ile davacılarca belirlenecek üç uzmana tevdi edilmesi suretiyle davacıların bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına) karar verildiği görülmektedir.
Görüldüğü üzere bilgi alma ve inceleme talebi bakımından yer verilen hususların ve bu kapsamda öncelikle değerlendirilmesi gereken Hazır Değerler Hesabı bakımından ileri sürülen talebin de anılan dosyada dava konusu yapıldığı ve davacılara bilgi alma ve inceleme hakkı tanındığı anlaşılmaktadır. Aynı hususun, bilgi alma ve inceleme kararı doğrultusunda tanınan imkana rağmen ve aynı gerekçelerle, halen hesaba ilişkin bilgi sahibi olunmadığı iddiası ile tekrar dava konusu yapılması hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Diğer yandan hakların sakınılarak kullanılması ilkesi doğrultusunda ve sadakat yükümlülüğü ile rekabet yasağı ilkeleri bakımından şirket sırlarının açığa çıkarılmasını doğuracak tarzda bilgi alma ve inceleme talebinin yasa hükümleri ile bağdaşdığını kabul de mümkün değildir. Pay sahibinin şirketin içinde bulunduğu durumu belirleyip pay sahipliğinden kaynaklanan haklarını daha doğru ve yararlı şekilde kullanmasına hizmet edecek tarzda bilgi alma hakkının kullanılması gerekir. Bu gereklilik durumunu ispatlamakta pay sahibine aittir. Gereklilik halinin amaç ve kapsamının çok geniş tutularak yukarıda belirtilen hakların sakınılarak kullanılması ilkesi doğrultusunda ve sadakat yükümlülüğü ile rekabet yasağı ilkeleri bakımından şirket sırlarını da ihlal eder tarzda bilgi alma ve inceleme hakkı istemi de yasaya uygun düşmemektedir. İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında verilen bilgi alma ve inceleme hakkı karar kapsamı da dikkate alındığında, keza 03/04/2017 tarihli ve 2015 yılı Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağında yer alan açıklamalar karşısında bilgi alma ve inceleme talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve davanın reddine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Yerinde görülmeyen davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90-TL harçtan peşin alınan 31,40-TL'den mahsubu ile eksik kalan 4,50-TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacıların yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 2.180,00-TL ücreti vekaletin davacılardan tahsili ile davalı yana VERİLMESİNE,
6-Taraflarca HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, karar taraf vekillerinin yüzüne karşı ve TTK 440 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...