T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/401 Esas
KARAR NO: 2019/863
DAVA: İSTİRDAT-(ÇEK BEDELİNİN İSTİRDATI)
DAVA TARİHİ: 28/04/2017
KARAR TARİHİ: 15/11/2019
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan; "İstirdat" davasının yapılan yargılaması sonunda;
D A V A /
Davacı vekili tarafındaın sunulan dava dilekçesinde özetle: Keşidecisinin...Şti , lehtarının ...Olduğu ve keşidecinin ...bank ... şubesi nezdindeki TR... IBAN nolu hesabından ödenmek üzere keşide edilen, 29.03.2017 tarih 80.750,00 TL meblağlı ve ... numaralı ve 28.04.2017 tarih ve 80.750,00TL meblağlı ... numaralı çeklerin davacı nezdinde bulunduğu sırada zayi olduğu iddiası ile Mersin ...Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ...3 esas sayılı dosyasında çek iptali davasının ikame edildiğini, çeki elinde bulunduranı davalı tarafın yargılama esnasında anlaşılması üzerine adı geçen mahkemece 1 haftalık kesin süre içinde TTK 763.maddesine göre iade davası açılması yönünde ara karar oluşturulduğunu, işbu davanın da bu minvalde açıldığını, davalı olan faktoring şirketinin müşterisinden temliken aldığı alacağı takip edebilmesi için alacak/kambiyo senedinden kaynaklansa bile faktoring sözleşmesi ile beraber alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri ibraz etmek zorunda olduğunu, davanın dayanağını oluşturan çekin dava dışı ...Şti tarafından davalı ... A.Ş. ye temlik edildiğini, davalı şirketin çeki Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2 maddesine uygun olarak elinde bulundurup bulundurmadığının çözülmesi gerektiğini, davaya konu çekin mal ve hizmet satışı sonucu temlik alınıp alınmadığının ispatı gerektiğini beyanla, dava konusu çekin icra baskısı ile tahsil edilen bedelinindavalıdan alınarak davacıya geri ödenmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu çekin karşılıksız kalması nedeni ile İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyası ile icra takibine konu edildiğini, takibe konu olan çekin keşidecisi tarafından ödendiğini, çeke ödeme yasağı kararın verilmiş olması davalı- alacaklının hamillik ve takip hakkını ortadan kaldırmadığını, davalının dava konusu çeki müşterisi ... Şti ile aralarında akdedilmiş olan faktoring sözleşmesine binaen devir aldığını, çekin davalıya devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temlik işleminin 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK' nın belirlediği kriterlere uygun olarak eksiksiz yerine getirdiğini, davalının iyi niyetli hamil sıfatı kazandığını, çekin zayi olduğunun gerçeği yansıtmadığını, davacının fatura içeriğindeki mal ve hizmeti aldığını ve buna karşılık dava konusu çeki verdiğini yazılı olarak teyit ettiğini, davacının açmış olduğu davanın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davalı şirketin dava konusu çekin meşru haklı ve iyi niyetli hamili olduğunu, davaya konu çekin ciro silsilesinin düzgün olduğu, bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğruya var olan ilişkilere dayanan dehlen faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 9/3 maddesi gereğince mümkün olmadığını savunmuş, davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, icra baskısı altında ödenen çek bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.
Davalı vekilince dava dışı ...Sığınak İklimlendirme şirketi ile akdolunan faktoring sözleşmesi ve bu kapsamda tevdi bordroları ile fatura suretleri ibraz olunmuş, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap kayıtları dosyamız arasına celbedilmiştir.
İddia ve savunma kapsamında öncelikle davaya konu edilen çekin davacı şirket kayıtlarına yansıyış şeklinin tespiti bakımından talimat yazılmış, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davalı şirketin ...Sığınak İklimlendirme şirketinden almış olduğu çekin davacı tarafından teyit edildiğini ve bu hizmetin ...firmasından alındığını, karşılığında ilgili çeki verdiğini belgede kabul ve beyan ettiği, dava konusu çeklerin 139 ve 140 nolu yevmiye kaydı ile başka firmaların çekleri ile birlikte alt hesap açılmadan muhasebe kayıtlarına toplu olarak girildiğinden ayrıntısının görülemediği, bu nedenle hesapların doğrulayıcı nitelikte olmadığı, ...şirketince 21/11/2016 tarihli ve 013771 nolu KDV dahil toplam 80.750,00 TL tutarlı mal satış faturasının davacının muhasebe kayıtlarında olmadığını, davacı tarafın çek lehtarı...- ... ile mal satımından dolayı ticari ilişkisinin bulunduğunun görüldüğü, yine dava konusu çeki davalı tarafa ibraz eden ... İklimlendirme şirketin davacı tarafla mal alımından dolayı ticari ilişkinin olduğu davacıya ait muhasebe kayıtları ve muavin defter kayıtlarının bu işlemi doğruladığını tespit edilmiştir. Akabinde davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde ise; davacı ile çek lehtarı ... Mekanik arasında ticari ilişkinin var olduğunu, dava konusu çekte ikinci ciro olan dava dışı ... şirketinin ve davacının arasında ticari ilişki durumu olduğu, dava konusu çekin dava dışı ... şirketi tarafından davalı ... şirketine temlik edildiği, davalı şirketin dava dışı ...şirketinden aldığı çekin davacı tarafından teyit edildiği, bu hizmetin ...şirketi alınan hizmet karşılığında verdiğini davacının kabul ettiği, davacının dava dışı ...şirketince 21/11/2016 tarihinde KDV dahil 80.750,00 TL tutarlı satış faturasının muhasebeleştirmediği, davacının 2016 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinde olduğu, davalı şirketin dava konusu çeki dava dışı ...şirketinden usulüne uygun olarak aldığı ve yetkili hamil olduğu, davacı tarafından davalı faktoringe 25/11/2016 tarihinde şirkete devir ve teslim edilen dava konusu çeklerdeki imzaların şirkete ait olduğu ve konu çeklerin şirkete temlik edilen faturaların kayıtlarında yer aldığı, faturalara konu mal ve hizmeti eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim aldıklarına dair teyit yazısı imzalandığının saptandığı belirtilmiştir.
Davacı yan çekteki imzayı inkar etmeyip, iptal davasında ve işbu istirdat davasında davaya konu çekin iradesi dışında elinden çıktığını beyan etmiştir. Davacı yanın iddiası şahsi def'i mahiyetinde olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. maddesinde, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına harekete etmesi dışında şahsi def'ilerin başvuran hamile karşı ileri sürülemeyeceği düzenlenmiştir. Yine 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3. maddesinde
"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesine yer verilmiştir. Taraf şirketlerin ticari defter ve dayanak kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davaya konu çekin davacı kayıtlarında yer aldığı, faktoring sözleşmesinin tarafı olan dava dışı ...Sığınak İklimlendirme şirketi ile davacı arasında ticari ilişki bulunduğu, çekin faturaya istinaden davalı şirkete temlik edildiği, faturalara konu mal ve hizmeti eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim aldıklarına dair davacının teyit yazısı imzaladığı, davacının temlik eden ...Sığınak İklimlendirme şirketinden alınan hizmet karşılığında dava konusu çeki adı geçen firmaya verdiğini kabul ettiği tespitlerinde bulunulmuştur. Bilirkişi raporlarında ayrıntısına yer verildiği şekilde davalı ... şirketi dava konusu çeki 6361 sayılı yasa ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak temlik almış ve bu kapsamda davaya konu çekin yetkili hamili bulunduğu kabul edilmiştir. Yasal düzenlemeler kapsamında davacı, davalının çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini ispat edememiş olması karşısında davanın reddine karar vermek gerekmiş, diğer yandan dosyamızda uygulanan tedbir kararı olmaması nazara alınarak yasal şartları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin de reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Yerinde görülmeyen davanın REDDİNE,
2- Davalı yanın tazminat talebi şartları oluşmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.379,01 TL' den mahsubu ile davacı tarafından fazla yatırılan 1.334,61 TL' nin karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 9.210,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-HMK 120 maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair;.davalı vekili yüzüne karşı, davacı taraf yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...