T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/595 Esas
KARAR NO:2021/270
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:04/07/2017
KARAR TARİHİ:06/04/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 15/04/2013 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiği, davalının bu sözleşmeye istinaden 10.000,00 TL tutarında teminat senedi ibraz ettiği, taraflar arasındaki ticari ilişki hasebiyle davalının uhdesinde bulunan ancak mülkiyeti davacı şirkete ait olan konsiye malları iade etmekten imtina ettiği ve konsiye mallara ilişkin ödeme yapmadığı, bu minvalde davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, davalının takibe itirazı üzerine işbu davanın açıldığı belirtilerek; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: Sözleşmenin imzalanması akabinde müvekkilinin elinde bulunan farklı marka boş damacanaları davacı yana teslim ettiğini, teslim edilmeyen damacana sayısı kadar dolu damacana teslim alınarak su bedelinin ayrıca ödendiğini, bu şekilde 3 yıl devam eden bayilik ilişkisi çerçevesinde tüm alımların nakit olarak yapıldığını, damacanalara karşılık ya boş damacana teslim edilerek mahsuplaşma yoluna gidildiğini ya da bedelinin ödendiğini, ayrıca sözleşmenin 4 (n) maddesine göre satışa esas aylık satış miktarının taahhüt edilen satış miktarının üstünde olması durumunda %10 bedelsiz dolum yapılacağının davacı yanca taahhüt edildiğini, söz konusu alacak kalemi içerisinde bedelsiz olarak belirtilen bu kalemlerin de yer alabileceğini, dönem içerisinde hatalı ve bozuk ürünler sebebiyle iade faturalarının kesilip davacı yana teslim edildiğini, müvekkilinin davacı yana böyle bir borcunun olmadığını savunmuş, davanın reddine, %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava; İİY' nin 67 maddesi uyarınca açılmış; "İtirazın İptali" davası niteliğindedir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
Celp edilen dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasıincelendiğinde; davacı- alacaklı tarafından davalı- borçlu aleyhine 41.899,25 TL asıl alacak üzerinden 08.08.2016 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 25.08.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı- borçlunun 31.08.2016 havale tarihli dilekçesi ile takibe itiraz etmesi üzerine, icra takibinin durduğu, davacı tarafından 1 yıllık yasal süresi içerisinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ... (... AŞ) ile davalı ... "... (Bayi)" arasında 15.04.2013 tarihli 3 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiği görülmüştür.
Davalı yanın ticari defterleri üzerinde talimat mahkemesi vasıtasıyla yaptırılan bilirkişi incelemesine ilişkin tanzim edilen 16/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davalı ...' IN 2013- 2014- 2015- 2016 yıllarına ait işletme defterlerinin ve davacıdan alınan mal alış faturalarının KDV dahil olarak defterlere ilgili yıllar itibariyle işlendiği, toplam olarak alınan malların 64.477,13 TL olduğunun görüldüğü, alınan mallara karşı tahsilat makbuzları ile ödemeler toplamının ise 21.0004,50 TL olduğu, ayrıca 6.800,00 TL boş damacana iade faturası da dikkate alındığında 64.477,13- 27.804,50 ödemeler toplamları olarak dikkate alınırsa kalan farkın 36.672,63 TL olduğu görüşü bildirilmiştir.
Mahkememizce Doç. Dr. ... ve SMMM ...tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle: Davacı tarafın 2013, 2014, 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64. md. sinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı; 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a md.si kapsamında tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığı, HMK 222./2 maddesi kapsamındaki koşulları taşıdığı, davacı tarafından sunulan depo giriş çıkış listesinde davacının davalıya toplam 7,985 Adet konsinye su, 2115 Adet damacana verildiği ve 3.144 adet hurda damacana olduğu mevcut olup, verilen depo çıkış dökümü ile irsaliyeler karşılaştırıldığında 05.07.2013 tarihinde 614 adet ve 14.09.2013 tarihinde 400 adet suyun bedelsiz olarak davalıya verildiği açıklamalarının mevcut olduğu, yine 28.03.2013 tarihli irsaliyenin dökümünde 50 adet yazılı ise de irsaliyede 20 adet olduğunun tespit edildiği, davacının icra takibine konu ettiği 41.899,25 TL tutarın oluşumuna ilişkin dava dilekçesindeki taleplerinin, 19 LT'lik konsinye su 7.985 adet 1,25 TL birim fiyattan 9.981,25 TL, 19 LT'lik konsinye damacana 3.855 adet 10.00 TL birim fiyattan 38.550,00 TL, 19 LT'lik hurda damacana 3.316 adet 2,00 birim fiyattan 6.632,00 TL olduğu, davacının birim fiyatlara ilişkin fatura suretlerini sunmuş olduğu, davacının sunmuş olduğu depo giriş çıkış dökümleri ve davacının tanzim etmiş olduğu irsaliyelerin incelendiği, buna göre, 19 LT'lik konsinye suyun sunulan depo giriş dökümlerine göre 7.985 adet olduğu, bu adetten irsaliye üstünde bedelsiz görülen veya irsaliye üstündekinden fazla yazılan 1.014 adetin düşümü ile kalanın 6.971 adet olduğu bunun 1,25 TL birim fiyattan 8.713,75 TL olduğu, 19 LT'lik konsinye damacanın sunulan depo giriş dökümlerine göre 2.115 adet olduğu, bu adetten irsaliye üstünde bedelsiz görülen veya irsaliye üstündekinden fazla yazılan 30 adetin düşümü ile kalanın 2.085 adet olduğu bunun 10,00 TL birim fiyattan 20.850,00 TL olduğu,, 19 LT'lik hurda damacanın sunulan depo giriş dökümlerine göre 3.316 adet olduğu bunun 2,00 birim fiyattan 6.632,00 TL olduğu, davacının sunulanlar kapsamında davalıya 6.971 adet konsinye su ve 2.085 adet konsinye damacana verildiği belirlendiği, iade alınan hurda damacanalara ilişkin sunulanların davacı beyanı kapsamında 3.316 adet iade hurda damacana olduğunun anlaşıldığı, bu durumda kalan tutar 6.971 adet su için 8.713,75 TL, kalan konsinye 2.085 adet damacana için 20.850,00 TL , iade edilen 3,316 adet hurda damacana için 6.632,00 TL olmak üzere 36.195,75 TL davacı alacağının hesaplandığı, davalı tarafından ayrıca 10.000,00 TL tutarında, senet verilmiş olduğunu, başlatılan icra takibine yapılan itirazdan ve dosyaya sunulan cevaplardan davalının, taraflar arasındaki konsinye satış sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle iadesi gereken teminatın tarafına iade edilmemesi karşılığında elindeki ürünleri davacıya iade etmediği ve bedellerini de ödemediği, davalı tarafından davacıya gönderilen ihtarnamelerde sözleşmenin uzamayacağı ve süre sonunda sona ereceğinin bildirildiği ve teminatın iadesi talep edildiği, davacının teminat iade etmediğinin anlaşıldığı, davalının sözleşmeyi sona erdirme iradesi, sözleşmenin 14.maddesindeki yazılı bildirim süresine uygun olarak ortaya konduğu, anlaşmanın sona ermesi halinde, konsinye satışa konu ürünlerin satıcıya/dağıtıcıya iadesi ya da bu ürünlerin karşılığı bedelin satıcıya/dağıtıcıya ödenmesinin gerektiği, ürünlerin iadesinden sonra satıcının da almış olduğu teminatı bayiye iade etme yükümlülüğünün doğacağı, zira taraflar arasındaki sözleşmenin 6/c maddesinin son cümlesinde, ürünlerin geri alınamaması durumunda bu ürünlerin karşılığı bedelin teminattan tahsil edilebileceği belirtilerek öncelikli edimin ürünlerin iadesi olduğunun ortaya konduğu, davacının iade alamadığı ürünler sebebiyle alacağının 36.195,75 TL, davalının teminatının 10.000,00-TL olduğu, bu durumda, davacının alacağının 10.000-TL'lik kısmını elindeki teminattan karşıladıktan sonra davalıdan talep edebileceği alacağının 26.195,75-TL olarak tespit edildiği görüşü bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kasamında toplanan deliller ve bilirkişi raporları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Buna göre;
Davacı ... (... AŞ) ile davalı ... "... (Bayi)" arasında 15.04.2013 tarihli 3 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin sona erdiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında mülkiyeti davacı şirkete ait konsinye malların bedelinin ödenmediği ve geri de iade edilmediği ileri sürüldüğü, bu kapsamda davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğu ve iş bu itirazın iptali davasının açıldığı, davacının icra takibine konu ettiği 41.899,25 TL tutarın oluşumuna ilişkin dava dilekçesindeki taleplerinin, 19 LT'lik konsinye su 7.985 adet 1,25 TL birim fiyattan 9.981,25 TL, 19 LT'lik konsinye damacana 3.855 adet 10.00 TL birim fiyattan 38.550,00 TL, 19 LT'lik hurda damacana 3.316 adet 2,00 birim fiyattan 6.632,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf ise sözleşmenin imzalanması akabinde müvekkilinin elinde bulunan farklı marka boş damacanaları davacı yana teslim ettiğini, teslim edilmeyen damacana sayısı kadar dolu damacana teslim alınarak su bedelinin ayrıca ödendiğini, bu şekilde 3 yıl devam eden bayilik ilişkisi çerçevesinde tüm alımların nakit olarak yapıldığını, damacanalara karşılık ya boş damacana teslim edilerek mahsuplaşma yoluna gidildiğini ya da bedelinin ödendiğini, ayrıca sözleşmenin 4 (n) maddesine göre satışa esas aylık satış miktarının taahhüt edilen satış miktarının üstünde olması durumunda %10 bedelsiz dolum yapılacağının davacı yanca taahhüt edildiğini, söz konusu alacak kalemi içerisinde bedelsiz olarak belirtilen bu kalemlerin de yer alabileceğini, dönem içerisinde hatalı ve bozuk ürünler sebebiyle iade faturalarının kesilip davacı yana teslim edildiğini, müvekkilinin davacı yana böyle bir borcunun olmadığını savunmuştur.
Talimat yoluyla davalı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmış, ayrıca dosya kapsamı ve davacı kayıtları üzerinde 2 kişilik bilirkişi heyetine inceleme yaptırılarak rapor alınmıştır. Bilirkişi raporları detaylı ve denetime elverişli görülmüştür.
Talimat yoluyla alınan bilirkişi raporuna göre, davalı kendi kayıtlarında davacıya 36.672,63 TL borçlu gözükmektedir.
Dosya kapsamı ve davacı kayıtlarının incelendiği bilirkişi raporuna göre ise davacının iade alamadığı ürünler sebebiyle alacağının 36.195,75 TL olduğu, davalının teminatının 10.000,00-TL olduğu, bu durumda, davacının alacağının 10.000-TL'lik kısmını elindeki teminattan karşıladıktan sonra davalıdan talep edebileceği alacağının 26.195,75-TL olarak tespit edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporunda, talimat raporu dahil dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve davacı kayıtları değerlendirilmiş olduğundan bu raporun karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı taraf icra takibi ile 41.899,25 TL talep etmiş ise de, alınan bilirkişi heyeti raporu ile 19 LT'lik konsinye suyun sunulan depo giriş dökümlerine göre 7.985 adet olduğu, bu adetten irsaliye üstünde bedelsiz görülen veya irsaliye üstündekinden fazla yazılan 1.014 adetin düşümü ile kalanın 6.971 adet olduğu bunun 1,25 TL birim fiyattan 8.713,75 TL olduğu, 19 LT'lik konsinye damacanın sunulan depo giriş dökümlerine göre 2.115 adet olduğu, bu adetten irsaliye üstünde bedelsiz görülen veya irsaliye üstündekinden fazla yazılan 30 adetin düşümü ile kalanın 2.085 adet olduğu bunun 10,00 TL birim fiyattan 20.850,00 TL olduğu,, 19 LT'lik hurda damacanın sunulan depo giriş dökümlerine göre 3.316 adet olduğu bunun 2,00 birim fiyattan 6.632,00 TL olduğu, iade edilmeyen konsinye mallar nedeniyle toplamda davacı alacağının 36.195,75 TL olduğu, davalı tarafından davacıya ayrıca 10.000,00 TL tutarında teminat senedi verilmiş olduğu, başlatılan icra takibine yapılan itirazdan ve dosyaya sunulan cevaplardan davalının, taraflar arasındaki konsinye satış sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle iadesi gereken teminatın tarafına iade edilmemesi nedeniyle elindeki ürünleri davacıya iade etmediği ve bedellerini de ödemediği, taraflar arasındaki anlaşmanın sona erdiği, anlaşmanın sona ermesi halinde, konsinye satışa konu ürünlerin satıcıya/dağıtıcıya iadesi ya da bu ürünlerin karşılığı bedelin satıcıya/dağıtıcıya ödenmesinin gerektiği, ürünlerin iadesinden sonra satıcının da almış olduğu teminatı bayiye iade etme yükümlülüğünün doğacağı, zira taraflar arasındaki sözleşmenin 6/c maddesinin son cümlesinde, ürünlerin geri alınamaması durumunda bu ürünlerin karşılığı bedelin teminattan tahsil edilebileceği belirtilerek öncelikli edimin ürünlerin iadesi olduğunun ortaya konduğu, davacının iade alamadığı ürünler sebebiyle alacağının 36.195,75 TL, davalının teminatının 10.000,00-TL olduğu, bu durumda, davacının alacağının 10.000-00TL'lik kısmını elindeki teminattan karşıladıktan sonra davalıdan talep edebileceği alacağının 26.195,75-TL olacağı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Kabul edilen miktar yönüyle, davalının davacıya başka markalara ait boş damacana verildiği, davacıdan almış olduğu malları iade ettiği veya bedelini ödediğine ilişkin bir ispatı ve dosya kapsamında elde edilmiş bir delil olmadığından, davalı savunmalarına itibar edilmemiştir.
Sonuç olarak davacının, davalıdan icra takip tarihi itibarı ile 26.195,75-TL alacaklı olduğu değerlendirilerek, davanın kısmen kabulü ile; davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 26.195,75 TL asıl alacak üzerinden iptaline takibin bu miktar üzerinden ve bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya dair istemin reddine, ayrıca alacak likit olduğundan hükmolunan 26.195,75 TL toplam alacağın %20 sine tekabül eden 5.239,15 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek yargılama sonuçlandırılmıştır.
Bu kapsamda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; Davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 26.195,75 TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takibin bu miktar üzerinden ve bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
2-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
3-Hükmolunan 26.195,75 TL toplam alacağın %20 sine tekabül eden 5.239,15 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Alınması gereken 1.789,43 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 715,54 TL' nin mahsubu ile bakiye 1.073,89 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşinen karşılanan 715,54 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı parası, 330,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 1.975,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 2.336,40 TL'den davanın kabul edilen miktarına göre hesap ve takdir edilen 1.460,73 TL' sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, arta kalan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesap ve takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesap ve takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde sunulacak dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/04/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza