T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/672 Esas
KARAR NO: 2019/302
DAVA: MADDİ- MANEVİ TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 28/07/2017
KARAR TARİHİ: 04/04/2019
Davacılar vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacılar vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle: Davalılardan ...' ın ... plakalı, davalı ...' ın ... plakalı sevk ve idaresinde bulunan araçların birbirlerine çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği, 03/05/2017 tarihinde meydana gelen kazada; kaldırımda yürümekte olan müteveffa ...' a müşterek kusurları ile çarparak ölümüne sebebiyet verdiklerini, davalılardan ... Şirketinin ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğunu, davalılardan...' nın ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğu, öte yandan davalılardan ...' ın ise, ...' ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracının malik ve işleteni olarak sorumlu belirtilerek; fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, meydana gelen ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasında hayatını kaybeden ...'ın desteğinden yoksun kalan Eşi ... için 1.000,00-TL maddi 100.000,00-TL manevi, küçük çocuğu ... için 1.000,00-TL maddi 60.000,00-TL manevi, küçük çocuğu ... için 1.000,00-TL maddi 40.000,00-TL manevi, babası... için 80.000,00-TL manevi, annesi Kamile Taşdan için 80.000,00-TL manevi, kızkardeşi ... için 70.000,00-TL manevi, kızkardeşi ... için 70.000,00-TL manevi olmak üzere toplamda 3.000,00-TL maddi, 500.000,00-TL manevi olmak üzere şimdilik toplam 503.000,00-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı sigorta şirketleri yönünden sorumluluk limitleriyle sınırlı olmak üzere sadece maddi tazminat ve bütün ferileriyle ile sorumlu olmak üzere ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de müştereken ve müteselesilen davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
S A V U N M A /
Davalı ... vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; trafik kazası ile ilgili soruşturma dosyasının devam ettiğini, ceza davasının sonuçlanıncaya dek bekletici mesele yapılmasını, karşı yanca talep edilen hem maddi hem manevi tazminat taleplerinin müvekkilinin tam kusurlu kabulü üzerine oluşturulmuş olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bi kusurunun bulunmadığını, kazaya karışan diğer araç sürücüsünün aşırı hızlı bir şekilde seyrederken müvekkiline ait araca çarptıktan sonra aynı hızla davacıların murisine çarptığını, ceza davasının bekletici mesele yapılmasını, dava konusu olayda kusuru bulunmayan müvekkili tarafından davanın reddine, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın sürüş kurallarına riayetle birlikte gerekli ihtimamı gösterdiğini, kaza sebebiyet veren asli kusurlu ... plakalı diğer aracın dönüşle ilgili açık kural ihlali ve kusuru nedeniyle elim kazanın vuku bulduğunu, müvekkilinin maliki olduğu araç sürücüsünün elinden gelen azami gayreti göstermesine rağmen kazayı engellemeyediğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; vefat ile kaza sırasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespitine, müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasına, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... A.Ş vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından sigortalının kusuru ve kusur ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, davacıların kaza sebebiyle elde ettikleri gelir ve tazminatların mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduklarını, dava tarihine kadar herhangi bir ihbar bulunmadığını, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faizi olması gerektiğini, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, MAHKEMECE VARILAN NİTELENDİRME VE SONUÇ:
Dava; 6098 Sayılı Borçlar Kanunu' nun 53. ve 56. Maddeleri ile, 2918 Sayılı Yasa' nın 85 ve takip eden maddeleri uyarınca açılmış '' maddi ve manevi tazminat '' davası niteliğindedir.
Dosyada mübrez kayıtlardan ... plakalı aracın kaza tarihinde ... adına, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu, araçların sırası ile ... ve... tarafından ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dava dosyası tarafların kusur oranlarını ve yoksunluk hesaplarının yapılması hususunda bilirkişilerden rapor alınmıştır.
Ceza yargılamasının yapıldığı Gaziosmanpaşa ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan 21/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda: Davalı sürücülerden ...' ın asli kusurlu, davalı ...' ın tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Mak. Mühendisi Prof. Dr. T... ve Aktüerya Uzmanı Çelik ...tarafından tanzim edilen 07/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda: Meydana gelen kazada ... plakalı aracın sahibi ve sürücüsü olan ...' ın birinci derecede %75 oranında, ... plakalı aracın sürücüsü ...' ın ikinci derece %25 oranında kusurlu olduğu, müteveffanın kusursuz olduğu, öte yandan; davacıların talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatları yönünden davacı eş ... için 220.376,18 TL, küçük ... için 34.581,58 TL, küçük ... için 48.497,09 TL olmak üzere toplam 303.454,85 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Kusur oranı yönünden gerek mahkememizce alınan bilirkişi raporu, gerek ceza dosyasından tanzim ettirilen bilirkişi raporu kapsamıyla davalı sürücülerin mezkur olayda kusurlu oldukları, müteveffanın bir kusurunun olmadığı sabittir.
Kazaya sebebiyet veren davalılar ... ve ... soruşturma aşamasındaki beyanlarında kazadaki kusurlarını tevil yollu ikrarlarını belirtmişlerdir.
Kazaya karışan ... plakalı aracın ... poliçe numaralı ZMMS ile davalı... tarafından ile, ... plakalı aracın ise ... poliçe numaralı ZMMS ile davalı ... tarafından sigortalandığı anlaşılmış, tanzim edilen poliçelerde poliçe limitlerinin talep edilen toplam maddi tazminatı kapsar şekilde (303.454,85 TL) tanzim edildiği anlaşılmıştır.
Müteveffa ...' ın, davalı sürücülerin, dosyada mübrez bilirkişi raporlarında atfedilen kusur oranlarına ilişkin raporlar ve otopsi raporundan anlaşıldığı üzere; tam kusurlu olarak neden olduğu kaza neticesinde vefat ettiği dosya kapsamıyla sabittir.
Desteklenen (yardım gören) kimsenin BK. 45 gereğince tazminat isteme hakkının doğabilmesi için, destek sayılan kimsenin ya fiilen ilgiliye bir yardımda bulunması, bakması veya ileride böyle bir yardım veya bakma ihtimalinin ciddi olarak muhtemel olması lâzım ve yeterlidir. Bir kimseye kanun hükmü veya akdî bir mükellefiyet icabı ileride bakması çok muhtemel olanlar da destek sayılırlar . Doktrin bu tür desteklere «farazi destek» adım vermektedir. Bundan maksat, ölenin ölmemiş olması halinde davacıya bakma hususunda kanunî bir yükümlülük altında bulunmasıdır. Ölüm zamanında ölenin fiilen bakmakta olduğu kimselerin tazminat isteme hakları her halde mevcuttur.Karı da kocası için destek sayılabilir; zira o da münasip şekilde evin masraflarına katılmak zorundadır (MK. 190). Ayrıca ev hizmetleri gören veya kocasının iş yerinde çalışan bir kadın, onu kaybeden koca için bir destektir (BGE 53 II 125, 4. HD. 9.11.1957, 6706/6709, Olgaç (1969) s. 332 N. 21, 4 HD. 3.11.1966, 8581/4939, Karahasan, s. 493). Hatta kadın ilerisi için de farazî bir destektir. O halde şimdi değilse bile ileride koca, karısının yardımına muhtaç olabilir (BGE 53 II 124). Özellikle kadının erkeğe nazaran daha genç olması halinde bu ihtimal daha da fazladır. Hastalık veya yaşlılık nedeniyle kazanma imkânını kısmen veya tamamen kaybetmiş olan kocanın yerini ileride kadının doldurması mümkündür (BGE 57 II 183). Özellikle çalışan, kazanç sağlıyan bir kadının koca için bir destek olduğu kolayca kabul edilir (BGE 35 II 346).
Kanun koyucu, davaya dayanak edilen 6098 Sayılı Borçlar Yasası madde 49' da; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu belirtmiştir.
Öte yandan, 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi" Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklinde düzenlenmiş olup, davalılardan ...' ın ... plakalı aracın maliki olduğundan meydana gelen olaydan araç maliki- işleteni olarak sorumludur.
Aynı kanunun 91. Madde (Değişik: 17/10/1996 - 4149/33 md.) yollamasıyla 85. Maddede sayılan sorumluluklarının karşılanması üzere ZMMS Sigortacısı olan davalı sigorta şirketleri de poliçeleri kapsamında hükmedilen maddi tazminattan sorumlu olup, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketleri, işletenin ve dolayısıyla sürücünün üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğuna göre, davalı sigorta şirketleri zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağından, davacılar, davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebileceklerdir. Bu kapsamda davalı sürücüler ve araç maliki ile beraber, meydana gelen maddi tazminattan hep beraber sorumludurlar.
Davacı vekili maddi tazminata ilişkin talebini raporda tespit edilen miktara göre ıslah etmiş, harcını tamamlamıştır.
07/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama Mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya uygun bulunduğundan davacıların destenten yoksun kalmalarına ilişkin olarak talep ettikleri maddi tazminata yönelik davalarının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminata ilişkin isteme gelinince; elem kazada vefat eden ...' ın yakınlarının manevi tazminat talepleri yönünden 6098 Sayılı BY' nin 56 maddesinde ön görülen koşulların gerçekleştiği tartışmasız olduğundan, davacılar yararına bir miktar manevi tazminata hükmedilmelidir.
Manevi tazminat, duyulan ve duyulacak elem ve acıya karşılık olarak takdir edilen bir para veya edimdir. Manevi tazminat namı altında ödetilecek paraya tazminat veya ceza olarak değil, zarara uğrayanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden tazminata benzeyen bir fonksiyon olarak bakılması gerekir.
Olayın gerçekleşme biçimine ve müteveffanın beklenmedik ani ölüm olayına göre yakınlarının şok geçirmeleri, ruhsal sağlıklarının ciddi şekilde zarar görmesi doğaldır.
Müteveffanın yakınları için manevi tazminata hükmedilmesi dava konusu kaza neticesinde gerçekten doğrudan doğruya ağır biçimde haleldar olmalarına ve bu yüzden büyük üzüntüye uğramış olmalarına bağlıdır. Manevi tazminat adı altında verilecek para çekilen acıları eterince dindirmek, bozulan ruhsal düzeni dengelemek, kırılan yaşama arzusunu tazelemek, yaşama yeniden bağlanmayı sağlamak şeklinde özetlenebilir. O halde davacı eş Veyis için 30.000,00-TL davacı çocuklar ...ve ... için 40.000,00'er TL den 80.000,00-TL, davacı baba Faruk ve anne Kamile için 20.000,00'er TL den 40.000,00-TL kızkardeşler ... ve... için 5.000'er TL den 10.000,00-TL olmak üzere toplam 160.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun düşeceği kanaatine varılmış, buna göre aşağıdaki hüküm tesis edilerek yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
A)Maddi tazminat açısından davacı eş ... için 220.376,18-TL davacı oğul ...için 34.581,58-TL ve diğer davacı oğul Bedir için 48.497,09-TL olmak üzere toplam 303.454,85-TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile asaleten ve velayeten davacı... ödenmesine, bu miktara davalı ... açısından 22/06/2017 tarihinden davalı... açısından 21/06/2017 tarihinde ve diğer davalılar açısından ise kaza tarihinden ise 03/05/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
B)Manevi tazminat açısından davacı ...için 30.000,00-TL davacı çocuklar ...ve ... için 40.000,00'er TL den 80.000,00-TL, davacı baba... ve anne ... için 20.000,00'er TL den 40.000,00-TL kızkardeşler... ve... için 5.000'er TL den 10.000,00-TL olmak üzere toplam 160.000,00-TL nin adı geçen davalılardan (Sigorta şirketleri haricindeki davalı şahıslar) müştereken ve müteselsilen alınıp adı geçen davacılara asaleten ve küçük çocuklar açısından da velayeten baba ...'e ödenmesine, kaza tarihi olan 03/05/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gereken 31.658,54 TL nispi karar ve ilam harcından peşin 1.718,00 TL ve ıslah ile alınan 5.131,02 TL olmak üzere toplam: 6.849,02 TL harcın mahsubu ile bakiye 24.809,52 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye GELİR YAZILMASINA, peşin olarak ve sonradan ıslah yoluyla yatırılan 6.849,02 TL harç parasının davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, (davalı sigorta şirketleri alınacak harcın 16.244,45 TL' sine kadar diğer davalılar ile beraber sorumludurlar)
4-Tarafların dava sonucundaki haklılık oranına ve harçtan davada kısmen de olsa haksız çıkan davalının sorumlu olması gerektiği prensibine göre yapılan oranlama uyarınca - peşin harç , başvuru harcı ve ıslah harcı toplamı: 6.880,42 TL, posta gideri 594,30-TL, bilirkişi ücreti gideri 2.000,00 TL olmak üzere toplam: 9.474,72 TL' nin 8.376,88 TL kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde bırakılmasına, (davalı sigorta şirketleri masrafın 5.484,90 TL' sine kadar diğer davalılar ile beraber sorumludurlar)
5-Davalı ... ve ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan maddi tazminat istemi yönünden 24.157,29 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, davacıya ÖDENMESİNE,
7-Manevi tazminat davasına ilişkin olarak davacı yan davada kendini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.550,00 TL ücreti vekaletin sigorta şirketleri haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, davacı yana ÖDENMESİNE,
8-Manevi tazminat isteminde reddedilen miktarlara göre verilecek ücreti vekalet kabul edilen kısmın ücretini geçemeyeceğinden 15.550,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalı sigorta şirketleri haricindeki davalılara ÖDENMESİNE,
9-HMK 120.maddesi uyarınca; taraflarca yatırılan gider avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, karar taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip