T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/922 Esas
KARAR NO:2023/411
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/10/2017
KARAR TARİHİ:16/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Otobüs ile yolcu taşıma işi yaptığını, Müvekkiline ait ... plakalı araç 26.05.2015 tarihinde ... plakalı aracın şoförünün %100 kusurlu olması sebebiyle oluşan kazada hasar gördüğünü, İşbu kaza sebebi ile müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, ortaya çıkan hasar sebebi ile müvekkile ait araç 2 gün onarımda kaldığını, Bu süre içerisinde ticari işlevini yerine getiremediğinden kazanç kaybına ilişkin alacak oluştuğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 'A-6 Teminat Dışı kalan Haller' maddesinde kazanç kaybı teminat kapsamı dışında bırakıldığını, Bu nedenlerle müvekkilinin uğradığı günlük 2000 TL'den olmak üzere 2 günlük kazanç kaybının davalı/borçludan talep etmek zorunda kaldıklarını, Ayrıca davanın lehlerine sonuçlanması ihtimalinde alacağın tahsil edilememe tehlikesini bertaraf etmek ve ilerde doğabilecek hak kayıplarının önüne geçebilmek için, Uyap üzerinden yapılacak sorgulama sonucu davalı üzerine kayıtlı araca rastlanması halinde trafik tescil kaydına teminatsız olarak ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini talep etmiştir. Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile, Müvekkilimizin 26.05.2015 tarihinde kusuru olmaksızın karışmış olduğu trafik kazası sonucu uğramış olduğu 4.680,55-TL'lik kazanç kaybı tazminatının ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin davalılardan tahsilini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA/
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığını, Tarafların ticari işletmesini ilgilendiren bir dava da söz konusu olmadığını bu nedenle görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, her iki davalının adresinin Antalya olduğunu, davaya konu trafik kazasının Antalyada gerçekleştiğini, bu nedenle yetkili mahkemenin Antalya mahkemeleri olduğunu, Kaza tarihi dikkate alındığında davacının alacağının zamanaşına uğradığını, Kaza tarihinden yaklaşık iki buçuk yıl sonra dava açılması da davacı şirketin haksız ve kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından 4.680,00 TL kazanç kaybına uğradığını da kabul edilemeyeceğini, ... plaka sayılı aracın, tamirat sürecinde yakıt giderlerinin olmaması, bu süreçte otogar, köprü v.s giriş çıkış bedellerinin ödenmemesi, otobüste çalışan şoför ve muavinlerin başka otobüslerde istihdam edilerek elde ettikleri kazanç, yolcuya verilen ikramlar gibi tüm zorunlu harcama ve otobüsün çalışmamasından kaynaklı gelirler düşüldüğünde 4.680,00 TL gibi fahiş kazanç kaybının olmadığının ortaya çıkacağını beyan ettiği bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...ş.'ye usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edilmesine rağmendavalı şirket tarafından yasal süresinde cevap verilmediği, davalı şirket vekilince 13.06.2018 tarihinde sunulan beyan dilekçesi ile davalı şirkete tebligat yapılmadığı, yapıldıysa da usulsüz olduğundan bahisle önceki yapılan tüm işlemlere itiraz ettikleri, davanın reddini talep ettikleri belirtilmiştir.
Davalı şirkete usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu savunmalarına itibar edilmemiştir.
GEREKÇE/
Dava; 26.05.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar görmesinden dolayı tamirde geçen 2 günlük süresi için uğradığı kazanç kaybının davalı araç maliki ve sürücüsünden tazmini istemine ilişkindir.
İcra dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi cevabi yazısı, hasar dosyası, kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, tramer kayıtları celp edilmiş, taraf delilleri toplanmış, uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Kaza tespit tutanağı ve kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtlarının incelenmesinde; Kaza tarihinde ... Plaka nolu aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu, ... Plaka nolu aracın ise davalı şirket adına kayıtlı olduğu ve sürücüsünün de diğer davalı ... olduğu anlaşılmıştır.
Celp edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davacısı tarafından dosyamız davalılarına karşı dava konusu kazadan dolayı davacıya ait araçta oluşan kazan kaybının tahsiline ilişkin 16.05.2017 tarihinde toplam 4.680,55 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Öncelikli olarak ön inceleme duruşmasında dava şartları, ilk itirazlar ve süreler bakımından değerlendirmeler yapılmış, sonrasında davanın esasına geçilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; söz konusu kazanın oluşumunda, davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın 2918 sayılı KTK'nun 52. Maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101. Maddesi b,c,d fıkralarını ihlal ettiğinden %100 oranında asli kusurlu kusurlu olduğu, çarpışma öncesi duran vaziyette olması ve kazaya önlemeye yönelik alabileceği herhangi bir tedbir bulunmaması dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışı görülmemesi sebebiyle ... plakalı araç ve sürücüsünün atf-ı kabil kusuru bulunmadığı, hasarın onarım, parça tedariği, boya v.s süreleri göz önünde bulundurularak 2 gün süreceği bu sürenin hasar ile orantılı olarak makul/ mantıklı olduğu kanaatine varıldığı,... plakalı otobüs emsali araçların NİSAN-Ağustos 2016 dönemine ilişkin kesilen bilet bedellerini gösterir tablolar incelendiğinde ortalama kazancın 2.500,00 TL olduğu, kaza tarihi olan mayıs 2015 tarihi için de bu değerin yaklaşık olarak aynı seviyede olduğu, kazanç kaybı hesaplamasında bu meblagdan aracın yıpranma payı, şoför maaşı ve akaryakıt maliyeti gibi sabit ve değişken giderlerin mahsup edilmesi gerektiğinin aşikar olduğunu, sektörel olara yapılan incelem ve araştırmada kazancın %30-%40 aralığında, takdir ortalama %35 yakıt maliyeti, %10 civarında personel gideri ve %15 civarında da bakım maliyeti olduğu kanaatine varıldığı, bahse konu aracın %40 seviyesinde yani 1.000 TL kazanç kaybı olacağı, 2 gün boyunca kazanç kaybının 2.000,00 TL olacağı tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu olduğu anlaşıldığından hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere raporun dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi heyeti raporunun incelemesi sonucu yapılan değerlendirme;
Eldeki davada, davacı tarafından, davalılardan, davacıya ait aracın dava konusu kazada hasarlanmasından dolayı tamirde geçen 2 günlük süre için 4.680,55 TL kazanç kaybı tazminatı talep edilmiştir.
Davalı ... vekili tarafından görev, yetki, zamanaşımı yönünden itirazda bulunulmuş, davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir.
Davalı şirket vekili tarafından da, davanın reddi talep edilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. Maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 53. Maddesinde; ölüm halinde uğranılan zararların, cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemiş ise tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar olduğu, 54. Maddesinde; Tazminat talep edilebilecek bedensel zarar kalemlerinin, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olduğu, 56. Maddesinde; Hakimin , bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceği düzenlenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. Maddesinde; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91. Maddesinde; İşletenlerin bu kanunun 85. Maddesinin 1. Fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, 97. Maddesinde; Zarar görenin ZMMS sigortacısına başvurabileceği; 99. Maddesinde; trafik sigortacısının, hak sahibinin başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ZMMS kapsamındaki miktarları ödemek zorunda olduğu, 109. Maddesinde de; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin , zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmesinden itibaren iki yılın her durumda kaza tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacağı, davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanunun bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş ise bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde uygulanacağı, düzenlenmiştir.
Öncelikli olarak ön inceleme duruşmasında davalı ... vekilinin yetki ve göreve yönelik itirazları incelenmiş ve yetki itirazı bakımından; her ne kadar hasarın meydana geldiğ yer ... ise de HMK mad. 16 uyarınca davanın zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilmesi, seçimlik yetki buluyor olması sebebiyle yetki ilk itirazının reddine, tarafların tacir, kazaya karışan aracın otobüs ve ticari araç olması ve söz konusu araçların niteliği itibariyle tarafların ticari işletmesi ile alakalı olması sebebiyle mahkememiz görevli olduğundan görev itirazının reddine ve Zamanaşımı defi bakımından, kaza tarihi 26/05/2015 olmasına karşın söz konusu talep ile ilgili daha önce 18/05/2017 tarihinde icra takibi başlatılmış olması ve TBK mad. 154/2 uyarınca zamanaşımı takip tarihi itibariyle kesileceğinden, TBK mad. 72, KYTK mad. 109/1 uyarınca Zamanaşımı definin reddine, karar verilmiştir.
Somut olayda; 26.05.2015 taraihinde meydana gelen trafik kazasında, davacı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın hasarlandığı, 2 gün tamirde kaldığı, meydana gelen kazada davalı yanların sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın kaza nedeniyle uğradığı kazanç kaybının, kaza tarihi itibarı ile 2.000,00TL. olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve yapılan tespitler ışığında, kaza nedeniyle davacının aracı için hesaplanan 2.000,00 TL kazanç kaybından, ... plakalı aracın sürücüsü, malik ve işleteni olmalarından dolayı davalı yanların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, temerrütün olay tarihi olan 26.05.2015 tarihinde oluştuğu, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 2.000,00 TL tazminatın olay tarihi olan 26.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2-Fazlaya dair istemin REDDİNE
3-Alınması gereken 179,90 TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 79,94 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 99,96 TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacının yaptığı ilk masraf 31,40 TL, bilirkişi ücreti 1.000 TL, posta gideri 285,6 TL olmak üzere toplam 1.317,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 562,75 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı ... tarafından yapılan 79,20 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göne 45,35 TL sinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmın kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.000,00-TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar yönünden KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .