T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/159 Esas
KARAR NO:2021/343 Karar
DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/02/2018
KARAR TARİHİ:26/04/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraştığını davaya konu ... plaka numaralı aracın dava dışı ...Ltd. Şti. Aylık olarak kiralandığını mevcut aracın ... model ... olduğunu, müvekkiline ait aracın uzun vadeli kiralama yapıldığını dönem içerisinde, 6552 KM de iken ... istasyonundan alınan mazot neticesinde muhtemelen mazot kirli/ sulu olması sebebi ile 22/09/2017 tarihinde arıza verdiğini dava konusu aracın ... şirketi tarafından ... aktivite numarası ile taşıt tanıma sistemi kapsamında devamlı suretli davalıya ait istasyonlardan mazot aldığını, mevcut arızanın giderilmesi için araç yol yardım servisi çağrıldığını ... servisi götürüldüğünü, serviste araçtaki yakıt aşırı pis ve sulu yakıt olması sebebi ile yakıt sisteminin arızalandığı sebebin yakıttan olduğunu ve sistemin değişmesi gerektiğinin belirtildiğini, bunun üzerine serviste yapılacak işlemin maliyetli olacağını düşünerek müvekkilinin parçalarını kendi almak sureti ile aracını sanayide yaptırmaya karar verdiğini, aracın yakıt sistemine ilişin değişen parçalar ve fiyatlarına ilişkin tedarikçi ... otomotiv .. Şirketi tarafından 3 adet fatura düzenlendiğini 20/11/2017 tarihli ... sıra numaralı 3462,25 TL, ... sıra numaralı 4479,75TL ve ... sıra numaralı 3136,60 TL faturalar düzenlendiğini, alınan parçalarla birlikte aracın ...& a ait serviste 1.498,60 TL bedelle tamir edildiğini, bunun üzerine davalı firmaya başvurulduğunu, firmanın aracın hangi tarihte hangi istasyonlardan mazot aldığını görmek adına evrak istediğini gelen evrakta ... ve Dudulu bayilerinden mazot alınımı yaptığının görülmekte olduğunu yetkili servisin mazottan aldığı numunelerde müvekkili e-mail ortamında yakıt kaynaklı bir arıza olduğunu gösteren açıklama yapıldığını, davalı tarafından gelen yazı cevabında ise istasyonlarından alınan numunelerde herhangi bir aykırılığa rastlanmadığının bildirildiği arızanın 22/09/2017 tarihinde yapılandığı dikkate alınarak alınan numunelerin 03/10/2017 tarihinde alınması sebebi ile akaryakıtların örtüşmemesinin muhtemel olduğunu, müvekkilinin.... Noterliğinin 06/10/2017 tarih ... yevmiye numarası ile davalı yana ihtarname keşide ettiğini uğranılan zararın tazminin talep edildiği davalı yanca herhangi bir cevap verilmediğini, haklı davalarının kabulünü, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek bankalara uygulanan en yüksek ticari faiz ile 14.352,24 TL nin tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı aracın 22/09/2017 tarihinde ayıplı mal sebebiyle arıza verdiği iddia etmekteyse de davasını 15/02/2018 tarihinde ayıp bildirimi için gereken 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açtığını, davacının uğradığın iddia ettiği zarar ve aldığı iddia ettiği ayıplı mal arasında bir illiyet bağı olmadığını, müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak aracın hangi istasyondan ne miktar ve ne zaman mazot aldığı, mazot aldıktan ne kadar süre sonra arızalandığına dair bir bilgi verilmediği gibi belge de sunulmadığını taşıt tanıma sistemi takılı olduğu araca alınacak tüm akaryakıtın münhasıran müvekkil bayilerden alınmasını fiziken engel teşkil etmeyeceğini bu sistem içinde olınsa da bulunan güzergahta müvekkili bayii yoksa pekala başka bir istasyondan akaryakıt alınabileceğini, davacının talep ettiği onarım parça ve işçilik maliyetinin fahiş olduğunu, su karışık mazot kullanılması sebebiyle meydana gelebilecek arızanın ne olduğu tamiratın münhasıran bu parçalarla ilgili olup olmadığının belli olmadığını, dava konusu aracın bakımlarının tam ve zamanında yapıldığ hususunun belli olmadığını davacı yada aracı kullanan kişinin bu zararın azalması için ne gibi bir çaba gösterdiğini gerçekten müvekkili bayiiden akaryakıtı aldıktan sonra mı arızanın oluştuğu bu arada başka bir yerden daha akaryakıt alıp almadığı araçta meydana geldiği ileri sürülen zararın gerçekten bu sebeple mi olup olmadığı da belli olmadığını tüm bunların dışında dava dilekçesine ekli ihtarnamenin tebellüğ şerhi ile ilgili bir bilgi belge olmadığından ihtarname ile bildirim yapıldığı iddialarını da kabul etmediklerini, taraflar arasında herhangi bir sözleşme ve ticari ilişki olmadığından ticari faiz taleplerinin de yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, davacı ayıplı olduğunu iddia ettiği yakıtın hangi istasyondan alındığını ilgili bayiye ihbarını talep etme haklarını saklı tuttuklarını dayanaksız davanın reddini mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesine dayalı ayıplı mal satışı nedeniyle, kötü ifadan dolayı uğranılan dolaylı zararların tazmini istemine ilişkindir.
6098 sayılı TBK.'nun 112. maddesi uyarınca; alıcı, ayıplı mal teslimi dolayısıyla kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğni ispat etmedikçe, borçlunun kötü ifadan doğan zararını gidermek zorundadır; böyle bir talep sözleşmeden ayıplı ifa nedeniyle dönme anlamına gelmez.
Sorumluluk hukukunun tarihsel gelişim süreci içerisinde, kusur sorumluluğundan kusursuz sorumluluğa uzayan bir yol izlenmiştir. Kusur sorumluluğunda bir zararı başkasına tazmin ettirmek, ancak zarar onun kusurlu bir fiilinden doğmuş ise mümkündür (Tandoğan Haluk, Türk Mes’uliyet Hukuku, 1967, s:89). Bu sorumlulukta kusur, sorumluluğun öğesidir (Eren Fikret, Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, C.1, B.6, İstanbul 1998, s:554).
Ayrıca, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK. m. 6-HMK. m. 190).
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilerek mahkememize ibraz olunan 31/08/2018 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "Direkt enjeksiyonlu ve "common rail" tipi yakıt sistemli yeni tip dizel araçlarda kükürt oranı düşük olan (EURO3 ve SONRASI) dizel yakıt kullanmanın zorunlu olduğu, ülkemizde satılan dizel yakıtın da bu normlara uygun olduğu, buna rağmen araç kilometresinden bağımsız olarak kirli veya uygun nakliye ve stoklama şartlarını itina etmeyen akaryakıt satış istasyonlarından yapılan yakıt dolumları sonrasında, enjektörlerde, yakıt sisteminde, yakıy deposunda, yakıt filtre sisteminde, katalitik konvertörde de, DPF (Dizle Partikül) fitresinde, EGR (Egzoz Gazı Geri Dönüş) sisteminde, turbo sisteminde, common rail yakıt basınç sensöründe, blow-off turbo selenoid valfi (sensörü) nde, oksijen sensöründe ve hava debi akış ölçerde, kızdırma bujisinde olabilecek arızalar, tıkanmalar, bozulmalar, kirlenmeler ve kaçaklar olduğunda, araçlarda göstergede motor uyarı lambasının yanmasına neden olduğu, aracın yolda kalabildiği, araçtan alınan numune yakıt analizi raporundan anlaşılacağı üzere, temiz ve efsafında olmadığı, davacının aracına en son yakıt dolumu yapılan ...-... tarafından verilen raporda, 21/09/2017 tarihinde 19:10 da ...-... istasyonundan 45,26 litre dizel yakıtı almasına ve bu yakıt alımı sonrasındaki günde 22/09/2017 de aracın yolda kalmasına rağmen, ...-...'ın numune alıp analiz ettirdiği yakıtı ...-... satış istasyonundan aldırdığı, ...plakalı aracın numune alınan ...-... istasyonundan 19/09/2017 de sabah saat 11:03 de yakıt aldığı, bu yakıtı bitirdikten sonra tekrar yakıtı 21/09/2017 de ...-...'den aldığı, ...-... A.Ş'nin olayı yeterince incelemediği, araca problem çıkaran yakıtın satıldığı ... istasyonu yerine, bir önceki gün yakıt alıp problemsiz kullandığı ... satış istasyonundan numune alarak incelettiği, dolayısıyla yakıt numunesini alırken yanlış istasyonun yakıtını analiz ettiği, Taşıt tanıma sistemi takılı olan ...plakalı araca ait arızaların ...- ... alınan "Kirli Yakıt Kayaklı" olduğunun tespit edildiği, Akaryakıt satış istasyonlarında 3. Kişilere karşı risklerde kullanılacak olan sigorta poliçelerinin bulunduğu; davacı tazminat talebinin istasyon mali mesuliyet sigortasına ihbar edilmesi gerektiği; eğer ...-satış bayisi istasyon poliçe kloz kapsamından karşılanmıyorsa; müteselsilen Ticari ismini ve logosunu taşıyan akaryakıt satış istasyonlarından Dağıtıcısı ...-... A.Ş.'nin de hasarın giderilmesinde sorumlu bulunduğu, araç problem çıkıp kullanılmayacak duruma geldiği tarihte yaklaşık 2 aylık olduğundan (04/08/2017 Trafik tescil tarihi) modeli ve kilometresinin düşük olmasından ve şehir kullanımında yüksek süratte olmamasından dolayı daha büyük problem ve masraf çıkarmadığı, davacı araç sahibi tarafından aracın tekrar kullanılması için yapılan KDV dahil toplam masrafın 12.577,00 TL olduğu (parça için ödenen toplam: 11.078,60TL işçilik için ödenen toplam 1.498,60TL) parça fatura bedeli ve işçilik bedellerinin bu arızanın giderilmesi için yapılan onarım tarihindeki piyasa fiyatlarına göre uygun olduğu kanaatine varıldiği, hukuki yönden takdiri ve değerlendirilmesi ile faiz işletilmesi kararının yüce mahkemenin olduğu" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Taraflarca bilirkişi heyeti raporuna yönelik itirazlar sonucu, mahkememizin 08/04/2019 tarihli celsesininde her iki yanında beyan ve itirazlarını kapsar şekilde günsüz olarak bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği; bilirkişi heyeti tarafından, 16/05/2019 tarihli ek raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği, ek raporun incelenmesinde özetle de; "... Taşıt tanıma sistemi takılmış olan ...plakalı araca ait arızaların ve hasarın ... ve ...-... istasyonundan alınan yakıt sonrasında gerçekleştiği, hasarın oluşumuna etken bozuk yakıtın; tüketici hakları bakımından en son TTS ile yakıt alınan ... akaryakıt satış istasyonu birinci derecede sorumlu olduğu, EPDK uyarınca verilen sözleşmeli bayilerini olası usulsüzlüklere ve yakıt numunelerini alması konusunda denetim yetkisine sahip olduğundan müteselsilen ticari ismini ve logosunu taşıyan akaryakıt satış istasyonlarından dağıtıcısı ...-... A.Ş.'nin de hasarın giderilmesinde sorumlu bulunduğu, dosyaya ibraz edilen faturalarda yazan parça ve işçilikler, ...plakalı aracın Bozuk Yakıt kaynaklı arıza ve hasarlarına ilişkin olduğu, faturada ibraz edilen parçalar bozuk yakıt kaynaklı arıza ve hasarın giderilmesi için değişmesi elzem olan parçalar olduğu,, marş motoru kullanıma bağlı hasarlanmış olabileceği, dosyada ibraz edilen fatura bedelleri araç modeli ve markası ile yapılan piyasa araştırması ve tespitlere göre kaza tarihindeki servislerdeki parça ve işçilik bedelleri ile eşleşmekte olduğu, yetkili servislerde işçilik tutarları dosyadaki işçilik faturasından daha yüksek çıktığı, Davacı araç sahibi tarafından aracın tekrar kullanılabilmesi için yapılan KDV dahil toplam masrafların;
1-Yol yardım çekici ücreti Seri A-..., 175,04 TL
2- Yakıt sistem parçalan SeriA-... Fatura 3.462,25 TL,
3-Yakıt pompası SeriA-... Fatura; 4.479,75 TL,
4- Marş motoru ve enjeksiyon rampası; 3.136,65 TL,
5-İşçilik Faturası Seri-A ...; 1.498,60 TL
(Parça için ödenen toplam:11.078,60 TL işçilik için ödenen toplam: 1.498,60 TL)
Toplam hasarın giderilmesi içim yapılan masrafın: 12.752.24 TL olduğu,
Ayrıca serviste kaldığı sürece araçtan yoksun kalma hesaplanabilir; Bu süre 10 gün olarak hesaplanırsa; 1600 TL/Ay= 53,33 TL/ Gün X 10 Gün- 533,33 TL olduğu,
Hukuki yönden takdiri ve değerlendirmesi ile faiz işletilmesi kararı yüce mahkemenizindir" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Bilirkişi kök ve ek raporlarının denetlenmesinde de, raporun hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı, gerekçeli birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesine dayalı ayıplı mal satışı nedeniyle, kötü ifadan dolayı uğranılan dolaylı zararların tazmini istemine ilişkin olduğu, yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve açıklamalara göre, somut olayda; davacının, zararı ile davalının eylemi (satılan yakıt) arasındaki illiyet bağını ispat etmesi gerektiği, davacı şirketin, araçlarında meydana gelen arızaların, davalıdan satın aldığı yakıttan meydana geldiğini somut ve teknik delillerle ortaya koymak zorunda olduğu, Tamir yapan servislerin tutanakları ve davacı beyanlarının, davacıya ait aracın araçtaki yakıtın aşırı pis ve sulu yakıt olması sebebiyle yakıt sisteminin arızlanmasına ilişkin olduğu, ancak bu durumun tek başına, sözkonusu arızaların davalıdan alınan yakıttan kaynaklandığı, davalıdan alınan yakıtın ayıplı olduğu, davalıdan alınan yakıtın araçta arızaya neden olduğuna ilişkin bir kanaat oluşturmayacağı, bu iddianın ancak somut ve teknik bir delillerle ortaya konulabileceği, bu bağlamda mahkememizce taraf iddia ve savunmaları kapsamında tüm delillerin toplandığı ve tamamen teknik inceleme sonucu ortaya çıkacak hususlara ilişkin olarak, konusunda uzman bilirkişi heyetine inceleme yaptırıldığı ve raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu, ...plakalı araca ait arızaların ...- ... alınan "Kirli Yakıt Kayaklı" olduğunun ve araçta meydana gelen toplam hasarın giderilmesi içim yapılan masrafların 12.752.24 TL ve aracın serviste kaldığı sürece araçtan yoksun kalınan bedelin de, 533,33 TL olduğu ve ayrıca meydana gelen zarardan dolayı, EPDK uyarınca verilen sözleşmeli bayilerini olası usulsüzlüklere ve yakıt numunelerini alması konusunda denetim yetkisine sahip olan ve aynı zamanda, müteselsilen ticari ismini ve logosunu taşıyan akaryakıt satış istasyonlarının dağıtıcısı olan ...-... A.Ş.'nin de hasarın giderilmesinde sorumlu olduğu ve kendisine husumet yöneltileceği sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığından, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde ara karar kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-13.255,57 TL'nin temerrüt tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 905,50-TL karar ve ilam harcından 245,11-TL peşin yatırılan harcın mahsubu ile geriye kalan 660,40-TL eksik harcın davalıdan alınarak maliyeye İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça yatırlan 245,11 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 35.90-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 900,00-TL bilirkişi ücreti 322 TL dosya masrafı (müzekkere ve tebligat masrafı ) olmak üzere toplam 1.257,90-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.161,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geriye kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.097,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
9-HMK Yönetmeliğinin 58/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/04/2021
Katip ...
Hakim ...