T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/264 Esas
KARAR NO:2023/39
DAVA:ALACAK
DAVA TARİHİ:21/03/2018
KARAR TARİHİ:19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında ... ... adresinde ... Pafta, 507 parselde kayıtlı gayrimenkul üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunun işleticiliği hususunda 01/03/2012 tarihli ve 5 yıl süreyle geçerli olmak üzere bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli protokol düzenlendiğini, müvekkili şirketin, davalının sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere aykırı davranması ve muaccel hale gelen borçlarının ödememesi sebebiyle bayilik sözleşmesi ve eklerini haklı nedenle feshettiğini, ... 34. Noterliği'nin 14/10/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu durumu davalıya ilettiğini, taraflar arasındaki Protokol'ün "yatırım bedeli" başlıklı 5. maddesi ile davalı şirketin 159.090-USD+KDV tutarında yatırım bedeli iade borcu bulunuğunun davalılar tarafından kabul edildiğini ve iadenin şartlarının belirlendiğini, Protokol'e göre Bayilik sözleşmesinin sona ermesi tarihini takip eden 3 ay içerisinde kalan süreye isabet eden yatırım bedelinin davalı ... ... Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, protokol sözleşmesinin feshine, protokolde öngörülen sürelerin sona ermiş olmasına rağmen bu bedelin davalılar tarafından müvekkil şirkete ödenmediğini, Protokol uyarınca taşınmazın maliki olan diğer davalı ...'ın söz konusu borcun ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ilk beş yıllık dönemden kalan 43.293,92-USD+KDV, ikinci beş yıllık dönemden 90.909,00-USD+KDV olmak üzere toplam 134.202,92-USD+KDV alacakları olduğunu belirterek, protokol uyarınca davalılar tarafından ödenmesi kararlaştırılan 134.202,92-USD+KDV yatırım bedelinin şimdilik 1.000,00-USD'sinin 01/03/2012 tarihinden itibaren ...+5 oranındaki faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 14/02/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 158.359,44-USD'ye yükseltmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, davanın yetkisiz mahkemede açılması nedeniyle öncelikle usül yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın sözleşmenin eksik ifa edildiği beyanlarının yersiz olduğunu, bölge içinde yetersiz satış nedeniyle talep dışı ürünlerin davacı şirketçe gönderildiğini, davacı tarafla yapılan sözleşmenin aslının 2 yıllık düzenlendiğini, bu halin zımni olarak kaldığını fakat davacı şirketin kötü niyetle sözleşmeyi 5 yıl olarak düzenlediğini, aslında davalının iflas ettiğinin davacı tarafça bilindiğini, davalı ...'ın bayilik sözleşmesinin tarafı olmadığını, petrol istasyonunun tapu sahibi olduğunu, sözleşmenin tarafı olduğunun davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki "Bayilik Sözleşmesi" ve eki "Protokol"ün feshi nedeniyle yatırım bedeli alacağının tahsili talebine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce, tarafların ticaret sicil kayıtları, sözleşmeler ve protokol, ödemeye ilişkin bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişiden rapor temin edilmiş, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yaptırılmak suretiyle bilirkişi heyetinden rapor ve ek raporlar temin edilmiştir.
Davalı tarafça davayı görmeye yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulmuşsa da, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 30. maddesi uyarınca İstanbul Mahkemeleri taraflar arasındaki uyuşmazlıklar için yetkili Mahkeme olarak kararlaştırıldığından, davalı tarafın yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davacı şirket ile davalı ... Petrol Ür. Paz. ve Dinl. Tes. Tic. Ltd. Şti. arasında .../... adresinde ... Pafta, 507 parselde kayıtlı gayrimenkul üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunun işleticiliği hususunda 01/03/2012 tarihli ve 5 yıl süreyle geçerli olmak üzere "Bayilik Sözleşmesi" ve aynı tarihli Protokol düzenlendiği, Protokolün "Yatırım Bedeli" başlıklı 5. Maddesi ile davacı tarafça yapılacak yatırım bedellerinin kapsamı ve miktarı, bayilik sözleşmesinin sona ermesi ve yenilenmemesi halinde davalı tarafça, davacı şirketçe yapılacak yatırım bedellerinin davacıya ne şekilde ödeneceğine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazın maliki olan davalı ...'ın söz konusu protokolü imzalayarak söz konusu borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmayı kabul ettiği, davacı şirketçe davalının sözleşmeden kaynaklanan borçlarını ödemediği ve sözleşme eklerinde yer alan hükümlere aykırı davrandığı gerekçesiyle sözleşmeyi feshederek bu durumu ... 34. Noterliği'nin 14/10/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya ilettiği, anlaşılmaktadır. Bilirkişi heyetince düzenlenen rapor ve ek raporlar ile, fesih tarihi itibariyle davacı şirketin davalı ... Petrol Ür. Paz. ve Dinl. Tes. Tic. Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğu, yani davalı şirketin sözleşme nedeniyle üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediği, borcunu ödemediği tespit edilmiştir. Bu anlamda taraflar arasındaki sözleşme ve eklerinin davacı şirket tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Eldeki davada, davacı tarafın talebi bayilik sözleşmesi eki protokolün 5. Maddesi ile kapsamı, miktarı ve geri ödemenin ne şekilde yapılacağı kararlaştırılan yatırım bedelinin tahsili talebine ilişkin bulunmaktadır. Öncelikle, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haklı nedenle feshedilmiş olması nedeniyle davacı tarafın, ödemiş olduğu yatırım bedelini talep etme hakkı bulunduğu açıktır. Yine taraflar arasındaki protokolün 5. maddesi ile, davacı tarafça yapılan yatırım bedelinin, sözleşmenin sona ermesi ve yenilenmemesi halinde talep edilebileceği kararlaştırılmış olup, söz konusu sözleşmenin davacı tarafça haklı nedenle feshedilmesi ve sözleşmenin yenilenmemesi nedeniyle yatırım bedelinin talep edilebilme şartlarının oluştuğu ortadadır. Taraflar arasındaki protokolün 5. Maddesi hükümleri, davacı tarafça yapıldığı belirtilen yatırım bedeline ilişkin belge ve dekontlar ve bu hususta temin edilen bilirkişi ek raporları dikkate alınarak davacı tarafın 158.359,44-USD yatırım bedeli alacağını talep edebileceği sonucuna varılmıştır. 01/03/2012 tarihli protokolü, akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazın maliki olan davalı ...'ın imzalayarak söz konusu borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmayı kabul etmesi nedeniyle bu davalının da diğer davalı şirketle birlikte borçtan müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile; 158.359,44-USD alacağın, 01/03/2012 tarihinden itibaren ...+5 oranındaki faizi ve KDV'si ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Alınması gereken 146.026,62-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin harç ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 36.506,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 109.519,82-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafça yatırılan toplam 36.506,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Davacı tarafça yapılan ve 35,90-TL başvuru harcı, 2.900,00-TL bilirkişi ücreti, 782,95 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.718,85-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 205.885,25-TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı ve davalılar tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.19/01/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır